II SA/Lu 73/07

II SA/Lu 73/07 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Witold Falczyński
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
art.2 i 7
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
art.170
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art.63
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par.1 pkt.1 lit.a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta.
Uzasadnienie
II SA/Lu 73/07
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
utrzymało w mocy decyzję Kierownika Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, odmawiającą A.N. przyznania zaliczki alimentacyjnej na M.N. w okresie od dnia
1 września 2006 r. do dnia 30 września 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że A.N. w dniu
1 września 2006 r. złożyła wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dzieci: M.N. i Ł.N.. Z akt sprawy wynikało, że M.N. od dnia 1 października 2006 r. jest studentką pierwszego semestru szkoły wyższej. Organ podkreślił, że na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się
w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zgodnie zaś z art. 170 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, którego treść określa statut uczelni.
Organ podniósł, że rok akademicki rozpoczyna się oficjalnie w dniu
1 października, a także immatrykulacja i złożenie ślubowania przez osoby przyjęte
na pierwszy rok studiów następuje w tym dniu lub w miesiącu październiku z mocą wsteczną od dnia 1 października. Skoro zatem M.N. prawa studenta nabyła dopiero w dniu 1 października 2006 r., to tym samym w okresie od dnia
1 września 2006 r. do dnia 30 września 2006 r. nie była studentem, a jedynie absolwentem szkoły średniej przyjętym na studia. W tym więc okresie zdaniem organu nie uczyła się ona w szkole lub w szkole wyższej – w rozumieniu powołanego przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Wobec tego, jak podkreśliło Kolegium, nie spełniła ona warunków do przyznania zaliczki alimentacyjnej w okresie od dnia 1 września 2006 r. do dnia 30 września 2006 r.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Lublinie złożyła A.N., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie zaliczki alimentacyjnej na córkę M.N. za miesiąc wrzesień 2006 r.
Skarżąca wyjaśniła, że zaskarżona decyzja jest dla niej niezrozumiała, skoro córka bezpośrednio po ukończeniu szkoły średniej została przyjęta na studia
w szkole wyższej. A.N. podkreśliła, iż nawet legitymacja szkolna wydana przez szkołę średnią zachowuje ważność do dnia 30 września danego roku szkolnego, a zatem w tym okresie każdy absolwent tej szkoły zachowuje prawa ucznia, w szczególności zaś prawo do przysługujących mu z tego tytułu ulg.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa".
W myśl art. 2 pkt 7 ustawy zaliczka alimentacyjna to kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. Osobą uprawnioną w rozumieniu powołanego przepisu jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 5 ustawy).
Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia.
Jest okolicznością bezsporną, że córka skarżącej – M.N. jest osobą uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej w rozumieniu przepisów ustawy, jest bowiem wychowywana przez osobę samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i na jej rzecz zasądzone zostały alimenty, których egzekucja okazała się bezskuteczna. Nie jest również kwestionowane, że M.N. uczyła się w 2006 r. w szkole średniej, którą ukończyła i z dniem 1 października 2006 r. podjęła studia w szkole wyższej. Sporne jest natomiast, czy w świetle przepisu art. 7 ust. 1 zaliczka alimentacyjna przysługuje jej za wrzesień 2006 r., kiedy to – formalnie rzecz biorąc - nie była jeszcze studentką (mimo przyjęcia na studia) i nie była już uczennicą szkoły średniej. Organy administracji uznały, że osobie uprawnionej, która ukończyła naukę w szkole średniej i przyjęta została na studia wyższe zaliczka alimentacyjna nie przysługuje za miesiąc wrzesień.
Taka interpretacja przepisu art. 7 ust. 1 ustawy jest w ocenie Sądu błędna. Prowadzi ona do pozbawiania zaliczek alimentacyjnych wszystkich tych, którzy w normalnym trybie, przewidzianym przepisami ukończyli szkołę średnią i w tym samym roku zostali przyjęci na studia wyższe, rozpoczynające się w zdecydowanej większości wyższych uczelni od dnia 1 października. Wprawdzie powoływany przez organy administracji przepis art. 170 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) stanowi, że osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, nie daje to jednak podstawy do uznania, że osoba przyjęta na studia nie jest - w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy – osobą uczącą się w szkole lub w szkole wyższej. Przepis art. 7 ust. 1 interpretować bowiem należy w powiązaniu z pozostałymi przepisami ustawy, w szczególności mieć trzeba na uwadze, że zaliczka jest świadczeniem wypłacanym na poczet należnego danej osobie świadczenia alimentacyjnego, którego osoba ta nie może uzyskać od zobowiązanego do alimentacji z powodu bezskuteczności egzekucji (art. 2 pkt 7). Zaliczka ma zatem na celu zapewnienie osobie uprawnionej środków utrzymania. Przyjęcie, że osoby uczące się uprawnione są do zaliczki do chwili ukończenia 24 roku życia, oznacza, że celem ustawodawcy było zapewnienie szczególnej ochrony osobom, które z powodu kontynuowania nauki nie są w stanie same zapewnić sobie niezbędnych środków utrzymania. Należy dodać, że zaliczki finansowane są z budżetu państwa (art. 17 ust. 2 ustawy), zadaniem państwa jest bowiem szeroko rozumiana pomoc rodzinie.
W tej sytuacji za osoby, które "uczą się w szkole lub szkole wyższej" w rozumieniu ustawy uznać należy nie tylko osoby kontynuujące naukę w szkole, w której rok szkolny zaczyna się 1 września, ale także osoby, które kontynuują naukę w szkole wyższej, w której rok akademicki rozpoczyna się 1 października. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do nieuzasadnionego różnicowania sytuacji osób, które w danym roku ukończyły szkołę ponadgimnazjalną, w zależności od tego czy kontynuują naukę w szkole wyższej, w której rok akademicki tradycyjnie rozpoczyna się 1 października, czy też w innej szkole, w której - zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) - rok szkolny rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku. Takie zróżnicowanie traktowania uprawnionych do zaliczki jest nie do pogodzenia z zasadą państwa prawa.
Błędna interpretacja przepisu art. 7 ust. 1 ustawy doprowadziła do naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Dla końcowego załatwienia sprawy konieczne jest też uchylenie na podstawie art. 135 decyzji organu pierwszej instancji, również opartej o błędną interpretację powołanego przepisu.
Rozpoznając sprawę ponownie uwzględnią organy przedstawione wyżej uwagi i wydadzą decyzję zgodną z prawem.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.