V SA/WA 862/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uprawnienia kombatanckiekombatancipostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniauchylenie decyzjizasady postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoprawo kombatanckieIPNrepresje

WSA uchylił decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów, która uchyliła własną decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając precyzyjnie żądania strony.

Skarżący Z. K. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich. Po wcześniejszych decyzjach odmawiających i uchylających te uprawnienia, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów uchylił własną decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień. WSA uchylił tę ostatnią decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając precyzyjnie żądania strony i przedwcześnie umarzając postępowanie.

Sprawa dotyczyła wniosku Z. K. o przyznanie uprawnień kombatanckich, które zostały mu wcześniej odebrane. Po serii decyzji, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił własną decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich i umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję Kierownika Urzędu. Sąd uznał, że Kierownik Urzędu naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę praworządności, prawdy obiektywnej i informowania stron. Organ odwoławczy nie wyjaśnił precyzyjnie, czy wniosek strony dotyczył wznowienia postępowania, czy innego trybu, i przedwcześnie umorzył postępowanie. Sąd podkreślił, że organ powinien był zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania, zanim podjął merytoryczne rozstrzygnięcie. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uznana za wadliwą i uchyloną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję i umorzył postępowanie, ponieważ sam organ odwoławczy stwierdził, że wznowienie postępowania nastąpiło z naruszeniem przepisów (złożenie dowodów po terminie). Dodatkowo, organ odwoławczy nie wyjaśnił precyzyjnie żądania strony, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie, nieprawidłowo ocenił podstawy wznowienia postępowania. Kluczowe było ustalenie, czy strona faktycznie wnosiła o wznowienie postępowania, a organ odwoławczy powinien był zwrócić się o sprecyzowanie żądania, zamiast przedwcześnie uchylać decyzję i umarzać postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

u.o.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 22 § ust. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 25 § ust. 4

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 1 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 4 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 235 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając precyzyjnie żądania strony. Organ odwoławczy przedwcześnie uchylił decyzję i umorzył postępowanie, mimo że sam stwierdził naruszenie przepisów przy wznowieniu postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące przyznania mu uprawnień kombatanckich na podstawie nowych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania nastąpiło mimo oczywistego braku podstaw do wznowienia dokumenty stanowiące podstawę wznowienia postępowania zostały złożone po terminie organ pierwszej instancji winien rozważyć czy wniosek ten nie powinien być rozpatrzony w trybie art. 154 §1 kpa zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy obowiązek organu jest nadanie żądaniu strony odpowiedniej formy procesowej i przyjęcie właściwego trybu postępowania

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Joanna Zabłocka

sędzia

Danuta Dopierała

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku wyjaśniania żądań stron i prawidłowego stosowania trybu wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z uprawnieniami kombatanckimi i procedurą administracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna (przyznanie uprawnień) pozostaje otwarta. Jest to pouczające dla prawników procesualistów.

Błąd proceduralny uchylił decyzję w sprawie uprawnień kombatanckich – lekcja z KPA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 862/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Dopierała /sprawozdawca/
Joanna Zabłocka
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Piotr Kraczowski
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Rysz, Sędzia WSA Joanna Zabłocka, Asesor WSA Danuta Dopierała (spr.), Protokolant Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej o odmowie uchylenia decyzji w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oraz umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 i art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) uchylił decyzję własną z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] i decyzji poprzedzającej z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] o pozbawieniu Z. K. uprawnień kombatanckich oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji wznowione postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w następującym stanie faktycznym.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wszczął w stosunku do Z. K. postępowanie weryfikacyjne w trybie art. 21 oraz art. 25 cyt. wyżej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W toku postępowania ustalono, iż Strona posiadała uprawnienia kombatanckie przyznane orzeczeniem Komisji Weryfikacyjnej Zarządu [...] ZBoWiD w R. z dnia [...] grudnia 1983 r. potwierdzone zaświadczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 1983 r. z tytułu "udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej" od dnia [...] lutego 1946 r. do dnia [...] grudnia 1948 r.
Kierownik Urzędu wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., utrzymaną w mocy decyzją wydaną dnia [...] sierpnia 2001 r. pozbawił Z. K. uprawnień kombatanckich stwierdzając, że Weryfikowany uzyskał je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej - art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. wyżej ustawy o kombatantach.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wyrokiem z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 2578/01, oddalił skargę Z. K. na w/w decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] sierpnia 2001 r. W uzasadnieniu NSA wskazał, iż Skarżący miał przyznane uprawnienia kombatanckie w związku z działalnością w [...] w okresie od [...] lutego 1946 r. do [...] grudnia 1948 r. Działalność wykonywana w [...] nie jest w świetle przepisów ustawy o kombatantach, uznawana za działalność kombatancką. Prawidłowo zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, że Z. K. jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, tj. osobą, która na mocy dotychczasowych przepisów uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i zgodnie z dyspozycją tego przepisu pozbawił go przedmiotowych uprawnień.
W dniu [...] listopada 2005 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wpłynął wniosek Z. K. "o rozpatrzenie przyznania uprawnień kombatanckich", w którym wskazał on, iż w okresie 1944 - 1945 był członkiem [...], a ponadto, iż w 1951 r. był wieziony i represjonowany przez władze wojskowe. Do wniosku załączona została rekomendacja [...], zaświadczenie Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w R., życiorys Strony, oświadczenia świadków S. G. oraz A. S. oraz zaświadczenia o ich uprawnieniach kombatanckich.
Wnioskodawca nie wskazał, w jakim trybie żąda rozpoznania złożonych dokumentów.
Kierownik Urzędu, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, przyjmując za podstawę faktyczną wznowienia wskazany powyżej wniosek.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. o pozbawieniu Z. K. uprawnień kombatanckich wskazując, że zgromadzone w sprawie dowody nie wykazały, by strona pełniła służbę w polskiej podziemnej organizacji, a tym samym prowadziła działalność kombatancką określoną w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach a także, iż brak jest podstaw do przyznania (przywrócenia) uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
Orzekając w sprawie na skutek wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, stosownie do treści art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 i art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) uchylił decyzję własną z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji wznowione postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wznowienie postępowania w sprawie niniejszej nastąpiło z naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 §1 kpa.
W pierwszej kolejności podkreślił, iż analiza wniosku Z. K. o przyznanie uprawnień kombatanckich nasuwa wątpliwość, czy w istocie Strona zawarła w nim żądanie wznowienia postępowania. W ocenie organu odwoławczego wniosek nie zawierał żądania o wskazanej treści, brak było bowiem stosownego oświadczenia w piśmie przewodnim. Stąd, wobec braku wyraźnie przywołanych ustawowych podstaw wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, mając na względzie dyrektywy wynikające z art. 235 § 1 kpa, organ pierwszej instancji winien rozważyć czy wniosek ten nie powinien być rozpatrzony w trybie art. 154 §1 kpa, a przypadku wątpliwości zwrócić się do Strony o sprecyzowanie żądania.
Niezależnie od powyższego Kierownik Urzędu stwierdził, iż wznowienie i przeprowadzenie niniejszego postępowania, a w konsekwencji również wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. nastąpiło mimo oczywistego braku podstaw do wznowienia. Dokumenty (nowe dowody, o których mowa w art. 145 §1 pkt 5 kpa), stanowiące podstawę wznowienia - w szczególności zaświadczenie IPN Delegatura w R. z dnia [...] maja 2005 r. oraz oświadczenia świadków S. G. i A. S., odpowiednio z dnia [...] lipca 2004 r. i [...] października 2004 r., zostały złożone po terminie przewidzianym w art. 148 §1 kpa. Z tej przyczyny wznowienie postępowania nie było dopuszczalne.
Wobec powyższego, w ocenie Kierownika Urzędu, konieczne stało się uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. i umorzenie - jako bezprzedmiotowego - postępowania przed organem pierwszej instancji wznowionego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Rozpatrując ponownie wniosek Z. K. o przyznanie uprawnień kombatanckich organ pierwszej instancji winien wziąć pod uwagę zasady ogólne postępowania - ze szczególnym uwzględnieniem treści art. 16 kpa oraz art. 235 §1 kpa, a w razie wątpliwości co do charakteru żądania Strony, zwrócić się do Zainteresowanego o jednoznaczne wskazanie w jakim trybie żąda rozpoznania złożonego wniosku i udzielić mu w tym zakresie wyczerpującej informacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2006 r., Z. K. wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2006 r.
Skarżący wskazał, iż całokształt okoliczności sprawy (prowadzona działalność kombatancka oraz nowe dowody zebrane w sprawie) przemawia na jego korzyść i daje podstawy do przyznania mu uprawnień kombatanckich.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez Skarżącego. Stosownie do art. 134 § 1 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze.
W sprawie niniejszej zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzję własną z dnia [...] stycznia 2006 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r. i decyzji poprzedzającej z dnia [...] listopada 2000 r. o pozbawieniu Z. K. uprawnień kombatanckich oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji wznowione postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. w trybie art. 145 §1 pkt 5 i art. 149 §1 kpa.
Sąd zważył, iż instytucja wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, które zostały wydane w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym w wadliwy sposób. W wyniku wznowienia postępowania otwiera się możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy. Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest jednak wyznaczona przez zakres sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną. Stosownie do treści art. 145 §1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z kolei w myśl art. 149 §2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zatem przedmiotem postępowania wyjaśniającego jest ocena okoliczności stanowiących podstawę wznowienia, a dokonane na jej podstawie ustalenia przesądzają o bycie prawnym decyzji ostatecznej.
Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 kpa). Rozważając kwestię wymogów formalnych podania o wznowienie postępowania, należy mieć na względzie rozwiązanie przyjęte w art. 145 §1 kpa, a mianowicie żądanie wznowienia może opierać się tylko na jednej z podstaw wyliczonych we wskazanym przepisie. Organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą obowiązku udzielania informacji stronie, określoną w art. 9 kpa, obowiązany jest stronę o tym pouczyć w razie gdy w podaniu o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania określiła żądanie nieprecyzyjnie, co utrudnia ustalenie, o wszczęcie którego z trybów nadzwyczajnych strona wnosi. Organ administracji jest związany żądaniem zawartym w podaniu, nie może zmieniać z urzędu jego kwalifikacji (Adamiak w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, Warszawa 1996, Art. 147 Nb 2).
Mając powyższe na względzie, Sąd zważył, iż uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy stwierdził, że "wznowienie postępowania, przeprowadzenie postępowania co do podstaw wznowienia oraz w konsekwencji wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. nastąpiło mimo oczywistego braku podstaw do wznowienia. Dokumenty (nowe dowody, o których mowa w art. 145 §1 pkt 5 kpa) stanowiące podstawę wznowienia postępowania zostały złożone po terminie przewidzianym w art. 148 §1 kpa. Z tej przyczyny wznowienie postępowania nie było dopuszczalne. Ze wskazanych powodów konieczne stało się uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. i umorzenie postępowania przed organem I instancji wznowionego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. jako bezprzedmiotowego".
Organ odwoławczy wydał powyższe rozstrzygnięcie w wyniku uprzedniej analizy i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie przyczyn wznowienia postępowania, a zatem - w myśl art. 149 § 2 kpa - dokonał merytorycznej oceny okoliczności stanowiących podstawę wznowienia, abstrahując jednocześnie od - podniesionej nota bene w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - kwestii braku wyraźnie przywołanych ustawowych podstaw wznowienia postępowania, które winien zawierać wniosek Z. K. z dnia [...] listopada 2005 r. Kierownik Urzędu wskazał bowiem, iż analiza wniosku "o rozpatrzenie przyznania uprawnień kombatanckich" w pierwszej kolejności poddaje w wątpliwość, czy Strona zawarła w nim żądanie wznowienia postępowania stwierdzając następnie, iż wniosek przedmiotowego żądania nie zawierał ponieważ "brak było oświadczenia tej treści w piśmie przewodnim".
Na tym tle w niniejszej sprawie istotna jest kwestia czy zaskarżona decyzja, wydana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] marca 2006 r., czyni zadość zasadom rzetelnej procedury - w szczególności zasadzie praworządności (legalizmu) i prawdy obiektywnej, zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa oraz zasadzie informowania stron - wyrażonym odpowiednio w art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071).
Zauważyć należy, iż zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dotyczy także treści żądania strony oraz trybu rozpatrywania tego żądania. Organ administracji jest zobowiązany do ustalenia treści żądania strony i w tym celu udziela jej stosownych informacji i wyjaśnień. Jak stwierdzono w orzecznictwie: "Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego obejmuje również ustalenie przez organy administracji treści rzeczywistego żądania strony. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeśli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości" (v. wyrok NSA OZ w Łodzi z 26 listopada 1999 r., I SA/Łd 1592/97 - LEX nr 40547). Zasada prawdy obiektywnej jest zatem powiązana z powołaną wyżej zasadą informowania strony przez organ administracji (art. 9 kpa) oraz zasadą legalizmu (art. 7 kpa) w ten sposób, że obowiązkiem organu jest nadanie żądaniu strony odpowiedniej formy procesowej i przyjęcie właściwego trybu postępowania - z uwzględnieniem intencji strony, dających się ustalić na podstawie całokształtu jego działań. Niedopełnienie przedmiotowego obowiązku stanowi naruszenie komentowanych przepisów postępowania administracyjnego.
W świetle powyższych rozważań uznać należy, iż postępowanie administracyjne, przeprowadzone w sprawie niniejszej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie czyni zadość zasadom rzetelnej procedury w zakresie ustalenia rzeczywistej woli Skarżącego i przyjęcia właściwej w sprawie formy postępowania, określonym w powołanych wyżej przepisach kpa. W konsekwencji, zaskarżona decyzja wydana na podstawie - jak wskazał organ odwoławczy - hipotetycznego przyjęcia, że Wnioskodawca wyraźnie wnosił o wznowienie postępowania, jest wadliwa.
Kierownik Urzędu, rozpatrując sprawę w II instancji, stwierdziwszy, iż treść i charakter wniosku Z. K. z dnia [...] listopada 2005 r. budzi wątpliwości co do ustalenia rzeczywistej woli Skarżącego w zakresie trybu wzruszenia decyzji ostatecznej, winien - w myśl wskazanych wyżej zasad postępowania administracyjnego oraz zważywszy na względy ekonomii procesowej - zwrócić się do Wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania. Dopiero ustalenie treści rzeczywistego żądania Skarżącego stanowiłoby podstawę do przyjęcia właściwego (a nie hipotetycznego) trybu postępowania, co w konsekwencji pozwoliłoby na dokonanie merytorycznej oceny okoliczności stanowiących podstawę wzruszenia kwestionowanej decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2001 r. i wydanie stosownego rozstrzygnięcia.
Zważywszy, iż uzyskanie precyzyjnego oświadczenia od Skarżącego w kwestii żądania (bądź braku żądania) rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją ostateczną, stworzyłoby podstawy do wydania przez Kierownika Urzędu rozstrzygnięć o różnej treści, uznać należy, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2006 r. uchylająca decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. i umarzająca - jako bezprzedmiotowe - postępowanie przed organem I instancji wznowione postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. jest przedwczesna, a rozstrzygnięcie w niej zawarte zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 105 §1 i art. 145 §1 pkt 5 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem - w ocenie Sądu - wydając zaskarżoną decyzję Kierownik Urzędu przekroczył granice prawa organu do dysponowania postępowaniem administracyjnym.
Rozpatrując sprawę ponownie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien ustalić treść rzeczywistego żądania Skarżącego w zakresie trybu wzruszenia decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2001 r. (ew. uznania wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. jako nowego wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich na postawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego), a następnie przyjąć właściwy tryb postępowania czyniąc zadość zasadzie postępowania w sposób przejrzysty i sprawiedliwy. Rzetelna procedura, realizująca ogólne zasady postępowania administracyjnego, winna być dopiero podstawą trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI