II SA/LU 708/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-10-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościplanowanie przestrzennepodział działkiplan miejscowyzabudowa mieszkaniowazakaz wtórnych podziałówWSAgospodarka nieruchomościami

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające pozytywnego zaopiniowania projektu podziału działki, uznając go za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ze względu na zakaz wtórnych podziałów działek.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie odmawiające pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki na pięć mniejszych działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Organy administracji uznały podział za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wskazując na zakaz wtórnych podziałów działek na danym terenie (symbol M4b) oraz brak w planie postulowanych linii podziału wewnętrznego. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę W. I. Spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta odmawiające pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki nr [...] przy ul. [...] na pięć działek pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Kluczowym zarzutem organów było naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a konkretnie § 29 ust. 2 pkt 9, który wprowadza zakaz wtórnych podziałów działek na obszarze M4b. Organy wskazały, że na rysunku planu dla tej działki nie istnieją linie podziału wewnętrznego, a proponowany podział byłby podziałem wtórnym. Spółka skarżąca argumentowała, że linie przerywane w planie mają charakter postulowany i mogą podlegać korekcie, a także powoływała się na inne przepisy planu oraz definicje zabudowy jednorodzinnej. Sąd uznał jednak, że zakaz wtórnych podziałów jest kategoryczny i nie można go interpretować inaczej. Podkreślił, że możliwość korekty dotyczy jedynie istniejących linii podziału, a nie dodawania nowych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, projekt podziału jest niezgodny z planem miejscowym, ponieważ narusza zakaz wtórnych podziałów działek na obszarze M4b i nie ma w planie przewidzianych linii podziału wewnętrznego dla tej działki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zakaz wtórnych podziałów działek na obszarze M4b, wynikający z § 29 ust. 2 pkt 9 planu miejscowego, jest kategoryczny. Brak postulowanych linii podziału wewnętrznego na rysunku planu dla danej działki oznacza, że podział jest niedopuszczalny, a możliwość korekty dotyczy jedynie istniejących linii, a nie tworzenia nowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, co dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

u.g.n. art. 93 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zgodność z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

plan art. 29 § 2

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina – część II

Na terenach oznaczonych symbolem M4b ustala się m.in. nieprzekraczalną linię zabudowy kubaturowej i układ podziałów wewnętrznych - zgodnie z rysunkiem planu oraz zakaz wtórnego podziału działek.

plan art. 29 § 3

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina – część II

Na terenach M4b dopuszcza się korektę podziałów wewnętrznych całego terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich.

Pomocnicze

u.g.n. art. 93 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

u.g.n. art. 93 § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Opinia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wyrażana jest w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji lub uchyla je w całości albo w części.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające lub dowodowe.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

plan art. 2 § 1

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina – część II

Granice podziału terenu o tym samym przeznaczeniu wyznaczono jako obowiązujące (linią ciągłą) oraz jako postulowane (linią przerywaną).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podział nieruchomości jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności z zakazem wtórnych podziałów działek na obszarze M4b. Na rysunku planu dla działki nr [...] nie istnieją linie podziału wewnętrznego, co uniemożliwia dokonanie podziału. Możliwość korekty podziałów wewnętrznych dotyczy jedynie istniejących linii podziału, a nie tworzenia nowych.

Odrzucone argumenty

Linie przerywane w planie miejscowym mają charakter postulowany i mogą podlegać korekcie. Definicja zabudowy jednorodzinnej pozwala na sytuowanie budynków szeregowych. Sąsiedztwo terenów M4b i M3 powinno uzasadniać możliwość stosowania rozwiązań z terenu M3. Część tekstowa planu ma rolę wiodącą nad częścią graficzną.

Godne uwagi sformułowania

nieprzekraczalną linię zabudowy kubaturowej i układ podziałów wewnętrznych - zgodnie z rysunkiem planu zakaz wtórnego podziału działek nie można bowiem skorygować linii, której nie ma nie może być bowiem wątpliwości, że proponowany przez spółkę podział ingeruje w sposób niedopuszczalny w przyjęty w planie układ i ilość działek.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

członek

Anna Ostrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w zakresie zakazu wtórnych podziałów i znaczenia linii podziału na rysunku planu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów planu miejscowego dla Lublina i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych miejscowościach, jeśli plany miejscowe zawierają inne regulacje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i planowaniem przestrzennym ze względu na szczegółową analizę interpretacji zapisów planu miejscowego dotyczących podziału działek.

Podział działki zablokowany przez zakaz wtórnych podziałów w planie miejscowym – co mówią przepisy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 708/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art. 93 ust.1, 2, 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi [...] w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r., znak: [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] czerwca 2023 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, dalej: u.g.n.), po rozpoznaniu zażalenia W. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. z [...] kwietnia 2023 r., znak: [...] negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiącego załącznik do uchwały Rady Miasta L. z 26 września 2002 r., nr 1688/LV/2002 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina – część II (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 124, poz. 2671), działka nr [...] znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] — tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na działkach położonych na zboczach dolin z wyznaczoną strefą ogrodów, o maksymalnej wysokości budynków - I kondygnacja, z możliwością realizacji poddasza użytkowego w stromym dachu. Celem podziału jest wydzielenie pięciu działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Organ podniósł, że na rysunku planu przedmiotowa działka nie posiada wrysowanych postulowanych linii podziału. Z § 29 planu wynika, że na terenach mieszkaniowych [...] z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną ustala się m. in. nieprzekraczalną linię zabudowy kubaturowej i układ podziałów wewnętrznych - zgodnie z rysunkiem planu. Stosownie do § 2 planu, postulowane linie podziałowe - oznaczone na rysunku planu linią przerywaną jako granice podziału terenu o tym samym przeznaczeniu — dają w istocie możliwość podziału, wskazują tym samym na ilość dopuszczonych parceli w obrębie tej samej funkcji, ich obecność nie jest uznaniowa, a obowiązująca. Analogicznie ich brak - nie daje możliwości podziału. W przedmiotowej sprawie na rysunku planu istniejąca granica działki nr [...] została wrysowana linią przerywaną, a wewnątrz niej nie widnieją przerywane postulowane linie podziałowe - plan zatem nie przewiduje możliwości parcelacji tej działki. Jest to również spójne z § 29 ust. 2 pkt 9 planu, w którym widnieje zapis o zakazie wtórnych podziałów działek. Ponadto ust. 2 pkt 2 tej normy stanowi, że dla terenu M4b ustala się nieprzekraczalną linę zabudowy oraz układ podziałów wewnętrznych zgodnie z rysunkiem planu. Jeśli zatem na rysunku planu dla przedmiotowej działki w obrębie M4b nie ma przewidzianego wewnętrznego układu podziału, podział ten nie jest dopuszczalny. "Względny charakter" postulowanych linii podziałowych polega na dopuszczeniu przez plan możliwości dokonywania korekt w obrębie terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi np. przesunięć pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych, ich ilości oraz spełnienia innych zapisów planu pozwalających na to, aby dana działka mogła być zagospodarowana zgodnie z planem. W ocenie organu, wydzielenie pięciu działek pod zabudowę mieszkaniową w obrębie tej samej funkcji jest bezsprzecznie podziałem wtórnym.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła W. I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, Kolegium przywołało treść art. 93 ust. 1 u.g.n. i podniosło, że zaproponowany przez stronę podział nieruchomości jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego, bowiem plan nie przewiduje możliwości jej podziału. Organ wyjaśnił, że w § 29 ust. 2 pkt 2 planu wskazano, że dla terenu M4b ustala się nieprzekraczalną linię zabudowy kubaturowej i układ podziałów wewnętrznych - zgodnie z rysunkiem planu (podział taki byłby podziałem pierwotnym). Dopuszczona została także korekta podziałów wewnętrznych całego terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich (§ 29 ust. 3 pkt 2 planu). Plan miejscowy jednak nie przewidział dla obszaru działki nr [...] możliwości podziału (brak postulowanych linii podziałów wewnętrznych), który można by skorygować. Przy czym, zgodnie z § 29 ust. 2 pkt 9 planu, na terenie M4b ustalony został zakaz wtórnego podziału działek, co oznacza, że w sytuacji braku określonych na rysunku planu linii podziałów wewnętrznych dla dzielonej nieruchomości (mogących podlegać korekcie), podział jej (jako podział wtórny) jest niedopuszczalny. W tym stanie rzeczy zaproponowany podział nieruchomości, wbrew twierdzeniom skarżącej, jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skargę na postanowienie Kolegium wniosła W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., zarzucając:
I. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) polegające na dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia co do odmowy uznania argumentów podnoszonych przez skarżących (organ II instancji nie wypowiedział się w zakresie wszystkich podnoszonych przez stronę zarzutów, ograniczając się jedynie do powtórzenia argumentacji organu I instancji);
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] (działka nr [...]);
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 u.g.n. poprzez uznanie, że przedstawiony do zaopiniowania projekt podziału nieruchomości jest niezgody z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia 26 września 2002 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część II, w sytuacji, gdy brak jest ku temu podstaw;
2) błąd w wykładni norm miejscowego planu zagospodarowania miasta L., obejmującego południowo - zachodni obszar miasta, zawarty między A. K., ulicą G. i M., rzeką B. do mostu kolejowego na szlaku L. - W., linia kolejową L. – W., polegający na:
a/ błędnych odczytach zapisów i symboli części graficznej planu polegających na uznaniu linii przerywanych układu podziału wewnętrznego za bezwzględnie obowiązujące i nienaruszalne – gdy, zdaniem skarżącej, taki charakter mają linie ciągłe rysunku planu, zaś linie przerywane stanowią jedynie propozycje, które mogą podlegać korekcie;
b/ ustaleniu, że z rysunku planu na obszarze, który obejmuje przedmiotowa działka, proponowana jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, nie zaś zabudowa mieszkaniowa szeregowa, podczas gdy jest to ustalenie sprzeczne z § 29 ust. 2 pkt 12 planu, który ma rolę wiodącą nad częścią graficzną i zgodnie z którym ustala się dotychczasowy sposób użytkowania gruntów do czasu podziału go na działki budowlane - a zatem zapis ten dopuszcza dokonywanie podziału działek w celu wydzielenia nowych działek budowlanych - oczywiście z zastosowaniem rygorów nieprzekraczania linii ciągłych rysunku planu;
c/ przyjęciu pośrednio, że zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna obejmuje jedynie możliwość sytuowania budynków wolnostojących, podczas gdy z uwagi na brak w części opisowej planu definicji szczególnej zastosowanie znajduje definicja z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 3 ust. 2), zgodnie z którym przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi;
d/ uznaniu, że sporna nieruchomość położona jest na obszarze oznaczonym m.in. symbolem M4b i nie jest dopuszczalny w tej strefie wtórny podział działek - a symbol ten odnosi się jedynie do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - podczas gdy zgodnie z § 29 ust. 3 pkt 2 planu, na terenach oznaczonych tym symbolem dopuszcza się korektę podziałów wewnętrznych całego terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich;
e/ uznaniu, że układ podziałów wewnętrznych nieruchomości ustalony zgodnie z rysunkiem planu jest niezmienny, podczas gdy zgodnie z § 29 ust. 3 pkt 2 planu, na terenach, o których mowa, dopuszcza się korektę podziałów wewnętrznych całego terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich, jeżeli ustalenia dla stref polityki przestrzennej nie stanowią inaczej;
f/ pomięciu okoliczności, że zgodnie z § 2 pkt 2 planu przerywaną linią oznaczono postulowane granice podziału terenu o tym samym przeznaczeniu, zaś ciągłą linią - obowiązujące granice podziału terenu o tym samym przeznaczeniu, i pomimo takich zapisów w planie organ dokonał utożsamienia tych dwóch odmiennych oznaczeń.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Według skarżącej, podstawową okolicznością, która przemawia za zasadnością zarzutów skargi, jest definicja ogólna budownictwa jednorodzinnego zawarta w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Jednocześnie ustalenia miejscowego planu wskazują, że jedynie linie ciągłe rysunku planu mają charakter nienaruszalny, zaś linie przerywane stanowią propozycje, które mogą podlegać korekcie.
W ocenie skarżącej ustalenie obydwu organów jest sprzeczne również z § 27 ust. 2 pkt 7 planu, zgodnie z którym na terenach obowiązuje zakaz wtórnych podziałów działek, natomiast możliwa jest korekta wewnętrznych granic własności pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich. Ponadto sprzecznie z § 29 ust. 3 pkt 2 planu organy przyjęły że układ podziałów wewnętrznych nieruchomości ustalony zgodnie z rysunkiem planu jest niezmienny, podczas gdy zgodnie z tym przepisem na terenach M4b dopuszcza się korektę podziałów wewnętrznych całego terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich.
Zdaniem skarżącej traktowanie linii przerywanych układu podziału wewnętrznego za bezwzględnie obowiązujące i nienaruszalne jest błędne. Bezsprzecznie bowiem charakter taki mają linie ciągłe rysunku planu (jak linie zabudowy, przeznaczenia terenu), zaś linie przerywane stanowią jedynie propozycje, które mogą podlegać korekcie, na co wskazuje zresztą wprost § 29 ust. 3 pkt 2 planu.
Ponadto, w ocenie skarżącej, § 29 ust. 2 pkt 12 planu, zgodnie z którym ustala się dotychczasowy sposób użytkowania gruntów do czasu podziału go na działki budowlane, wyraźnie stanowi, że nieruchomości mogą podlegać podziałowi w celu wydzielenia działek budowlanych. Istotne natomiast jest, czy nowo projektowane działki o tym przeznaczeniu będą spełniały wymogi planu i będą mogły zostać zagospodarowane zgodnie z tym przeznaczeniem.
Należy również, według skarżącej, pamiętać o tym, że teren oznaczony symbolem M4b jest terenem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i sąsiaduje z terenem zabudowy mieszkaniowej o mieszanej strukturze - wielorodzinnej i jednorodzinnej, oznaczonym na planie symbolem M3. Naturalną zatem konsekwencją powyższego powinna być możliwość zainwestowania działek oznaczonych w planie symbolem M4b jako działek pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne o charakterze szeregowym jako formą przejściową pomiędzy budownictwem wielorodzinnym a jednorodzinnym - wolnostojącym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego był upoważniony na zasadzie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu jest odmowa pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki nr [...] położonej w L. przy ul. [...].
Wniosek skarżącej przewidywał podział działki nr [...] na pięć działek w celu zrealizowania na nowo wydzielonych działkach zabudowy mieszkaniowej. Do wniosku załączono wstępny projekt podziału działki (k. 24).
W ocenie organów obu instancji proponowany przez skarżącą podział spornej działki jest niezgodny z obowiązującym na jej obszarze miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowi wystarczającą przesłankę negatywnego zaopiniowania tego podziału.
Zasady podziału nieruchomości regulują przepisy Działu III, Rozdział 1 (art. 92-100) u.g.n. Zgodnie z art. 93 ust. 1 zd. 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1, dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Z art. 93 ust. 4 u.g.n. wynika natomiast, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Opinię tę wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5 u.g.n.).
Wskazanie w art. 93 ust. 2 u.g.n., że zgodność z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, w zasadzie określa treść i znaczenie kryterium podziału polegające na badaniu zgodności z planem miejscowym. Oznacza bowiem, że przy zatwierdzaniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu, a także ocenić, czy podział służy temu przeznaczeniu. Dodatkowym kryterium dopuszczalności zatwierdzenia podziału z punktu widzenia jego zgodności z planem jest konieczność badania możliwości przyszłego zagospodarowania nowo utworzonych działek, właśnie zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym. Ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, tj. każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału (por. G. Bieniek i in., Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz Warszawa 2007, wyd. 2, s. 354 i nast.; E. Bończak – Kucharczyk. Komentarz do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, SIP LEX 2011; wyrok WSA w Łodzi z 19 października 2012 r., II SA/Łd 834/12).
Z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowiącego załącznik do uchwały Rady Miasta L. z 26 września 2002 r., nr 1688/LV/2002 (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 124, poz. 2671) wynika, że działka nr [...] znajduje się na obszarze oznaczonym w planie symbolem M4b – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach położonych na zboczach dolin z wyznaczoną strefą ogrodów o maksymalnej wysokości budynku I kondygnacja, z możliwością realizacji poddasza użytkowego w stromym dachu.
Zgodnie z § 29 ust. 2 planu, na tych terenach ustala się:
1) możliwość realizacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych w wyznaczonej strefie zabudowy kubaturowej - zgodnie z rysunkiem planu,
2) nieprzekraczalną linię zabudowy kubaturowej i układ podziałów wewnętrznych - zgodnie z rysunkiem planu,
3) maksymalną wysokość budynków mieszkalnych na I kondygnację, z możliwością realizacji poddasza użytkowego w stromym dachu,
4) minimalny procent spadku dachu 30% - maksymalny 100%,
5) realizację garaży i innych pomieszczeń gospodarczych jako integralną część budynku mieszkalnego,
6) wymóg bilansowania miejsc parkingowych w granicach własnych posesji,
7) wprowadzenie funkcji usługowej możliwe jest jedynie w przypadkach, gdy warunki techniczne pozwolą na prawidłową obsługę komunikacyjną,
8) zakaz lokalizacji funkcji kolidujących z podstawową funkcją terenu,
9) zakaz wtórnego podziału działek,
10) w wyznaczonej strefie ogrodów zakaz realizacji obiektów kubaturowych innych niż ogrodowe,
11) sposób zagospodarowania działek warunkujący zachowanie w maksymalnym stopniu istniejącego ukształtowania terenu oraz istniejących wartości przyrodniczych (szpalery roślinności, "żywopłoty", roślinność zielna),
12) dotychczasowy sposób użytkowania gruntów do czasu podziału go na działki budowlane.
W myśl § 29 ust. 3 planu, na terenach, o których mowa w ust. 1 dopuszcza się:
1) do czasu realizacji miejskiego systemu sieci kanalizacji sanitarnej - realizację budynków mieszkalnych wyposażonych w indywidualne urządzenia do gromadzenia ścieków sanitarnych z zapewnieniem ich usuwania i oczyszczania stosownie do odrębnych przepisów,
2) korektę podziałów wewnętrznych całego terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich.
Z kolei stosownie do treści ust. 4 tego przepisu, wszystkie działania prowadzone na wyznaczonych terenach M4b nie mogą naruszać ustaleń obowiązujących dla stref polityki przestrzennej, w obszarze których są one położone.
Działka nr [...] znajduje się w strefie oznaczonej symbolami [...] – strefa ochrony i kształtowania krajobrazu kulturowego historycznych obszarów osadniczych wzdłuż doliny rzeki [...] oraz w strefie miejskiej oznaczonej symbolem Y2. Ustalenia dla strefy [...] zawiera § 68 ust. 4 planu, zaś dla strefy Y2 - § 72 planu.
Z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia istotne znaczenie ma treść § 29 ust. 2 pkt 9 planu miejscowego, wprowadzającego zakaz wtórnego podziału działek na obszarze oznaczonym symbolem M4b. Przepis tej jest jasny, jednoznaczny i kategoryczny. Nie sposób interpretować go inaczej niż uczyniły to organy obu instancji. Oznacza on niedopuszczalność dokonywania podziału działek znajdujących się na tym obszarze w sytuacji, gdy taki podział nie jest przewidziany w planie, tj. jeżeli w planie nie wyznaczono linii podziału wewnętrznego tych działek. Tymczasem, jak zasadnie uznały organy, wydzielenie pięciu działek pod zabudowę mieszkaniową byłoby bezsprzecznie podziałem wtórnym.
Powyższą normę należy odczytywać łącznie z częścią graficzną planu, w której granice podziału terenu o tym samym przeznaczeniu wyznaczono jako obowiązujące (linią ciągłą) oraz jako postulowane (linią przerywaną) (§ 2 ust. 1 pkt 2). Na mapie wykreślono również granice działek (błękitna ciągła linia). W części graficznej planu na działce nr [...] linie przerywane pokrywają się z granicami tej działki oznaczonymi błękitnymi, ciągłymi liniami. Przez obszar tej działki nie przebiegają żadne linie podziału wewnętrznego (linie postulowane) (część graficzna planu jest dostępna m. in. na stronie Geoportalu Miasta L. - [...] dostęp na dzień 06.11.2023 r.).
Zgodnie z § 29 ust. 2 pkt 2 planu, na obszarze [...] ustala się układ podziałów wewnętrznych - zgodnie z rysunkiem planu. Jednocześnie, w myśl § 29 ust. 3 pkt 2 planu, na tym obszarze dopuszcza się korektę podziałów wewnętrznych całego terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich.
Możliwość korekty linii podziału wewnętrznego oznacza dopuszczalność przesunięcia tej linii, która w planie została wyrysowana. Z pewnością nie obejmuje natomiast dopuszczalności dodania nowych linii podziału, których plan w ogóle nie przewiduje. Nie można bowiem skorygować linii, której nie ma.
Zatem na obszarze oznaczonym symbolem [...] można jedynie dokonywać korekt podziałów postulowanych, które zostały na rysunku planu oznaczone linią przerywaną. W związku z tym, że na działce nr [...] nie wyznaczono linii postulowanych podziałów wewnętrznych, norma dająca możliwość korekty tych podziałów w ogóle tej działki nie dotyczy. Dotyczy ona tych działek na obszarze M4b, na których przewidziano na rysunku planu postulowane linie podziału wewnętrznego. Mowa tu choćby o działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], czy [...].
Wbrew stanowisku skarżącej, organy nie uznały "linii przerywanych układu podziału wewnętrznego za bezwzględnie obowiązujące i nienaruszalne". Organ pierwszej instancji wskazał jedynie, że "stosownie do § 2 planu, postulowane linie podziałowe - oznaczone na rysunku planu linią przerywaną jako granice podziału terenu o tym samym przeznaczeniu — dają w istocie możliwość podziału, wskazują tym samym na ilość dopuszczonych parceli w obrębie tej samej funkcji, ich obecność nie jest uznaniowa, a obowiązująca".
Z powyższego fragmentu uzasadnienia postanowienia Prezydenta Miasta L. nie wynika, że organ ten uznał linie przerywane za bezwzględnie obowiązujące i nienaruszalne. Organ uznał jedynie, że wyrysowanie tych linii wskazuje na dopuszczalną ilość parceli w obrębie tej samej funkcji terenu. Nie chodzi tu zatem o nienaruszalność przebiegu tych linii (ponieważ można ten przebieg korygować), ale o to, że obowiązująca jest na tym terenie ilość parcel wyznaczonych w planie tymi liniami. Potwierdza to zresztą kolejny fragment uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji, w którym wprost wskazano, że "względny charakter postulowanych linii podziałowych polega na dopuszczeniu przez plan możliwości dokonywania korekt w obrębie terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi np. przesunięć pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych, ich ilości oraz spełnienia innych zapisów planu pozwalających na to, aby dana działka miała możliwość zagospodarowania zgodnego z planem".
Niezasadny jest zatem podniesiony w skardze zarzut błędnego utożsamienia postulowanych oraz obowiązujących granic podziału, ponieważ organy takiego utożsamienia nie dokonały oraz zarzut błędnego uznania przez organy, że układ podziałów wewnętrznych nieruchomości ustalony zgodnie z rysunkiem planu jest niezmienny.
Bezzasadny jest również zarzut błędnego ustalenia przez organy, że na obszarze, który obejmuje sporna działka, dopuszczalna jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, nie zaś zabudowa mieszkaniowa szeregowa oraz że zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna obejmuje jedynie możliwość sytuowania budynków wolnostojących. Żaden z organów rozstrzygających w niniejszej sprawie takiego stanowiska nie wyraził. W szczególności ani Prezydent Miasta L., ani Kolegium nie zakwestionowali ustaleń planu dopuszczających dokonywanie na obszarze M4b podziału działek w celu wydzielenia nowych działek budowlanych. Organy oceniały dopuszczalność tego podziału wyłącznie na działce nr [...]. Tymczasem obszar oznaczony symbolem M4b obejmuje również inne działki, na których przewidziano możliwość ich podziału. Ponadto z gruntu nieprawidłowe, chociaż pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, jest zawarte w skardze twierdzenie, że część tekstowa planu ma rolę wiodącą nad częścią graficzną. Obie te części wzajemnie się dopełniają, stanowią całość normatywną i nie ma między nimi gradacji ważności.
Powołany w uzasadnieniu zarzutów skargi § 27 ust. 2 pkt 7 planu (s. 6 skargi) nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy on innego obszaru niż ten, na którym położona jest sporna działka, a mianowicie obszaru M4 ("tereny mieszkaniowe z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną"), dla którego obowiązują odrębne ustalenia planistyczne niż dla obszaru M4b, który obejmuje "tereny mieszkaniowe - M4b z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działkach położonych na zboczach dolin z wyznaczoną strefą ogrodów".
Niedopuszczalne jest relatywizowanie ustaleń aktu prawa powszechnie obowiązującego, którym jest plan miejscowy, wbrew ich literalnemu brzmieniu, w tym kategorycznemu i bezwarunkowemu zakazowi podziałów wtórnych działek na obszarze M4b. Nie może być bowiem wątpliwości, że proponowany przez spółkę podział ingeruje w sposób niedopuszczalny w przyjęty w planie układ i ilość działek. Nie sposób wobec powyższego uznać, tak jak to uczyniono w skardze, że kluczowe znaczenie ma okoliczność, że nowo projektowane działki będą spełniały wymogi planu i będą mogły zostać zagospodarowane zgodnie z przeznaczeniem". Wydzielenie z działki nr [...] pięciu działek, nawet gdyby spełniały pozostałe wymogi wynikające dla działek budowlanych z planu miejscowego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, byłoby sprzeczne z normą § 29 ust. 2 pkt 9 planu.
Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że sporna działka znajduje się w strefie ochrony i kształtowania krajobrazu kulturowego historycznych obszarów osadniczych wzdłuż doliny rzeki [...] ([...]). Z treści § 68 ust. 4 planu wynika, że priorytetem jest zachowanie unikalnych walorów przyrodniczo - środowiskowych, krajobrazowych i kulturowych terenu oraz podporządkowanie dopuszczalnego zagospodarowania nadrzędnej funkcji ochrony tych walorów. Przyjęte natomiast w projekcie rozwiązanie podziału spornej nieruchomości na pięć działek w celu realizacji zabudowy mieszkaniowej szeregowej w znacznym stopniu ingeruje w pierwotny podział działek ustalony w planie miejscowym, czym narusza postanowienia zawarte w § 29 ust. 2 pkt 9 i § 68 ust. 4 planu.
Wbrew stanowisku skarżącej, nie ma znaczenia, że teren oznaczony symbolem M4b sąsiaduje z terenem oznaczonym na planie M3 - terenem zabudowy mieszkaniowej o mieszanej strukturze wielorodzinnej i jednorodzinnej. Błędne jest twierdzenie, że naturalną konsekwencją powyższego powinna być możliwość zainwestowania działek oznaczonych w planie M4b jako działek pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne o charakterze szeregowym jako formą przejściową pomiędzy budownictwem wielorodzinnym a jednorodzinnym wolnostojącym. Sąsiedztwo obszarów M3 i M4b nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia dopuszczalnego sposobu zagospodarowania działek znajdujących się na obszarze M4b. Skoro rada gminy wyznacza w planie dany obszar, wskazuje jego dopuszczalne przeznaczenie oraz określa dopuszczalne sposoby jego zagospodarowania, sięganie po rozwiązania obowiązujące na sąsiednim obszarze dla usprawiedliwienia planowanych rozwiązań inwestycyjnych jest całkowicie pozbawione podstaw.
Z tych względów Sąd uznał, że organy administracji dokonały w niniejszej sprawie właściwej wykładni przepisów prawa materialnego i prawidłowo zastosowały normy prawne, nie naruszając przy tym żadnych reguł postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI