II SA/Lu 725/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela nieruchomości na decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z jego działki w celu budowy kolektora sanitarnego, uznając spełnienie przesłanek prawnych i prawidłowość postępowania administracyjnego.
Właściciel nieruchomości zaskarżył decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z jego działki pod budowę kolektora sanitarnego, zarzucając m.in. brak wyłączenia organu, nierzetelne rokowania i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że inwestycja jest celem publicznym, zgodnym z decyzją lokalizacyjną, a rokowania, choć nie doprowadziły do porozumienia, zostały przeprowadzone zgodnie z prawem. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń proceduralnych.
Skarga dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego w celu założenia i przeprowadzenia kolektora sanitarnego oraz sieci kanalizacji sanitarnej. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie art. 124 ust. 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak wyłączenia Prezydenta Miasta L. z rozstrzygania sprawy ze względu na powiązania z wnioskodawcą (MPWiK Sp. z o.o.), a także nierzetelne przeprowadzenie rokowań i naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że fakt, iż Prezydent miasta na prawach powiatu jest organem wykonawczym gminy, która jest jedynym wspólnikiem spółki-wnioskodawcy, nie skutkuje jego wyłączeniem. Sąd potwierdził, że inwestycja jest celem publicznym, zgodnym z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a zakres ograniczenia korzystania z nieruchomości jest niezbędny. Sąd uznał również, że rokowania zostały przeprowadzone, mimo iż nie doprowadziły do porozumienia, co zgodnie z orzecznictwem nie stanowi przeszkody do wydania decyzji. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, uznając, że organy zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i prawidłowo ocenili stan faktyczny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, fakt powiązania kapitałowego i organizacyjnego gminy z wnioskodawcą nie skutkuje wyłączeniem Prezydenta miasta na prawach powiatu od rozstrzygania sprawy, jeśli stroną postępowania nie jest sama gmina lub powiat.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że powiązania organizacyjne i majątkowe gminy z wnioskodawcą (spółką komunalną) nie wpływają na ustawową właściwość Prezydenta miasta na prawach powiatu sprawującego funkcję starosty, ani nie skutkują jego wyłączeniem na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, gdy stroną postępowania nie jest gmina lub powiat.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa przesłanki wydania decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, gdy właściciel nie wyraża zgody.
Pomocnicze
u.g.n. art. 124 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wskazuje na obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielem przed wydaniem decyzji.
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa wymóg dołączenia dokumentów z przeprowadzonych rokowań do wniosku.
u.g.n. art. 124 § 8
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Reguluje kwestię wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu sprawującego funkcję starosty w sprawach, w których stroną jest gmina lub powiat.
u.g.n. art. 6 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definiuje cel publiczny, w tym budowę i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja jest celem publicznym. Inwestycja jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przeprowadzono rokowania, mimo braku porozumienia. Prezydent miasta nie podlegał wyłączeniu. Organy administracji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały prawo.
Odrzucone argumenty
Prezydent miasta powinien być wyłączony z rozstrzygania sprawy. Rokowania były nierzetelne i pozorne. Inne nieruchomości mogłyby być lepiej wykorzystane. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w tym zakresie podziela argumentację organu odwoławczego. Sąd uznał, że rokowania zostały przeprowadzone, które nie doprowadziły jednak do zgody właściciela nieruchomości. Nie jest rzeczą organów ani Sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właścicieli do przyjęcia.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Jacek Czaja
sędzia
Brygida Myszyńska-Guziur
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele publiczne, w szczególności w zakresie wymogu przeprowadzenia rokowań oraz wyłączenia organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy infrastruktury sanitarnej i powiązań między organem a wnioskodawcą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście inwestycji infrastrukturalnej. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o gospodarce nieruchomościami i procedur administracyjnych.
“Czy budowa kanalizacji może ograniczyć Twoje prawo do własności? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 725/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/ Jacek Czaja Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 124 ust. 8 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie T. B. (dalej jako "strona", "skarżący", "właściciel nieruchomości"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2023 r., Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o. o., (dalej jako "wnioskodawca", "inwestor", "Spółka") wystąpiło do Prezydenta Miasta L. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w L. przy alei U. L., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,4400 ha (Obr. 34 - S. M., ark. 1) w związku z planowaną inwestycją pn.: "Przebudowa kolektora sanitarnego A" w alei U. L. w L.. Wnioskodawca wskazał, że realizacja przedmiotowej inwestycji jest niezwykle ważna społecznie. Włączenie nowo budowanego kolektora sanitarnego DN [...] oraz sieci kanalizacji sanitarnej DN [...] do istniejącego kolektora sanitarnego DN [...] znajdującego się na terenie działki nr [...] (obr. 34, ark. 1) zostało wybrane z uwagi na najbliżej zlokalizowaną komorę technologiczną na kanale DN [...], umożliwiającą podłączenie nowych sieci. [...] DN [...] został wybudowany w latach 90-tych i jest strategicznym przewodem, odbierającym ścieki z wielu dzielnic, w tym głównie z centrum. Jego przeniesienie lub wybudowanie nowych komór technologicznych poza wskazaną działką nie ma uzasadnienia ekonomicznego i technicznego. Projektowane kanały DN [...] i DN [...] w minimalnym stopniu będą ingerowały w powierzchnię działki [...]. Ich trasa będzie zlokalizowana w odległości 4 m od granicy z działką [...]. W takiej też odległości zlokalizowana jest istniejąca komora na kanale DN [...]. Prowadzenie projektowanej sieci w granicy działki nr [...] i [...] (obr. 34, ark. 1) wiązałoby się z koniecznością przebudowania istniejącego gazociągu DN [...], którego trasa przebiega częściowo po terenie działki [...], jak również koniecznością przebudowy istniejących kabli elektroenergetycznych. Na podstawie księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] ustalono, ze właścicielem działki nr [...] jest T. B.. W toku postępowania ustalono również, że przedmiotowa działka o pow. 0,4400 ha stanowi użytek o oznaczeniu Bp — zurbanizowane tereny niezabudowane w trakcie zabudowy. Inwestycja, przebiegająca m. in. przez działkę nr [...], jest zgodna z decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 26 czerwca 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, polegającej na budowie sieci kanalizacji sanitarnej na odcinkach A-B-C, B-B, D-E, H-H, I-I, I-J, J-J, L-M na działkach nr ewid. [...], [...], [...] (obr. 34, ark. 1), [...], [...], [...] (obr. 34, ark. 3) oraz [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obr. 34, ark. 4), położonych przy al. [...] i ul. [...] w L.. Przebieg sieci szczegółowo obrazuje załącznik graficzny do decyzji. Do wniosku zostały dołączone dokumenty wskazujące na prowadzenie przez wnioskodawcę negocjacji z właścicielem nieruchomości, co potwierdził sporządzony w dniu [...] stycznia 2023 r. protokół z ich przebiegu. Pismem z dnia 20 czerwca 2019 r. właściciel nieruchomości poinformował inwestora, że nie wyraża zgody na proponowane kwoty udostępnienia działki na planowaną inwestycję. Jego zdaniem za służebność nieograniczoną czasowo winna zostać wypłacona jednorazowa kwota [...]zł zaś za służebność ograniczoną czasowo [...] zł, płatne każdego roku do dnia 15 marca. W dniu 24 października 2019 r. skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta L. z propozycją zamiany części działki objętej inwestycją na działkę, stanowiącą własność Gminy L., położoną w L. przy ul. [...], oznaczoną nr [...] (Obr. [...] M., ark. 1). W odpowiedzi na powyższe, Prezydent Miasta L. w piśmie z dnia 13 listopada 2019 r. wskazał, iż w obecnej chwili Gmina L. nie jest zainteresowana nabyciem ww. części działki do gminnego zasobu nieruchomości. Pismami z dnia 6 listopada 2019 r., z dnia 16 maja 2022 r. i z dnia 10 sierpnia 2022 r. inwestor ponownie wystąpił z wnioskiem do skarżącego o udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac związanych z budową kolektora sanitarnego DN [...] oraz sieci kanalizacji sanitarnej DN [...]. W piśmie z dnia 6 listopada 2019 r. inwestor wyjaśnił, że na nieruchomości nr [...] zlokalizowany jest kolektor sanitarny DN [...], do którego planowane jest włączenie projektowanej kanalizacji. Kolektor sanitarny DN [...] jest strategicznym przewodem, odbierającym ścieki z wielu dzielnic, w tym głównie z centrum. Włączenie planowanych do budowy urządzeń do istniejącej komory na kanale sanitarnym DN [...] zostało wybrane jako najkorzystniejsze pod kątem technologicznym i ekonomicznym. Wybrana lokalizacja uwarunkowana jest szeregiem czynników uniemożliwiających zmianę położenia projektowanych urządzeń. Prowadzenie projektowanej sieci w granicy działek [...] i [...] (obr. 34, ark. 1) wiązałoby się bowiem z koniecznością przebudowania istniejącego gazociągu DN [...], którego trasa przebiega częściowo po terenie działki nr [...], jak również koniecznością przebudowy istniejących kabli elektroenergetycznych. Jest to rozwiązanie trudne do wykonania, gdyż już przy obecnym sposobie prowadzenia kanału występuje problem małych spadków hydraulicznych, który przy zmianie sposobu podłączenia, jeszcze bardziej się pogłębia. Jednocześnie inwestor podkreślił, że planowane do budowy urządzenia, tj.: kanały DN [...] o długości ok. 16 m i DN [...] o długości ok. 7 m, zostały zaprojektowane w taki sposób aby ich lokalizacja w jak najmniejszym stopniu ingerowała w prawo własności i ograniczała możliwość korzystania z nieruchomości. Trasa zlokalizowana będzie w odległości ok. 4 m od granicy z działką [...]. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o. o. nie wyraziło zgody na proponowaną przez właściciela działki nr [...] kwotę jednorazowego wynagrodzenia za w udostępnienie działki w wysokości [...] zł, jak również kwoty [...]zł z tytułu okresowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Wskazano, że wartość jednorazowego wynagrodzenia za służebność przesyłu, w ocenie rzeczoznawcy majątkowego, wynosi [...] zł. W piśmie z dnia 20 listopada 2019 r. właściciel nieruchomości podtrzymał swoje stanowisko odnośnie zamiany swojej części działki objętej inwestycją, na proponowaną w piśmie z dnia 24 października 2019 r. działkę Gminy Miasta L.. W piśmie z dnia 16 maja 2022 r. inwestor podtrzymując swoją wcześniejszą propozycję wskazał, że w przypadku braku możliwości wejścia z robotami na teren nieruchomości nie będzie możliwa realizacja inwestycji służąca całej lokalnej społeczności. Wyrażenie zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane jest zatem niezbędne do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę oraz rozpoczęcie realizacji zadania inwestycyjnego. W przypadku braku zgody na udostępnienie działki, Spółka będzie zmuszona uzyskać pozwolenie na realizację przedmiotowej inwestycji w trybie postępowania administracyjnego. Odnosząc się do podnoszonej przez T. B. kwestii zamiany części działki nr [...] na działkę sąsiednią nr [...] poinformował, iż sprawa ta wykracza poza uprawnienia inwestora, prowadzącego działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W nawiązaniu do powyższego, w piśmie z dnia 12 lipca 2022 r. właściciel działki poinformował, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie robót budowlanych na nieruchomości i w dalszym ciągu proponuje zamianę działek, która będzie korzystniejsza dla Spółki z punktu widzenia finansowego i praktycznego. W dniu 10 sierpnia 2022 r. Spółka wyjaśniła, że planowane do budowy urządzenia na nieruchomości nr [...] zostały zaprojektowane w taki sposób aby ich lokalizacja w jak najmniejszym stopniu ingerowała w prawo własności i nie kolidowała z dotychczasowym sposobem jej wykorzystania. Jednocześnie poinformowała, że wysokość jednorazowego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym, zleconym przez Spółkę, w zakresie istniejących urządzeń kanalizacji sanitarnej wynosi łącznie [...] zł natomiast w przypadku nowo budowanych urządzeń kanalizacji sanitarnej wartość służebności przesyłu [...] zł. Zasady ustanowienia służebności przesyłu określać będzie porozumienie przygotowane niezwłocznie po akceptacji propozycji Spółki, stanowiąc jednocześnie podstawę do zawarcia aktu notarialnego, którego koszty, jak również koszty wpisu do księgi wieczystej zostaną poniesione przez inwestora. Na ww. pismo właściciel działki nie udzielił odpowiedzi. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r., Prezydent Miasta L. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, położonej w L. przy alei [...] L., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,4400 ha (Obr. [...] M., ark.l), poprzez zezwolenie Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o.o. na założenie i przeprowadzenie kolektora sanitarnego DN 500 oraz sieci kanalizacji sanitarnej DN 200. Obszar planowany do ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości został szczegółowo wskazany i opisany na dołączonej do wniosku mapie do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiący załącznik nr [...] do decyzji. Z treści mapy wynika, że obszar, który objęty ma zostać ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości wynosi: dla kolektora sanitarnego DN 500 obszar 0,0089 ha (strefa robót) i 0,0024 (strefa ochrony) oraz dla sieci kanalizacji sanitarnej DN 200 obszar 0,0041 (strefa robót) i 0,0009 ha (strefa ochrony). W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od ww. decyzji , wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2023 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. . W uzasadnieniu Wojewoda powołując treść przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 – dalej jako "u.g.n.") mających zastosowanie w sprawie wskazał, że z art. 124 u.g.n. wynika, iż udzielenie przez starostę zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne, zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Zdaniem Wojewody materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych sprawy bez wątpienia pozwala stwierdzić, że spełnione zostały wymienione wyżej ustawowe przesłanki na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania ze stanowiącej własność T. B. nieruchomości, oznaczonej ewidencyjnie numerem [...], położonej L. przy alei [...] L. (Obr. 34 - S. M., ark. 1). Organ odwoławczy stwierdził, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, ma charakter społeczny i lokalny, obejmujący dostęp odbiorców do sieci kanalizacji sanitarnej oraz zapewnienie ciągłości i niezawodności działania tej sieci. Podkreślono także, że wskazane we wniosku inwestora zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ostateczną decyzją nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym, polegającej na budowie sieci kanalizacji sanitarnej. A zatem sama decyzja lokalizacyjna determinuje realizowany przez inwestora na danej nieruchomości cel publiczny. Wojewoda stwierdził, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomość, oznaczona nr [...] może być przeznaczona na realizację celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 3 u.g.n. Porównanie treści decyzji, w tym mapy stanowiącej jej integralną część, z przebiegiem planowanej inwestycji pozwala stwierdzić, że przebieg ten jest zgodny z decyzją lokalizacyjną, która obejmuje swym zasięgiem także działkę nr [...]. Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw prawnych do zakwestionowania decyzji Prezydenta Miasta L. z tytułu wskazanych zarzutów, dotyczących przeprowadzanych w analizowanej sprawie rokowań. Przedstawiając przebieg rokowań na podstawie przedłożonych dokumentów Wojewoda wskazał, że prowadzone przez Spółkę oraz właściciela nieruchomości negocjacje w celu realizacji inwestycji na działce nr [...] były prowadzone lecz nie zakończyły się podpisaniem umowy cywilnoprawnej, regulującej warunki wejścia na teren nieruchomości. Skoro nie doszło do umownego porozumienia między stronami, zaszła konieczność wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z analizowanej nieruchomości, na podstawie art. 124 u.g.n., w drodze administracyjnej. Odnosząc się do kwestii braku zakwalifikowania do celów inwestycji nieruchomości sąsiednich, stanowiących własność m. in. Gminy L. wyjaśniono, że w toku prowadzonych negocjacji Gmina L. odrzuciła propozycję zamiany działki nr [...], na której miały być wybudowane urządzenia sieci sanitarnej na działkę nr [...] o takiej samej powierzchni uzasadniając swoją decyzję tym, że nie jest zainteresowana nabyciem działki do gminnego zasobu nieruchomości. Wyjaśniono, że na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego kwestie cywilnego załatwiania sprawy nie mogły zaś już odnieść skutku. Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, za zajęcie nieruchomości dla realizacji celu administracyjnego przysługuje odszkodowanie, o którym mowa w przepisie art. 128 ust. 4 u.g.n. Jest to odszkodowanie za szkody wynikające z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a więc w istocie z ograniczenia prawa do nieruchomości. Na tego rodzaju roszczenie odszkodowawcze właściciela składa się odszkodowanie za szkody spowodowane na nieruchomości, w tym obniżenie wartości nieruchomości oraz ewentualne odszkodowanie za nieprzywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Wyliczenia odszkodowania dokonuje uprawniony rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym na tę okoliczność operacie szacunkowy, który jest udostępniany do wglądu stronom w toku odrębnego postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Podkreślono, że rozstrzyganie o wysokości tego odszkodowania nie może jednak odnieść skutku w obecnym postępowaniu. Co do roszczenia o wykup z art. 124 ust. 5 u.g.n. Wojewoda wyjaśnił, że jakkolwiek jest roszczeniem opartym o przepis szczególny w stosunku do art. 231 § 2 k.c., może być zrealizowane jedynie w trybie cywilnoprawnym (zob. NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I OSK 500/13). Ponadto z żądaniem nabycia nieruchomości przez starostę bądź podmiot występujący o zezwolenie można wystąpić dopiero po założeniu lub przeprowadzeniu przewodów i urządzeń i stwierdzeniu, że na skutek ich budowy doszło do uniemożliwienia właścicielowi dalszego prawidłowego korzystania z nieruchomości, co oznacza brak dopuszczalności rozpoznania takiego wniosku na etapie podejmowania przez starostę decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Organ odwoławczy stwierdził także, że nie znajduje podstaw prawnych zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 124 ust. 8 u.g.n. stwarzającego przesłanki do wyłączenia Prezydenta Miasta L.. Wyjaśniono, że w niniejszej sprawie wnioskodawcą realizacji inwestycji, polegającej na założeniu i przeprowadzeni kolektora sanitarnego DN [...] oraz sieci kanalizacji sanitarnej DN [...] jest Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w L. Sp. z o.o., na której to Spółki wniosek Prezydent Miasta L. decyzją lokalizacyjną z dnia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] wyraził zgodę. Dlatego też stronami postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z objętej inwestycją nieruchomości nr [...] są: T. B. oraz Spółka, jako podmiot realizujący cel publiczny. Natomiast organ I instancji jako organ wykonawczy reprezentujący miasto na prawach powiatu nie jest stroną tegoż postępowania, nie podlega zatem wyłączeniu na podstawie art. 124 ust. 8 u.g.n. Przepis ten, jak wywiedziono wyżej, dotyczy wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu sprawującego funkcję starosty (jak w tym przypadku), ale w sprawach, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat. Zdaniem Wojewody fakt, iż prezydent miasta na prawach powiatu pełni funkcję organu wykonawczego miasta na prawach powiatu, której MPWiK jest jednoosobową Spółką Miasta L., będącą wnioskodawcą w rozstrzyganej sprawie, nie wpływa na ustawową właściwość tego organu, ani nie skutkuje jego wyłączeniem na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I k.p.a. Wojewoda nie stwierdził również naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa procesowego. W powołanych na wstępie skardze skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania w niniejszej sprawie lub ze względu na uchybienia w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: - art. 124 ust. 8 u.g.n. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie przez Prezydenta Miasta L., pomimo tego, że ten powinien być wyłączony z uprawnienia rozstrzygania niniejszej sprawy ze względu na powiązania majątkowo-organizacyjne z wnioskodawcą, w konsekwencji właściwym organem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w I instancji właściwy jest inny organ niż ten, który wydał decyzję w I instancji; - art. 124 ust. 1 w zw. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż wydanie decyzji w tej sprawie było uzasadnione i zgodne z przepisami prawa pomimo tego, że inne nieruchomości sąsiednie należące m.in. do gminy L. mogłyby bardziej kwalifikować się do planowanej inwestycji niż działka [...] oraz po jedynie opieszałym, nierzetelnym przeprowadzeniu rokowań nie spełniającym warunków ustawowego obowiązku przeprowadzenia rokowań w sposób rzeczywisty, zerwanych bez wyraźnego uzasadnienia dotyczących ustanowienia ograniczenia na nieruchomości co w całości świadczy o naruszeniu klauzuli dobrych obyczajów stosowanych odpowiednio na zasadzie art. 721 Kodeksu cywilnego. II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. - art. 7 i 77 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 kpa - prowadzenie przez organ II instancji przedmiotowego postępowania w sposób niedokładny oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, zwłaszcza charakteru prowadzonych negocjacji, pozornych działań organu, które nie stanowiły w ocenie skarżącego rzeczywistych rokowań, nie przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy propozycji procesu rokowań, w tym propozycji zamiany nieruchomości składanych przez właściciela nieruchomości, wniosków i twierdzeń przez niego podnoszonych wskazujących na zasadność odstąpienia od zamierzenia przez inwestora lub zamiany działki [...] na inną nieruchomość; - brak wszechstronnego rozważenia przepisów dotyczących gospodarowania nieruchomościami i przepisów k.p.a. w kontekście wniosków i twierdzeń skarżącego i zarzutów podnoszonych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że skarżący wyrażał w toku postępowania odwoławczego swoją wątpliwość co do braku wyłączenia się z rozstrzygania tej sprawy przez Prezydenta Miasta L.. Z okoliczności sprawy wynika ewidentnie, że w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wszczęcie postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego wystąpiło Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w L. sp. z o.o., które majątkowo i organizacyjnie podlega Prezydentowi Miasta L.. Jest to komunalna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której zgromadzenie wspólników stanowi Prezydent jako organ działający w imieniu miasta L.. Faktycznie miasto L. podejmuje decyzje przekraczające zakres zwykłego zarządu decydujące o przyszłości spółki. Występuje powiązanie kapitałowe, jak i organizacyjne spółki z miastem L.. W tym kontekście, zdaniem skarżącego trudno sobie wyobrazić sytuację, by Prezydent jako organ działający w tych sprawach podejmował się rozstrzygnięcia w przypadku złożenia wniosku spółki komunalnej prawa handlowego, którego majątek jest majątkiem miasta L., a Prezydent stanowi organ - zgromadzenie wspólników MPWiK sp. z o.o. W ocenie skarżącego Prezydent miasta L. podlega z mocy prawa wyłączeniu i powinien był się wyłączyć. Rozstrzygnięcie sprawy przez Prezydenta Miasta L. niejako stanowi naruszenie zasady bezstronności organu decyzyjnego w postępowaniu, czego niestety organ II instancji nie potwierdził. Pomiędzy MPWiK sp. z o.o. z siedzibą w L. a Prezydentem miasta L. istnieje stosunek prawny powodujący, że jakiekolwiek rozstrzygniecie tej sprawy przez Prezydenta stanowi jawne naruszenie podstawowych zasad państwa prawa, szczególnie zasad konstytucyjnych, ale także tych zagwarantowanych przez ustawodawcę w Kodeksie postępowania administracyjnego. Następnie skarżący podniósł, że nie do końca jest jasne dlaczego akurat przedmiotowa decyzja dotyczy jego działki, kiedy to inne sąsiednie nieruchomości również nie są zabudowane i mogłyby być lepiej wykorzystane do inwestycji Spółki, a przy tym ich wykorzystanie byłoby opłacalne z perspektywy interesu społecznego miasta L.. Ograniczenie korzystania np. z działki miejskiej [...] nie generowałoby obowiązku zapłaty odszkodowania i pozwalałoby swobodnie wykorzystać działkę, która nie ma tak istotnego znaczenia środowiskowego i gospodarczego, jak działka [...]. Niezrozumiały jest, zdaniem skarżącego argument o konieczności przebudowy sieci gazowej czy energetycznej (gdyby założyć wariant inny niż chce wnioskodawca, tj. w granicy działki [...] i [...]), albowiem w kontekście skutków planowanego ograniczenia działki [...], tj. wpływu na środowisko i znaczenie gospodarcze działki, nie jest to poważna konsekwencja zmiany miejsca inwestycji MPWiK sp. z o.o. Poza tym organ w ogóle nie przeanalizował wariantu innego choćby przeprowadzenia inwestycji na działce miasta L. [...]. W ocenie skarżącego te braki w decyzji organu I instancji nie zostały w ogóle przeanalizowane z perspektywy organu II instancji. Skarżący podkreślił, że wariant ograniczenia nieruchomości skarżącego znacząco obniża wartość nieruchomości, niszczy obecne walory wypoczynkowe działki (zieleni publicznej), a przy tym negatywnie wpływa na całokształt roślinności i obrazu tego rejonu, czyli ścisłego centrum L., czego jak się wydaje organ II instancji nie uwzględnił. Są to bowiem tereny aktualnie służące rekreacji, odpoczynkowi, a takie zmiany powodują brak możliwości korzystania z tego obszaru przez mieszkańców miasta L. w dotychczasowym zakresie. Zwrócono uwagę, że na działce znajduje się drzewostan i roślinność, a sposób instalowania infrastruktury przez Spółkę może nie pozostać bez wpływu na tą roślinność. Zdaniem skarżącego Wojewoda argumentując, iż decyzja jest zgodna z interesem społecznym nadrzędnym wobec interesu prywatnego, nie odnosi się do tego rodzaju wątpliwości, które w istocie wykluczają prawidłowość decyzji pod kątem samego także interesu społecznego. Organ II instancji poprzestał na odwołaniu się do tzw. decyzji lokalizacyjnej, jednakże nie odnosząc się do społecznego charakteru planowanych zmian. W ocenie skarżącego wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji Wojewody nie doszło do rzetelnych i prawdziwych rokowań. Wnioskodawca rzeczywiście wystąpił z próbą nawiązania kontaktu, ale faktycznie nie podejmował należytych wysiłków związanych z uczciwą rozmową "twarzą w twarz", nie przedstawiając swoich oczekiwań w wyraźnym, szerokim kontekście. Nie sposób zdaniem skarżącego uznać, że wymiana wiadomości drogą korespondencyjną spełnia w choćby minimalnym zakresie obowiązek przeprowadzenia negocjacji w związku z zainteresowaniem jednego podmiotu ograniczenia praw drugiego podmiotu na jego nieruchomości. Skarżący stwierdził, że w sprawie mamy do czynienia z pozornymi negocjacjami. Zwrócił uwagę, że przeszło trzy lata temu prowadzono wymianę korespondencji między nim a Spółką, zaś ostatnie próby kontaktu były dość ograniczone i nie pozwalały na rzeczową rozmowę pomimo tego, że w ciągu 3 lat wiele okoliczności uległo zmianie. W przypadku kontaktu ze Spółką takiej woli wyraźnie zabrakło w ostatnim czasie. Celowo podjęto tylko informacyjne, pozorne wysiłki w 2022 r. żeby wywrzeć wrażenie, że doszło rokowań, gdzie tak naprawdę zabrakło jakiejkolwiek rzeczowej, bezpośredniej rozmowy, dyskusji. Skarżący dodał, że inwestor nie zadzwonił, nie ponowił korespondencji, tylko uznał, iż skarżący pomimo dużej aktywności w 2019 r. nie jest zainteresowany rozmowami. Inwestor, zdaniem skarżącego powinien w związku z istotnym upływem czasu ponowić negocjacje i przejść do rzeczowej rozmowy z właścicielem działki [...]. Takie zachowanie na gruncie prawa cywilnego byłoby jak się wydaje pogwałceniem dyspozycji art. 72 § 2 k.c. W myśl art. 72 § 2 k.c. strona która rozpoczęła lub prowadziła negocjacje z naruszeniem dobrych obyczajów w szczególności bez zamiaru zawarcia umowy jest obowiązana do naprawienia szkody, jaką druga strona poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy. Działanie Spółki albo raczej jego brak, narusza zasady dobrych obyczajów kupieckich i tym samym a priori prowadzi do wniosku, że próby kontaktu podejmowane przez wnioskodawcę w tak minimalnym zakresie nie spełniają wymogów przeprowadzenia rokowań, a co za tym idzie decyzja w tej sprawie nie mogła być wydana bez ich prawidłowego przeprowadzenia. Zatem postępowanie w sprawie wydania zezwolenia powinno być w tym przypadku poprzedzone próbą lub próbami uzyskania takiej zgody, a zarówno fakt podjęcia takich prób, jak i brak zgody powinny zostać należycie udokumentowane przed złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia. Zdaniem skarżącego główne twierdzenia organu odwoławczego opierają się jedynie na powtórzeniu argumentacji organu I instancji. Zabrakło kompleksowej i szczegółowej analizy zarzutów procesowych - Organ ograniczył się jedynie do wskazania, że naruszenia w tym zakresie nie występują. W decyzji Wojewody występują braki formalne w uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Nadto, organ przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób niezwykle mało dokładny. Ustalenia Organu zawierają błędy logiczne, ale przede wszystkim nie wyjaśniają najistotniejszych okoliczności dla sprawy. Organ z jednej strony wskazuje, że bez znaczenia są dla rozstrzygnięcia walory działki Skarżącego - przeznaczenie na zieleń publiczną, z drugiej strony podnosząc, iż interes publiczny jest istotny w tej sprawie, a przecież zagadnienie środowiskowe taką szczególną wartością jest obdarzone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości nr [...] położonej w L. przy alei U. L., należącej do skarżącego. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu w toku prowadzonego postępowania, organy administracji zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i ustaliły stan faktyczny. Prawidłowo ustalony stan faktyczny został również właściwie oceniony w kontekście mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego. Przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący konieczności wyłączenia Prezydenta Miasta L. od rozpoznania niniejszej sprawy, tj. naruszenia art. 124 ust.8 u.g.n., zgodnie z którym w sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd w tym zakresie podziela argumentację organu odwoławczego. Zdaniem Sądu, fakt, że prezydent miasta na prawach powiatu (wykonujący obowiązki starosty), pełni funkcję organu wykonawczego gminy, która jest jedynym wspólnikiem spółki, będącej wnioskodawcą w rozstrzyganej sprawie, nie wpływa na ustawową właściwość tego organu, ani nie skutkuje jego wyłączeniem na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I k.p.a. Gdyby bowiem ustawodawca pragnął wyłączyć każdego prezydenta, wykonującego zadania starosty, orzekając o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w sprawach, w jakich stroną postępowania jest miasto na prawach powiatu, reprezentowane przez prezydenta, wskazałby wyraźnie, że organ ten podlega wyłączeniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 12 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 810/18) Odnosząc się do kwestii merytorycznych wskazać należy, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości, m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie powyższego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 2 i 3 u.g.n.). Jedynymi przesłankami wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela, jest zgodność inwestycji publicznej z planem miejscowym, a w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela na wykonanie prac, która to okoliczność musi wynikać z przeprowadzonych przed wydaniem decyzji rokowań. W takim wypadku zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na określony cel i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża zgody. Należy także podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość. Jednocześnie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, a zatem należy wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 85/09, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 u.g.n. Wskazać należy, że na spornej nieruchomości zaplanowana została inwestycja polegająca na budowli kolektora sanitarnego DN 500 oraz sieci kanalizacji sanitarnej DN [...]. Wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że projektowana inwestycja, jest inwestycją celu publicznego. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Jak wynika z akt sprawy planowana inwestycja jest zgodna z decyzją nr [...] Prezydenta Miasta L. z [...] kwietnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, polegającej na budowie sieci kanalizacji sanitarnej, obejmująca swoim zasięgiem sporną nieruchomość nr [...]. W ocenie Sądu porównanie linii zasięgu inwestycji na załączniku graficznym nr 1 do decyzji lokalizacyjnej z przedstawioną przez inwestora w toku postępowania mapą obrazującą zakres inwestycji na działce skarżącego, prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości jest zgodna z postanowieniami decyzji o ustaleniu lokalizacji w zakresie przebiegu planowanej inwestycji, co oznacza spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Stwierdzić zatem należy, że zakres ograniczenia korzystania z nieruchomości strony nie wykracza poza niezbędną potrzebę wynikającą z decyzji lokalizacyjnej. Obszar, który ma zostać objęty ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości dla kolektora sanitarnego DN 500 wynosi 0,0089 ha (strefa robót) i 0,0024 ha (strefa ochrony) oraz dla sieci kanalizacji sanitarnej DN 200 obszar 0,0041 ha (strefa robót) i 0,0009 ha (strefa ochrony). Nie budzi również wątpliwości Sądu, że został spełniony warunek przeprowadzenia rokowań między inwestorem, a skarżącym. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko jednolicie prezentowane w orzecznictwie, że "ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy. Pojęcie to występuje w prawie cywilnym (choć obecnie zastąpione terminem "negocjacje"), gdzie oznacza przygotowania do zawarcia umowy. Celem rokowań jest zawarcie umowy, które następuje po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników. Rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Moment rozpoczęcia rokowań należy wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w ten sposób, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia, oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zatem być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejkolwiek ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia" (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1703/17; wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1723/15). Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że potwierdzenie próby przeprowadzenia rokowań znajduje się w aktach sprawy. Do wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości inwestor dołączył pisma kierowane do właściciela nieruchomości jak i od niego otrzymane w toku prowadzenia rokowań. Niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości (o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.) oznacza (wobec treści art. 124 ust. 3 u.g.n.) sytuacje, w których właściciel nieruchomości nie tylko nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań albo wyraźnie sprzeciwił się wyrażeniu zgody, lecz również przypadek, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Ponad wszelką wątpliwość w niniejszej sprawie skarżący i inwestor nie doszli do porozumienia. Fakt, że jednoznaczne stanowiska stron rokowań były tak odległe w swoich propozycjach mających na celu załatwienie sprawy, nie świadczy o braku przeprowadzenia rokowań, a jedynie o braku uzyskania skutku tej czynności, tj. braku uzyskania wspólnego stanowiska w sprawie. Rokowania polegają bowiem na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Nie oznaczają jednak konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczyło zatem wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. W sytuacji zaś, gdy właściciel stanowczo sprzeciwia się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne oczekiwania, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ten ma prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 298/15; z 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 970/17 i z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17 - CBOSA). Jednocześnie należy dostrzec, że przepisy nie określają dokumentów, które inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakładają na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Również czas trwania rokowań nie jest w jakikolwiek sposób ograniczony. Zdaniem Sądu prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, które nie doprowadziły jednak do zgody właściciela nieruchomości. Przy czym, nie jest rzeczą organów ani Sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właścicieli do przyjęcia. To bowiem nie podlega rozstrzygnięciu w zakresie orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Co więcej, również kwestie takie, jak dobra albo zła wiara inwestora czy ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (zob. wyroki NSA z 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 358/21, z 9 listopada 2022 r., sygn. akt 2190/21). Niewątpliwie w niniejszej sprawie przeprowadzone rokowania miały za cel próbę dojścia do porozumienia oraz prezentowały punkt widzenia obu stron postępowania, co do możliwości i oczekiwań finansowych związanych ze sporną inwestycją. Strony znały wzajemne żądania, wymieniły korespondencję, miały możliwość ustosunkowania się do propozycji strony, co w ocenie Sądu przeczy pozorności tych rokowań. Sąd zwraca także uwagę, że organ odwoławczy wyjaśnił kwestię związaną ze składaną przez właściciela nieruchomości propozycji zamiany działki nr [...] na działkę należącą do Gminy, a także kwestię roszczenia o wykup nieruchomości z art. 124 ust.5 u.g.n. W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że organy obydwu instancji nie uchybiły przepisom proceduralnym i przeanalizowały wszystkie okoliczności, które były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Reguła statuowana w art. 75 § 1 k.p.a. nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, interpretując powyższe przepisy, należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty. Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. W związku z powyższym zdaniem Sądu organy nie naruszyły także dyspozycji art. 107 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa materialnego w tym zakresie. Z tych względów Sąd, na postawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI