II SA/Lu 717/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-11-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanepozwolenie na budowęrozbudowasamowola budowlananadzór budowlanypostanowienieskarga administracyjnawarunki techniczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając, że rozbudowa budynku mieszkalnego wymagała pozwolenia na budowę i została wykonana bez niego.

Skarżąca A. T. wniosła skargę na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego. Organy uznały, że rozbudowa, polegająca na dobudowaniu pomieszczenia technicznego i korytarza, stanowiła rozbudowę budynku mieszkalnego wymagającą pozwolenia na budowę, a nie zgłoszony wcześniej ganek. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że wykonana inwestycja naruszała przepisy prawa budowlanego i warunki techniczne dotyczące odległości od granicy działki i drogi publicznej, co uzasadniało wstrzymanie robót i konieczność legalizacji.

Sprawa dotyczyła skargi A. T. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) z dnia 2 czerwca 2023 r., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 31 marca 2023 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W. B., gm. J.. PINB wszczął postępowanie z urzędu, stwierdzając, że rozbudowa budynku mieszkalnego, polegająca na dobudowaniu od strony północnej pomieszczenia technicznego na zbiornik pompy ciepła i zasobnik oraz korytarza, została zrealizowana w 2022 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ ustalił, że wymiary i usytuowanie tej rozbudowy różnią się od zgłoszenia dotyczącego przydomowego ganku z 2016 r. Rozbudowa naruszała również zapisy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy J. oraz przepisy dotyczące odległości od granicy działki i drogi publicznej. Skarżąca zarzucała organom m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, błędną kwalifikację dobudówki jako rozbudowy, naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu oraz błędną ocenę materiału dowodowego. Twierdziła, że wykonano jedynie ganek i oranżerię, które nie wymagały pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Stwierdzono, że wykonana rozbudowa o wymiarach 10,07 m x 3,20 m znacząco różni się od zgłoszonego ganku (2,90 m x 6,80 m) i stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, która wymagała pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. Ponadto, rozbudowa naruszała przepisy dotyczące odległości od granicy działki (3,0 m zamiast wymaganych 4 m dla ściany z oknem) oraz od drogi gminnej (3,55 m i 4,00 m zamiast wymaganych 6 m). Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia procedury, w tym braku ustalenia miejsca zamieszkania męża skarżącej, wskazując na obowiązek strony do informowania o zmianie adresu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dobudowa stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego wymagającą pozwolenia na budowę, ponieważ znacząco zwiększa jego długość, szerokość i kubaturę, a także narusza przepisy dotyczące odległości od granicy działki i drogi publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykonane prace budowlane przekraczają zakres zgłoszenia dotyczącego ganku i stanowią rozbudowę budynku mieszkalnego, która wymaga pozwolenia na budowę. Kluczowe były różnice w wymiarach, usytuowaniu oraz naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granic i dróg.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, budowa (także rozbudowa) wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada sprawę w granicach skargi, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego na podstawie całego zebranego materiału.

k.p.a. art. 41 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek strony do zawiadomienia o zmianie adresu; skutek doręczenia pod dotychczasowym adresem.

k.p.a. art. 124 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia postanowienia.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1 pkt 1

Minimalna odległość budynku od granicy działki (4 m dla ściany z oknem).

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 43 § ust. 1

Minimalna odległość budynku od krawędzi drogi publicznej w terenie zabudowanym (6 m).

p.b. art. 48a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Termin na złożenie wniosku o legalizację po wstrzymaniu budowy.

p.b. art. 49e

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja o rozbiórce w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbudowa budynku mieszkalnego narusza przepisy Prawa budowlanego i warunki techniczne dotyczące odległości od granicy działki i drogi publicznej. Wykonane prace budowlane stanowią rozbudowę budynku mieszkalnego, a nie zgłoszony wcześniej ganek. Naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy i drogi publicznej uzasadnia wstrzymanie robót i konieczność legalizacji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że wykonano jedynie ganek lub oranżerię podlegającą zgłoszeniu. Zarzut naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez nieustalenie miejsca zamieszkania R. T. Zarzut błędnej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotowa rozbudowa narusza przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (...) który stanowi, że (...) budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy. Przedmiotowa rozbudowa budynku mieszkalnego usytuowana jest w odległości 3,55 m i 4,00 m od krawędzi drogi gminnej, która powinna wynosić w terenie zabudowanym co najmniej 6 m.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

sprawozdawca

Brygida Myszyńska-Guziur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozbudowy budynków mieszkalnych, odległości od granic i dróg, oraz procedury wstrzymania robót budowlanych i legalizacji samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznych przepisów Prawa budowlanego oraz warunków technicznych. Interpretacja przepisów o odległościach od granic i dróg jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem samowoli budowlanej i błędnej interpretacji przepisów przez inwestorów. Pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie wymogów prawnych przed rozpoczęciem prac, zwłaszcza w kontekście odległości od granic i dróg.

Rozbudował dom bez pozwolenia, bo myślał, że to tylko ganek. Sąd wyjaśnił, dlaczego się mylił.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 717/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1100/24 - Wyrok NSA z 2025-06-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 124 § 2; art. 41 § 1 i § 2; art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 49e; art. 48 ust.1 pkt 1; art. 3 pkt 6; art. 28 ust.1; art. 48 a; art. 29 ust.1 pkt 1;
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2023 r., nr ZOA-XXI.7721.6.2023 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z 2 czerwca 2023 r., znak: ZOA-XXI.7721.6.2023 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie ("LWINB") po rozpatrzeniu zażalenia A. T. (strona, skarżąca) od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie ("PINB") z dnia 31 marca 2023 r. dotyczącego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
Organ pierwszej instancji 17 stycznia 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w obrębie [...]- W. B., gm. J..
W trakcie oględzin przeprowadzonych 14 lutego 2023 r. przez pracowników organu pierwszej instancji stwierdzono, że na działce nr [...] położonej w W. B. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny parterowy o konstrukcji drewnianej ocieplony styropianem na podmurówce o wymiarach 10,67 m x 7,27 m i wysokości 5,70 m w szczycie, z poddaszem nieużytkowym. Konstrukcja więźby dachowej drewniana dwuspadowa pokryta blachodachówką. Od strony elewacji północnej wykonano rozbudowę konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,20 m x 10,07 m i wysokości 2,75 - 3,62 m na płycie betonowej z podmurówką ścian fundamentowych. Więźba dachowa jednospadowa pokryta blachą o profilu dachówkowym. Od strony zachodniej rozbudowy wykonano okno o wym. 2,16 m x 2,70 m, od strony północnej okno o wym. 2,18 m x 3,80 m zaś od strony elewacji wschodniej okno o wymiarach 0,98 m x 2,07 m oraz drzwi o wymiarach 0,98 m x 2,07 m prowadzące do pomieszczeń rozbudowy, które poprzedzają schody o wymiarach 2,55 m x 2,83 m i wysokości 0,77 m wykonane z betonowej kostki brukowej. Nad schodami znajduje się zadaszenie kryte blachodachówką wsparte na dwóch słupach drewnianych, które połączono z więźbą dachową przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Zdaniem organu pierwszej instancji opisana rozbudowa polegająca na dobudowaniu od strony północnej budynku mieszkalnego pomieszczenia technicznego na zbiornik pompy ciepła i zasobnik oraz korytarza z niewykończonym pomieszczeniem, z którego przechodzi się bezpośrednio do części mieszkalnej w bryle głównej budynku, została zrealizowana w 2022 r. bez wymaganego - pozwolenia na budowę. Data rozbudowy wynika z faktu, iż na wycinku mapy sytuacyjnej pobranej do notatki służbowej z dnia 14 marca 2023 r. oraz na ortofotomapie archiwalnej wykonanej w lipcu 2022 r. w miejscu przedmiotowej rozbudowy jest kostka brukowa o nieregularnych wymiarach 2,69 m do 2,85 m x 6,12 m - co nie odpowiada wymiarom zawartym w zgłoszeniu przydomowego ganku o wymiarach 2,90 m x 6,80 m.
Z ustaleń organu pierwszej instancji poczynionych na podstawie wypisu i wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. wynika, iż dla działki nr [...] położonej w obrębie [...] - W. B. gm. J. obowiązują ustalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy J. , zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy w J. Nr XXXVIII/104/2001 z 25 października 2001. Zgodnie z zapisami ww. planu działka gruntu o nr [...] znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem: "E 6 MR" - teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem wydzielenia pojedynczych działek zabudowy jednorodzinnej i nieuciążliwych usług dla ludności oraz niepogarszających stanu środowiska usług dla obsługi rolnictwa.
Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji wstrzymał inwestorom A. T. i R. T. prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego i poinformował, że przysługuje im możliwość złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia organ drugiej instancji uznał, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż został zrealizowany ganek na podstawie zgłoszenia z odstępstwami od zgłoszenia.
Lokalizacja rozbudowy narusza warunki miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż zgodnie z zapisem w załączniku do tego planu usytuowanie nowo wznoszonych obiektów nie może być kolizyjne z przepisami dotyczącymi dróg publicznych, przepisami wykonawczymi do prawa budowlanego oraz z istniejącymi i projektowanymi urządzeniami infrastruktury technicznej. Zatem rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W. B. gm. J. jako prowadzona z naruszeniem prawa, wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu drugiej instancji zasadnie organ pierwszej instancji wdrożył procedurę legalizacyjną w oparciu o art. 48 ust. 1 P. b. ponieważ na wykonanie przedmiotowej rozbudowy inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę.
Nie zgadzając się z postanowieniem organu drugiej instancji strona złożyła skargę, w której wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 3 pkt 6 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. 2023 r., poz. 682 ze zm.- "P.b."), polegającym na niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, iż w stanie faktycznym dobudowa przydomowego ganku do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a następnie dobudowa oranżerii do domu jednorodzinnego zlokalizowana na działce nr [...] położonej W. B., gmina J. stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, podczas gdy wykonywany na zgłoszenie budowalne przydomowy ganek, jak też oranżeria nie stanową jednej bryły z budynkiem mieszkalnym, a jedynie przybudówkę z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakrytą daszkiem podpartym słupkami z zamkniętymi ścianami z oknami, co potwierdzają zarówno zdjęcia, jak i opis budynku sporządzony podczas oględzin;
- art. 28 ust. 1 P.b. poprzez przyjęcie, że dla przedmiotowej inwestycji na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż stanowi ona rozbudowę budynku mieszkalnego, podczas gdy przedmiotowa inwestycja, która rozpoczęła się w 2017r. podlegała wyłącznie zgłoszeniu do organu architektoniczno-budowlanego;
- art. 48a P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż istnieją przesłanki do wstrzymania skarżącym prowadzenia robót budowlanych i nałożenia obowiązku legalizacji inwestycji, w sytuacji gdy podczas realizacji inwestycji nie doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego uprawniających organ nadzoru budowalnego do wstrzymania inwestorom prowadzenia robót budowlanych przy dobudowie ganku do budynku mieszkalnego o wym. 3,20 m kw x 10,07 m kw zlokalizowanej na działce nr [...];
- art. 29 ust. 1 pkt 15 P.b. polegające na jego niezastosowaniu, gdyż przedmiotowa inwestycja, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia budowy do Starostwa Powiatowego, ponieważ stanowi ganek oraz oranżerię;
- art. 10 k.p.a. polegającego na nieustaleniu miejsca zamieszkania R. T., a w konsekwencji na pozbawieniu skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu;
- art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej i nieobiektywnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji skutkującej uznaniem, iż w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności dające podstawę do wstrzymania budowy kwalifikowanej błędnie przez organy jako rozbudowa budynku mieszkalnego;
- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 85 k.p.a. polegającego na oparciu rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji na dokonanych bez zawiadomienia R. T. oględzinach nieruchomości będącej przedmiotem sprawy, sporządzenie protokołu z oględzin w sposób nie odzwierciedlający faktów, a jedynie twierdzenia organu o faktach, tzn. o rzekomej rozbudowie budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż jej zdaniem organ drugiej instancji w sposób całkowicie nieuprawniony przyjął, że przydomowy ganek zlokalizowany na działce nr [...] w W. B., zgłoszony do Starostwa Powiatowego stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, wymagającą pozwolenia.
Według strony organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że inwestycja ta została naniesiona na mapę zasadniczą będącą w zasobach geodezyjnych Starostwa Powiatowego, co potwierdza dokonane zgłoszenie. Jednak mimo, że strona zgłosiła dobudowę ganka do budynku mieszkalnego, to organ przyjął, że inwestycja nie jest dobudową ganka i winna być potraktowana jako rozbudowa budynku mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takiej kategorii rozstrzygnięć należy zaliczyć zaskarżone w sprawie postanowienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowego i zgodnego z prawem postanowienia o wstrzymaniu budowy.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te związane z wykonanymi na nieruchomości robotami budowlanymi i dokonywanymi zgłoszeniami.
Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu postanowienia dowodów.
Podkreślić należy również, że także sama skarżąca nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.
W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Nie ma podstaw do uznania, że doszło do naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 124 § 2 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem sporu jest prawidłowość wydanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. zaskarżonego postanowienia LWINB z 2 czerwca 2023 r., utrzymującego w mocy wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U z 2023 r. poz. 682 ze zm. – dalej jako: "prawo budowalne" lub "p.b.") postanowienie PINB z 31 marca 2023 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] w W. B., gm. J..
Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowe postanowienie wydaje się zarówno w przypadku obiektu będącego w budowie, jak również do obiektu już wybudowanego (art. 48 ust. 5 p.b.). Skutkiem postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 p.b., jest niedopuszczenie do kontynuacji robót budowlanych w warunkach samowoli budowalnej i umożliwienie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, bowiem zgodnie z art. 48a ust. 1 p.b., w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie stanowi z kolei przesłankę wydania decyzji o rozbiórce (art. 49e p.b.).
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie załatwia zatem co do istoty kwestii legalizacji samowoli budowlanej, a jedynie otwiera drogę do legalizacji, umożliwiając rozważenie przez organ nadzoru budowlanego, jakie nakazy lub zakazy w odniesieniu do stwierdzonej samowolnej budowy powinny zostać wydane oraz złożenie przez inwestora wniosku o legalizację. Na tym etapie postępowania kwestią kluczową jest zatem zidentyfikowanie samowoli budowlanej, jej przedmiotu oraz dokonanie jej kwalifikacji prawnobudowlanej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Sankcjonowanie samowoli budowlanej musi być adekwatne do jej charakteru i czasu jej powstania. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry samowolnie pobudowanego obiektu. Ustalenia faktyczne dotyczące samowoli budowlanej determinują tryb i warunki jej legalizacji oraz wpływają na prawne uwarunkowania ewentualnej rozbiórki, kształtując już na tym etapie sytuację prawną inwestora (właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego). Z tego względu, już w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w odniesieniu do przepisu art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. konieczne jest szczegółowe scharakteryzowanie obiektu objętego działaniami kontrolnymi, w tym dokładne określenie jego parametrów. W związku z tym, wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. organ powinien szczegółowo i w sposób jednoznaczny określić jego przedmiot, tak aby w trakcie ewentualnego następczo prowadzonego postępowania legalizacyjnego lub rozbiórkowego, a także ewentualnego postępowania egzekucyjnego nie było już żadnych wątpliwości, co do zakresu legalizacji lub rozbiórki i egzekucji.
Prawidłowo stosując powyższe przepisy organy nadzoru budowlanego wstrzymały prowadzenie dalszych robót budowlanych oraz poinformowały stronę skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację, co w przypadku wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji jest możliwe w terminie 30 dni od dnia orzeczenia wydanego w drugiej instancji, czyli orzeczenia ostatecznego (art. 48a ust. 3 p.b.). Skarżąca, zgodnie z art. 48 ust. 3 p.b., została również bez naruszenia prawa pouczona o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz sposobie jej obliczenia.
Jak wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego skarżąca wraz mężem (inwestorzy) w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce nr [...], położonej w W. B., gmina J. dokonali jego rozbudowy o część w wymiarach w rzucie 10,07 m x 3,20 m. Inwestorzy realizując roboty budowlane, polegające na dobudowie od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego pomieszczenia technicznego na zbiornik pompy ciepła i zasobnik oraz korytarza z niewykończonym pomieszczeniem, z którego przechodzi się bezpośrednio do części mieszkalnej w bryle głównej budynku, zwiększyli długość, szerokość oraz kubaturę istniejącego budynku mieszkalnego. Ponadto do pomieszczeń rozbudowy przylegają schody wejściowe o wymiarach 2,55 m x 2,83 m i wysokości 0,77 m wykonane z betonowej kostki brukowej nad którymi znajduje się zadaszenie kryte blachodachówką wsparte na dwóch słupach drewnianych, które połączono z więźbą dachową rozbudowy.
Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności w protokole kontroli, dokumentacji fotograficznej oraz szkicu sytuacyjnym.
W rezultacie prawidłowe było wnioskowanie organów co do wymogu uzyskania pozwolenia na budowę dla zrealizowania spornej inwestycji, zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. Przepis ten stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Sporna rozbudowa budynku mieszkalnego nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca nie legitymuje się takim pozwoleniem. Pomimo tego, że jak twierdzi wszystkie roboty budowlane zostały wykonane legalnie to nie można zgodzić się z jej stanowiskiem, że został zrealizowany ganek na podstawie zgłoszenia z odstępstwami od zgłoszenia, bowiem zgłoszenie zamierzonej budowy na działce o nr [...] położonej w W. B. gminie J. dotyczyło ganku, posiadającego jedno pomieszczenie o wymiarach w rzucie 2,90 m x 6,80 m. zlokalizowanego w odległości 4,05 m i 5,05 m od granicy z działką o nr [...] oraz w odległości 6,40 m od krawędzi drogi gminnej.
Wynika to jasno m.in. ze szkiców, które zostały dołączone do zgłoszenia dokonanego w 2016 r., gdzie wymiary ganku określone zostały na 2,90 m x 6,80 m i gdzie widoczne jest, że wykonywany na podstawie tego zgłoszenia ganek nie miał na całej swej długości przylegać do północnej ściany budynku mieszkalnego, jak też miał znajdować się w odległości 4,05 m do granicy z działką sąsiednią oraz w odległości 6,40 m od krawędzi drogi gminnej (k.21 i 27 akt administracyjnych – ganek oznaczony nr 1 od strony północnej budynku mieszkalnego).
Tymczasem inwestorzy wykonali całkowicie inny obiekt, o innych wymiarach oraz innym usytuowaniu.
Inwestorzy dokonali rozbudowy budynku mieszkalnego o część w wymiarach w rzucie 10,07 m x 3,20 m, a więc o część o innych rozmiarach i usytuowaną inaczej niż ganek, którego dotyczyło zgłoszenie.
Nie można więc w sprawie przyjąć, że roboty te wykonane zostały na podstawie zgłoszenia dokonanego w 2016 r. albowiem zgłoszenie to nie dotyczyło takich robót budowlanych, które faktycznie zostały wykonane na nieruchomości.
W sprawie postępowanie dotyczyło więc wykonania innych robót budowlanych, niż wskazane w zgłoszeniu.
Inwestorzy realizując roboty budowlane, polegające na dobudowie od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego pomieszczenia, w którym znajdują się elementy instalacji związanej z pompą ciepła i zasobnik oraz korytarz z niewykończonym pomieszczeniem (pokojem), z którego przechodzi się bezpośrednio do części mieszkalnej w bryle głównej budynku, zwiększyli długość, szerokość oraz kubaturę istniejącego budynku mieszkalnego, a więc dokonali rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego.
Trafnie wskazał także organ, że dla oceny takiej nie ma znaczenia to jak skarżąca kwalifikuje powyższe pomieszczenia, czy też to, że jedno z tych pomieszczeń chce wykorzystywać jak oranżerię.
Niewątpliwie bowiem inwestorzy dokonali rozbudowy budynku mieszkalnego wykonując dodatkowe pomieszczenia, ściśle powiązane konstrukcyjnie i funkcjonalnie z istniejącym budynkiem mieszkalnym, a więc zwiększyli długość, szerokość oraz kubaturę istniejącego budynku mieszkalnego.
Na marginesie już więc tylko należy zauważyć, że z przeprowadzonych w sprawie oględziny oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej nie wynika, by faktycznie jedno z nowo wykonanych pomieszczeń miało charakter oranżerii. Ma ono wygląd i cechy typowego pokoju mieszkalnego.
Nieuzasadnienie także w skardze zarzucono, że dla przedmiotowej inwestycji nie było wymagane pozwolenie na budowę.
Jak trafnie wskazał to organ zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego do robót budowlanych można przystąpić jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 prawa budowlanego. Według przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa (zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego także rozbudowa), wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.
W niniejszym przypadku obszar oddziaływania przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego nie mieści się w całości na działce, na której budynek został zaprojektowany. Przedmiotowa rozbudowa bowiem narusza przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy.
W przedmiotowej sprawie rozbudowa z otworem okiennym w ścianie zwróconej w stronę granicy sąsiedniej działki o nr ewid. [...] zlokalizowana jest w odległości 3,0 m od ogrodzenia z działką o nr ewid.[...]
Ponadto przedmiotowa rozbudowa budynku usytuowana jest w odległości 3,55 m i 4,00 m od krawędzi drogi gminnej, która to odległość w myśl art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.) powinna wynosić w terenie zabudowanym co najmniej 6 m.
Ustalenia te i oceny są w pełni prawidłowe.
W myśl art. 29 ust. 1 pkt 1 p. b. nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa (zgodnie z art. 3 pkt 6 p. b. także rozbudowa), wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. W niniejszej sprawie obszar oddziaływania rozbudowy budynku mieszkalnego nie mieści się w całości na działce, na której budynek został zaprojektowany.
Rozbudowana część budynku z otworem okiennym w ścianie zwróconej w stronę granicy sąsiedniej działki o nr ewid. [...] zlokalizowana jest w odległości 3,0 m od ogrodzenia z działką o nr ewid.[...] gdzie zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy.
Dodatkowo rozbudowana część budynku mieszkalnego usytuowana jest w odległości 3,55 m i 4,00 m od krawędzi drogi gminnej, która powinna wynosić w terenie zabudowanym co najmniej 6 m (art. 43 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Skoro więc obszar oddziaływania rozbudowy budynku mieszkalnego nie mieścił się w całości na działce, na której budynek został zaprojektowany, to tym samym na wykonanie takiej rozbudowy wymagane było pozwolenie na budowę.
Za niezasadne uznać należy także te zarzuty skargi, które zarzucały organom błędne ustalenie roku, w którym wykonano przedmiotową rozbudowę budynku i w związku z tym zastosowanie niewłaściwych przepisów prawa budowlanego.
Zarzuty te są niezasadne z tego względu, że organy prawidłowo ustaliły datę, w której wykonano rozbudowę budynku.
Organy w tej części odwołały się nie tylko do oświadczenia samej skarżącej, które złożyła w trakcie oględzin, ale przede wszystkim dokonały weryfikacji tej okoliczności w oparciu o istniejące zdjęcia satelitarne.
Z ustaleń organów wynika, że rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego polegająca na dobudowaniu od strony północnej budynku mieszkalnego pomieszczenia technicznego na zbiornik pompy ciepła i zasobnik oraz korytarza z niewykończonym pomieszczeniem, z którego przechodzi się bezpośrednio do części mieszkalnej w bryle głównej budynku, została zrealizowana w 2022 r., co wynika z faktu, iż na wycinku mapy sytuacyjnej pobranej do notatki służbowej z dnia 14 marca 2023 r. (k. 144 w aktach I instancji) oraz na ortofotomapie archiwalnej wykonanej w lipcu 2022 r. (k. 143 w aktach I instancji), w miejscu przedmiotowej rozbudowy widoczna jest jedynie kostka brukowa (kb) o nieregularnych wymiarach 2,69 m do 2,85 m x 6,12 m - co nie odpowiada ani wymiarom zawartym w zgłoszeniu przydomowego ganku o wymiarach 2,90 m x 6,80 m, ani też wymiarom zrealizowanej rozbudowy.
W takich warunkach, wobec stwierdzenia samowoli budowlanej zrealizowanej pomimo braku wymaganego pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego organy nadzoru budowlanego zasadnie zastosowały w sprawie procedurę określoną w art. 48 ust. 3 p.b. Prawidłowo także umożliwiono stronie skarżącej – inwestorowi legalizację samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego.
W odniesieniu do twierdzeń skarżącej dotyczących pomijania w prowadzonym postępowaniu jej męża - R. T. w skutek nie ustalenia przez organ jego miejsca zamieszkania i pozbawienia go tym samym czynnego udziału w postępowaniu należy mieć na uwadze treść art. 41 § 1 i § 2 k.p.a.
Zgodnie ze wskazanymi przepisami w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (art. 41 § 1 k.p.a.). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 k.p.a.). W sytuacji zatem gdy małżonek strony skarżącej przebywał za granicą to nie rolą organu było ustalanie jego adresu zamieszkania w celu doręczania mu pism w toku postępowania administracyjnego. To strona zobowiązana była do wskazania nowego adresu czy też ustanowienia pełnomocnika dla doręczeń. W realiach niniejszej sprawy powyższy obowiązek nie został spełniony nie można tym samym skutecznie postawić organowi zarzutu pomijania strony w postępowaniu. Ponadto adresowana do R. T. korespondencja wysyłana była na dotychczasowy adres znany organowi, której odbiór potwierdzała skarżąca.
Końcowo należy także wskazać, że tego typu zarzutów dotyczących innej osoby skarżąca nie może skutecznie podnosić we własnym imieniu i interesie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI