II SA/Lu 716/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-10-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckiepostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnedowodyweryfikacja zeznańprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymik.p.a.

WSA w Lublinie uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich, uznając, że wątpliwości co do autentyczności oświadczenia świadka nie stanowią zagadnienia wstępnego uniemożliwiającego merytoryczne rozstrzygnięcie.

Skarżący C.R. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich. Organ administracji zawiesił postępowanie, powołując się na konieczność rozstrzygnięcia przez prokuraturę kwestii autentyczności oświadczenia świadka F.T. WSA w Lublinie uchylił postanowienie o zawieszeniu, stwierdzając, że wątpliwości co do jednego dowodu nie uniemożliwiają merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i organ powinien sam zweryfikować dowód lub przeprowadzić go ponownie.

Sprawa dotyczyła wniosku C.R. o przyznanie uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własne postanowienie o zawieszeniu postępowania, argumentując, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego ustalenia autentyczności oświadczenia świadka F.T. przez prokuraturę, gdyż istnieją podejrzenia o jego sfałszowanie. Organ powołał się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że nie jest możliwe wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że kwestia autentyczności oświadczenia świadka nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uniemożliwiałoby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd podkreślił, że organ administracji jest zobowiązany do samodzielnej weryfikacji dowodów, w tym poprzez bezpośrednie przesłuchanie świadka, jeśli jego pisemne oświadczenie budzi wątpliwości. WSA wskazał, że organ powinien uzupełnić postępowanie dowodowe, a nie czekać na rozstrzygnięcie prokuratury. Sąd uchylił również poprzedzające postanowienie organu i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wątpliwości co do autentyczności pisemnego oświadczenia świadka nie stanowią zagadnienia wstępnego, które uniemożliwiałoby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji.

Uzasadnienie

Organ administracji jest zobowiązany do samodzielnej weryfikacji dowodów, w tym poprzez przesłuchanie świadka, jeśli jego pisemne oświadczenie budzi wątpliwości. Brak możliwości wydania decyzji nie zachodzi, gdy organ może sam przeprowadzić dowód lub uzupełnić postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 79 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 4 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości co do autentyczności oświadczenia świadka nie stanowią zagadnienia wstępnego uniemożliwiającego merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Organ administracji ma obowiązek samodzielnie weryfikować dowody, a nie czekać na rozstrzygnięcie organu powołanego do ścigania przestępstw. Sąd administracyjny nie może nakazać organowi wydania decyzji o określonej treści.

Odrzucone argumenty

Organ administracji argumentował, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia autentyczności oświadczenia świadka przez prokuraturę.

Godne uwagi sformułowania

Kwestia autentyczności pisemnego oświadczenia świadka F.T. nie warunkuje bowiem możliwości wydania decyzji w sprawie uprawnień kombatanckich skarżącego. Weryfikacja powyższego oświadczenia może nastąpić także poprzez bezpośrednie przesłuchanie tego świadka przez organ administracji. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości nakazania organowi administracji przez sąd administracyjny wydania decyzji o określonej treści, gdyż oznaczałoby to zastępowanie organu przez Sąd.

Skład orzekający

Jerzy Drwal

sędzia

Krystyna Sidor

przewodniczący

Witold Falczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszaniu postępowania administracyjnego (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) i obowiązków organu w zakresie weryfikacji dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z uprawnieniami kombatanckimi i wątpliwościami co do zeznań świadków, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą zawieszania postępowań administracyjnych i obowiązków organów w zakresie gromadzenia i oceny dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy organ administracji może zawiesić postępowanie? Sąd wyjaśnia granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 716/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Drwal
Krystyna Sidor /przewodniczący/
Witold Falczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 pkt 4, art. 79 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Witold Falczyński ( sprawozdawca), Protokolant Ref. Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi C. R. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego C. R. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zastępca Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając z upoważnienia Kierownika tego Urzędu postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 97 § 2, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie z wniosku C.R. o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z pobytem w obozie przejściowym w Z., tj. z tytułu przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o kombatantach (...).
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004 r. Sygn. akt II SA/Lu 600/04 uchylił decyzję z dnia 23 lipca 2004 r. W toku postępowania odwoławczego organ administracji ujawnił oświadczenia świadków, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że zostały sfałszowane. Ze względu na powyższe organ skierował do Prokuratury Rejonowej w Z. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 270 § 1 k.k. i art. 272 k.k. oraz usiłowania popełnienia przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k.k.
Prokurator Rejonowy w Z. prowadzi pod numerem [...] postępowanie przygotowawcze w tej sprawie, które dotychczas nie zostało zakończone rozstrzygnięciem merytorycznym.
W ocenie organu administracji wydanie decyzji w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia autentyczności oświadczeń świadków przez prokuraturę i sąd. Oświadczenia te stanowią istotne źródło dowodowe i nie jest możliwe wydanie decyzji w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dowodów.
Z uwagi na uregulowania zawarte w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy przy całkowitym zaniechaniu oceny dowodu z oświadczenia świadka F.T., które wnioskodawca również złożył do akt sprawy, czyli zamierzał z niego skorzystać w toku postępowania. Naruszeniem przepisów postępowania byłoby wydanie orzeczenia wyłącznie w oparciu o pozostałe oświadczenia świadków przy pominięciu oświadczenia wskazanego świadka, który - jak podkreśla organ – wskazuje na wspólny pobyt ze stroną w obozie, gdy inni świadkowie podają jedynie, że wiadome im jest, iż C.R. w obozie przebywał. Kierownik Urzędu nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania o autentyczności oświadczeń i z tego względu obowiązany jest uzyskać stanowisko organu powołanego do ścigania przestępstw w powyższej kwestii. Pogląd wskazujący na potrzebę zawieszenia postępowania jest zasadny również z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
C.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych domagając się jego uchylenia i zobowiązania organu do wydania decyzji przyznającej wnioskodawcy uprawnienia kombatanckie oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący podniósł, że z treści uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie Sygn. akt II SA/Lu 600/04 nie wynikała konieczność wznawiania postępowania, lecz dokonanie rzetelnej oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych. Wnioskodawca uzupełnił te materiały dosyłając oryginały zeznań świadków. Kierownik Urzędu wniósł do Prokuratury Rejonowej w Z. doniesienie odnośnie zeznań świadka F.T., który potwierdza pobyt wraz z wnioskodawcą w obozie. Przed wydaniem decyzji do zeznań tego świadka nie było zastrzeżeń innych niż jego wiek, a kwestię tę rozstrzygnął Sąd.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto wskazano, że świadek F.T. w trakcie przesłuchania, które miało miejsce w dniu 13 lipca 2005 r. wskazał, iż nie przebywał w czasie wojny w obozie przesiedleńczym w Z., tylko przebywał w obozie w Z..Nie mógł być więc świadkiem pobytu skarżącego w pierwszym z tych obozów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawę prawną postanowienia o zawieszeniu postępowania w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne w rozumieniu cyt. przepisu, to okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (zob. orzeczenie NSA z dnia 30 sierpnia 2001 r. Sygn. akt II SA 1982/00).
Organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
Innymi słowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Kwestia autentyczności pisemnego oświadczenia świadka F.T. nie warunkuje bowiem możliwości wydania decyzji w sprawie uprawnień kombatanckich skarżącego. Weryfikacja powyższego oświadczenia może nastąpić także poprzez bezpośrednie przesłuchanie tego świadka przez organ administracji. Jest to zresztą ze wszech miar pożądane w sytuacji, gdy prawdziwość pisemnego oświadczenia danej osoby budzi wątpliwości organu. Wypada przy tym zauważyć, że F.T. został przesłuchany przez pracownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 13 lipca 2005 r., na które to przesłuchanie powołano się w odpowiedzi na skargę. Przeprowadzenie tego dowodu nastąpiło w sprawie dotyczącej innej osoby, aczkolwiek świadek podaje także okoliczności dotyczące C.R. Możliwość skorzystania z powyższych zeznań świadka w niniejszym postępowaniu zależy od tego, czy skarżący (jego pełnomocnik) był zawiadomiony o miejscu i terminie przesłuchania i czy zapewniono mu możliwość udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz zadawania pytań świadkowi i składania wyjaśnień (art. 79 § 2 k.p.a.). Jeżeli nie, dowód ten może być przeprowadzony ponownie z zachowaniem powyższych wymagań.
Po takim uzupełnieniu postępowania będzie możliwe dokonanie oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy bez oczekiwania na zakończenie postępowania karnego w sprawie autentyczności pisemnego oświadczenia jednego ze świadków.
W tych warunkach należało uznać, że zaskarżone postanowienie, jak też poprzedzające je postanowienie z dnia 26 kwietnia 2005 r. naruszają przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W związku z zawartym w skardze żądaniem zobowiązania organu administracji do wydania decyzji przyznającej wnioskodawcy uprawnienia kombatanckie, należy stwierdzić, iż jest ono pozbawione podstaw prawnych. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości nakazania organowi administracji przez sąd administracyjny wydania decyzji o określonej treści, gdyż oznaczałoby to zastępowanie organu przez Sąd.
Trzeba też zauważyć, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie mające ściśle procesowy charakter. Dlatego też nie jest możliwe odniesienie się do merytorycznych okoliczności sprawy.
Z przedstawionych wyżej względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a.
jp

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI