II SA/LU 741/18

II SA/Lu 741/18 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jacek Czaja /przewodniczący/
Jerzy Parchomiuk
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Sygn. powiązane
II OSK 1605/19 - Postanowienie NSA z 2019-06-11
III OSK 1338/21 - Wyrok NSA z 2022-10-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1289
art. 9n ust. 1, 2 i 6, art. 9x ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Protokolant Asystent sędziego Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa U. M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] r. nr .[...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania w zakresie odbierania odpadów komunalnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C., na podstawie art. 207 w związku z art. 210 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) w związku z art. 9n, 9zb ust. 1, 9x ust. 1 pkt 5, 9zd ust. 1 i 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289 - dalej jako: "u.c.p.g."), nałożono na P. [...] Spółkę z o. o. w C. (dalej: Spółka) karę pieniężną w wysokości [...] zł za przekazanie po terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za I i II kwartał 2013 r.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, pismem z [...] marca 2014 r. Spółka złożyła sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu Miasta C. za I i II kwartał 2013 r. W związku z tym, że sprawozdanie to zostało złożone po terminie, [...] maja 2018 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania. Sprawozdanie za I kwartał 2013 r. Spółka była zobowiązana złożyć do [...] kwietnia 2013 r., a za II kwartał 2013 r. – do [...] lipca 2013 r. Dlatego też organ uznał, że sprawozdanie za I kwartał 2013 r. zostało złożone po upływie 311 dni, a za II kwartał 2013 r. po upływie 219 dni od terminu określonego w art. 9n ust. 2 u.c.p.g. i w związku z tym nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 100 zł za każdy dzień zwłoki w złożeniu sprawozdania.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przez osobę niemającą w tym zakresie wymaganego upoważnienia. Zdaniem Spółki, bezzasadne jest stwierdzenie organu, iż postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto z urzędu [...] maja 2018 r. Postępowanie to zostało wszczęte dużo wcześniej, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) decyzją z [...] kwietnia 2018 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2018 r., znak [...] i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Decyzją z [...] lipca 2018 r., znak: [...], Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przywołał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i podkreślił, że w świetle tych przepisów, obowiązek składania sprawozdań odnosi się zarówno do podmiotu, który faktycznie odbiera na terenie gminy w danym półroczu odpady od właścicieli nieruchomości, jak i podmiotu, który tego nie czyni, a jest wpisany do rejestru działalności regulowanej. Obowiązek sprawozdawczy powstaje z momentem wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych i pozostaje aktualny do jego wykreślenia z omawianego rejestru. Odwołująca się Spółka jest podmiotem określonym w art. 9n u.c.p.g., na którym spoczywa opisany wyżej obowiązek. Wobec niedotrzymania ustawowych terminów złożenia sprawozdań prawidłowo została wydana decyzja o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej. Z uwagi na złożenie sprawozdań po upływie wymaganych terminów organ pierwszej instancji wymierzył karę, której wysokość została określona w sposób prawidłowy, uwzględniając opóźnienia w złożeniu sprawozdania. Kolegium podniosło, że przepisy u.c.p.g. wyznaczają sztywno wysokość kary za każdy dzień opóźnienia i nie przewidują żadnej okoliczności, pozwalającej na uwzględnienie indywidualnych okoliczności związanych z naruszeniem omawianego obowiązku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium uznało je za niezasadne. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo do wydania decyzji przez osobę, która podpisała decyzję z [...] czerwca 2018 r. Natomiast konieczność wydania przez organ pierwszej instancji, na podstawie art. 165 Ordynacji podatkowej, postanowienia z [...] maja 2018 r. o wszczęciu postępowania z urzędu wynikała ze stanowiska Kolegium wyrażonego w poprzednio wydanej decyzji kasacyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Kolegium z [...] lipca 2018 r. Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, z powodu naruszenia:
1) art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że pracownik Biura Gospodarki Odpadami Urzędu Miasta C. – G. S. został należycie umocowany do podpisywania decyzji administracyjnych w przedmiocie nakładania kar pieniężnych, w trybie przepisów u.c.p.g.;
2) art. 165 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że w trakcie toczącego się w sprawie postępowania w niniejszej sprawie należało wydać postanowienie z [...] maja 2018 r. o wszczęciu postępowania z urzędu.
Spółka podkreśliła, że wbrew treści art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej, znajdujące się w aktach administracyjnych upoważnienie do wydania decyzji dla osoby, która podpisała decyzję organu pierwszej instancji, nie zawiera precyzyjnego umocowania do wymierzania kar pieniężnych, a to oznacza, że decyzja ta jest nieważna z mocy prawa. Ponadto, zdaniem Spółki, wydanie w niniejszej sprawie z urzędu kolejnej nowej decyzji, bez zakończenia już trwającego postępowania, skutkuje nieważnością owej nowej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy – art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że Spółka, co jest niekwestionowane, a także wynika z informacji powszechnie dostępnych, została wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych, prowadzonego przez Prezydenta Miasta C. (https://www.chelm.pl/www/um/images/stories/Prezydent_Urzad/Wydzialy/rejestr_dzialalnosci_reg.pdf). Podmiot ten jest więc obowiązany do składania okresowych sprawozdań, o których mowa w art. 9n ust. 1 i 2 u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r., a więc w okresie sprawozdawczym, którego dotyczy rozpoznawana sprawa - Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.).
W świetle tych przepisów podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości był obowiązany do sporządzania kwartalnych sprawozdań. Sprawozdanie było przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy.
Prawidłowo zatem ustaliły organy obu instancji, że sprawozdanie za I kwartał 2013 r. Spółka była zobowiązana złożyć do [...] kwietnia 2013 r., zaś sprawozdanie za II kwartał 2013 r. – w terminie do [...] lipca 2013 r.
Ustawodawca przewidział przy tym instrumenty prawne służące dyscyplinowaniu wskazanych wyżej podmiotów, które – tak jak Spółka – odbierają odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. W szczególności art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. stanowi, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n powołanej ustawy, podlegał karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia. Karę taką, zgodnie z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, omawianej ustawy, nakłada – w drodze decyzji – wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej.
Nie budzi wątpliwości w rozpoznawanej sprawie, że zarówno sprawozdania za I, jak i za II kwartał 2013 r. zostały złożone przez Spółkę [...] marca 2014 r., a więc po upływie – odpowiednio – 311 oraz 219 dni od wskazanych w cytowanych przepisach dat dokonania tych czynności.
Podkreślenia wymaga, że w takiej sytuacji, to jest wobec niedotrzymania terminów złożenia sprawozdań, obowiązkiem organu było wydanie decyzji o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej. Jak trafnie przy tym zauważył organ odwoławczy, z powołanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że przy wymiarze opisywanej kary pieniężnej nie można uwzględnić indywidualnych okoliczności związanych z naruszeniem omawianego obowiązku. Co więcej obowiązek wydania tej decyzji aktualizuje się także w takiej specyficznej sytuacji, jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której Prezydent Miasta C. (będący zarazem organem wykonawczym Gminy M. C.) wymierza karę Spółce, której jedynym udziałowcem – jak wynika z przedłożonego przez ten podmiot wydruku z informacji z rejestru przedsiębiorców KRS – jest właśnie Gmina M. C. (k. 8 akt sądowych).
Mając powyższe na uwadze, wobec złożenia przez Spółkę sprawozdań po upływie wymaganych terminów organy zasadnie wymierzyły temu podmiotowi karę pieniężna, której wysokość została określona w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem długości opóźnienia w złożeniu sprawozdań.
Wskazanych wyżej okoliczności Spółka nie kwestionowała w skardze, Sąd jednak – stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. – obowiązany był się odnieść również do tych kwestii.
Wskazać przy tym należy, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
Po pierwsze, bezzasadny jest zarzut, jakoby pracownik Biura Gospodarki Odpadami Urzędu Miasta C. – G. S., który podpisał decyzję organu pierwszej instancji, nie został należycie umocowany w tym zakresie, co uzasadnia stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.
Zgodnie z art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej, który ma w tej kwestii zastosowanie, na mocy odesłania zawartego w art. 9zf u.c.p.g., organ może upoważnić funkcjonariusza lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji. Upoważnienie takie, musi być utrwalone w formie pisemnej (art. 143 § 3).
Trafnie wskazał organ drugiej instancji, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo z [...] maja 2018 r., znak [...], udzielone przez Prezydenta Miasta C. G. S. – inspektorowi Biura Gospodarki Odpadami Komunalnymi Urzędu Miasta C., do podpisywania decyzji wydawanych w trybie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, wynikających z zakresu działania Biura Gospodarki Odpadami Komunalnymi podczas nieobecności Kierownika Biura (k. 67, 68). Do zakresu działania wskazanej komórki organizacyjnej Urzędu Miasta C. – jak wynika z zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta C. z [...] czerwca 2011 r. w sprawie nadania Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miasta C. (ze zmianami) – należą sprawy gospodarowania odpadami komunalnymi wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (§ 34b dodany zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta C. z [...] lutego 2013 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie nadania Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miasta C. - [...][...]).
Niewątpliwie wskazana wyżej osoba podpisała – z upoważnienia Prezydenta Miasta C. – decyzję z [...] czerwca 2018 r., znak: [...] (k. 65-66). Skarżąca Spółka nie wykazała przy tym, by w niniejszej sprawie pracownik ten nie miał umocowania do podpisania decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności, by nie zachodziły wskazane w opisanym wyżej upoważnieniu okoliczności zobowiązujące go do zastępowania swojego przełożonego służbowego. Zgodzić należy się przy tym ze stanowiskiem Kolegium, że wbrew temu co twierdzi Spółka, fakt udzielenia pełnomocnictwa nie musi być inaczej uzewnętrzniony w decyzji.
Zauważyć należy jednocześnie, że wskazane wyżej upoważnienie spełnia także wymogi określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych.
Po drugie, poza sporem jest, że niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez Kolegium, które decyzją z [...] kwietnia 2018 r., Rep. S [...], uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2018 r., znak [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Przyczyną uchylenia było wadliwe zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie przepisów Ordynacji podatkowej – wbrew jednoznacznemu brzmieniu powołanego art. 9zf u.c.p.g. Mając na uwadze konieczność prowadzenia postępowania – dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. – w trybie przepisów Ordynacji podatkowej, organ pierwszej instancji, wydając postanowienie z [...] maja 2018 r., zastosował art. 165 § 1 i 2 tej ustawy, stanowiący, że postępowania podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu w formie postanowienia, wydając postanowienie, na które nie służy zażalenie.
Oczywiste jest zarazem, że nawet gdyby uznać, iż w wyniku wydania wskazanego postanowienia naruszono przepisy postępowania, to nie sposób uznać, by takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po trzecie, jak zasadnie podniosło Kolegium, w rozstrzyganej sprawie brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Nie zachodzą też inne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 k.p.a.
Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają wymaganiom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. W niczym także nie uchybiono podstawowym zasadom postępowania administracyjnego określonym w art. 6 (zasada legalności), art. 7 (zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), art. 8 (zasada bezstronności, równego traktowania i proporcjonalności oraz zasada pewności prawa), art. 9 (zasada informowania) i art. 11 (zasada przekonywania) k.p.a.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.