II SA/Lu 730/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o opłacie planistycznej, uznając, że postępowanie zostało wszczęte po upływie 5-letniego terminu od wejścia w życie planu miejscowego.
Sprawa dotyczyła opłaty planistycznej naliczonej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili, że postępowanie zostało wszczęte po upływie 5-letniego terminu od wejścia w życie planu. Sąd uznał, że kluczowa jest data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a nie data jego sporządzenia. Ponieważ zawiadomienie zostało doręczone po upływie terminu, sąd uchylił decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrzył skargę P. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu opłaty planistycznej. Opłata została naliczona w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosili, że o wszczęciu postępowania dowiedzieli się po upływie 5 lat od wejścia w życie planu, co skutkowałoby przedawnieniem roszczenia. Organy administracji argumentowały, że liczy się data wszczęcia postępowania, a nie jego zakończenia, i że wszczęcie nastąpiło przed upływem terminu. Sąd, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, uznał, że 5-letni termin, liczony od dnia wejścia w życie planu, jest terminem na wszczęcie postępowania administracyjnego, a za datę jego wszczęcia należy uznać dzień doręczenia stronie zawiadomienia o jego wszczęciu. Ponieważ zawiadomienie zostało doręczone skarżącym po upływie tego terminu, sąd uznał postępowanie za nieskutecznie wszczęte i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, termin nie jest zachowany. Za datę wszczęcia postępowania administracyjnego, równoznaczną ze zgłoszeniem roszczenia, należy uznać datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że 5-letni termin z art. 37 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest terminem na wszczęcie postępowania administracyjnego. Kluczowa jest data doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ponieważ dopiero wtedy strona uzyskuje wiedzę o roszczeniu. Doręczenie po upływie terminu oznacza, że roszczenie nie zostało skutecznie zgłoszone w ustawowym czasie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 37 § ust. 1, 3, 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 152 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 153
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 154
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty planistycznej zostało wszczęte po upływie 5-letniego terminu od dnia wejścia w życie planu miejscowego, licząc od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Odrzucone argumenty
Organ administracji argumentował, że liczy się data sporządzenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a nie data jego doręczenia, co miało oznaczać zachowanie terminu.
Godne uwagi sformułowania
Za datę wszczęcia postępowania uznać należy datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej. Wskazany 5-letni termin jest bowiem terminem zawitym, co oznacza, że upływ tego terminu pozbawia właściwy organ możliwości ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący sprawozdawca
Marta Laskowska-Pietrzak
sędzia
Maria Wieczorek – Zalewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu 5 lat na zgłoszenie roszczenia o opłatę planistyczną i momentu wszczęcia postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłaty planistycznej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po uchwaleniu planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – opłat planistycznych i ich przedawnienia, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i samorządów. Wyjaśnia kluczową kwestię momentu wszczęcia postępowania.
“Opłata planistyczna: Czy 5 lat to za mało, by urząd zdążył doręczyć pismo?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 730/16 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2016-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 778 art. 36 ust. 3 i 4, art. 37 ust.1, 3, 4 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska - Pietrzak, Sędzia NSA Maria Wieczorek – Zalewska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty planistycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania P. S. i T. S. od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] orzekającej, w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, oraz zbyciem nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości O., gmina W., o powierzchni 801 m2, o ustaleniu opłaty planistycznej na rzecz Gminy W. w wysokości [...] zł w tym: od P. S. kwotę [...]zł (w związku z udziałem [...] przedmiotowej nieruchomości) i od T. S. kwotę [...]zł (w związku z udziałem [...] przedmiotowej nieruchomości) - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23) w związku z art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r.. poz. 199 z późniejszymi zmianami) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że organ pierwszej instancji wszczął postępowanie z urzędu w trybie przepisów ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z Uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości O., w rejonie osiedla B. i [...], ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa L. z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], poz. 2135. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji między innymi podał, że Rada Gminy W. ww. uchwałą przyjęła stawkę procentową służącą naliczeniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu, w wysokości 30% dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i rekreacyjnej. Przedmiotowa działka znajduje się w tych terenach oznaczonych w planie symbolami [...] oraz [...], a także w części znajduje się w terenach strefy zieleni. W miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego rejonu rekreacyjnego Jezior [...], uchwalonego uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] września 1990 r., który utracił moc prawną w dniu [...] grudnia 2003 r., działka położona była na terenach oznaczonych symbolami BV13, RP, RZ, RL - grunty upraw polowych i łąk. Przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego "[...] - [...]" była wykorzystana na cele rolne. W dniu [...] lutego 2014 r. wpłynął do Urzędu Gminy W. wypis aktu notarialnego rep. A [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., w którym notariusz potwierdził sprzedaż prawa własności nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w [...] o pow. 801 m2. W. opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości obliczono na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego T. S. (numer uprawnień 3671). Wzrost wartości nieruchomości na dzień sprzedaży wyniósł [...] zł, co przy zastosowaniu stawki procentowej w wysokości 30% daje kwotę opłaty w wysokości [...] zł. Ponadto wójt poinformował, że P. S. zapoznał się z operatem szacunkowym i w dniu [...] grudnia 2015 r. zawnioskował o wydanie jego kopii, która została mu wydana w dniu [...] stycznia 2016 r. Ponadto organ na etapie postępowania ustalił, iż operat zawiera oczywisty błąd, który został poprawiony przez rzeczoznawcę. Ze względu na nowe okoliczności, organ I instancji ponownie wysłał stronie poprawiony operat i wyznaczył termin do wypowiedzenia się. Końcowo wójt stwierdził, że poprawiony operat spełnia wymogi formalne określone w rozporządzeniu z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, jak i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości oraz właściwym doborze nieruchomości podobnych. Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. S. i P. S. wnosząc uchylenie decyzji. W uzasadnieniu odwołania strony podały, iż o informacji o wszczęciu tego postępowania dowiedzieli się po okresie 5 lat od wejścia w życie planu, tym samym ustała przesłanka do wydania decyzji. Wójt Gminy W. w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. ustosunkował się do zarzutów odwołania, a podsumowując stwierdził, że wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu [...] listopada 2015 r. (najpóźniej w dniu nadania zawiadomienia listem poleconym dnia [...] listopada 2015 r.), a więc wszczęte zostało przed upływem 5-letniego okresu, przy czym jak podnosi się w orzecznictwie - do zachowania terminu nie jest wymagane wydanie decyzji przed upływem 5 lat, ale jedynie wszczęcie w tym czasie postępowania. W dniu [...] maja 2016 r. z aktami sprawy zapoznał się w Kolegium P. S. wnosząc uwagę, że za datę wszczęcia tego postępowania należy uznać dzień [...] grudnia 2015 r., w którym to strona powzięła informację o podjęciu przez organ czynności. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że brak jest wystarczających podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Przepisem podstawowym obowiązującym w tym zakresie jest art. 36 ust. 4 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt. burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Z kolei, stosownie do treści art. 37 ust. 1 ww. ustawy, wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4. ustala się na dzień jej sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 4 ww. ustawy, przepis ust. 3 (roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 3, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący) stosuje się odpowiednio do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, a tytułem uzupełnienia dodało, iż przez zgłoszenie żądania/roszczenia rozumie się - zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wszczęcie postępowania administracyjnego. Skoro bowiem zgłoszeniem roszczenia w przypadku, gdy strona występuje o odszkodowanie (np. z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości) jest wniesienie powództwa do sądu powszechnego i to jest pierwszy akt, którego strona dokonuje by zgłosić żądanie, to takim pierwszym aktem, którego dokonuje organ, by zgłosić roszczenie, jest wszczęcie postępowania administracyjnego. Datą zgłoszenia roszczenia przez gminę nie jest data doręczenia zawiadomienia, czy też data wydania decyzji, ale data, kiedy organ wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty planistycznej. To zaś oznacza, że od daty wejścia w życie planu miejscowego do daty wszczęcia postępowania administracyjnego nie może minąć więcej niż 5 lat. Tak należy liczyć termin 5-letni, o jakim mowa w art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 ww. ustawy. W tak zakreślonym terminie organ może zgłosić roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 4 ww. ustawy (wyrok NSA z 14.5.2012 r" II OSK 401/11, Lex nr 121915). W kontrolowanej sprawie Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie w sprawie zawiadomieniem (zgłosił roszczenie w rozumieniu art. 37 ust. 3 i 4) dnia [...] listopada 2015 r., wysłanym w dniu [...] listopada 2015 roku. Plan wszedł w życie po upływie 30 dni licząc od daty jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym (§ 18 planu) tj. dnia [...] listopada 2010 r., zatem nie doszło do przedawnienia roszczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd w zakresie wykładni przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym co do sposobu określenia terminu zgłoszenia roszczenia (np. wyroki NSA z: 4.2.2011 r. II OSK 250/10, Lex nr 1071222; 3.9.2008 r., II OSK 984/07, Lex nr 466020; wyrok WSA w Poznaniu z 29.3.2012 r., IV SA/Po 59/12, Lex nr 1139623). Natomiast odnosząc się do kwestii merytorycznych, Kolegium dodatkowo wyjaśniło, iż w związku ze zbyciem ww. działki, Wójt Gminy W. zlecił przygotowanie operatu szacunkowego, który stał się podstawą do ustalenia wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości według zasad dotyczących wyceny przewidzianych w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwzględnieniem jej przeznaczenia przed uchwaleniem zmiany planu i po jej uchwaleniu tj. czy zachodzi przesłanka z art. 36 ust. 4 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl art. 152 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wyceny nieruchomości dokonuje się przy zastosowaniu podejść: porównawczego, dochodowego lub kosztowego, albo mieszanego, zawierającego elementy podejść poprzednich. Natomiast zgodnie z art. 153 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne do nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Natomiast kwestie szczegółowe związane z wyceną nieruchomości i sporządzaniem operatu szacunkowego reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Organ prowadzący postępowanie powinien dokonać oceny operatu szacunkowego tj. zbadać, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową (zob. np. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r.. II OSK 1705/10). Podkreślono, że rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania. Fakt, że ich wybór zależy od rzeczoznawcy, nie oznacza jednak, iż może on działać w sposób dowolny. Operat szacunkowy stanowi opinię biegłego, która zatem podlega ocenie nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym. Organ rozpoznający sprawę ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zbadać przedstawiony operat pod względem zgodności ze stosowanymi przepisami, ale również, czy jest logiczny i zupełny. W przypadku zaś istniejących wątpliwości lub niejasności może żądać wyjaśnień lub uzupełnienia wyceny (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r.. I OSK 2085/11). Należy podkreślić, że organ oceniając operat szacunkowy nie może samodzielnie dokonać oceny tych elementów operatu, które są uwarunkowane posiadaniem wiadomości specjalnych przez rzeczoznawcę majątkowego. Organ odwoławczy stwierdził, że przedstawiony w niniejszej sprawie operat jest zgodny z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, jest logiczny i zupełny. Wycenę nieruchomości, w sporządzonym w niniejszej sprawie operacie szacunkowym, rzeczoznawca majątkowy T. S. (nr [...]) przeprowadziła w podejściu porównawczym przy zastosowaniu metody porównywania parami. Do celów wyceny przyjęto takie cechy nieruchomości: dobra lokalizacja i położenie, dobre ukształtowanie terenu ,dobry dostęp do drogi i ciągu pieszego, dobry kształt i wielkość działki . Do porównania zostały wybrane transakcje nieruchomości gruntowych o przeznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy MN/ML z obrębu [...] z terenu reprezentatywnego położonego w pobliżu jeziora, w sąsiedztwie działki wycenianej. Rzeczoznawca porównał trzy działki niezabudowane o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] o podobnych cechach i przeznaczeniu. Jako cechy i ich wagi przyjęto: lokalizację i otoczenie 50% , dostęp do drogi 25%, kształt i warunki fizyczne 25%. W wyniku dokonanej wyceny, rzeczoznawca majątkowy określiła wartość nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na sumę [...] zł oraz wartość nieruchomości przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego według starego planu, na sumę [...] zł. Zatem w przypadku przedmiotowej działki różnica na dzień sprzedaży wynosi [...] zł. Opłata planistyczna, to jak wyżej wskazano 30% określonej różnicy wartości, która wynosi [...] zł, zaś w rozbiciu na udziały wynosi po [...] zł Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium uznało, ze decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna ze stanem faktycznym i prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący T. S. i P. S. zarzucili naruszenie art. 37 ust. 3 w związku z art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że organ w wyznaczonym 5-letnim terminie winien jedynie wszcząć postępowanie administracyjne bez informowania w danym terminie drugiej strony o wszczęciu tego postępowania. Ponadto zarzucili naruszenie art. 37 ust. 6 ww. ustawy "poprzez zwłokę wszczęcia postępowania administracyjnego, w związku z czym strona nie została poinformowana w wyznaczonym pięcioletnim terminie zgłaszania roszczeń wynikającym z planu zagospodarowania przestrzennego". W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podnieśli, że ponieważ ustawodawca we wskazanych przez nich przepisach posłużył się zwrotem "zgłaszać", to należy przyjąć, że 5 – letni termin jest zachowany, gdy w tym terminie zobowiązany właściciel lub użytkownik wieczysty odebrał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej. Obydwaj skarżący powzięli wiadomość o zgłaszanym roszczeniu po upływie tego terminu, tj. 3 i [...] grudnia 2015 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2016 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie ustalenia opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Punkt wyjścia dla rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi treść art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm. – dalej ustawa). Stosownie do tego przepisu, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a jej właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz lub prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości (...). Jak wynika z art. 37 ust. 1 ustawy wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustala się na dzień jej sprzedaży, a wzrost wartości nieruchomości stanowi różnica między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu planu miejscowego a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Stosownie do art. 37 ust. 3 i ust. 4 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy, roszczenia z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. W świetle powyższego, poza sporem pozostaje fakt, iż dochodzenie roszczeń, o których stanowi art. 36 ust. 4 ustawy podlega czasowemu ograniczeniu. Wskazany 5-letni termin jest bowiem terminem zawitym, co oznacza, że upływ tego terminu pozbawia właściwy organ możliwości ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wyznaczony przez ustawodawcę termin nie dotyczy wydania decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, że wskazany w art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy termin 5 lat, liczony od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące, należy rozumieć jako termin przedawnienia roszczeń w znaczeniu cywilistycznym oraz jako maksymalny termin, w którym można wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, nie zaś jako termin ograniczający wydanie orzeczenia w sprawie (tak NSA w wyroku z dnia 4 lutego 2011 r., II OSK 207/10). Przyjmuje się powszechnie, że odpowiednie stosowanie ust. 3 art. 37 do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy rozumieć w ten sposób, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta, ma prawo w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące, wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Taka wykładnia przepisu art. 37 ust. 4 ustawy pozwala bowiem na równe traktowanie podmiotów, które zgodnie z art. 36 ust. 3 i 4 mają prawo do dochodzenia na drodze postępowania cywilnego i administracyjnego odpowiednio odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości i opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, zawiadomienie z dnia [...] listopada 2015 r o wszczęciu postępowania zostało wysłane stronom w dniu [...] listopada 2015 r., zaś doręczone skarżącym w dniu 3 i [...] grudnia 2015 r., podczas gdy 5-letni termin zgłoszenia roszczenia upłynął z dniem [...] listopada 2015 r.( miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie w dniu [...] listopada 2010 r. – fakt bezsporny). Zdaniem organów administracji, przepisy art. 61 kpa nie wskazują jednoznacznie, jaką datę wszczęcia postępowania administracyjnego należy przyjąć w przypadku, gdy postępowanie wszczyna się z urzędu. Kolegium podniosło, iż datą wszczęcia postepowania jest data sporządzenia samego zawiadomienia o wszczęciu , a nie data doręczenia go stronie. Tymczasem w judykaturze przyjmuje się powszechnie, iż organ właściwy do pobrania opłaty planistycznej, aby mógł dochodzić roszczeń w tym zakresie, powinien wszcząć postępowanie administracyjne przed upływem przedmiotowego terminu, co jest równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia stronie. Za datę wszczęcia postępowania uznać należy datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej (por. wyroki NSA z dnia 3 września 2008 r., II OSK 984/07, z dnia 5 marca 2010 r., II OSK 501/09). Podkreślenia bowiem wymaga, że brak jest sporów co do treści art. 61 § 4 kpa. Jeśli bowiem stwierdzić, iż ustawodawca wymaga, aby o wszczęciu postępowania z urzędu zawiadomić stronę, to nie sposób przyjąć za datę zawiadomienia datę inną niż dzień, w którym zawiadomienie zostało doręczone adresatowi. Dopiero bowiem w tym dniu może wystąpić skutek, jaki ustawodawca wiąże z zawiadomieniem strony o wszczęciu postępowania, tj. strona posiada już wiedzę o postępowaniu. Na tle takich okoliczności, uprawnione jest stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. została wydana w postępowaniu, które nie może być uznane za skutecznie wszczęte w przewidzianym do tego terminie. W konsekwencji uprawnione jest twierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwe zaakceptowanie, z punktu widzenia wymagań praworządności, nałożenia na stronę obowiązku zapłaty opłaty planistycznej wbrew zakazowi ustawy, tj. w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wystąpił z roszczeniem po upływie ustawowo przewidzianego terminu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – p.p.s.a.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI