II SA/Lu 713/24

II SA/Lu 713/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 694/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 190 ust.13, art. 191 ust.2, art. 188
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi H. S. i Z. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 lipca 2024 r. znak L.RUZ.4217.2.2024.TK w przedmiocie nakazania przywrócenia parametrów użytkowych i technicznych urządzeń wodnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r. znak: [...]. [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej w pkt I. nakazał H. i Z. S. przywrócić parametry użytkowe i techniczne urządzeń wodnych tj. zlikwidowanych dwóch rowów otwartych na dz. ewid. nr [...] obręb [...] B. m. T., określając podstawowe parametry użytkowe i techniczne rowu nr [...] i nr [...] tj. położenie w stosunku do dz. ewid. nr [...], odległość początku i końca rowów od granicy z ul. [...], całkowitą długość rowów, szerokość dna rowów, głębokość rowów, nachylenie skarp; w pkt II. ustalił termin na wykonanie tych czynności.
Decyzja została wydana na podstawie art. 190 ust.13, art. 388 ust. 1 pkt 1, art. 389 pkt 6, art. 16 pkt 65 lit. a, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 393 ust. 4 i 5, art. 396 ust.1, art. 397 ust.1, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023r., poz. 1478 ze zm., dalej jako "pr. wod.").
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie wszczęto w związku z pismem D. M. i R. M. z 2 czerwca 2023r., którzy domagali się przywrócenia do stanu pierwotnego rowów na działce nr ewid. nr [...] widocznych na załączniku mapowym, których likwidacja poprzez zasypanie spowodowała zmianę stosunków wodnych na tej działce i szkodę na działkach sąsiednich nr [...], nr [...] i nr [...].
Organ I instancji wyjaśnił, że w toku postępowania uzyskano ze Starostwa Powiatowego w Białej Podlaskiej Oddział Zamiejscowy w T. m.in. mapę archiwalną z 1983 r. z widocznymi rowami na spornej działce nr ewid.[...] (po podziale nr [...]) oraz mapę z 2003 r. z brakiem rowów na działce nr ewid. [...]. Ze względu na brak danych technicznych urządzeń wodnych - rowów występujących na mapie archiwalnej z 1983 r., organ w porozumieniu z pracownikami Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w Białej Podlaskiej dokonał kalibracji tej mapy i następnie określił parametry rowów. Wskazał, że istnienie rowów na spornej działce potwierdza również kopia wypisu z rejestru gruntów z 1983 r., na którym wyodrębniono użytek "rowy". Likwidacja urządzeń wodnych nastąpiła w okresie 1983 – 2003, a więc w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne i z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, które nakładały obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na likwidację urządzeń wodnych, a którego strony nie przedstawiły. Dodatkowo organ wskazał, że jeżeli likwidacja urządzeń wodnych nastąpiła w skutek zaniedbania przez nieodpowiednie utrzymanie to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek przywrócenia ich parametrów i funkcji, co wynika z art. 188 ust. 1 pr. wod. Utrzymywanie urządzeń należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. W ocenie organu, przywrócenie spornych rowów będzie miało pozytywne skutki do często występującego problemu zastoju wód na działce ewid. [...] oraz terenach przyległych, spowodowane wysokimi poziomami wód gruntowych, obfitymi opadami czy wiosennymi roztopami.
W odwołaniu Z. i H. S. podnosili, że nie są osobami odpowiedzialnymi za zlikwidowanie spornych rowów, a na podstawie archiwalnych dokumentów urzędowych nie da się ustalić, czy rowy istniały i przez kogo zostały zlikwidowane. Poza tym na działce [...] nie był wykazany użytek "rowy" - użytki występujące na tej działce zostały wyszczególnione w zaświadczeniu Burmistrza Miasta T. z dnia 12 stycznia 2024 r. i są zgodne z wypisem z rejestru gruntów wydanym 8 stycznia 2024 r.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 8 lipca 2024r. znak: L.RUZ.4217.2.2024.TK w pkt I. zmienił pkt. I zaskarżonej decyzji w ten sposób, że dla rowu nr 1 dodał ppkt 8 o treści: współrzędne lokalizacji rowu nr 1 w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000, punkt początkowy: X - 5 770 102,80 Y- 8 472 165,65, punkt końcowy: X - 5 770 105,08, Y - 8 472 135,41, dla rowu nr 2 dodać ppkt 8 o treści współrzędne rowu nr 2 w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000, punkt początkowy: X - 5 770 107,29, Y - 8 472 169,91, punkt końcowy: X - 5 770 191,90, Y - 8 472 164,51; w pkt II. zmienił termin przywrócenia parametrów technicznych urządzeń wodnych tj. zlikwidowanych rowów (...), a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy (pkt III decyzji).
Organ odwoławczy podzielił ustalenia, argumentację i rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając jednocześnie za konieczne precyzyjne określenie w decyzji lokalizacji urządzeń wodnych rowów poprzez wskazanie współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 dla punktu początkowego i końcowego zlikwidowanych odcinków rowów otwartych.
Organ odwoławczy przedstawił obszernie przebieg postępowania, zgromadzony materiał dowodowy i regulacje prawne.
Wyjaśnił, że zarówno w świetle ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (art. 20 ust.1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 5), jak i ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (art. 122 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 2), likwidacja urządzeń wodnych wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 marca 1985r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych niewymagających pozwolenia wodnoprawnego, zawierają wprawdzie wyłączenia od obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, ale obejmują one wyłącznie wykonanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych (§ 1 ust, 1 pkt 6 rozporządzenia), a do takich nie należą sporne rowy. Organ podniósł, że przepisy wykonawcze należy intepretować ściśle, w związku z tym nie ma możliwości stosowania regulacji dotyczącej wykonania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych odpowiednio do takich czynności jak ich: odbudowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa, rozbiórka lub likwidacja. Sporne rowy na działce nr [...] są urządzanymi wodnymi i zostały zlikwidowane bez pozwolenia wodnoprawnego, dlatego należało na ich właścicieli nałożyć obowiązek ich przywrócenia do stanu pierwotnego stosownie do art. 190 ust. 13 pr. wod. Dowody wskazane przez organ I instancji potwierdzają istnienie rowów na spornej działce, natomiast Z. i H. S. nie przedstawili przekonujących dowodów, że przed 2003r. rowów nie było. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał na oświadczenie J. A., wg której na spornej działce były zlokalizowane dwa rowy - wzdłuż działki nr ewid.[...] i poprzeczny. W okresie, gdy działka nr ewid.[...] stanowiła własność G. i Z. S. (do 20 października 1987r.), rowy były regularnie czyszczone, odmulane i pogłębiane, natomiast gdy działka została sprzedana skarżącym, nikt rowami już się nie zajmował i zaczęły zarastać.
Zdaniem organu odwoławczego, przywrócenie rowów pozytywnie wpłynie na stosunki wodne na działce [...] i sąsiednich nieruchomościach, bowiem znajdujące się w aktach sprawy liczne zdjęcia nie pozostawią wątpliwości, że obecnie po opadach deszczu bądź roztopach teren jest podtapiany przez wody opadowe i roztopowe co nie pozwala na korzystanie z działek zgodnie z ich przeznaczeniem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H. S. i Z. S., reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego J. S., domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem przepisów:
1). prawa materialnego, tj. art. 90 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 4 i 5 Prawa wodnego z 1974 r oraz § 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego, poprzez ich niezastosowanie i bezzasadne uznanie, że sporne rowy nie były urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych, podczas gdy służyły one do odprowadzania wody z pól i posesji, ich zadaniem było polepszanie zdolności produkcyjnej gleby, a zatem były urządzeniami melioracji wodnej szczegółowej w rozumieniu § 1 pkt 6 ww. rozporządzenia i były zwolnione z uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (art. 18 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego z 1974 r);
2). postępowania administracyjnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
a) art. 65 § 1 k.p.a. poprzez nieprzekazanie wniosku właściwemu organowi; skoro w ocenie organów obu instancji przedmiotowe rowy (bez względu na ich istnienie) nie stanowiły rowów melioracyjnych i nie podlegały ewidencji prowadzonej przez PGW Wody Polskie, to również nie były one kompetentne do wydawania decyzji w ich przedmiocie
b) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i jego dowolnej ocenie, co doprowadziło do bezzasadnego uznania, że sporne rowy nie stanowią urządzeń wodnych szczegółowych, a całkowita ich likwidacja rowów mogła nastąpić w okresie obowiązywania ustawy Prawo wodne z 2001r., wymagających uzyskania na ich likwidację pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy prawidłowe i wyczerpujące postępowanie dowodowe, a także prawidłowa ocena zebranych szczątkowych w sprawie materiałów dowodowych nie pozwala na postawienie takich tez i nakazuje przyjąć, że na takie działanie - zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne z 1974 r. nie było wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
W obszernym uzasadnieniu skarżący rozwinęli argumentację zarzutów.
Przede wszystkim zakwestionowali istnienie rowów na spornej działce i dokonanie kalibracji mapy z 1983r., która była głównym dowodem w sprawie. Podkreślili, że na mapie archiwalnej z 2003 r. nie ma rowów, to samo ich zdaniem wynika z aktów notarialnych z 20 i 23 października 1987 r.
Następnie skarżący skoncentrowali się na wykazaniu, że rowy zostały zlikwidowane pod rządami ustawy Prawo wodne z 1974r., a więc wbrew ustaleniom organów, nie w okresie 1983-2003 (tj. nie pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001r.) oraz że były one urządzeniami melioracji wodnych szczegółowych, na których likwidację na gruncie Prawa wodnego z 1974r. i rozporządzenia z dnia 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego - nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne. Ich zdaniem wynika to z art. 18 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego z 1974r., zgodnie z którym przepisy dotyczące wykonywania urządzeń wodnych znajdują odpowiednie zastosowanie do likwidacji tych urządzeń, a skoro na urządzania melioracji wodnych szczegółowych nie było wymagane pozwolenie (były one zwolnione z tego obowiązku na podstawie ww. rozporządzenia), to również na ich likwidację nie było konieczne takie pozwolenie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt. II SA/Wr 803/15). Skarżący zaprezentowali więc odmienne stanowisko niż organy, które przyjęły, że przepisy aktu wykonawczego należy interpretować wąsko, a nie rozszerzająco (skoro rozporządzenie dotyczy wyłącznie zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, to zwolnienie nie obejmuje ich likwidacji). Argumentując kwalifikację spornych rowów jako urządzeń melioracji wodnych szczegółowych skarżący wskazali na art.91 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego z 1974r., który wprost zalicza rowy do takich urządzeń; w ich ocenie, nie było podstaw do innej kwalifikacji sporych rowów (np. jako urządzenie o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 Prawa wodnego z 1974r.). Skarżący podnieśli też, że rolą rowów było polepszenie zdolności produkcyjnej gleby, a nie jedynie (jak przyjęły organy) odwadnianie terenów przyległych, a więc do takich urządzeń w ogóle nie miały zastosowania przepisy dotyczące urządzeń melioracji wodnych (podstawowych i szczegółowych), co wynikało z art. 90 ust. 2 Prawa wodnego z 1974r. Poza tym skarżący podnieśli, że likwidacja rowów w terenie została potwierdzona w dokumentacji prowadzonej w ewidencji gruntów poprzez "usunięcie" ich z map (z mapy z 2003r.), a więc "oczywistym jest, iż organy administracyjne nie dokonałyby likwidacji rowów na mapach, w sytuacji gdyby proces ich likwidacji w terenie był nielegalny".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem D. M. i R. M., którzy podnieśli, że na działce nr ewid. nr [...] zlikwidowano rowy poprzez ich zasypanie, co negatywnie oddziałuje na ich sąsiednie działki, dlatego domagają się przywrócenia rowów do stanu pierwotnego.
W toku postępowania organy potwierdziły, że na działce nr [...] znajdowały się wcześniej dwa rowy, które następnie zostały "zlikwidowane" wskutek zaniedbania przez nieodpowiednie utrzymanie, a "likwidacja" rowu trwała w okresie od 1983 do 2003r., czyli 20 lat.
W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonych dowodów zasadnie organy ustaliły, że rowy istniały jeszcze w 1983r. Potwierdza to mapa ewidencyjna z 1983r., na której występują dwa rowy zaznaczone symbolem "W" (dołączona do pisma Starosty Powiatowego w Białej Podlaskiej z dnia 12 września 2023r.). Na skutek kalibracji tej mapy (dokonanej 11 grudnia 2023r., co potwierdza notatka służbowa sporządzona w tym dniu), odtworzono podstawowe parametry użytkowe i techniczne rowów (położenie, długości, szerokości, głębokości, nachylenie skarp). Skalibrowana mapa stanowiła dopuszczalny środek dowodowy. Zgodnie z treścią przepisu art. 75 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Postępowanie administracyjne opiera się więc na koncepcji otwartego postępowania dowodowego. W związku z tym, pomimo tego, że w aktach nie ma protokołu z przeprowadzonej kalibracji mapy z 1983r., to jednak nie ma uzasadnionych podstaw do podważenia tego procesu, dokonywanego z użyciem odpowiedniej techniki komputerowej i - co należy podkreślić - z udziałem pracowników Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego, a więc osób posiadających wiedzę i umiejętności w zakresie przestrzennego określania położenia obiektów, i ponadto obiektywnych, niezależnych od stron postępowania.
Istnienie rowów na spornej działce potwierdza też kopia "rejestru gruntów obszarów wiejskich, stan na dzień 23/11/83, str. 110", w którym wykazano jako część działki nr [...], stanowiącej własność Z. S., użytek o symbolu Ws (czyli rowy) o pow. 0,0541 ha; istnienie rowów w okresie, gdy działka nr [...] była własnością Z. S., potwierdziła także świadek J. A..
W ocenie Sądu, mało wiarygodne jest, że skarżący nie wiedzieli o istnieniu rowów, skoro do 20 października 1987r. właścicielem spornej działki był Z. S., który dbał o rowy, wykaszał je, a więc w tym czasie rowy musiały być widoczne, zaś skarżący nabyli działkę już 23 października 1987r. (od swoich rodziców, którzy nabyli ją od Z. S. 20 października 1987r. - akty notarialne Rep[...] i Rep. [...]).
Zarzut skargi dotyczący tego, że rowów nigdy na spornej działce nie było, nie znajduje – w ocenie Sądu - odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Z mapy ewidencyjnej z 2003r. (również załączonej do pisma Starosty Powiatowego w Białej Podlaskiej z dnia 12 września 2023r.) wynika natomiast, że w tym roku rowów już nie było, co z kolei uzasadnia stwierdzenie przez organy, że w okresie 1983 – 2003 rowy zostały "zlikwidowane".
Wbrew jednak stanowisku organów, ta "likwidacja" nie wymagała dokonania zgłoszenia bądź uzyskania pozwolenia organu architektoniczno-budowlanego, ponieważ nie stanowiła robót budowlanych, w szczególności rozbiórki. Nie można bowiem za roboty budowlane uznać (trwającego 20 lat) zaniedbywania rowów. "Likwidacja" urządzenia wodnego mogłaby być zakwalifikowana jako roboty budowlane tylko wtedy, gdyby przybrała postać skumulowanych w czasie i miejscu czynności technicznych. W rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca tak rozumiana likwidacja. Rów przestał być rowem na skutek niewłaściwego utrzymywania przez właścicieli, a nie na skutek wykonanych robót budowlanych. W konsekwencji nie było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 190 ust. 13 pr. wod., zgodnie z którym - jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 [o legalizację] lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Okoliczność, czy wcześniej rowy były urządzeniami wodnymi, czy urządzeniami melioracji wodnych szczegółowych, na czym skoncentrował się pełnomocnik skarżących, nie miała więc istotnego znaczenia w sprawie.
Nie oznacza to jednak, że postępowanie było bezprzedmiotowe i że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są bezpodstawne.
W orzecznictwie sądowym traktuje się bowiem "likwidację" rowów powstałą na skutek ich zaniedbania przez właścicieli jako stan, o którym mowa w art. art. 191 pr. wod. w zw. z art. 188 pr. wod. (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 września 2024r., sygn. akt II SA/Lu 452/24, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 października 2023r., sygn. akt II SA/Bk 663/23, wyrok WSA w Rzeszowie z 13 listopada 2019r., sygn. akt II SA/Rz 732/19, wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2023r., sygn. akt III OSK 2427/21). W świetle tych przepisów, utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (art. 188 ust. 1). Zgodnie zaś z art. 191 ust. 1 – 3 pr. wod.: W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (ust.1). W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (ust.2). Jeżeli określenie funkcji urządzenia wodnego, o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, określić na nowo funkcję tego urządzenia oraz nakazać jego odbudowę albo likwidację (...). (ust.3)
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organy miały na uwadze powyższą regulację: "Jeżeli likwidacja urządzeń wodnych nastąpiła w skutek zaniedbania przez nieodpowiednie utrzymanie to także na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek przywrócenia ich parametrów i funkcji. Zgodnie z treścią art. 188 ust. 1 Prawa wodnego utrzymywanie urządzeń należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Przywrócenie rowów będzie miało pozytywne skutki w odniesieniu do często występującego problemu zastoju wód na działce ewid. [...] oraz terenach przyległych, spowodowane wysokimi poziomami wód gruntowych, obfitymi opadami czy wiosennymi roztopami".
Organy ustaliły przy tym, co nie jest kwestionowane, że w miejscu rowów obecnie jest łąka, bowiem na skutek wieloletniego, nieprawidłowego ich utrzymywania zarosły. Organy stwierdziły więc, że nastąpiła zmiana funkcji użytkowej rowów, ponieważ przestały służyć odwodnieniu terenu, co wyczerpuje przesłankę określoną w powołanym wyżej art. 191 ust. 1 pr. wod.
W ocenie Sądu, w tych okolicznościach, organ miał podstawy do wydania wobec skarżących decyzji w trybie art. 191 ust. 2 pr. wod. tj. do nakazania im przywrócenia poprzedniej funkcji tego urządzenia poprzez ich odtworzenie zgodnie z określonymi w zaskarżonej decyzji parametrami technicznymi. Niewątpliwie skarżący od 23 października 1987r. są właścicielami działki, na której sporne rowy się znajdują, a więc od tej chwili ciąży na nich obowiązek utrzymywania rowów w należytym stanie (art. 188 pr. wod.). Zaniedbanie rowów i dorowadzenie do ich "likwidacji" wymagało wobec skarżących władczej reakcji organu administracyjnego, tym bardziej, że przywrócenie poprzedniej odwaniającej funkcji rowów pozytywnie wpłynie na stosunki wodne na działkach sąsiednich, na których obecnie często tworzą się zastoiny.
W związku z powyższym Sąd uznał, że pomimo powołania przez organ błędnej podstawy prawnej tj. art. 190 ust. 1 i 13 pr. wod., dotyczącego postępowania legalizacyjnego samowolnie wykonanych urządzeń wodnych, decyzja jest prawidłowa i nie narusza obowiązujących przepisów. Z materiału dowodowego oraz ustaleń organów wynika, że zaistniały przesłanki z art. 191 pr. wod., a więc w pełni usprawiedliwione było wydanie wobec skarżących decyzji zgodnej z tym przepisem.
W tym miejscu należy podkreślić, że również na gruncie poprzedniej ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2001r. (Dz.U. z 2017r., poz. 1121), na właścicielach spoczywał obowiązek utrzymywania urządzeń melioracji wodnych, a w razie naruszenia tego obowiązku organ miał podstawę do wydania decyzji restytucyjnej (art. 64 i art. 64 b tej ustawy).
W przedstawionych okolicznościach, zarzuty skargi okazały się więc niewystarczające do uchylenia zaskarżonej decyzji. Rację mają skarżący, że dokonana "likwidacja" spornych rowów nie wymagała ani zgłoszenia, ani pozwolenia, jednak istniały wskazane wyżej podstawy prawne do nakazania im przywrócenia parametrów użytkowych spornych rowów, a więc przywrócenia ich funkcji. Organ odwoławczy zasadnie doprecyzował te parametry, co ułatwi skarżącym odtworzenie rowów. Ustalenia organów były wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji, a więc organom nie można zasadnie zarzucić naruszenia przepisów postępowania art.7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej PGW Wody Polskie oraz Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie PGW Wody Polskie są organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami (art. 14 ust. 1 pkt 4, 5 pr. wod.), a więc organy nie naruszyły swojej właściwości i nie miały podstaw do przekazania sprawy innemu organowi w trybie art. 65 § 1 k.p.a.
Skarga podlegała więc oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.