II SA/Lu 683/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2006-10-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
płatności bezpośredniegrunty rolnepostępowanie administracyjneśmierć stronydziedziczeniespadkobiercyumorzenie postępowaniazawieszenie postępowaniak.p.a.Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

WSA w Lublinie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie płatności rolnych, uznając, że śmierć strony nie zawsze prowadzi do umorzenia, a prawa do płatności mogą przejść na spadkobierców.

Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, który umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych po śmierci wnioskodawcy. Organ uznał, że pełnomocnik (żona zmarłego) nie jest stroną po jego śmierci. Sąd uznał, że śmierć strony nie zawsze powoduje umorzenie postępowania, a prawa do płatności mogą być dziedziczone, co wymaga zawieszenia postępowania i ustalenia spadkobierców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając, że pełnomocnictwo żony zmarłego wnioskodawcy wygasło wraz z jego śmiercią, a ona sama nie jest stroną postępowania. Sąd administracyjny uznał tę decyzję za naruszającą prawo, wskazując, że śmierć strony zasadniczo prowadzi do zawieszenia postępowania (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.), a nie do jego umorzenia, chyba że dotyczy praw niedziedzicznych. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o płatnościach bezpośrednich, prawa te są dziedziczne pod określonymi warunkami, co oznacza, że postępowanie powinno być kontynuowane ze spadkobiercami, a w razie potrzeby zawieszone do czasu ustalenia ich praw i spełnienia wymogów formalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć strony zasadniczo prowadzi do zawieszenia postępowania, a nie do jego umorzenia, chyba że dotyczy praw niedziedzicznych. Prawa do płatności bezpośrednich są dziedziczne pod określonymi warunkami.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z k.p.a. śmierć strony powoduje zawieszenie postępowania, a nie jego umorzenie. Ustawa o płatnościach bezpośrednich przewiduje dziedziczenie tych płatności, co oznacza, że postępowanie powinno być kontynuowane ze spadkobiercami po ustaleniu ich praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.b.g.r. art. 4 § 2

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

Przepis ten stanowi, że w przypadku śmierci producenta rolnego, płatność przysługuje spadkobiercy, który przejął posiadanie gospodarstwa rolnego i złożył odpowiedni wniosek.

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony nie zawsze powoduje umorzenie postępowania administracyjnego. Prawa do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych są dziedziczne. Postępowanie powinno być zawieszone, a nie umorzone, w przypadku śmierci strony, jeśli prawa są dziedziczne. Należy ustalić krąg spadkobierców i umożliwić im kontynuowanie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Śmierć strony zasadniczo nie stanowi podstawy umorzenia postępowania – w takiej sytuacji postępowanie podlega bowiem zawieszeniu (art. 97§1pkt.1 kpa), chyba że postępowanie dotyczy praw niedziedzicznych, które nie przechodzą na spadkobierców –w takiej sytuacji postępowanie od razu podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Z przepisu tego wynika, że uprawnienia przewidziane w powołanej ustawie są dziedziczne pod ściśle określonymi w niej warunkami. Z tego względu śmierć producenta rolnego w postępowaniu administracyjnym o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie powoduje automatycznie umorzenia postępowania, lecz w razie zgłoszenia się osoby należącej do kręgu ustawowych spadkobierców wymaga zawieszenia postępowania na podstawie art. 97§1pkt. 4kpa do czasu ustalenia przez organ czy osoba ta spełnia warunki określone w cyt. §7a ust.1 rozporządzenia tj. czy przejęła posiadanie gospodarstwa rolnego i czy składa wniosek o przyznanie płatności.

Skład orzekający

Krystyna Sidor

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

członek

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dziedziczenia płatności rolnych i wpływu śmierci strony na postępowanie administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania o płatności rolne i wymaga analizy konkretnych przepisów dotyczących dziedziczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych (zawieszenie vs. umorzenie postępowania) w kontekście praw dziedziczonych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.

Śmierć nie zawsze kończy postępowanie: Sąd wyjaśnia, jak dziedziczyć płatności rolne.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 683/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Jerzy Drwal
Krystyna Sidor /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
art. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2006r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz H. S. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2006r., [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania K. S. wniesionego przez jego pełnomocnika H. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] maja 2006r., Nr [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości umorzył postępowanie odwoławcze.
Umarzając postępowanie organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych złożył K. S. ale w postępowaniu reprezentowany był przez swoją żonę H. S.. Pełnomocnik po wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji złożyła w dniu 29 czerwca 2006r. pismo informujące o śmierci męża K. S., załączając akt zgonu.
W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że umocowanie H. S. do reprezentowania męża w niniejszej sprawie wygasło wraz z jego śmiercią, a zatem nie jest ona stroną postępowania, dlatego postępowanie należało umorzyć.
H. S. wniosła skargę do sądu administracyjnego, w której obszernie przedstawiła etapy postępowania w sprawie o przyznanie płatności i wniosła o rozpoznanie odwołania podnosząc, że po śmierci męża jej sytuacja życiowa i materialna znacznie się pogorszyła. Wyjaśniła, że jest na rencie chorobowej w wysokości 426 zł miesięcznie i ma na utrzymaniu 5 bezrobotnych synów. Na rozprawie sądowej skarżąca wyjaśniła, że dotychczas nie zostały stwierdzone prawa spadkowe po mężu. Wniosek o przyznanie płatności za 2006r. został złożony za jego życia, ale decyzji w tym przedmiocie nie wydano. Skarżąca oświadczyła, że gospodarstwo rolne, w związku z którym domaga się płatności stanowi wspólną własność jej i zmarłego męża i obecnie prowadzi je wraz z 20-letnim synem, który podjął naukę w liceum dla dorosłych. Prawo do spadku po mężu mają oprócz niej i tego syna również pozostałe troje dzieci.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił również, dlaczego przyznano K. S. płatności w pomniejszonej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów tj. art. 105kpa.
W świetle tego przepisu umarza się postępowanie administracyjne, jeśli z jakichkolwiek przyczyn stanie się ono bezprzedmiotowe.
Śmierć strony zasadniczo nie stanowi podstawy umorzenia postępowania – w takiej sytuacji postępowanie podlega bowiem zawieszeniu (art. 97§1pkt.1 kpa), chyba że postępowanie dotyczy praw niedziedzicznych, które nie przechodzą na spadkobierców –w takiej sytuacji postępowanie od razu podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 4ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz.40 ze zm.) w przypadku śmierci producenta rolnego płatność przysługuje spadkobiercy, który przejął posiadanie gospodarstwa rolnego i złożył wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek spadkodawcy.
Z przepisu tego wynika, że uprawnienia przewidziane w powołanej ustawie są dziedziczne pod ściśle określonymi w niej warunkami. Z tego względu śmierć producenta rolnego w postępowaniu administracyjnym o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie powoduje automatycznie umorzenia postępowania, lecz w razie zgłoszenia się osoby należącej do kręgu ustawowych spadkobierców wymaga zawieszenia postępowania na podstawie art. 97§1pkt. 4kpa do czasu ustalenia przez organ czy osoba ta spełnia warunki określone w cyt. §7a ust.1 rozporządzenia tj. czy przejęła posiadanie gospodarstwa rolnego i czy składa wniosek o przyznanie płatności. Ustalenie kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie jest bez wątpienia zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia zależy wynik sprawy. (tak NSA w wyroku z dnia 10 sierpnia 2000r., I SA 528/00, Lex nr 54740) Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy to również sytuacji, gdy osoba wstępująca za zmarłego nie legitymuje się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku.
Jak wynika z akt sprawy , przedmiotowe gospodarstwo, do którego orzeczono dopłaty, jest obecnie w posiadaniu skarżącej i jej syna a nadto skarżąca podtrzymuje złożony jeszcze za życia męża wniosek o przyznanie płatności.
Z tych względów nie było podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, lecz należało kontynuować postępowanie z udziałem spadkobierców, ewentualnie wyznaczyć termin do złożenia wymaganych dokumentów, w tym w szczególności postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz wypełnienia formularza wniosku o przyznanie płatności.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §1pkt.1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI