II SA/Lu 69/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-02-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nadzór budowlanyroboty budowlanewiata śmietnikowalokalizacja obiektuwarunki technicznepostępowanie administracyjneprawo budowlaneodległość od granicyodległość od budynkudokumentacja geodezyjna

WSA w Lublinie oddalił sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, który uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu braków w materiale dowodowym dotyczącym lokalizacji wiaty śmietnikowej.

Skarżący złożył sprzeciw od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję PINB i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że decyzja PINB została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności z powodu braków w materiale dowodowym dotyczącym odległości wiaty śmietnikowej od granicy działki i budynku. WSA w Lublinie, rozpoznając sprzeciw, ocenił jedynie istnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo uznał braki w materiale dowodowym (mapy ewidencyjne) za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dlatego oddalił sprzeciw.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez D. K. od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 29 grudnia 2023 r., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) we Włodawie z dnia 20 października 2023 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. Decyzja PINB dotyczyła wyznaczenia miejsca do składowania odpadów stałych i nakazania wykonania określonych robót budowlanych związanych z wiatą śmietnikową. WINB uchylił decyzję PINB, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 8, 11, 77, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. Głównym zarzutem było niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności dotyczące prawidłowej lokalizacji wiaty śmietnikowej ze względu na obowiązujące warunki techniczne (§ 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych). WINB uznał, że brakowało urzędowych dokumentów geodezyjnych (map ewidencyjnych) do precyzyjnego ustalenia odległości wiaty od granicy działki i budynku, a wydruk z systemu Web EWID nie mógł stanowić podstawy decyzji. Skarżący w sprzeciwie zarzucił brak rozstrzygnięcia sprawy co do istoty i przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając sprzeciw na podstawie art. 64e P.p.s.a., ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a.). Sąd uznał, że WINB prawidłowo stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez PINB, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (ustalenie precyzyjnego położenia wiaty na podstawie dokumentów geodezyjnych) miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W związku z tym, Sąd oddalił sprzeciw, podzielając stanowisko organu odwoławczego o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (ustalenie precyzyjnego położenia wiaty na podstawie urzędowych dokumentów geodezyjnych) miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd ocenił jedynie istnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdził, że braki w materiale dowodowym (brak urzędowych map ewidencyjnych) uzasadniały uchylenie decyzji PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ precyzyjne ustalenie lokalizacji wiaty jest kluczowe dla oceny jej legalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W takim przypadku organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

p.p.s.a. art. 64a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.w.t. art. 23

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa odległości, jakie winny zachowywać miejsca do gromadzenia odpadów stałych, m.in. od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (pkt 1) oraz od granicy działki budowlanej (pkt 2).

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 64b § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pr.bud. art. 48 § ust. 1

Prawo budowlane

Pr.bud. art. 51 § ust. 1

Prawo budowlane

Pr.bud. art. 52

Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (ustalenie precyzyjnego położenia wiaty na podstawie urzędowych dokumentów geodezyjnych) miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wydruk z systemu Web EWID nie może stanowić podstawy decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące długości okresu procedowania w sprawie przez organy nadzoru budowlanego nie wpływają na ocenę prawidłowości decyzji kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

ocena jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. wydruk mapy z systemu Web EWID ma charakter poglądowy i nie jest dokumentem urzędowym nie może stanowić miarodajny dla ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nie spełnia kryteriów rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem nie jest wystarczająco precyzyjne obowiązkiem organów administracji publicznej w toku postępowania jest podjęcie - z urzędu lub na wniosek stron - wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego

Skład orzekający

Bartłomiej Pastucha

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w przypadku braków dowodowych dotyczących lokalizacji obiektów budowlanych oraz znaczenie urzędowych dokumentów geodezyjnych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i nie rozstrzyga meritum sprawy budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, w tym znaczenie prawidłowej dokumentacji dowodowej i ograniczenia kontroli sądowej w przypadku sprzeciwu od decyzji kasacyjnej.

Proceduralne pułapki w nadzorze budowlanym: Dlaczego sąd nie rozstrzygnął sporu o wiatę śmietnikową?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 69/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu D. K. od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2023 r. znak: ZOA-VIII.7721.12.2022 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją
z dnia 29 grudnia 2023 r. znak: ZOA-VIII.7721.12.2022 - po rozpatrzeniu odwołania D. K. (dalej także jako "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włodawie z dnia 20 października 2023 r. znak: NB.7355.mW.2.22 w przedmiocie wyznaczenia miejsca do składowania odpadów stałych oraz nakazania wykonania określonych robót budowlanych – na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako "k.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu powołanej wyżej decyzji kasacyjnej organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
W związku z wnioskiem D. K. dotyczącym posadowienia wiaty śmietnikowej na działce nr ewid. [...] we W., sąsiadującej z działką nr ewid. [...] (stanowiącą własność skarżącego), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Włodawie przeprowadził w dniu 13 kwietnia 2022 r. kontrolę ww. obiektu budowlanego.
Następnie organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie posadowienia ww. wiaty śmietnikowej.
Na skutek zażalenia D. K., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 lipca 2022 r. uchylił w całości ww. postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez ten organ.
Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji pismem z dnia 19 sierpnia 2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie posadowienia wiaty śmietnikowej na działce nr ewid. [...] we W.. Jednocześnie organ zawiadomił strony o wyznaczonych na dzień 19 września 2022 r. oględzinach przedmiotowego obiektu.
Podczas oględzin ustalono, że na działce nr ewid. [...], należącej do Gminy Miejskiej Włodawa, od strony wschodniej przy granicy z działką nr ewid. [...], należącej do skarżącego, zlokalizowany jest obiekt o konstrukcji metalowej o wymiarach 5,80 m x 2,03 m i wysokości od 1,9 m do 2,30 m z dachem jednospadowym pokrytym blachą trapezową. Przegrody zewnętrzne obiektu na wysokości 1,50 m zostały obudowane blachą trapezową, zaś powyżej szczeblami z kątownikiem. Obiekt posadowiono na betonowej posadzce. Jest on wykorzystywany do składowania zbiorników na odpady komunalne. Od strony wschodniej obiekt zbliżony jest do granicy działki nr ewid. [...], (którą stanowi metalowe ogrodzenie) na odległość 0,29 m, natomiast jego odległość od istniejącego na ww. działce budynku usługowego wynosi 1,10 m. Od strony północnej obiekt jest zlokalizowany w odległości 5,80 m od budynku handlowo- mieszkalnego zlokalizowanego pod adresem ul. [...]
W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Włodawie decyzją z dnia 16 listopada 2022 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. Prawo budowlane (aktualny t.j. – Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej jako "Pr.bud.’), odmówił nakazania Gminie Miejskiej Włodawa rozbiórki wiaty śmietnikowej na działce nr [...] we W..
Na skutek odwołania D. K., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. uchylił w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez ten organ.
Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji pismem z dnia 2 lutego 2023 r. zwrócił się do Gminy Miejskiej Włodawa o udzielenie informacji, na jakiej podstawie i kiedy powstała przedmiotowa wiata śmietnikowa oraz, czy posadowiony obiekt jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi Gmina Miejska Włodawa pismem z dnia 8 lutego 2023 r. poinformowała, że przedmiotowa wiata śmietnikowa jest funkcjonalnie związana z budynkiem Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] we W.. Obudowa miejsca gromadzenia odpadów dla tego budynku prawdopodobnie miała miejsce równolegle z jego budową i została zrealizowana w miejscu uwidocznionym na mapie ewidencji gruntów i budynków z dnia 31 sierpnia 2001 r. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, konieczna była modernizacja, a później dalsza rozbudowa miejsca gromadzenia odpadów. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] we W. zdecydowała wówczas o wykonaniu nowej wiaty śmietnikowej na własne potrzeby i własny koszt, natomiast Gmina Miejska uznała konieczność jej umiejscowienia na terenie działki nr ewid. [...], w miejscu wcześniej na ten cel przeznaczonym.
Decyzją z dnia 30 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. nakazał Gminie Miejskiej W. przesunąć wiatę śmietnikową usytuowaną na działce nr ewid. [...] we W. na odległość 3 m w kierunku zachodnim, w terminie do dnia 5 maja 2024 r.
Na skutek odwołania D. K., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 sierpnia 2023 r. uchylił w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez ten organ.
W dniu 19 września 2023 r. organ pierwszej instancji ponownie przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu, podczas których ustalono, że wiata śmietnikowa o wymiarach zewnętrznych 5,80 m x 2,03 m zlokalizowana jest w odległości 2,10 m od zachodniej ściany budynku usługowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]. Odległość wiaty od granicy z działką D. K. wynosi natomiast 0,29 m. Ponadto od strony północnej w odległości 5,80 m znajduje się budynek mieszkalno-usługowy na działce nr ewid. [...], posiadający od strony południowej (od strony wiaty śmietnikowej) okno mieszkania na pierwszym piętrze. Podczas oględzin ustalono również, iż punkt odległy o 10 m od ściany z oknem w budynku skarżącego znajduje się w odległości 2,10 m od zachodniej ściany istniejącej wiaty śmietnikowej.
W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Włodawie decyzją z dnia 20 października 2023 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud., wyznaczył Gminie Miejskiej Włodawa na działce nr ewid. [...] miejsce do składowania odpadów stałych, zlokalizowane w odległości 10 m od zachodniej ściany budynku usługowego posadowionego na działce nr ewid. [...], zgodnie z załącznikiem. Jednocześnie organ pierwszej instancji nakazał zarządcy nieruchomości I. K., prowadzącej działalność pod firmą "[...]" Zarządzanie Nieruchomościami, wykonanie w terminie do dnia 20 kwietnia 2024 r. następujących robót budowlanych:
1. utwardzenie wyznaczonego miejsca do składowania odpadów stałych,
2. wykonanie utwardzonego dojazdu pomiędzy wyznaczonym miejscem do składowania odpadów a drogą dojazdową i likwidację kolizji przejazdu przez wystający krawężnik,
3. przesunięcie na wyznaczone miejsce pojemnika na odpady biodegradowalne i zmieszane.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył D. K.. Skarżący nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem, domagając się nakazania rozbiórki przedmiotowej wiaty śmietnikowej.
Po rozpatrzeniu odwołania Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie powołaną na wstępie decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r. (zaskarżoną do Sądu) uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 października 2023 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włodawie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Organ drugiej instancji podkreślił, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości lokalizacji wiaty śmietnikowej ze względu na obowiązujące dla tego rodzaju obiektów warunki techniczne dotyczące ich usytuowania. Wskazał, że w tym zakresie zastosowanie znajduje regulacja zawarta w § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej jako "r.w.t.").
Analizując sprawę pod tym kątem organ odwoławczy stwierdził, że w aktach brak jest jakichkolwiek szkiców, rysunków bądź innych dowodów mogących potwierdzić ustalenia dotyczące odległości przedmiotowej wiaty względem budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...]. Zdaniem Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, poza oględzinami przedmiotowej wiaty, dla oceny spornej kwestii pomocne mogą okazać się również aktualne mapy ewidencyjne lub sytuacyjno-wysokościowe, które potwierdzałyby usytuowanie i odległości przedmiotowej wiaty śmietnikowej od granicy działki nr ewid. [...]. W ocenie organu, znajdująca się w aktach uproszczona informacja z rejestru gruntów oraz kserokopie map z 1979 r. oraz z dnia 31 sierpnia 2001 r., bez mapy ukazującej aktualny obrys działek nr ewid. [...] i [...], nie wyjaśnia ww. kwestii. Z kolei dołączona do akt mapa stanowiąca wydruki z systemu Web EWID (k. 170 akt I inst.), ma charakter poglądowy i nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § k.p.a.. Tymczasem organ pierwszej instancji w sentencji zaskarżonej decyzji powołał się na tę mapę, jako załącznik do decyzji, na którym oznaczył nowe miejsce do składowania odpadów stałych. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, nakaz zawarty w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie jest wystarczająco precyzyjny.
Organ drugiej instancji podkreślił, że dopiero w oparciu o posiadaną dokumentację geodezyjną, w tym w szczególności mapy ewidencyjne odzwierciedlające aktualny stan, znajdujące się we właściwym ośrodku geodezyjno-kartograficznym, organ pierwszej instancji powinien ustalić położenie przedmiotowej nieruchomości, jak też powinien stwierdzić w toku postępowania, gdzie przebiega granica pomiędzy działkami.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie rozstrzygnął także kwestii, jaką jest wydanie orzeczenia w zakresie zgodności przedmiotowej wiaty z przepisami Pr.bud. Sentencja zaskarżonej decyzji zawiera bowiem jedynie ustalenia dotyczące składowania odpadów stałych. Zdaniem Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ pierwszej instancji winien - w zależności od poczynionych ustaleń i stwierdzonych naruszeń w zakresie usytuowania przedmiotowej wiaty - ewentualnie orzec o nakazie rozbiórki wiaty. Pozostawienie jednego z "elementów składowych" budynku nie świadczy bowiem o jego rozbiórce. Rozbiórka nie jest tożsama z usunięciem poszczególnych części obiektu, lecz polega na usunięciu obiektu z terenu, na którym został on posadowiony.
Nadto organ odwoławczy podkreślił, że stanowisko organu pierwszej instancji - po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - powinno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Sprzeciw od opisanej wyżej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. K.. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił brak rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, co wobec wyjaśnienia koniecznego do właściwego rozstrzygnięcia wnoszonej sprawy zakresu okoliczności oraz z uwagi na to, że w tej samej sprawie WINB w Lublinie wydał już cztery decyzje uchylające wcześniejsze postanowienie i decyzje PINB we Włodawie, nosi znamiona uchylania się od rozstrzygnięcia oraz dążenia do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Zarzucił, że postępowanie to prowadzone jest przewlekle. Pomimo wielu nieprawidłowości w kolejnych decyzjach PINB we Włodawie, organ odwoławczy po raz czwarty przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zarzucając braki w ustaleniach dotyczących umiejscowienia wiaty i jej odległości od granicy z działką skarżącego oraz niewłaściwość dotychczas przedstawionych dowodów, jako pozbawionych mocy urzędowej. W ocenie skarżącego, oczywistym jest, że żadne urzędowe dokumenty nie będą obrazować odległości spornego obiektu od okna w ścianie budynku skarżącego, a więc żądanie organu drugiej instancji – jak stwierdził skarżący – pozbawione jest sensu i służy jedynie dalszemu przewlekaniu postepowania. Ponadto, zdaniem skarżącego, w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu ustalono ponad wszelką wątpliwość, ze sporny obiekt został przeprojektowany i powiększony i nie został posadowiony w pierwotnej lokalizacji, zaś przesłanki jego pozostawienia w aktualnym miejscu nie zachodzą.
W odpowiedzi na sprzeciw Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., to jest od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Zgodnie bowiem z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Z kolei rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zadaniem sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasatoryjnej jest jedynie ocena, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W takim przypadku kontrola sądowa, co do zasady, nie obejmuje zatem sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej, odnoszącej się do istoty sprawy (jej przedmiotu), gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Sprzeciw nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z regulacją art. 138 § 2 k.p.a. O ile skarga - w myśl art. 134 i art. 145 p.p.s.a. - otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego oraz norm o charakterze proceduralnym, to art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową tylko do oceny przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Szersza kontrola sądowa, mająca wpływ na prawa i obowiązki stron w danej sprawie, jest, możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną kończącą postępowanie administracyjne, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu dla wszystkich stron uczestniczących w danym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt I OSK 2297/23).
Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15).
Rozpoznając sprzeciw D. K. według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest on niezasadny. Poprzedzająca zaskarżoną decyzję decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włodawie z dnia 20 października 2023 r. została bowiem wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniał jej uchylenie w toku postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z treści przytoczonego unormowania wynika, że podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej zachodzą wówczas, gdy spełnione są dwie określone, w tym przepisie przesłanki, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania; 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo uznał, ze przesłanki te wystąpiły.
Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania, w którym zapadła kontrolowana decyzja kasacyjna, jest wiata śmietnikowa posadowiona na działce nr ewid. [...] we Włodawie, bezpośrednio sąsiadującej z działką nr ewid. [...], stanowiącą własność skarżącego. Istotą prowadzonego w sprawie tego obiektu postępowania jest w szczególności ocena legalności jego posadowienia na gruncie, tj. zgodności jego lokalizacji z warunkami określonymi w § 23 r.w.t. Przepis ten określa natomiast odległości, jakie winny zachowywać miejsca do gromadzenia odpadów stałych, m.in. od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (pkt 1) oraz od granicy działki budowlanej (pkt 2).
W ocenie Sądu, zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, wedle którego ocena legalności spornego obiektu pod kątem powyższych warunków nie może bazować wyłącznie na przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji oględzinach. Jakkolwiek oględziny można uznać za wystarczające dla ustalenia odległości spornego obiektu od sąsiadujących z nim budynków, tak już nie sposób jedynie w oparciu o tego rodzaju czynność dowodową ocenić, czy sporna wiata śmietnikowa znajduje się w odpowiedniej odległości od granicy działki ewidencyjnej, w tym w szczególności od granicy z działką nr [...], stanowiąca własność skarżącego. Ocena tej kwestii wymaga bowiem rzetelnego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a nieruchomością skarżącego. W tym zakresie organ pierwszej instancji winien natomiast bazować na stosownych dokumentach urzędowych, tj. mapach ewidencyjnych pozyskanych z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, które winny zostać dołączone do akt sprawy jako element materiału dowodowego będący podstawą przyjętych przez organ ustaleń i nałożonych w ich wyniku obowiązków. Podstawą tych ustaleń – jak słusznie wskazał organ odwoławczy – nie może być jedynie wydruk mapy z systemu WebEWID. Tego rodzaju wydruk ma bowiem charakter wyłącznie poglądowy, a zatem nie może zostać uznany za miarodajny dla ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi. W konsekwencji wydruk taki nie może też stanowić elementu wydanej decyzji, jako jej załącznik, do którego nawiązuje rozstrzygnięcie decyzji, określający sposób wykonania nałożonego przez organ pierwszej instancji obowiązku (tj. wyznaczający nowe miejsce lokalizacji spornego obiektu). Rozstrzygnięcie nawiązujące do wydruku mapy internetowej o charakterze poglądowym, który dodatkowo nie został podpisany przez osobę wydającą decyzję (zob. wyrok NSA z dnia 12 marca 1997 r., sygn. akt SA/Gd 2939/95, M. Praw. – zestawienie tez 1999, nr 11, s. 2), nie spełnia kryteriów rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem nie jest wystarczająco precyzyjne.
Podkreślenia wymaga, że konieczność uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym wyżej zakresie, pozostaje aktualna nawet, jeżeli już z dotychczasowych ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż sporna wiata śmietnikowa posadowiona jest w odległości od ściany budynku handlowo-mieszkalnego na działce skarżącego (wyposażonej w otwór okienny,) mniejszej niż wymaga tego § 23 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Decydują o tym zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., z których wynika, że obowiązkiem organów administracji publicznej w toku postępowania jest podjęcie - z urzędu lub na wniosek stron - wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonanie oceny istotnych dla sprawy okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Jako, że precyzyjne ustalenie posadowienia spornej wiaty śmietnikowej ma w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie dla oceny jej legalności oraz – w razie potrzeby – prawidłowego określenia obowiązków niezbędnych dla usunięcia ewentualnej niezgodności tego obiektu z prawem, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego, iż wytknięte braki materiału dowodowego stanowią konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie można przy tym uznać, że braki te mogły zostać uzupełnione przez organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Wynikające z tego przepisu uprawnienie organu odwoławczego do uzupełninia dowodów i materiałów w sprawie ma bowiem charakter tylko uzupełniający i nie może sanować uchybień organu pierwszej instancji, jak też nie może stanowić instrumentu mającego uzupełniać materiał dowodowy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1279/23, LEX nr 3623984).
W okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały zatem przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie na jego podstawie wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, celem ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ.
Słusznie przy tym wskazał organ odwoławczy, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji – w przypadku potwierdzenia w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy, iż sporna wiata śmietnikowa narusza warunki określone w § 23 r.w.t. – winien określić w rozstrzygnięciu decyzji takie obowiązki, które w sposób efektywny doprowadzą do usunięcia stwierdzanego stanu niezgodności z prawem, a przy tym będą mieścić się w katalogu instrumentów wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Pr.bud. Nadto, określając adresata ewentualnie nałożonych w tym celu obowiązków, organ pierwszej instancji winien uwzględnić treść art. 52 Pr.bud.
Podstawy do uwzględnienia sprzeciwu nie mogą stanowić zarzuty dotyczące długość okresu procedowania w sprawie przez organy nadzoru budowlanego, albowiem kwestia ta pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Zachowanie terminów załatwienia sprawy administracyjnej i efektywność w jej rozpatrywaniu może być przedmiotem kontroli sądowej w postępowaniu ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a nie w postępowaniu, w którym przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 3165/14, opubl. CBOSA).
Z tych wszystkich względów Sąd, podzielając stanowisko organu odwoławczego o wystąpieniu w niniejszej sprawie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. sprzeciw oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI