II SA/Lu 691/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2014-09-30
NSAinneŚredniawsa
świadczenia rodzinnedodatek do zasiłkuurodzenie dzieckaopieka medycznaciążatermin złożenia wnioskukryterium dochodowepomoc społeczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, uznając, że skarżąca nie spełniła wymogu pozostawania pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży.

Skarżąca M. S. wnioskowała o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, jednak organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia. Główną przyczyną odmowy było niespełnienie przez skarżącą wymogu pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu, co potwierdziło zaświadczenie lekarskie wskazujące na rozpoczęcie opieki od 25. tygodnia ciąży. Skarżąca argumentowała trudną sytuacją materialną i nieświadomością przepisów, jednak sąd administracyjny uznał te argumenty za niezasadne, podkreślając, że nieznajomość prawa i dobre samopoczucie nie zwalniają z obowiązku spełnienia ustawowych przesłanek.

Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Podstawą odmowy było niespełnienie przez skarżącą przesłanki określonej w art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wymaga pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu. Skarżąca złożyła wniosek o dodatek, spełniając kryterium dochodowe, jednak zaświadczenie lekarskie wykazało, że pozostawała pod opieką medyczną dopiero od 25. tygodnia ciąży. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznały, że nieznajomość przepisów prawa oraz dobre samopoczucie w ciąży nie stanowią okoliczności usprawiedliwiających niespełnienie tego wymogu. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest motywowanie kobiet do wczesnego zgłaszania się pod opiekę medyczną. W związku z tym, mimo spełnienia pozostałych przesłanek, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niespełnienie wymogu pozostawania pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży do porodu wyklucza przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, nawet jeśli spełnione są pozostałe przesłanki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem przepisu art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest motywowanie kobiet do jak najwcześniejszego zgłoszenia się pod opiekę medyczną. Nieznajomość prawa ani dobre samopoczucie w ciąży nie są okolicznościami usprawiedliwiającymi niespełnienie tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.ś.r. art. 8

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 9

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 9 § ust. 6

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 5 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Kryterium dochodowe dla zasiłku rodzinnego.

u.ś.r. art. 3 § pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 3 § pkt 2a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 3 § pkt 23

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą wymogu pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu, co wynika z zaświadczenia lekarskiego.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna i życiowa rodziny. Nieświadomość przepisów dotyczących konieczności pozostawania pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży. Dobre samopoczucie w czasie ciąży.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczym celem wprowadzenia przyjętego przez prawodawcę rozwiązania polegającego na dodatkowym wsparciu finansowym rodziców w związku z narodzinami dziecka, jest zmotywowanie kobiet zachodzących w ciążę do jak najwcześniejszego zgłoszenia się do lekarza lub położnej, a w następnej kolejności - systematycznego zgłaszania się na kolejne badania kontrolne. Nieznajomość prawa i dobre samopoczucie w ciąży nie należą do szczególnych okoliczności osobniczych, fizjologicznych, czy zdrowotnych zwalniających kobietę ciężarną ubiegającą się o przyznanie przedmiotowego dodatku z obowiązku pozostawania pod opieką lekarską od 10. tygodnia ciąży.

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący

Joanna Cylc-Malec

członek

Arkadiusz Mrowiec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu pozostawania pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży jako warunku przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych i jego ścisłej interpretacji. Sprawa nie porusza nowych, przełomowych zagadnień prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem świadczeń socjalnych i administracyjnym, ponieważ precyzuje warunki przyznawania konkretnego dodatku rodzinnego i pokazuje, jak sąd interpretuje wymogi formalne w kontekście sytuacji życiowej wnioskodawcy.

Czy nieznajomość prawa i dobre samopoczucie chronią przed utratą dodatku na dziecko? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 691/13 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2014-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Arkadiusz Mrowiec /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Witold Falczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OZ 449/14 - Postanowienie NSA z 2014-06-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
art. 8, art. 9
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) z upoważnienia Wójta Gminy K., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówił przyznania M. S. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka – K. S.
Po rozpoznaniu odwołania M. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na treść art. 9, art. 3 pkt 2 i 2a oraz art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podniósł, że z zaświadczenia lekarskiego z dnia 27 lutego 2013 r. załączonego do wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka wynika, że odwołująca pozostawała pod opieką medyczną od 25. tygodnia ciąży do porodu, zaś z odpisu skróconego aktu urodzenia wynika, że K. S. urodziła się dnia [...] lutego 2013 r.
Kolegium wyjaśniło ponadto, że organ pierwszej instancji prawidłowo obliczył dochód rodziny M. S. osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w roku 2011, który w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł i nie przekroczył kwoty kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł.
W wyniku analizy akt sprawy Kolegium stwierdziło, że wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka – K. S. został złożony w terminie, jednak mimo spełnienia przesłanki dochodowej odwołująca nie spełniła przesłanki art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ pozostawała pod opieką medyczną dopiero od 25. tygodnia ciąży do porodu. Z powyższego wynika, że organ prawidłowo ustalił, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie M. S. przedmiotowej zapomogi.
Organ odwoławczy dodał, że przedmiotowe świadczenie nie jest uznaniowe i przyznawane jest jedynie w sytuacjach ściśle określonych przez ustawę, stąd trudna sytuacja materialna, w jakiej znalazła się rodzina M. S. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nieświadomość konieczności pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu.
W skardze na powyższą decyzję M. S. zażądała jej uchylenia. Wskazała na trudną sytuację materialną i życiową rodziny, podkreślając, że nie ma środków do życia. Stwierdziła, że dobrze czuła się w czasie ciąży i nie miała wiedzy o obowiązujących przepisach, z których wynika, że ma się zgłosić do poradni ginekologicznej do 10. tygodnia ciąży.
Odnosząc się do argumentów skargi Kolegium podniosło, że rozumie trudną sytuację, w jakiej znajduje się skarżąca wraz z rodziną, jednak przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób jednoznaczny określają przesłanki pozwalające na przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Nie budzi wątpliwości Kolegium, iż skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia, co uzasadniało oddalenie jej wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji stanowią przepisy art. 8 i art. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Dodatek z tytułu urodzenia dziecka, o którym mowa w art. 8 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest dodatkiem do zasiłku rodzinnego, zatem jednym z warunków jego otrzymania jest uzyskiwanie przez rodzinę dochodu na osobę w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, wynoszącego aktualnie 539 złotych.
Dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł [...] zł, zatem nie przekroczył wyżej wskazanego kryterium dochodowego.
W myśl art. 9 ust. ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka jednorazowo, w wysokości 1.000,00 zł.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść art. 9 ust. 6 i 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którymi dodatek, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną.
Zasadniczym celem wprowadzenia przyjętego przez prawodawcę rozwiązania polegającego na dodatkowym wsparciu finansowym rodziców w związku z narodzinami dziecka, jest zmotywowanie kobiet zachodzących w ciążę do jak najwcześniejszego zgłoszenia się do lekarza lub położnej, a w następnej kolejności - systematycznego zgłaszania się na kolejne badania kontrolne. Realizacja tego celu następuje wówczas, gdy kobieta ciężarna udaje się do właściwego lekarza lub położnej, celem przeprowadzenia pierwszego badania kontrolnego.
Ze znajdującego się w aktach organu pierwszej instancji zaświadczenia lekarskiego z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala w R. – Poradni Ginekologicznej, wystawionego w dniu [...] lutego 2013 r., które stało się podstawą ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji, wynika, że M. S. (w dniu wystawienia zaświadczenia występująca pod nazwiskiem panieńskim – G.) pozostawała pod opieka medyczną od 25. tygodnia ciąży (k. 5 akt administracyjnych dołączonych do akt sprawy o sygnaturze II SA/Lu 690/13).
Powyższe zaświadczenie, sporządzone według wzoru opublikowanego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką (Dz. U. Nr 183, poz. 1234), jest dla organu dowodem pozwalającym uznać brak spełnienia przesłanki umożliwiającej przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Treść takiego zaświadczenia podlega ocenie organu, w szczególności, jeśli informacje w nim podane są kwestionowane lub mogą budzić wątpliwości.
W niniejszej sprawie nie wystąpiły jednak okoliczności, które podawałyby w wątpliwość treść zaświadczenia, z którego wynika, że skarżąca nie dochowała warunku pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu.
Sądowi znana jest linia orzecznicza sądów administracyjnych, wedle której przy stosowaniu art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych zachodzi konieczność dokonania przez organy ustaleń zarówno w zakresie dbałości kobiety o zdrowie w czasie ciąży (pozostawania w tym okresie pod opieką lekarską), jak również dołożenia przez kobietę należytej staranności w zakresie dochowania terminu poddania się tej opiece. Nie można bowiem wykluczyć, że z przyczyn niezależnych od woli i wiedzy kobiety nie będzie ona w stanie dochować określonego w art. 9 ust. 6 powołanej ustawy terminu poddania się opiece medycznej. Do takich przyczyn zaliczyć należy długi okres oczekiwania na wizytę lekarską pomiędzy datą rejestracji a wyznaczoną datą wizyty albo brak możliwości rozeznania przez kobietę ciąży w ciągu pierwszych 10 tygodni z uwagi na uwarunkowania osobnicze, fizjologiczne, czy zdrowotne (tak m. in. wyrok WSA w Poznaniu z 14 marca 2014 r., II SA/Po 1022/13, wyrok WSA w Krakowie z 20 listopada 2013 r., II SA/Kr 156/13, wyrok WSA w Szczecinie z 7 listopada 2013 r., II SA/Sz 735/13, wyrok WSA w Olsztynie z 7 listopada 2013 r., II SA/Ol 801/13, opublikowane w bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie żadna ze wspomnianych wyżej przyczyn nie zaistniała.
Zarówno bowiem z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2013 r. (k. 31 akt organu drugiej instancji), jak i z treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wynika, że skarżąca nie poddała się opiece medycznej aż do 25. tygodnia ciąży z uwagi na dobre samopoczucie oraz ze względu na to, że nie była świadoma, że konieczna przesłanką uzyskania wnioskowanej zapomogi jest pozostawanie pod opieką lekarską od 10. tygodnia ciąży. Nieznajomość prawa i dobre samopoczucie w ciąży nie należą do szczególnych okoliczności osobniczych, fizjologicznych, czy zdrowotnych zwalniających kobietę ciężarną ubiegającą się o przyznanie przedmiotowego dodatku z obowiązku pozostawania pod opieką lekarską od 10. tygodnia ciąży.
W związku z powyższym, mimo, iż skarżąca spełniła pozostałe przesłanki uzyskania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, tj. dochód jej rodziny nie przekraczał kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a wniosek o przyznanie tego świadczenia został wniesiony w terminie, niespełnienie warunku pozostawania pod opieką lekarską od 10. tygodnia ciąży wykluczało przyznanie jej żądanego świadczenia.
Stąd skargę na decyzję organu drugiej instancji, wobec podstaw do jej uwzględnienia, należało oddalić jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI