II SA/Lu 688/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie płatności rolnych, uznając, że śmierć strony nie zawsze prowadzi do umorzenia, a postępowanie powinno być zawieszone i kontynuowane z udziałem spadkobierców.
Skarżąca H. S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie przyznania płatności rolnych z powodu śmierci jej męża, K. S., który był wnioskodawcą. Organ uznał, że pełnomocnictwo wygasło, a skarżąca nie jest stroną. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że śmierć strony nie zawsze skutkuje umorzeniem postępowania, a zgodnie z przepisami, postępowanie powinno zostać zawieszone i kontynuowane z udziałem spadkobierców, jeśli uprawnienia są dziedziczne.
Sprawa dotyczyła skargi H. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która umorzyła postępowanie odwoławcze w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając, że śmierć wnioskodawcy, K. S., spowodowała wygaśnięcie umocowania jego pełnomocnika, H. S. (jego żony), i tym samym pozbawiło ją statusu strony postępowania. Skarżąca argumentowała, że gospodarstwo rolne stanowiło wspólną własność, a ona sama kontynuuje działalność rolniczą i jest zainteresowana przyznaniem płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, śmierć strony zasadniczo powoduje zawieszenie postępowania, a nie jego umorzenie, chyba że dotyczy praw niedziedzicznych. W kontekście płatności rolnych, sąd powołał się na przepisy rozporządzenia, które przewidują dziedziczenie tych uprawnień przez spadkobierców pod określonymi warunkami. Dlatego sąd uznał, że umorzenie postępowania było nieprawidłowe, a należało je zawiesić i umożliwić spadkobiercom kontynuowanie postępowania, w tym ustalenie, czy spełniają warunki do otrzymania płatności. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, śmierć strony zasadniczo powoduje zawieszenie postępowania, a nie jego umorzenie, chyba że dotyczy praw niedziedzicznych. W przypadku płatności rolnych, uprawnienia te są dziedziczne, co wymaga zawieszenia postępowania i umożliwienia spadkobiercom jego kontynuacji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. przewiduje zawieszenie postępowania w przypadku śmierci strony. Powołując się na przepisy dotyczące płatności rolnych, sąd stwierdził, że są one dziedziczne, co oznacza, że postępowanie powinno być zawieszone, a nie umorzone, aby umożliwić spadkobiercom przejęcie praw i obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Śmierć strony zasadniczo powoduje zawieszenie postępowania, a nie jego umorzenie, chyba że dotyczy praw niedziedzicznych.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. 7a § 1
W przypadku śmierci producenta rolnego płatność ONW przysługuje spadkobiercy, który przejął posiadanie gospodarstwa rolnego i złożył wniosek o przyznanie płatności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania następuje, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 97 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony w postępowaniu administracyjnym nie zawsze prowadzi do jego umorzenia, a w przypadku praw dziedzicznych powinno nastąpić zawieszenie postępowania. Płatności rolne na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania mają charakter dziedziczny, co potwierdzają odpowiednie przepisy rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy uznał, że śmierć wnioskodawcy spowodowała wygaśnięcie pełnomocnictwa i pozbawiła skarżącą statusu strony, co uzasadniało umorzenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Śmierć strony zasadniczo nie stanowi podstawy umorzenia postępowania – w takiej sytuacji postępowanie podlega bowiem zawieszeniu (art. 97§1pkt.1 kpa), chyba że postępowanie dotyczy praw niedziedzicznych, które nie przechodzą na spadkobierców –w takiej sytuacji postępowanie od razu podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Z przepisu tego wynika, że uprawnienia przewidziane w powołanym rozporządzeniu są dziedziczne pod ściśle określonymi w niej warunkami. Z tego względu śmierć producenta rolnego w postępowaniu administracyjnym o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolnej o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie powoduje automatycznie umorzenia postępowania, lecz w razie zgłoszenia się osoby należącej do kręgu ustawowych spadkobierców wymaga zawieszenia postępowania na podstawie art. 97§1pkt. 4kpa do czasu ustalenia przez organ czy osoba ta spełnia warunki określone w cyt. §7a ust. 1 rozporządzenia tj. czy przejęła posiadanie gospodarstwa rolnego i czy składa wniosek o przyznanie płatności.
Skład orzekający
Krystyna Sidor
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Drwal
członek
Bogusław Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku śmierci strony, zwłaszcza w kontekście praw dziedzicznych, takich jak płatności rolne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji płatności rolnych, ale zasady dotyczące zawieszenia postępowania mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ważny aspekt proceduralny postępowania administracyjnego – jak śmierć strony wpływa na jego dalszy bieg, co jest istotne dla praktyków prawa. Dotyka też kwestii dziedziczenia praw w rolnictwie.
“Czy śmierć strony zawsze oznacza koniec postępowania? Sąd wyjaśnia, kiedy sprawa musi trwać dalej.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 688/06 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2006-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bogusław Wiśniewski Jerzy Drwal Krystyna Sidor /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Hasła tematyczne Pomoc publiczna Gospodarka gruntami Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 97 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2006r. sprawy ze skargi H S na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz H. S. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.3kpa Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania K. S. wniesionego przez jego pełnomocnika H. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] Nr [...] w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości umorzył postępowanie odwoławcze. Umarzając postępowanie organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania złożył K. S., ale w postępowaniu reprezentowany był przez swoją żonę H. S.. Pełnomocnik po wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji złożyła w dniu 29 czerwca 2006r. pismo informujące o śmierci męża K. S., załączając akt zgonu. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że umocowanie H. S. do reprezentowania męża w niniejszej sprawie wygasło wraz z jego śmiercią, a zatem nie jest ona stroną postępowania, dlatego postępowanie należało umorzyć. H. S. wniosła skargę do sądu administracyjnego, w której obszernie przedstawiła etapy postępowania w sprawie o przyznanie płatności i wniosła o rozpoznanie odwołania podnosząc, że po śmierci męża jej sytuacja życiowa i materialna znacznie się pogorszyła. Wyjaśniła, że jest na rencie chorobowej w wysokości 426 zł miesięcznie i ma na utrzymaniu 5 bezrobotnych synów. Na rozprawie sądowej skarżąca wyjaśniła, że dotychczas nie zostały stwierdzone prawa spadkowe po mężu. Wniosek o przyznanie płatności za 2006r. został złożony za jego życia, ale decyzji w tym przedmiocie nie wydano. Skarżąca oświadczyła, że gospodarstwo rolne, w związku z którym domaga się płatności stanowi wspólną własność jej i zmarłego męża i obecnie prowadzi je wraz z 20-letnim synem, który podjął naukę w liceum dla dorosłych. Prawo do spadku po mężu mają oprócz niej i tego syna również pozostałe troje dzieci. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił również, dlaczego przyznano K. S. płatności w pomniejszonej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów tj. art. 105kpa. W świetle tego przepisu umarza się postępowanie administracyjne, jeśli z jakichkolwiek przyczyn stanie się ono bezprzedmiotowe. Śmierć strony zasadniczo nie stanowi podstawy umorzenia postępowania – w takiej sytuacji postępowanie podlega bowiem zawieszeniu (art. 97§1pkt.1 kpa), chyba że postępowanie dotyczy praw niedziedzicznych, które nie przechodzą na spadkobierców –w takiej sytuacji postępowanie od razu podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z §7a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r., Nr 158, poz.1652 ze zm.) w przypadku śmierci producenta rolnego płatność ONW przysługuje spadkobiercy, który przejął posiadanie gospodarstwa rolnego i złożył do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez Agencję, wniosek obejmujący płatność, której dotyczył wniosek spadkodawcy oraz zobowiązał się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w §2 ust.1 pkt.1, złożonym o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek spadkodawcy. Z przepisu tego wynika, że uprawnienia przewidziane w powołanym rozporządzeniu są dziedziczne pod ściśle określonymi w niej warunkami. Z tego względu śmierć producenta rolnego w postępowaniu administracyjnym o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolnej o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie powoduje automatycznie umorzenia postępowania, lecz w razie zgłoszenia się osoby należącej do kręgu ustawowych spadkobierców wymaga zawieszenia postępowania na podstawie art. 97§1pkt. 4kpa do czasu ustalenia przez organ czy osoba ta spełnia warunki określone w cyt. §7a ust. 1 rozporządzenia tj. czy przejęła posiadanie gospodarstwa rolnego i czy składa wniosek o przyznanie płatności. Ustalenie kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie jest bez wątpienia zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia zależy wynik sprawy. (tak NSA w wyroku z dnia 10 sierpnia 2000r., I SA 528/00, Lex nr 54740) Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy to również sytuacji, gdy osoba wstępująca za zmarłego nie legitymuje się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe gospodarstwo, do którego orzeczono dopłaty, jest obecnie w posiadaniu skarżącej i jej syna, a nadto skarżąca podtrzymuje złożony jeszcze za życia męża wniosek o przyznanie płatności. Z tych względów nie było podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, lecz należało kontynuować postępowanie z udziałem spadkobierców, ewentualnie wyznaczyć termin do złożenia wymaganych dokumentów, w tym w szczególności postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz wypełnienia formularza wniosku o przyznanie płatności. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §1pkt.1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI