Orzeczenie · 2023-02-23

II SA/Lu 689/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Miejsce

Lublin

Data

2023-02-23

NSAnieruchomościWysokawsa

wywłaszczenienieruchomośćzwrot nieruchomościcel publicznygospodarka nieruchomościamiplan zagospodarowania przestrzennegospadkobiercyadministracja publicznaprawo rzeczowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Lublin na decyzję Wojewody Lubelskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Lubelskiego o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości. Wywłaszczenie nastąpiło w 1975 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego i ulicy N. Gmina twierdziła, że tereny zielone, chodniki i infrastruktura osiedlowa stanowią realizację celu wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podkreślając, że ocena realizacji celu publicznego musi być odniesiona do szczegółowych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego z 1973 r. Sąd stwierdził, że część nieruchomości została zagospodarowana zgodnie z planem jako ulice i ciągi piesze, co uzasadnia odmowę zwrotu tej części. Jednakże, pozostała część nieruchomości, która stanowiła teren zielony i niezagospodarowany ogródek, nie została zagospodarowana zgodnie z planem, który przewidywał budowę Międzyzakładowego Domu Samorządów Robotniczych lub placu w ośrodku usług dla przemysłu. W związku z niezrealizowaniem tego celu, sąd uznał, że przesłanki do zwrotu nieruchomości zostały spełnione i oddalił skargę Gminy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo w podobnych sprawach dotyczących sąsiednich nieruchomości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja celu wywłaszczenia w kontekście zwrotu nieruchomości, znaczenie szczegółowych planów zagospodarowania przestrzennego, zasada proporcjonalności w prawie wywłaszczeniowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej, z uwzględnieniem planów z lat 70. XX wieku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy tereny zielone i infrastruktura osiedlowa (chodniki, drogi) stanowią realizację celu publicznego wywłaszczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego i ulicy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Część nieruchomości zagospodarowana jako ulice i ciągi piesze stanowi realizację celu wywłaszczenia. Jednakże, tereny zielone i niezagospodarowane obszary, które nie odpowiadają szczegółowym zapisom planu zagospodarowania przestrzennego (np. budowa Domu Samorządów Robotniczych), nie są uznawane za realizację celu publicznego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ocena realizacji celu publicznego musi być odniesiona do szczegółowych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wywłaszczenia, a nie tylko do ogólnego celu wywłaszczenia. W tym przypadku, szczegółowy plan z 1973 r. precyzował przeznaczenie nieruchomości, a część spornego terenu nie została zagospodarowana zgodnie z tymi zapisami.

Czy szeroka interpretacja celu publicznego wywłaszczenia, obejmująca tereny zielone i infrastrukturę osiedlową, jest dopuszczalna w kontekście ochrony własności i proporcjonalności ingerencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Szeroka interpretacja celu publicznego, która nie odnosi się do szczegółowych ustaleń planistycznych, może prowadzić do nieuzasadnionego pozbawienia własności. Konieczne jest ścisłe ustalenie celu publicznego, aby zapewnić proporcjonalność ingerencji i ochronę własności.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do zasad proporcjonalności (przydatność, konieczność, proporcjonalność w sensie ścisłym) oraz konstytucyjnych gwarancji ochrony własności, wskazując, że wywłaszczenie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nie ma innej możliwości realizacji celu publicznego i musi być środkiem najmniej ingerującym w sferę prawną jednostki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę Gminy Lublin na decyzję Wojewody Lubelskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Lubelskiego o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości.

Przepisy (10)

Główne

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 24 § 1