II SA/Lu 732/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-02-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanedecyzja ostatecznazmiana decyzjiart. 155 k.p.a.zgoda stronyinteres społecznyprzewody kominowedrzwiczki wycierowenadzór budowlany

WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji nakazującej odtworzenie drzwiczek wycierowych w kominach, uznając, że brak zgody jednej ze stron postępowania wyklucza zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.

Skarżąca domagała się zmiany ostatecznej decyzji nakazującej odtworzenie drzwiczek wycierowych w przewodach kominowych, powołując się na zmiany stanu faktycznego i prawnego nieruchomości oraz interes społeczny. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że kluczowym warunkiem zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest zgoda wszystkich stron postępowania pierwotnego, której w tym przypadku zabrakło. Dodatkowo, sąd wskazał, że decyzje nakładające obowiązki na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany i nie podlegają zmianie w trybie art. 155 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę D. W. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji z 1998 r. nakazującej odtworzenie drzwiczek wycierowych w przewodach kominowych budynku mieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że zmienił się stan faktyczny i prawny nieruchomości, a wykonanie decyzji stało się niecelowe i niemożliwe, przemawia za tym interes społeczny i jej słuszny interes. Podnosiła również kwestię śmierci jednej ze stron pierwotnego postępowania. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że podstawowym warunkiem zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest zgoda wszystkich stron postępowania pierwotnego. Ponieważ H. M.-W., jedna ze stron pierwotnej decyzji, nie wyraziła zgody na jej zmianę, a jej następcy prawni nie zmienili tego stanowiska, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Sąd podkreślił, że śmierć strony nie niweczy skuteczności złożonych przez nią oświadczeń woli, a następcy prawni wchodzą w sytuację prawną poprzednika. Ponadto, sąd uznał, że decyzje wydawane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, nakładające obowiązki usunięcia nieprawidłowości zagrażających życiu lub zdrowiu, mają charakter związany i nie mogą być zmieniane lub uchylane w trybie art. 155 k.p.a., gdyż nie przewidują one uznania organu. Sąd nie uwzględnił również zarzutów dotyczących bezprzedmiotowości czy niewykonalności decyzji, wskazując, że są to przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (art. 162 k.p.a.) lub postępowania egzekucyjnego, a nie do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzje nakładające obowiązki usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany i nie podlegają zmianie lub uchyleniu w trybie art. 155 k.p.a.

Uzasadnienie

Decyzje z art. 66 Prawa budowlanego są decyzjami związanymi, które jedynie potwierdzają istnienie określonego stanu prawnego wynikającego z normy prawa materialnego. Organ nie ma swobody decyzyjnej, a jedynie stwierdza fakt. Art. 155 k.p.a. powinien mieć zastosowanie głównie do decyzji uznaniowych, gdzie organ ma swobodę kształtowania treści decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 66 § ust.1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 84 § ust.2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.l. art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

p.p.s.a. art. 99

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgody wszystkich stron postępowania pierwotnego na zmianę decyzji ostatecznej wyklucza możliwość jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a. Decyzje nakładające obowiązki usunięcia nieprawidłowości zagrażających życiu lub zdrowiu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany i nie podlegają zmianie w trybie art. 155 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zmiana stanu faktycznego i prawnego nieruchomości (wyodrębnienie lokali, podłączenie do sieci grzewczej) czyni wykonanie decyzji niecelowym i niemożliwym. Interes społeczny i słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem decyzji. Śmierć strony postępowania pierwotnego i brak zajęcia stanowiska przez następców prawnych. Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. Naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii mistrza kominiarskiego. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzje wydawane w trybie przepisu art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są w żaden sposób zdefiniowane, co oznacza, że wymagają oceny w każdej konkretnej sprawie. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich osób, które były stronami w sprawie zakończonej tą decyzją ostateczną. Brak zgody strony wyklucza bowiem możliwość zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Śmierć osoby fizycznej nie niweczy w żaden sposób ważności, czy też skuteczności, oświadczeń woli, które strona złożyła za swego życia. Następcy prawni osoby zmarłej wchodzą w całokształt sytuacji prawnej i faktycznej swego poprzednika. Ewentualna bezprzedmiotowość, czy też niewykonalność decyzji ostatecznej, nie należy do przesłanek, od których uzależniona została możność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. Decyzja o usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym z art. 66 p.b. jest decyzją związaną w ścisłym tego słowa sensie. Do tego rodzaju decyzji nie może mieć zatem zastosowania możność zmiany lub uchylenia decyzji z art. 155 k.p.a.

Skład orzekający

Grzegorz Grymuza

sprawozdawca

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Marcin Małek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście decyzji związanych (art. 66 Prawa budowlanego) oraz znaczenie zgody wszystkich stron postępowania pierwotnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. oraz specyfiki decyzji z zakresu Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – możliwości zmiany decyzji ostatecznej, co ma znaczenie praktyczne dla wielu stron postępowań. Wyjaśnia kluczowe ograniczenia wynikające z art. 155 k.p.a.

Czy można zmienić starą decyzję administracyjną? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki i pułapki prawne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 732/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-02-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Marcin Małek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1229/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151; art.99;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 155; art. 7; art. 77 § 1; art. 80;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66 ust.1 pkt 2;; art. 84 ust.2; art. 162 § 1 pkt 1;
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2023 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 28 lipca 2022 r., znak: ZOA-VIII.7721.4.2022 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 lipca 2022 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: PINB [...], odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 września 1998 r., znak: NB [...]/98, nakazującej odtworzenie 2 szt. drzwiczek wycierowych służących do wybierania sadzy z przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L. (działka gruntu o aktualnym nr ewid. [...] i [...] w obrębie 07- Śródmieście, gm. L. M.).
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: PINB [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. odmówił zmiany decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 września 1998 r., znak: NB [...]/98, nakazującej odtworzenie 2 szt. drzwiczek wycierowych służących do wybierania sadzy z przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L. (działka gruntu o aktualnym nr ewid. [...] i [...] w obrębie 07- Śródmieście, gm. L. M.).
Od decyzji odwołanie wniosła D. W., wnosząc m.in. o zawieszenie przedmiotowego postępowania z uwagi na śmierć H. M.-W.. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w L. pismem z dnia 9 marca 2022 r. znak: [...] zwrócił się z prośbą do Urzędu Miasta L. o przekazanie odpisu aktu zgonu po zmarłej H. M.-W., który został przekazany przez Urząd Miasta L. do tut. organu w dniu 18 marca 2022 r. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2022 r., znak: [...], L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: PINB [...], odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 września 1998 r., znak: NB [...]/98, nakazującej odtworzenie 2 szt. drzwiczek wycierowych służących do wybierania sadzy z przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L. (działka gruntu o aktualnym nr ewid. [...] i [...] w obrębie 07- Śródmieście, gm. L. M.), do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłej H. M.-W..
W dniu 31 maja 2022 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. wpłynęło pismo A. W. i K. W. z dnia 28 maja 2022 r., którym przekazano odpis aktu poświadczenia dziedziczenia Repertorium A nr [...], z którego wynika, iż spadek po zmarłej H. M.-W. z mocy ustawy nabyli A. W. oraz p. K. W..
W związku z powyższym L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 30 czerwca 2022 r., znak: [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie odwoławcze. Następnie pismem z dnia 5 lipca 2022 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w L. działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ, przywołując art. 155 k.p.a., wyjaśnił, że przepis ten nie może być podstawą do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, gdyż nie tworzy on dla stron prawa do kolejnej instancji. Jego celem jest jedynie sprawdzenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem strony, które przemawiałby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Na podstawie art. 155 k.p.a. mogą być zmienione lub uchylone zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje nie dotknięte żadnymi wadami, wyłącznie jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Decyzje wydawane w trybie przepisu art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są w żaden sposób zdefiniowane, co oznacza, że wymagają oceny w każdej konkretnej sprawie.
Jeżeli chodzi o zakres i przedmiot postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej na podstawie przepisu art. 155 k.p.a., to z wykładni językowej tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, 2) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji, 3) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Warunkiem zastosowania art. 155 k.p.a. jest nabycie prawa przez stronę w wyniku wydania decyzji ostatecznej przez właściwy organ. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 września 1998 r., znak: NB [...]/98, nakazującej odtworzenie 2 szt. drzwiczek wycierowych służących do wybierania sadzy z przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L. (działka gruntu o aktualnym nr ewid. [...] i [...] w obrębie 07- Śródmieście, gm. L. M.) jest decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo, zatem w przedmiotowej sprawie procedura określona w art. 155 k.p.a. ma zastosowanie. Należy podkreślić, iż zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich osób, które były stronami w sprawie zakończonej tą decyzją ostateczną. Wymóg zgody strony na zmianę decyzji ostatecznej nie jest uzależniony od tego czego ma dotyczyć zmiana decyzji, a inaczej mówiąc każda zmiana takiej decyzji wymaga zgody stron, z których udziałem została wydana decyzja ostateczna.
Dlatego w ocenie organu odwoławczego, słusznie PINB w L. pismem z dnia 3 grudnia 2021 r., znak: PINB [...] zwrócił się do pozostałych stron postępowania o ustosunkowanie się do wniosku D. W., w którym wniesiono o zmianę ww. decyzji ostatecznej. W związku z faktem, iż H. M.-W. w piśmie z dnia 14 grudnia 2022 r., poinformowała PINB w L. , że nie wyraża zgody na zmianę ww. decyzji ostatecznej, to zasadnie organ I instancji wydał w tym zakresie decyzję odmowną. Brak zgody strony wyklucza bowiem możliwość zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. [...] Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji decyzji.
Decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego została zaskarżona przez D. W. (dalej także jako: "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze decyzji zarzucono:
1. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym w szczególności dowodów załączonych do Odwołania skarżącej oraz pominięcie okoliczności wskazanych przez Skarżącą dotyczących istotnej zmiany stanu faktycznego i prawnego nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], w szczególności faktu, że:
- budynek przestał być przedmiotem współwłasności jego mieszkańców w skutek wyodrębnienia odrębnych lokali własnościowych,
- poczyniono w przeciągu ostatnich dwudziestu lat szereg remontu wskutek których budynek został podłączony do miejskiej sieci grzewczej i z pieca opałowego korzysta wyłącznie właścicielka lokalu nr [...] usytuowanego w górnej kondygnacji budynku, co z przyczyn obiektywnych sprawia, że wykonanie decyzji PINB w L. z dnia [...] r., znak NB [...] stało się niecelowe i niemożliwe a za jej uchyleniem przemawia interes społeczny i słuszny interes strony.
- strona postępowania, która nie wyraziła zgody na zmianę ww. Decyzji - H. M.-W. zmarła po wydaniu decyzji przez Organ I instancji a jej następni prawni nie zajęli stanowiska w przedmiocie złożonego przez Skarżącą wniosku o zmianę zaskarżonej Decyzji z dnia [...].;
- z dniem 19.02.2021 r. Sejmik Województwa L. wydał uchwałę zgodnie z którą do 2024 r. na ternie województwa mają zostać usunięte wszystkie kotły klasy 1 i 2, a następnie (do końca 2027 r.) kotły 3 i 4 klasy co czyni ww. Decyzję sprzeczną z interesem społecznym jak i samych stron postępowania;
2. naruszenie art. 80 k.p.a. - poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, w tym dokonanie ustaleń faktycznych w sposób dowolny, bez oparcia w materiale dowodowym, co miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności w związku z brakiem dokonania przez Organ II instancji analizy dowodów pod kątem możliwości wykonania przez Skarżącą obowiązków nałożonych decyzją nr NB [...] z dnia [...] r. oraz okoliczności przemawiających za zasadnością uchylenia ww. decyzji z uwagi na przemawianie za tym interesu społecznego i słusznego interesu strony (obu stron), w sytuacji gdy Skarżąca wskazała obiektywne przyczyny niemożności wykonania rzeczonej decyzji, alternatywny sposób jej wykonania oraz że uchylenie ww. decyzji będzie w interesie społecznym oraz wszystkich stron postępowania;
3.naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy z prawidłowej analizy materiału dowodowego wynika, iż w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do uchylenia decyzji nr NB [...]/[...] z dnia [...] r. nie tylko z uwagi na interes społeczny ale również interes każdej ze stron (Skarżąca będzie mogła korzystać z lokalu przy ul. [...] w L. w sposób zgodny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem bez ograniczenia jej prawa własności do ww. lokalu a właściciele lokalu nr [...] również będą mogli korzystać ze swojego lokalu w sposób zgodny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem bez narażenia na dodatkowe koszty związane z roszczeniami powódki z tytułu służebności jaka powstanie w wyniku wykonania ww. decyzji).
4. naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii mistrza kominiarskiego w przedmiocie oceny stanu technicznego komina przynależnego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w L. w zakresie wskazanym w piśmie pełnomocnika odwołującej z dnia 21.09.2021 r.
5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymania postanowienia organu I instancji w mocy;
Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te związane istotą i okolicznościami wydania decyzji ostatecznej objętej żądaniem zmiany.
Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów, w tym w szczególności ze złożonego projektu budowlanego i załączonych do niego dokumentów. Większość dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona.
Podkreślić należy również, że także sama skarżąca nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.
W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Nie ma podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.
W sprawie skarżąca domagała się, na podstawie art. 155 k.p.a., zmiany decyzji ostatecznej wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 września 1998 r., znak: NB [...]/98, nakazującej odtworzenie 2 szt. drzwiczek wycierowych służących do wybierania sadzy z przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L. (działka gruntu o aktualnym nr ewid. [...] i [...] w obrębie 07- Śródmieście, gm. L. M.).
Decyzja ta wydana została na podstawie art. 66 pkt 3 i art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."), przy czym - co oczywiste - przy jej wydaniu zastosowanie miały przepisy prawa budowlanego poprzednio obowiązujące. Przepis art. 66 prawa budowlanego podlegał z biegiem czasu zmianom, które jednak co do istoty nie zmieniły jego treści i charakteru.
Zaskarżoną decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 4 września 1998 r., znak: NB [...]/98, nakazującej odtworzenie 2 szt. drzwiczek wycierowych służących do wybierania sadzy z przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L. (działka gruntu o aktualnym nr ewid. [...] i [...] w obrębie 07- Śródmieście, gm. L. M.).
Organ odwoławczy uznał, że zasadnie organ I instancji wydał w tym zakresie decyzję odmowną z uwagi na fakt, iż H. M.-W. w piśmie z dnia 14 grudnia 2022 r. poinformowała PINB w L. , że nie wyraża zgody na zmianę ww. decyzji ostatecznej, zaś brak zgody strony wyklucza możliwość zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
W realiach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania takiego stwierdzenia.
Z art. 155 k.p.a. wynika, że warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie jest zgoda strony.
Przez zgodę strony, o której mowa w art. 155 k.p.a., rozumieć należy zgodę wszystkich podmiotów będących stroną postępowania pierwotnego, w którym doszło do wydania decyzji objętej wnioskiem z art. 155 k.p.a.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, w którym wydano decyzję z dnia 4 września 1998 r. nakazującą odtworzenie 2 szt. drzwiczek wycierowych służących do wybierania sadzy z przewodów kominowych, stroną tego postępowania była H. M.-W., na wniosek której wszczęto to postępowanie.
Jak wynika z akt obecne prowadzonego postępowania w sprawie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. H. M.-W. nie wyraziła zgody na zmianę decyzji ostatecznej z dnia 4 września 1998 r. (akta administracyjne znak: PINB [...]).
Brak zgody jednej ze stron postępowania wyklucza możliwość zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., co sprawia, że już z tego względu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje to, że w późniejszym czasie doszło do śmierci H. M.-W.. Śmierć osoby fizycznej nie niweczy w żaden sposób ważności, czy też skuteczności, oświadczeń woli, które strona złożyła za swego życia.
Bez znaczenia pozostaje też to, że następcy prawni H. M.-W. nie zajęli stanowiska w przedmiocie złożonego przez skarżącą wniosku o zmianę decyzji. Następcy prawni osoby zmarłej wchodzą w całokształt sytuacji prawnej i faktycznej swego poprzednika. Nie muszą więc oni ani powtarzać, ani potwierdzać, czynności prawnych dokonanych przed sukcesją przez ich poprzednika prawnego. Oczywiście mogą oni w sprawie zająć stanowisko odmienne niż ich poprzednik prawny. W przedmiotowej sprawie jednak następcy prawni H. M.-W., pomimo, że byli o niej zawiadamiani i składali w niej pismo wraz dokumentem, nie złożyli oświadczenia o zmianie stanowiska zajętego w sprawie przez ich poprzednika prawnego. Wreszcie zauważyć należy, że z pism samej skarżącej wynika, że wnioskodawczyni pozostaje w sporze również z następcami prawnymi H. M.-W., w związku z czym już i z tego względu możliwość zmiany stanowiska w sprawie przez następców prawnych H. M.-W. wydaje się nieprawdopodobna.
W analogiczny sposób, jako pozostające bez wpływu na oceną prawidłowości zaskarżonej decyzji, pozostają także pozostałe zarzuty i wywody skargi.
Po pierwsze należy zauważyć, że budynek nie przestaje być przedmiotem współwłasności jego mieszkańców w skutek wyodrębnienia odrębnych lokali własnościowych.
Wyodrębnienie własności lokalu sprawia, że przedmiotem odrębnej własności staje się wyodrębniany lokal.
Grunt oraz te części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku poszczególnych właścicieli lokali nadal stanowią przedmiot współwłasności jako nieruchomość wspólna (art. 3 ust. 2 z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 1048)).
Skoro przewody kominowe, w których mają być odtworzone drzwiczki wycierowe, służyły do użytku właścicielom (mieszkańcom) obu lokali, tj. zarówno lokalu położonego na parterze, jak i lokalu położonego na piętrze, to uznać należy, że nadal stanowią one przedmiot współwłasności jako nieruchomość wspólną. Te przewody kominowe nie służyły bowiem wyłącznie do użytku właścicielom (mieszkańcom) jednego z tych lokali.
Po drugie nie można także przyjąć, że wykonanie decyzji PINB w L. z dnia [...]., znak NB [...] stało się niecelowe i niemożliwe.
Jak przyznaje sama skarżąca, choć budynek został podłączony do miejskiej sieci grzewczej, to jednak z pieca opałowego korzysta właścicielka lokalu nr [...] usytuowanego w górnej kondygnacji budynku.
Skoro więc w budynku nadal pozostaje czynny piec na paliwo stałe to konieczne jest zapewnienie istnienia sprawnego odprowadzenia spalin z kotła, a więc przede wszystkim drożnego i niezagrażającego zdrowiu i życiu ludzi przewodu kominowego.
Podobnie i sam fakt wydania przywoływanej przez skarżącą uchwały Sejmiku Województwa L. z 19.02.2021 r. nie doprowadził do likwidacji przedmiotowego pieca na paliwo stałe, co oznacza, że piec taki nadal funkcjonuje w tym budynku.
Istnienie w budynku czynnego pieca na paliwo stałe skutkuje koniecznością zapewnienia istnienia sprawnego odprowadzenia spalin z kotła, a więc przede wszystkim zapewnienia drożnego i niezagrażającego zdrowiu i życiu ludzi przewodu kominowego.
Już więc z tych względów nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji z dnia 4 września 1998 r. stało się niecelowe lub niemożliwe.
Przede wszystkim zaś należy stwierdzić, że tego rodzaju okoliczności pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, albowiem ewentualna bezprzedmiotowość, czy też niewykonalność decyzji ostatecznej, nie należy w ogóle do przesłanek, od których uzależniona została możność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.
Bezprzedmiotowość decyzji może stanowić podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Jest to jednak inne rodzajowo postępowanie niż postępowania o zmianę lub uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.
W ramach niniejszego postępowania, dotyczącego zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., okoliczności ewentualnej bezprzedmiotowości decyzji w ogóle nie podlegały badaniu albowiem nie należą one do przesłanek warunkujących stosowanie instytucji z art. 155 k.p.a.
Z identycznych względów w przedmiotowej sprawie nie podlegały również ocenie ewentualne zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji z dnia 4 września 1998 r. Tego rodzaju zarzutu mogły bowiem stanowić ewentualnie podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
Niewątpliwie samo wykonanie spornej decyzji oraz następnie związany z tym proces czyszczenia przewodów kominowych, będzie wiązał się z istotnymi niedogodnościami dla skarżącej.
Pozostaje to jednak bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji z tego podstawowego względu, że okoliczności takie nie zostały zaliczone do przesłanek warunkujących możność zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.
Brak było także w sprawie podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii mistrza kominiarskiego w przedmiocie oceny stanu technicznego komina przynależnego do przedmiotowego budynku mieszkalnego
W tym kontekście należy bowiem wskazać, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Celem tego postępowania nie jest bowiem merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz weryfikacja decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a.
Jakiekolwiek więc zarzuty i wywody dotyczące prawidłowości wydania w sprawie decyzji nakazującej odtworzenie 2 szt. drzwiczek wycierowych służących do wybierania sadzy z przewodów kominowych w przedmiotowym budynku mieszkalnym, czy aktualności zawartego tam obowiązku, w ogóle nie mogły być badane w ramach postępowania o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie rozpoznającym sprawę, stoi na stanowisku, że tego rodzaju decyzje wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. (poprzednio art. 66 pkt 3 p.b.) w ogóle nie mogą być zmieniane lub uchylane w trybie wynikającym z art. 155 k.p.a.
Decyzją z dnia 4 września 1998 r. nakazano usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w związku z użytkowaniem obiektu budowlanego w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi.
Nie wdając się w szersze wywody teoretyczne co do charakteru i istoty instytucji z art. 155 k.p.a., wskazać należy, że kwestia ta budzi pewne wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w składzie rozpoznającym sprawę, podziela w tym przedmiocie mniej rygorystyczny pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie art. 155 k.p.a., że przepis ten co do zasady ma zastosowanie do decyzji uznaniowych, jednakże w pewnych szczególnych przypadkach nie wyklucza się jego zastosowania także do decyzji związanych (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2021 r., sygn. II GSK 1473/21). Dokonując oceny w tym zakresie należy mieć na uwadze okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. II SA/Lu 1457/17).
Decyzja o usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym z art. 66 p.b. jest decyzją związaną w ścisłym tego słowa sensie. Organ nie ma w tym przypadku "luzu decyzyjnego" i swobody w wyborze jednego z wielu dopuszczalnych rozstrzygnięć, nie może wybrać jednej spośród kilku konsekwencji jednoznacznej normy prawnej. Art. 155 k.p.a. powinien zaś znaleźć zastosowanie przede wszystkim do takich decyzji, przy wydawaniu których organ miał możliwość swobody w kształtowaniu treści decyzji.
W ocenie Sądu decyzja z 4 września 1998 r. nakazująca usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym z art. 66 p.b. ma przede wszystkim charakter deklaratoryjny i związany w ścisłym tego słowa sensie. Nie kształtuje ona stosunków prawnych, lecz w sposób sformalizowany potwierdza istnienie określonego stanu prawnego. Jest zatem potwierdzeniem istnienia określonego stanu wynikającego z normy prawa materialnego.
Art. 66 p.b. jest jasny w swej treści i ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
Niewątpliwie więc w przypadku decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym z art. 66 p.b., gdy stan faktyczny potwierdza wystąpienie okoliczności przewidzianych przez ustawę, organ jest zobligowany do wydania decyzji pozytywnej, nakładając na inwestora lub właściciela określone obowiązki. Organ w tym zakresie pozbawiony jest jakiejkolwiek swobody rozstrzygania, albowiem stwierdzenie wystąpienia określonego stanu faktycznego dotyczącego inwestycji zobowiązuje go do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym.
Do tego rodzaju decyzji nie może mieć zatem zastosowania możność zmiany lub uchylenia decyzji z art. 155 k.p.a.
W sytuacji, gdy konsekwencje (skutki) prawne danych stanów faktycznych określone są w sposób autorytatywny i bezwzględnie wiążący, wydanie decyzji administracyjnej o określonej treści pozostaje jedynie prostą konsekwencją stwierdzenia pewnych faktów. Organ nie może w tego typu sprawach orzekać na innych przesłankach niż te wynikające wprost z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa, w tym także nie może modyfikować opartych na nich rozstrzygnięć z odwołaniem do ogólnych przesłanek wynikających z art. 155 k.p.a., a więc jedynie do kryterium zgody strony oraz istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
Uznanie, że decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym wydana na podstawie art. 66 prawa budowlanego nie może zostać zmieniona lub uchylona w trybie wynikającym z art. 155 k.p.a., dodatkowo uzasadnia prawidłowość odmowy zmiany decyzji i czyni wniesioną skargą bezzasadną.
Sąd nie uwzględnił w sprawie wniosku pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy.
Zgodnie z art. 99 p.p.s.a. sąd, nawet na zgodny wniosek stron, może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. W sytuacji, gdy na rozprawie stawił się jeden z ustanowionych w sprawie pełnomocników zawodowych, jakiekolwiek, a więc nawet uzasadnione powodu do niestawiennictwa na rozprawie innego z pełnomocników strony, nie mogą zostać uznane za ważne powody do odroczenia rozprawy z tego względu, że w takiej sytuacji w pełni realizowane jest uprawienie strony do bycia reprezentowaną przed sądem przez pełnomocnika zawodowego.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI