II SA/Lu 727/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-02-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneprojekt budowlany zamiennyistotne odstępstwozmiana sposobu użytkowaniapozwolenie na budowęnadzór budowlanybudynek gospodarczybudynek inwentarskipostępowanie naprawcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przedłożenie projektu budowlanego zamiennego dla budynku gospodarczego, w którym stwierdzono istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę.

Skarga dotyczyła decyzji nakazującej przedłożenie projektu budowlanego zamiennego dla budynku gospodarczego, w którym stwierdzono istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę z 1986 r. Odstępstwa te obejmowały zwiększenie powierzchni zabudowy oraz zmianę sposobu użytkowania części budynku z inwentarskiego na mieszkalny. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku sądu, a stwierdzone odstępstwa uzasadniają nałożenie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego. Skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę R. W. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą skarżącemu przedłożenie projektu budowlanego zamiennego. Decyzja ta została wydana w związku z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę z 1986 r. dla budynku gospodarczego. Ustalono, że budynek został wybudowany z naruszeniem wymiarów i powierzchni zabudowy określonych w pozwoleniu, a także zmieniono sposób użytkowania części pomieszczeń z inwentarskiego na mieszkalny. Sąd, analizując sprawę w kontekście poprzedniego wyroku WSA (II SA/Lu 415/21), stwierdził, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo wykonały wskazania sądu. W szczególności, skarżący sam potwierdził, że zmiana sposobu użytkowania części budynku na mieszkalny nastąpiła już w trakcie budowy. Ponadto, ustalono znaczące zwiększenie powierzchni zabudowy. Sąd uznał, że te odstępstwa stanowią podstawę do wszczęcia postępowania naprawczego i nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd podzielił również stanowisko organów, że tymczasowe przechowywanie drewna w części inwentarskiej nie czyni z niej budynku gospodarczego. Wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy nadzoru budowlanego w pełni zastosowały się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że organy prawidłowo ustaliły istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę, w tym zmianę sposobu użytkowania części budynku na mieszkalny oraz zwiększenie powierzchni zabudowy, co potwierdził sam skarżący.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2022 poz 329 art. 151

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 36a § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.

P.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa przesłanki do wszczęcia postępowania naprawczego.

P.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa obowiązki w ramach postępowania naprawczego, w tym nakazanie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.

k.p.a. art. 36a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 50-51

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 kwietnia 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 16 § § 16

Dz.U. 2022 poz 2000 art. 136

Dz.U. 2020 poz 1333 art. 36a

Dz.U. 2020 poz 1333 art. 50-51

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały się do wskazań sądu z poprzedniego wyroku. Stwierdzone istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę (zmiana sposobu użytkowania, zwiększenie powierzchni) uzasadniają nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Tymczasowe przechowywanie drewna w części inwentarskiej nie stanowi istotnego odstępstwa.

Odrzucone argumenty

Skarżący kwestionował skuteczność działań organów, zarzucał im brak uzyskania dodatkowej dokumentacji i domagał się odszkodowania. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące rzekomego fałszowania dokumentacji i zatajania jej przez wydział geodezji.

Godne uwagi sformułowania

Organy nadzoru budowlanego w pełni zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku i w pełni wykonały zawarte tam wskazania. Istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę (zmiana zamierzonego sposobu użytkowania części budynku – jednego z pomieszczeń – z inwentarskiego na mieszkalne art. 36a ust. 5 pkt 4a P.b.) zaistniało jeszcze w procesie wykonania obiektu budowlanego oraz w związku z tym procesem. Tymczasowe i incydentalne przechowywanie drewna w budynku inwentarskim nie czyni z niego budynku gospodarczego. Formułowanie odmiennych ocen mogłoby stanowić naruszenie zasady orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

sędzia

Brygida Myszyńska-Guziur

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, w tym zmiany sposobu użytkowania i zwiększenia powierzchni zabudowy, oraz postępowania naprawczego w budownictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku gospodarczego z elementami mieszkalnymi, wybudowanego na podstawie pozwolenia z 1986 r. i późniejszych zmian.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego problemu budowlanego związanego z samowolnymi zmianami w trakcie budowy i ich konsekwencjami prawnymi, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.

Budynek gospodarczy z elementami mieszkalnymi: jak istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę prowadzą do obowiązku sporządzenia projektu zamiennego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 727/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Jerzy Drwal
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1228/23 - Wyrok NSA z 2025-11-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 36a, art. 50-51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 23 sierpnia 2022 r. znak: ZOA-I.7721.51.2020 w przedmiocie nakazania przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 23 sierpnia 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania R. W. (dalej jako: skarżący) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: L. WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) z 6 maja 2022 r. zobowiązującą skarżącego do przedłożenia w terminie do 30 kwietnia 2023 r. projektu budowlanego zamiennego.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Pismem z 17 grudnia 2019 r. A. O., będąca pełnomocnikiem J. O., zwróciła się do PINB w B. o przeprowadzenie kontroli budynków zlokalizowanych na działce nr 87/2, położonej w miejscowości M. G.. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 19 lutego 2020 r. ustalono, że na działce usytuowany jest budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym, pokrytym eternitem. Budynek o wymiarach najdłuższych boków 7,00 m x 15,90 m, zlokalizowany jest w odległości 2,40 m - 3,10 m od ogrodzenia z działką nr 86 oraz 4,20 m od ogrodzenia z działką nr 88/2.
Ustalono, że inwestorem budowy przedmiotowego budynku gospodarczego był L. M. (poprzedni właściciel nieruchomości) i została ona zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę w latach 1986 - 1987. W dniu 27 lipca 2020 r. przeprowadzono kolejne oględziny obiektu, w trakcie których ustalono, że w pomieszczeniu zlokalizowanym w jego wschodniej części (o wymiarach 5,20 m x 4,20 m) znajdują się m.in. meble, piec kaflowy, urządzenia do ćwiczeń i telewizor. W pozostałych pomieszczeniach przedmiotowego budynku gospodarczego przechowywane jest drewno opałowe. Skarżący, będący właścicielem nieruchomości, oświadczył, że budynek wykonali jego dziadkowie w latach 1986 - 1987 na podstawie pozwolenia na budowę. Obiekt od początku użytkowany był częściowo jako mieszkalny, na przestrzeni lat nie był on przebudowywany.
Postanowieniem z 9 września 2020 r., PINB nakazał wstrzymanie użytkowania na cele mieszkalne pomieszczenia o wymiarach 5,20 m x 6,20 m, usytuowanego w spornym budynku gospodarczym. Po rozpatrzeniu zażalenia A. i R. W., WINB postanowieniem z 26 października 2020 r., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z 27 listopada 2020 r. PINB w B. zobowiązał skarżącego do przedłożenia, w terminie do 31 lipca 2021 r.: projektu budowlanego zamiennego wraz z uzgodnieniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 21 stycznia 2021 r. WINB uchylił w całości decyzję PINB z 27 listopada 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in. na konieczność sprawdzenia czy przedmiotowy obiekt budowlany jest zgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 23 lutego 2021 r. PINB w B. zobowiązał skarżącego do przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2021 r. projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku inwentarskiego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 21 kwietnia 2021 r. WINB, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W wyniku skargi R. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 9 listopada 2021 r. (II SA/Lu 415/21), uchylił decyzję L. WINB z 21 kwietnia 2021 r. oraz decyzję PINB w B. z 23 lutego 2021 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa proceduralnego i materialnego, ponieważ organy nadzoru budowlanego powinny bardziej szczegółowo ocenić i zakwalifikować istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przedmiotowego budynku, w rozumieniu art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.; dalej jako: P.b.). Zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego ponownie rozpatrując sprawę muszą: wyjaśnić kiedy dokładnie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego oraz wykazać zakres tych zmian w kontekście do poszczególnych pomieszczeń, ponownie ustalić wymiary przedmiotowego budynku oraz wyjaśnić czy oprócz dokumentów już posiadanych istnieją także inne dokumenty dotyczące budowy spornego obiektu budowlanego.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 6 maja 2022 r. PINB w B., zobowiązał skarżącego do przedłożenia w terminie do 30 kwietnia 2023 r. projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku inwentarskiego, zrealizowanego na podstawie decyzji Naczelnika Gminy B. z 17 grudnia 1986 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że sporny budynek wykonano z istotnym odstąpieniem od ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzez zwiększenie powierzchni zabudowy z 64,56 m² na 101,4 m² oraz zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia o wymiarach 5,20 m x 6,20 m, które jest wykorzystywane jako mieszkalne (a powinno być wykorzystywano jako inwentarskie). Budynek nie narusza przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów obowiązującego w dacie budowy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 kwietnia 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17 poz. 62). Zgodnie z zamiarem inwestora, do zmiany sposobu użytkowania wskazanego powyżej pomieszczenia doszło od razu po wybudowaniu obiektu, natomiast pozostała część obiektu użytkowana jest jako inwentarska.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, decyzją z 23 sierpnia 2022 r. L. WINB utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że inwestor dokonał szeregu odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę wskazując na odstępstwo w zakresie wymiarów budynku, który powinien posiadać zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę 5,14 m x 12,56 m, a materiał dowodowy potwierdza, że wymiary jego najdłuższych boków wynoszą 7,00 m x 15,90 m. Zwiększono powierzchnię zabudowy przedmiotowego obiektu z planowanych 64,56 m² na 101,4 m² (powierzchnia zabudowy 6,00 m x 7,00 m + 6,00 m x 9,90 m = 101,4 m²), co z kolei narusza art. 36a ust. 5 pkt 2a P.b. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z decyzją Naczelnika Gminy B. z 17 grudnia 1986 r., udzielono pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego, natomiast w wyniku dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania jednego z pomieszczeń (o wymiarach 5,20 m x 6,20 m usytuowanego we wschodniej części budynku) jest ono użytkowane jako mieszkalne. Zmiana ta ma charakter istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36 ust. 5 pkt 4 P.b. Organ ustalił, że do zmiany sposobu użytkowania tej części obiektu oraz jego parametrów doszło już w trakcie procesu budowlanego spornego budynku, zgodnie z intencją inwestora, co potwierdza pismo skarżącego z 25 marca 2022 r.
Organ stwierdził także, że tymczasowe i incydentalne przechowywanie drewna w budynku inwentarskim nie czyni z niego budynku gospodarczego i w tym zakresie nie stwierdził, że stanowi to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie miało miejsce wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co realizowało dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r.) i powodowało konieczność wdrożenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50 i 51 P.b., tj. wydania decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.). Wobec tego, organ uznał, że nie zachodzi potrzeba nakazania wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, poza sporządzeniem projektu budowlanego zamiennego.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją R. W. wniósł skargę do sądu administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zasądzenie na jego rzecz odszkodowania za nękanie w wysokości 20 tys. zł i zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący poddał w wątpliwość skuteczność działania organów, których rozstrzygnięcie zaskarżył, wskazując, że PINB w B. uzyskał po ponad 2 latach informację, iż dokumentacja projektowa w tamtych latach składana była w jednym egzemplarzu jako załącznik do pozwolenia na budowę i ten egzemplarz otrzymywał jedynie inwestor. Wskazał, że PINB w B. powinien zwrócić się do Urzędu Gminy B. o przekazanie całej dokumentacji dotyczącej wszystkich zmian i skarg oraz kontroli przeprowadzonych w związku z postępowaniami prowadzonymi w sprawie przedmiotowego budynku. Ponadto, zwrócił się do sądu o wystąpienie do wydziału geodezji w B. o wydanie mapy z ewidencji gruntów i budynków M. G. z 1993 r., "którą geodezja zataja przed sądami i Prokuraturą Krajową".
W odpowiedzi na skargę L. WINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana na rozprawie przeprowadzonej zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Ponieważ sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.), kwestią kluczową jest ocena zastosowania się przez organy orzekające w sprawie do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w poprzednim wyroku Sądu – z 9 listopada 2021 r. (II SA/Lu 415/21).
Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w ww. wyroku obejmowały następujące kwestie:
(1) wyjaśnienie, kiedy dokładnie doszło do zmiany sposobu użytkowania części spornego obiektu na mieszkalny oraz czy zmiana ta zaistniała w procesie wykonania obiektu budowlanego oraz w związku z tym procesem;
(2) w tym samym kontekście – ustalenie, czy w związku z taką zmianą wykonane zostały w budynku określone roboty budowlane;
(3) ustalenie, czy w sprawie doszło również do zmiany sposobu użytkowania części budynku z inwentarskiego na gospodarczy oraz czy zmiana ta ma charakter istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 4 P.b.;
(4) prawidłowe ustalenie wymiarów budynku i powierzchni zabudowy;
(5) wyjaśnienie, czy oprócz dokumentów już posiadanych, tj. pozwolenia na budowę i planu sytuacyjnego, istnieją także inne dokumenty dotyczące budowy spornego obiektu budowlanego, w tym w szczególności projekt budowlany; w przypadku uzyskania takich dokumentów, należało dołączyć je do materiału dowodowego sprawy.
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego w pełni zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku i w pełni wykonały zawarte tam wskazania.
W kwestii pierwszej i drugiej, w toku ponownego rozpatrywania sprawy do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego z 25 marca 2022 r. (k. 106 akt adm. organu I inst.). W treści tego pisma sam skarżący zawarł następujące wyjaśnienie: "Budynek inwentarski w części mieszkalny [...] wybudowany został przez L. M. i jego część była realizowana na mieszkalną. Wszystkie roboty z dostosowaniem tej części na cele mieszkalne były wykonane od razu w trakcie budowy budynku. Wykonany został piec kaflowy oraz okno".
W materiale dowodowym zgromadzonym przez organ nie było niczego, co mogłoby podważać zgodność z prawdą tego oświadczenia skarżącego. Skoro tak, organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę (zmiana zamierzonego sposobu użytkowania części budynku – jednego z pomieszczeń – z inwentarskiego na mieszkalne art. 36a ust. 5 pkt 4a P.b., w brzmieniu nadanym nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r.; art. 25 ustawy zmieniającej z 13 lutego 2020 r.) zaistniało jeszcze w procesie wykonania obiektu budowlanego oraz w związku z tym procesem. Już w trakcie robót budowlanych związanych z budową budynku doszło zatem do ich wykonania w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z 1986 r. Skoro tak, ziściła się jedna z przesłanek do wszczęcia postępowania naprawczego (art. 50 ust. 1 pkt 3 P.b.), a w dalszej kolejności do nałożenia obowiązku sporządzenia
i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.; obydwa przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r.).
W kwestii trzeciej, we wspomnianym piśmie z 25 marca 2022 r. skarżący oświadczył, że w części inwentarskiej nie został zmieniony sposób użytkowania, jedynie tymczasowo złożono tam drewno opałowe, celem zabezpieczenia w związku z pożarem lasu. Budynek został wybudowany jako inwentarski i tak ma być nadal wykorzystywany. Organy przyjęły w tej sytuacji interpretację, że "tymczasowe i incydentalne przechowywanie drewna w budynku inwentarskim nie czyni z niego budynku gospodarczego". W efekcie w ocenie organów można w tym aspekcie stwierdzić istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Interpretacja ta jest akceptowalna w świetle oceny całokształtu materiału dowodowego (nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a.), jest przy tym korzystna dla skarżącego, gdyż zmniejsza zakres istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Podważenie tej interpretacji mogłoby godzić w zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 p.p.s.a.), nie ma przy tym dostatecznie silnych argumentów opartych na materiale dowodowym, aby interpretację tą obalić. W konkluzji: Sąd uznaje stanowisko organów nadzoru budowlanego w analizowanej kwestii za prawidłowe.
W kwestii czwartej, realizując wskazania Sądu, na zlecenie L. WINB (w trybie art. 136 § 1 k.p.a.) organ I instancji przeprowadził w dniu 19 lipca 2022 r. ponowne oględziny spornego budynku, dołączając do protokołu oględzin szkic sytuacyjny z pomiarami wszystkich wymiarów budynku (k. 58 akt adm. WINB). Czynności te doprowadziły do ustalenia, że wymiary najdłuższych boków budynku wynoszą 7,00 x 15,90 m, w sytuacji gdy według pozwolenia na budowę budynek miał mieć wymiary 5,14 x 12,56 m. Ustalona w oparciu o dokładne pomiary wszystkich ścian budynku powierzchnia zabudowy wyniosła 101,4 m2, co oznacza nieomal dwukrotne powiększenie w stosunku do powierzchni wskazanej w pozwoleniu na budowę – 64,56 m2. Organy nadzoru budowlanego wykonały zatem wskazania Sądu i na podstawie powyższych ustaleń prawidłowo uznały, że doszło do kolejnego istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę z 1986 r. (art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a) i b) P.b.). Stanowi to kolejną przesłankę zastosowania trybu naprawczego oraz nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, w oparciu o te same podstawy prawne, co w kwestii pierwszej i drugiej.
W kwestii piątej, celem ustalenia, czy istnieją jeszcze inne (poza pozwoleniem na budowę i planem sytuacyjnym) dokumenty dotyczące budowy spornego budynku, organ I instancji podjął stosowne czynności, zwracając się do Wójta Gminy B. (pismo, k. 90 akt adm. I inst.) i uzyskując odpowiedź, że poza pozwoleniem na budowę i planem, w zasobach archiwalnych organ Gminy nie posiada żadnych innych dokumentów, a także, że w okresie wydawania pozwolenia (1986 r.), dokumentacja projektowa była składana w jednym egzemplarzu jako załącznik do pozwolenia i ten egzemplarz otrzymywał jedynie inwestor (pismo, k. 107 akt adm. I inst.). Skarżący nie przedstawił projektu budowlanego w toku postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, a także fakt, że przepisy obowiązujące w dacie realizacji inwestycji (tj. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.) nie przewidywały obowiązku przechowywania dokumentacji przez cały okres istnienia obiektu oraz to, że granice prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) wyznaczają fizyczne i logiczne możliwości jej ustalenia, w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego wykonały wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku z 9 listopada 2021 r. i podjęły wszystkie racjonalnie możliwe kroki w celu uzyskania innej dokumentacji dotyczącej budowy spornego obiektu.
Konkludując powyższe rozważania: organy zastosowały się w pełni do oceny prawnej oraz wykonały prawidłowo wszystkie wskazania zawarte w wyroku Sądu z 9 listopada 2021 r. Ustaliły stan faktyczny w sposób odpowiadający rzeczywistości, działając zgodnie z wymogami zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów. Prawidłowe ustalenia faktyczne doprowadziły do trafnych konkluzji, że doszło do istotnych odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę (zmiana zamierzonego sposobu użytkowania części budynku – jednego z pomieszczeń – z inwentarskiego na mieszkalne, znaczące zwiększenie wymiarów i powierzchni zabudowy; art. 36a ust. 5 pkt 2 lit a) i b) oraz pkt 4 P.b., w brzmieniu po nowelizacji z 2020 r.). Stanowiło to przesłankę do zastosowania trybu naprawczego, zmierzającego do doprowadzenia do zgodności wykonanych niezgodnie z pozwoleniem robót do stanu zgodnego z prawem oraz – w konsekwencji – do nałożenia na skarżącego, jako właściciela obiektu, obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (50 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.; obydwa przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r.).
Sąd podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, że po weryfikacji wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi (wskazane wyżej rozporządzenie z 3 kwietnia 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki) oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr XXXV/231/06 Rady Gminy w B. z 24 maja 2006 r.) nie ma podstaw do nakładania na skarżącego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Cele postępowania naprawczego (doprowadzenie do zgodności robót budowlanych z prawem) w wystarczającym stopniu realizuje obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Uzupełniając argumentację organów należy jedynie dodać, że na umieszczenie w jednym budynku części mieszkalnej
i gospodarczych (w indywidualnych gospodarstwach rolnych, z zastrzeżeniem dodatkowych warunków) pozwalał § 16 rozporządzenia z 1980 r. Niezależnie od braku podstaw do kwestionowania trafności tej oceny organów nadzoru, trzeba zauważyć, że formułowanie odmiennych ocen mogłoby stanowić naruszenie zasady orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
W tej sytuacji należy uznać kwestionowane w skardze decyzje organów nadzoru budowlanego za zgodne z prawem.
W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty są całkowicie niezasadne. Kwestie zachowania przez organ I instancji ustawowego terminu załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.) mogłyby mieć znaczenie, gdyby przedmiotem skargi była bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania. Potencjalne naruszenie tego terminu nie ma żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem samej decyzji, będącej przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie (dodatkowo – bezpośrednim przedmiotem skargi jest decyzja L. WINB, a nie decyzja organu I instancji). Wbrew argumentom podniesionym w skardze, organy podjęły działania w celu uzyskania dodatkowej dokumentacji (poza pozwoleniem na budowę i planem sytuacyjnym), jednak takiej dokumentacji uzyskać się nie udało, o czym była mowa wyżej. Pozostałe zarzuty, dotyczące rzekomego "fałszowania dokumentacji", pomocy "w kradzieżach i oszustwach oraz wyłudzaniu pieniędzy", "zatajania dokumentacji" przez wydziału geodezji Starostwa w B. nie nadają się w ogóle do weryfikacji przez sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI