I SA/Wa 684/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościzajęciewywłaszczeniedrogacel publicznygospodarka nieruchomościamiprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości, stwierdzając brak podstaw prawnych po uchyleniu decyzji wywłaszczeniowej.

Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Prezydenta o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę drogi. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając, że po uchyleniu decyzji wywłaszczeniowej odpadła podstawa prawna do niezwłocznego zajęcia nieruchomości. Sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, która przekazała sprawę dotyczącą zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Sąd uznał, że podstawą materialnoprawną dla zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości był art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który mógł być stosowany wyłącznie po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu. Ponieważ decyzja o wywłaszczeniu została uchylona przez Wojewodę, odpadła podstawa prawna do stosowania przepisu zezwalającego na niezwłoczne zajęcie. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organ drugiej instancji powinien był wydać decyzję reformatoryjną o umorzeniu postępowania, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że pozostawienie w mocy decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w sytuacji braku decyzji wywłaszczeniowej stanowiłoby nieuprawnioną ingerencję w prawo własności. W związku z tym, zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa, co skutkowało jej uchyleniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie w sprawie niezwłocznego zajęcia nieruchomości, jeśli decyzja wywłaszczeniowa, będąca podstawą prawną, została uchylona.

Uzasadnienie

Podstawą prawną zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest decyzja o wywłaszczeniu. Po uchyleniu decyzji wywłaszczeniowej, odpadła podstawa materialnoprawna do stosowania przepisów o niezwłocznym zajęciu, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania, a nie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.g.n. art. 122 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten zezwala na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli zwłoka uniemożliwiałaby realizację celu publicznego. Postępowanie w tym trybie może być prowadzone wyłącznie po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu.

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tym przypadku sąd uznał, że nie było podstaw do zastosowania tego przepisu.

K.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej warunki zabudowy.

K.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany w skardze w kontekście zawieszenia postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku, o którym mowa w art. 145, sąd, stwierdzając naruszenie prawa, może orzec o zasadach, jakie powinny obowiązywać przy wydaniu zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania sądowego.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w skardze w kontekście zasady państwa prawnego.

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w skardze w kontekście zasady działania organów władzy publicznej.

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w skardze w kontekście zasady równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po uchyleniu decyzji wywłaszczeniowej odpadła podstawa prawna do niezwłocznego zajęcia nieruchomości. Organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Godne uwagi sformułowania

pozostawienie w mocy decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, w sytuacji braku w obrocie prawnym decyzji wywłaszczeniowej stanowiłoby nieuprawnioną ingerencję publicznoprawną w prawo własności.

Skład orzekający

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Agnieszka Miernik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niezwłocznego zajęcia nieruchomości w kontekście uchylenia decyzji wywłaszczeniowej oraz prawidłowego postępowania organu odwoławczego w takiej sytuacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja wywłaszczeniowa została uchylona, a następnie organ odwoławczy wydał decyzję o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie niezwłocznego zajęcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości i postępowania administracyjnego, jakim jest niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje istotne zasady proceduralne i materialnoprawne.

Kiedy nie można zająć nieruchomości pod budowę drogi? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 684/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skarg Zarządu Dróg Miejskich w W. i Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości pod budowę drogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących Zarządu Dróg Miejskich w W. i Miasta W. kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. i A. P. od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] września 2005 r., orzekającej o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], uchylił w całości decyzję Prezydenta W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Po przeprowadzeniu postępowania wywłaszczeniowego, decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej własności B. K. i A. P., położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], jako przeznaczonej pod realizację celu publicznego – [...] i ustalił odszkodowanie z tego tytułu w kwocie [...] zł.
Po rozpoznaniu wniosku Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia 12 sierpnia 2005 r., Prezydent W. działając w trybie art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej powoływana jako ugn) decyzją z dnia [...] września 2005 r. zezwolił Zarządowi Dróg Miejskich w W. na zajęcie nieruchomości. Organ stwierdził, iż niezwłoczne zajęcie nieruchomości pozwoli na uniknięcie znacznych strat społecznych i finansowych.
Po rozpatrzeniu odwołania B. K. i A. P., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2005 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda stwierdził, że decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. uchylił decyzję o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ decyzją z dnia [...] października 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. zmieniającej w trybie art. 155 Kpa decyzję z dnia [...] kwietnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na realizację [...]. W konkluzji Wojewoda stwierdził, że skoro w aktualnym stanie prawnym przestały istnieć podstawy do niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości i wydania decyzji w trybie art. 122 ust. 1 ugn, dlatego też należało przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skarg Miasta W. oraz Zarządu Dróg Miejskich do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarząd Dróg Miejskich w skardze zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie art. 138 § 2, art. 7, art. 136, art. 140 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, jak również naruszenia art. 2, art. 7 i 32 Konstytucji. Natomiast Miasto W. wskazało na naruszenie art. 7 i 77 Kpa. Zdaniem stron skarżących jedyną przyczyną uchylenia decyzji uznano stwierdzenie nieważności powołanej decyzji o zmianie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jednak Wojewoda nie wziął pod uwagę że decyzja SKO w W. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Zarząd Dróg Miejskich. Ponadto w dniu 24 lutego 2006 r. Zarząd Dróg Miejskich złożył do SKO w W. wniosek o wstrzymanie wykonania powołanej decyzji. Organ odwoławczy nie podjął żadnych kroków celem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich o oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargi są o tyle uzasadnione, że skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Wprawdzie szczegółowe zarzuty skargi są chybione, to jednak w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawą materialnoprawną sprawy administracyjnej w ramach, której została wydana zaskarżona decyzja był art. 122 ust. 1 ugn. Zgodnie z tym przepisem w przypadkach określonych w art. 108 Kpa starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może, w drodze decyzji, udzielić podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji tej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Celem tej regulacji jest w pewnych wyjątkowych sytuacjach umożliwienie podmiotowi realizującemu cel wywłaszczenia zajęcie nieruchomości, pomimo iż decyzja o wywłaszczeniu nie uzyskała jeszcze przymiotu ostateczności. Postępowanie w trybie art. 122 ust. 1 ugn może być prowadzone jednak wyłącznie po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu. Tak więc skoro w dniu [...] lutego 2006 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] marca 2005 r., to tym samym odpadła podstawa prawna do stosowania art. 122 ust. 1 ugn w przedmiotowej sprawie.
Stwierdzić należy, że pozostawienie w mocy decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, w sytuacji braku w obrocie prawnym decyzji wywłaszczeniowej stanowiłoby nieuprawnioną ingerencję publicznoprawną w prawo własności.
Skoro wiec w przedmiotowej sprawie od dnia [...] lutego 2006 r. odpadła materialnoprawna przesłanka uprawniająca do zajęcia wywłaszczanej nieruchomości, to tym samym nie było jakichkolwiek podstaw do wydania w trybie art. 138 § 2 Kpa decyzji o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ nie istniała jakakolwiek potrzeba prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Obowiązkiem organu drugiej instancji w tym przypadku było wydanie decyzji refarmatoryjnej o umorzeniu postępowania w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości. W tych okolicznościach sprawy zaskarżona decyzja narusza art. 122 ust. 1 ugn oraz art. 138 § 2 Kpa. Dlatego nie można podzielić zarzutów skargi, iż w tym przypadku organ powinien zawiesić postępowanie, czy tez przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 02002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI