II SA/Lu 73/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa pozwolenia na budowę, uznając, że mimo naruszenia zasady czynnego udziału strony, uchylenie decyzji nie było możliwe z uwagi na zgodność inwestycji z planem miejscowym i przepisami technicznymi.
Skarżący domagali się uchylenia pozwolenia na budowę, zarzucając naruszenie ich interesów przez zacienienie działki i obniżenie jej wartości. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że choć postępowanie przy wydawaniu pozwolenia naruszyło zasadę czynnego udziału strony, to uchylenie decyzji nie było możliwe, ponieważ inwestycja była zgodna z planem miejscowym i przepisami technicznymi, a naruszenie dotyczyło jedynie wadliwości proceduralnej.
Sprawa dotyczyła skargi E. R. i H. R. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Skarżące, właścicielki sąsiedniej działki, zarzucały organom nieuwzględnienie oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość, w tym zacienienie i spadek wartości. Sąd administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie przy wydawaniu pierwotnego pozwolenia naruszyło zasadę czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.), co uzasadniało wznowienie postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a., uchylenie decyzji nie było możliwe, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sąd podkreślił, że planowana inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami technicznymi dotyczącymi usytuowania budynków, w tym odległości od granicy. Zarzuty dotyczące zacienienia i spadku wartości nieruchomości zostały uznane za niezasadne, ponieważ przepisy prawa budowlanego chronią interesy stron tylko w zakresie naruszenia przepisów technicznych, a nie ogólnych interesów faktycznych. Sąd wyjaśnił również, że stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, bez jej uchylenia, otwiera drogę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie zasady czynnego udziału strony stanowi podstawę do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, ale nie obliguje do jej uchylenia, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału strony, uchylenie pozwolenia na budowę nie było możliwe, ponieważ inwestycja była zgodna z planem miejscowym i przepisami technicznymi. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a., organ ogranicza się do stwierdzenia naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłankę wznowienia postępowania w przypadku braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy.
k.p.a. art. 146 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Określa negatywną przesłankę uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, gdy mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Określa możliwość ograniczenia się organu do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdy nie zachodzą podstawy do jej uchylenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
u.p.b. art. 35 § 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymogi dotyczące zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym i przepisami technicznymi.
rozp. warunki techniczne art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Reguluje odległość budynku od innych obiektów w celu zapewnienia naturalnego oświetlenia, z uwzględnieniem wysokości przesłaniania.
rozp. warunki techniczne art. 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Określa odległości od granicy działki.
rozp. warunki techniczne art. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Określa wymagany czas nasłonecznienia pomieszczeń.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa sposób rozstrzygania skargi przez sąd administracyjny.
u.p.b. art. 5 § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zasada uwzględniania uzasadnionych interesów osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodność planowanej inwestycji z przepisami technicznymi dotyczącymi usytuowania budynków (odległości od granicy). Brak możliwości uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na przesłankę negatywną z art. 146 § 2 k.p.a. (możliwość wydania decyzji odpowiadającej w istocie decyzji dotychczasowej).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące zacienienia sąsiedniej działki i spadku jej wartości jako podstawy do uchylenia pozwolenia na budowę. Zarzut braku wskazania podstawy prawnej decyzji (sąd uznał, że podstawa prawna została wskazana i omówiona).
Godne uwagi sformułowania
nie można mówić o przesłanianiu pomieszczeń w budynku nieistniejącym interes w niezacienianiu działki jest jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania przyczyn, z powodu których nie uchylił decyzji, co otwiera stronie drogę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w drodze procesu cywilnego.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący sprawozdawca
Witold Falczyński
sędzia
Bogusław Wiśniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 146 § 2 k.p.a. w kontekście naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu budowlanym oraz ochrona interesów sąsiadów w postępowaniu o pozwolenie na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy naruszenie proceduralne nie wpływa na zgodność inwestycji z prawem materialnym i technicznym, a uchylenie decyzji byłoby sprzeczne z jej istotą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowania administracyjnego i rozróżnienie między wadami proceduralnymi a merytorycznymi, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Wada proceduralna nie zawsze oznacza uchylenie pozwolenia na budowę: Sąd wyjaśnia granice ochrony interesów sąsiadów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 73/13 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2013-03-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bogusław Wiśniewski Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/ Witold Falczyński Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1773/13 - Wyrok NSA z 2015-02-24 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145 par. 1 pkt 4, art. 146 par. 2, art. 151 par. 2, art. 10 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 75 poz 690 par. 13, par. 60 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623 art. 35 ist. 1 pkt 1 i pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi E. R. i H. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę. Uzasadnienie Ostateczną decyzją z dnia 19 sierpnia 2011 r., Nr [...]/11, Prezydent Miasta C. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu Budownictwa Ogólnego – A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w C., na działkach nr ewid. 36/3, 37/4 i 39/5. Pismem z dnia 8 listopada 2011 r., E. R. i H. R. - dalej jako skarżące wniosły o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną na wstępie decyzją, powołując w podstawie prawnej art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżące wskazały, że teren na którym zaplanowano realizację przedmiotowej inwestycji graniczy na całej długości z działką nr ewid. 40/05, której są właścicielkami i z tego względu przysługiwał im przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, czego organ nie uwzględnił pomijając ich udział w toku postępowania. W konsekwencji powyższego wniosku doszło do wydania przez Prezydenta Miasta C. postanowienia z dnia 8 grudnia 2011 r., którym wznowiono postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Prezydent Miasta C., po kolejnym rozpatrzeniu sprawy (organ odwoławczy wydał dwukrotnie rozstrzygnięcia kasatoryjne), stwierdził wydanie decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 19 sierpnia 2011 r., z naruszeniem prawa, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu i jednocześnie wskazał, że nie może dojść do uchylenia tej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W podstawie prawnej podano przepis art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. oraz art. 104 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że zarówno działka inwestora, jak i działka skarżących znajdują się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i usługi. Planowana inwestycja nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżących. Przeszkodą w jej zabudowie jest natomiast jej szerokość (16,34 m, a realna szerokość zabudowy 8,34) oraz istniejąca w granicy na działce sąsiedniej zabudowa. Natomiast lokalizacja przedmiotowego budynku zgodna jest z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jedyna wadliwość decyzji wynika natomiast z tego, że została ona wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Zdaniem organu niemożliwym jednak jest jej uchylenie z uwagi na zgodność zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami ww. rozporządzenia, co powoduje, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.). W odwołaniu od tej decyzji skarżące wnosząc o jej uchylenie podniosły, że została ona wydana z naruszeniem prawa, w związku z czym domagają się poniesienia konsekwencji przez pracowników organu. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielił ustalenia Prezydenta Miasta C. dotyczące usytuowania spornego budynku na działce inwestora wskazując, że lokalizacja ta odpowiada przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto zabudowa ta odpowiada zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w kwestii zacienienia działki skarżących przez przedmiotowy budynek organ odwoławczy podniósł, że kwestia ta uregulowana jest w § 13 powyższego rozporządzenia. Przepis ten nakazujący sporządzenie oceny w zakresie możliwości zabudowy sąsiedniej niezabudowanej działki z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak właściciel nieruchomości, który pierwszy podjął inwestycje odnosi się jednakże wyłącznie do sytuacji, gdy wznoszony budynek na działce sąsiadującej z działką niezabudowaną jest wyższy niż 35 m. Wówczas bowiem odległość między budynkami jest określona stałą wartością wynoszącą 35 m i nie jest zależna - jak w przypadku niższych budynków - od wysokości przesłaniania. Jednakże w sprawie niniejszej sytuacja tego typu nie zachodzi, stąd niezasadne są zarzuty dotyczące tej kwestii, skoro działka skarżących jest niezabudowana. Nie można bowiem mówić o przesłanianiu pomieszczeń w budynku nieistniejącym. W tych okolicznościach, skoro przedmiotowy budynek spełnia wszystkie wymagania przepisów Prawa budowlanego oraz odpowiada ustaleniom planu miejscowego nie można zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego odmówić wydania pozwolenia na jego budowę. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany tego pozwolenia. W skardze do sądu administracyjnego skarżące wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania zarzuciły organom naruszenie art. 28, art. 33 ust. 1 art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane poprzez pominięcie oddziaływania spornego zamierzenia na sąsiednią należącą do nich nieruchomość oraz naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej decyzji. Rozwijając te zarzuty podniosły, że organy nieuwzględniły rzeczywistego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość, która na skutek jej wykonania znacznie straci na wartości. Wielopiętrowy budynek spowoduje zacienienie ich działki i uniemożliwi usytuowanie np. budynku mieszkalnego. Organy nie odniosły się natomiast w żaden sposób do tej okoliczności, co oznacza, że nie wzięto pod uwagę słusznych interesów skarżących. W zakresie braku podstawy prawnej decyzji skarżące podniosły, że żaden z rozstrzygających organów nie przywołał przepisów prawa materialnego, mimo, że miał obowiązek, poprzestając jedynie na przywołaniu norm procesowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu braku wskazania podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, iż jest on nieuzasadniony, gdyż podstawa ta została wskazana i omówiona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W przepisach zarówno ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), jak i k.p.a. brak jest bowiem odpowiednika art. 5 k.c., co oznacza, że ani organy administracji ani sądy administracyjne nie mają podstaw do rozstrzygania spraw zgodnie z zasadami współżycia społecznego lub zasadami słuszności. Strony postępowania administracyjnego nie chronią zatem zawarte w tym przepisie klauzule. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W sprawie oczywistym jest, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania administracyjnego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy - por. szerzej G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą. Przepisy art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. enumeratywnie wskazują przyczyny, które obligują do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jedną z przyczyn nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność braku udziału strony w postępowaniu, bez jej własnej winy. Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. W przedmiotowej sprawie - zdaniem Sądu - prawidłowo organy przyjęły, że skarżące legitymują się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia 19 sierpnia 2011 r., Nr 326/11, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Przedsiębiorstwu Budownictwa Ogólnego – A. pozwolenia na budowę przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Tym samym zasadnie przyjęły, że usprawiedliwiona jest przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Co więcej kwestia ta została przesądzona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II SA/Lu [...]/11, który jakkolwiek nie wiązał organu w niniejszej sprawie, prawidłowo został uwzględniony z uwagi na analogiczny stan faktyczny niniejszej sprawy ze sprawą stanowiącą przedmiot wskazanego postępowania sądowego. Prawidłowym zatem było wznowienie postępowania i jego przeprowadzenie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 151 k.p.a., będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 może wydać trzy równoważne rozstrzygnięcia: 1) decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej , gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1, art.145a lub art. 145b albo 2) decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo 3) decyzję, w której ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Oczywistym jest, że decyzja, w której uchyla się decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, może być podjęta wyłącznie wtedy, gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Zastrzec przy tym należy, że musi to nastąpić przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych wymienionych w art. 146 k.p.a. Tak więc, po ustaleniu przez organ istnienia podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., (lub innej) dla wybrania właściwego rozstrzygnięcia, organ w pierwszej kolejności musi ustalić, czy w sprawie nie występują negatywne przesłanki określone w art. 146 k.p.a. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że przesłanka negatywna wymieniona w art. 146 § 1 (upływ terminu) nie występuje. Sąd natomiast w pełni podziela stanowisko orzekających w sprawie organów co do braku podstaw do uchylenia objętego postępowaniem wznowieniowym pozwolenia na budowę, a to z tego względu, że w postępowaniu tym mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (przesłanka negatywna z art. 146 § 2 k.p.a.). Takie założenie uzasadniało zaś wydanie przez Prezydenta Miasta C. decyzji opartej na treści art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Wbrew bowiem zarzutom skarżących, również zdaniem Sądu, kwestionowane przez nich pozwolenie na budowę nie narusza ani obowiązujących przepisów prawa, ani też obowiązującego dla terenu inwestycji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wskazano wyżej nie uchyla się natomiast decyzji dotychczasowej, jeżeli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W takim wypadku zgodnie z art. 151 § 2 .k.p.a., organ administracji kończąc postępowanie wznowieniowe ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania przyczyn, z powodu których nie uchylił decyzji, co otwiera stronie drogę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w drodze procesu cywilnego. Taki właśnie przypadek dotyczy niniejszej sprawy. W sprawie tej skarżące w istocie skoncentrowały się na wykazaniu, że planowana inwestycja spowoduje negatywne oddziaływanie na należącą do nich nieruchomość gruntową, w szczególności poprzez zacienienie działki, obniżenie jej wartości oraz ograniczenie możliwości jej przyszłej zabudowy. Zastrzeżenia ta jakkolwiek zrozumiałe nie mogły w myśl obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy uchylenia decyzji dotychczasowej. Przede wszystkim należy podnieść, że ochronie w procesie budowlanym podlegają nie jakiekolwiek interesy osób trzecich ale interesy uzasadnione, tj. oparte o konkretne przepisy prawa, z których strony postępowania mogą wywieść przysługujące im uprawnienia lub ograniczające inwestora obowiązki. Takich przepisów prawa, które zostałyby naruszone kwestionowaną inwestycją zdaniem Sądu skarżące nie wskazały. Również działając z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów. Powoływanie się w tym względzie na zasadę uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) z uwagi na swoją ogólną treść nie może samo przez się prowadzić do negatywnej oceny gdy chodzi o legalność objętej postępowaniem inwestycji. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Natomiast jeśli inwestycja w żaden sposób nie narusza tych przepisów i norm, nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów. Tak więc ochrona uzasadnionych interesów musi wynikać z przepisów prawa, które takiej ochrony danym podmiotom udzielają. Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, a więc i interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2004 r., IV SA 3483/02, opubl. LEX nr 156958). Skoro zaś wymogi przewidziane tymi przepisami zostały zachowane, nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu argumenty o naruszeniu interesów osób trzecich. Taka też sytuacja istnieje w niniejszej sprawie. Po pierwsze charakter zaplanowanej na sąsiedniej działce zabudowy w całości odpowiada ustalonemu zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniu tego terenu (uchwała Rady Miejskiej w Chełmie z dnia 28 grudnia 2001 r. Nr XXXVII/466/01 – Dz. U. Woj. Lubel. z dnia 11 lutego 2002 r., nr 7, poz. 255). Budowa spełnia zatem zawarty w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wymóg zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po drugie projekt zagospodarowania działki zgodny jest z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). W toku prowadzonego po wznowieniu postępowania ustalono bowiem jednoznacznie, że odległość planowanej inwestycji od granicy z działką skarżących spełnia (nawet z niewielkim naddatkiem) warunki określone w § 12 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. (odległość ściany budynku od granicy z działką skarżących wynosi 4,20 m, przy istniejącym wymogu 4 m, natomiast odległość balkonów od tej granicy wynosi 2,42 m, przy wymogu 1,5 m). Zasadniczy zarzut autorek skarg odnosił się natomiast do kwestii zacienienia, jakie spowoduje sporny budynek. Kwestię tę reguluje § 13 ust. 1 tego rozporządzenia, który stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, a ponad 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Wymagany czas nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi określa natomiast § 60 rozporządzenia. Wyjaśnić jednak należy, że przepis § 13 rozporządzenia reguluje ustalenie odległości budynku od innych obiektów tylko wówczas, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana. Wskazuje na to wprost treść cyt. ust. 1 nakazująca tak sytuować projektowany obiekt w stosunku do innych obiektów aby umożliwić naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, (por. wyrok WSA w Gdańsku z 29 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 22/09, lex 573681). Odnosząc się natomiast do odmiennej wykładni cyt. § 13 dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1277/08, ONSAiWSA 2010/6/111, trzeba wskazać, że dokonana w nim wykładnia była przeprowadzona na tle znacząco odmiennego stanu faktycznego, niż ma to miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczyła planowanej zabudowy o wysokości powyżej 35 m, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu istnieje zasadnicza różnica pomiędzy sytuacją, gdy projektowany budynek należy do obiektów niskich (budynek czterokondygnacyjny) od sytuacji, w której projektowany budynek jest budynkiem zaliczonym do grupy budynków wysokich. Wówczas bowiem odległość między budynkami jest określona stałą wartością wynoszącą 35 m i nie jest zależna - jak w wypadku niższych budynków - od wysokości przesłaniania. Stąd należy uznać za niezasadny zarzut dotyczący zacienienia działki skarżących przez projektowany obiekt. Nie można bowiem mówić o przesłanianiu pomieszczeń w budynku nieistniejącym. W tym przypadku, gdy przesłaniający obiekt jest niższy niż 35 m, przepis § 13 rozporządzenia musi być wykładany ściśle i nie może być stosowany, gdy działka sąsiednia jest niezabudowana. Konkludując, znaczenie prawne ma tylko zacienianie pomieszczeń w budynkach znajdujących się na sąsiedniej działce. Tym samym interes w niezacienianiu działki jest jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1349/04, Lex nr 179072). W tym kontekście słusznie dostrzegły organy, że największym utrudnieniem wpływającym na możliwość racjonalnego zagospodarowania działki skarżących nie jest realizacja spornego budynku lecz jej wymiary, tj. szerokość. Tym samym skarżące znając przeznaczenie swojej działki jak i działek sąsiednich określone planem miejscowym winny liczyć się z możliwością powstania takiej zabudowy na działkach sąsiednich i ewentualnie uwzględnić to w dalszych zamiarach związanych z jej najkorzystniejszą formą wykorzystania. Natomiast fakt, że skarżące oczekiwały, iż planowana inwestycja w ogóle nie powstanie, bądź też powstanie w kształcie, który one uważają za właściwy nie może mieć wpływu na ocenę przedmiotowego pozwolenia. Podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł też stanowić zarzut ewentualnego zmniejszenia się wartości należących do skarżących nieruchomości graniczących z terenem objętym przedmiotową inwestycją. Pomijając kwestie ustalenia, czy realizacja planowanej inwestycji rzeczywiście wywoła skutek, na który wskazują skarżące należy wskazać, że żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do uwzględniania tego aspektu planowanej inwestycji przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Natomiast jak już wskazano wyżej przeszkodą uniemożliwiającą wydanie pozwolenia na budowę z uwagi na ochronę interesu osób trzecich może być wyłącznie naruszenia przepisów obowiązujących w budownictwie, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Wskazania przy tym wymaga, że w sytuacji, gdyby rzeczywiście doszło do takiego spadku wartości sąsiednich nieruchomości skarżące mogą skorzystać ze środków ochrony prawnej przewidzianych w innych przepisach - np. w ustawie Kodeks cywilny. Chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej w decyzjach organów obu instancji. Słusznie skarżące podnoszą, że powołanie podstawy prawnej to przytoczenie przepisów prawa materialnego, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Wyjaśnić jednak należy, że prawo materialne, są to przepisy aktu prawnego stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, w przypadku zaś gdy decyzja wydawania jest w trybie wznowienia postępowania, podstawę prawną stanowią przepisy k.p.a., mimo, iż co do zasady są one przepisami postępowania. Oznacza to, że wskazane w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji przepisy, tj. art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. są przepisami prawa materialnego, stanowiącymi prawidłową podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo przy tym organy wskazaną podstawę prawną połączyły z przepisami obowiązującymi w budownictwie dając temu w sposób konkretny wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Powyższe rozważania prowadzą zatem do wniosku, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego w istocie winno było się zakończyć wydaniem decyzji pozytywnej. Skoro tak, to zasadnie organy zastosowały przepis art. 146 § 2 k.p.a., czego konsekwencją było jedynie orzeczenie o wydaniu decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa po myśli art. 151 § 2 k.p.a.. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI