II SA/Lu 679/21

II SA/Lu 679/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Brygida Myszyńska-Guziur
Grzegorz Grymuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 459/25 - Wyrok NSA z 2025-09-25
II OSK 938/22 - Wyrok NSA z 2025-01-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151; art. 153; art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 36a ust. 5 pkt 1; art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 471
art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 12 pkt 1
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i nakazania zamurowania otworów okiennych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. O. (dalej także jako: "inwestor" lub "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] nakazującą J. O. w terminie do dnia [...] grudnia 2021 r.:
- zamurowanie materiałem niepalnym otworów okiennych: dwóch o wymiarach 1,74 mx 1,46 m i dwóch o wymiarach 0,86 m x 0,57 m usytuowanych w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w M. G. od strony granicy z działką nr ewid. [...],
- likwidację otworu okiennego o wymiarach 0,75 m x 1,13 m zlokalizowanego w połaci dachowej przedmiotowego budynku od strony granicy z działką nr ewid. [...],
oraz zobowiązującej J. O. do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wraz z uzgodnieniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości M. G..
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości M. G..
Podczas oględzin ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek parterowy z poddaszem użytkowym, podpiwniczony. Budynek posiada konstrukcję murowaną, o wymiarach 7,15 m x 11,89 m, z dachem dwuspadowym, o konstrukcji drewnianej, krytym blachodachówką, ze spadkiem połaci w stronę działki sąsiedniej nr ewid. [...] i w stronę działki nr ewid. [...]. W ścianie budynku zwróconej w stronę działki nr ewid. [...] usytuowane są cztery otwory okienne: dwa o wymiarach 1,74 x 1,46 m, dwa o wymiarach 0,86 x 0,57 m, oraz jedno o wymiarach 0,75 x 1,13 m zlokalizowane w połaci dachowej. Budynek zlokalizowany jest w odległości 2,60 - 3,20 m od granicy z działką nr ewid. [...] oraz 3,0 - 3,60 m od granicy z działką nr ewid. [...] (zgodnie z granicą działek ustaloną w postępowaniu rozgraniczeniowym zatwierdzonym decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...]).
Obecna podczas oględzin A. O. - pełnomocnik J. O. podała, że omawiany budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym oraz pozwoleniem na budowę z 2009 r. Zgodnie z projektem budynek zlokalizowany jest w odległości 4,0 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]. W 2018 r. granice uległy zmianie wskutek rozgraniczenia zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] A. W. - pełnomocnik p. D. W. złożyła do protokołu oględzin żądanie zamurowania otworów okiennych zlokalizowanych w ścianie budynku zwróconej w stronę jej działki nr ewid. [...].
Analizując powyższe ustalenia, uznając, iż lokalizacja budynku mieszkalnego nie narusza przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie realizacji przedmiotowego budynku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], odmówił nakazania właścicielowi obiektu J. O. zamurowania czterech otworów okiennych: dwa o wymiarach 1,74 x 1,46 m, dwa o wymiarach 0,86 x 0,57 m usytuowanych w ścianie budynku zwróconej w stronę działki nr ewid. [...] oraz likwidacji jednego o wymiarach 0,75 x 1,13 m zlokalizowanego w połaci dachowej przedmiotowego budynku.
W związku z odwołaniem wniesionym przez D. W. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2018 r., znak: [...], utrzymał decyzję w mocy.
W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 876/18 oddalił skargę D. W. na decyzję LWINB, przy czym Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 657/20 uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję LWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w B. z dnia [...] lipca 2018 r.
Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji ustalił, iż budynek mieszkalny na działce nr ewid. [...] położonej w M. G. zrealizowany został na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].05.2009 r. znak; [...] Mapę do celów projektowych, wytyczenie oraz inwentaryzację obiektu wykonał obecnie nieżyjący uprawniony geodeta J. S.. Projekt zagospodarowania działki stanowiący załącznik do ww. decyzji pozwolenia na budowę odnosi lokalizację projektowanego budynku mieszkalnego jedynie od granic sąsiednich nieruchomości. Brak jest natomiast opisanych odległości od istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr ewid. [...] z działkami nr ewid. [...] oraz nr ewid. [...]. Przeprowadzający rozgraniczenie geodeta J. P. ustalił, "że w polu granice użytkowania pokrywają się z ewidencją, natomiast w zabudowie oraz za budynkami jest duża rozbieżność użytkowania ze stanem wynikającym z ewidencji gruntów". Na tej samej stronie protokołu granicznego geodeta stwierdza, że "strony jednoznacznie choć po długich naradach oświadczyły, że chcą przyjąć jako obowiązujące granice wynikające z ewidencji gruntów.".
W wyniku wystąpienia skierowanego do Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w B. uzyskano informację, że "mapa do celów projektowych dla działki [...] została opracowana w oparciu o mapę sytuacyjno-wysokościową miejscowości M. G.. Granice działek skartowano na mapę na podstawie operatu ewidencyjnego oraz stanu na gruncie" a "mapa sytuacyjno-wysokościowa dla wsi M. G. prowadzona jest w postaci analogowej, a wszelkie zmiany nanoszone były ręcznie przez wykonawców prac geodezyjnych co z kolei nie pozwala na jednoznaczne określenie kto, kiedy i na jakiej podstawie wprowadził dane na mapę".
Dla ustalenia zgodności usytuowania budynku z projektem zagospodarowania działki organ I instancji posłużył się mapą do celów projektowych sporządzoną na potrzeby rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...]. Przedmiotowa mapa została sporządzona dnia [...] marca 2018 r. czyli już po włączeniu dokumentacji technicznej z rozgraniczenia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w B., które nastąpiło w dniu [...] lutego 2018 r. Obydwie mapy do celów projektowych sporządzone są w skali 1:500 z tym że na jednej mapie jest stan granic z dnia [...] lutego 2009 r. natomiast na drugiej mapie z dnia [...] marca 2018 r. czyli po przeprowadzeniu rozgraniczenia. Mając obydwie mapy w tej samej skali dokonano ich wzajemnego nałożenia. Punktami odniesienia zostały budynki na sąsiednich działkach, które istniały zarówno na mapie do celów projektowych w 2009 r. jak również na mapie co celów projektowych z 2018 r. Po porównaniu przedmiotowych map organ I instancji stwierdził, że budynek będący przedmiotem postępowania jest przesunięty w kierunku południowo-wschodnim względem projektowanej lokalizacji oraz dodatkowo obrócony w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Z uwagi na to, że projektant nie opisał odległości projektowanego budynku od zabudowy na działkach sąsiednich dokonano ich manualnego pomiaru. Projektowana pomierzona odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym na działce nr ewid. [...], a budynkiem mieszkalnym na działce nr ewid. [...] wynosi około 6,75 m, natomiast od budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] wynosi około 9,00 m. Odległości rzeczywiste opisane na szkicu wykonanym w oparciu o pomiary rozgraniczeniowe przez geodetę J. P. wynoszą odpowiednio 8,73 m i 7,84 m (kolor zielony na dodatkowym szkicu wykonanym w oparciu o pomiary rozgraniczeniowe). Ponadto dokonano pomiaru wysunięcia budynku w stronę krawędzi jezdni względem linii łączącej dwa sąsiednie budynki. Projektowana odległość narożnika budynku od tej linii wynosi około 3,50 m natomiast ta sama odległość rzeczywista wynosi 4,79 m (kolor niebieski na dodatkowym szkicu wykonanym w oparciu o pomiary rozgraniczeniowe) co świadczy o tym, że budynek został zbliżony do krawędzi jezdni.
Powyższe ustalenia wskazują, że przedmiotowy budynek nie został zrealizowany w projektowanej lokalizacji, został przesunięty o około 1,16 m w stronę granicy działki nr ewid. [...] oraz około 1,29 m z kierunku jezdni.
W ocenie organu I instancji zmiana odległości względem sąsiednich budynków daje podstawę do stwierdzenia, że nie zostały zachowane projektowane odległości w stosunku do granic sąsiednich działek obowiązujących w dacie projektowania budynku. W omawianym przypadku ustalono, że nastąpiło zbliżenie budynku do granicy z działką nr ewid. [...] o około 1,16 m ścianą z otworami okiennymi i oknem usytuowanym w połaci dachu, które usytuowane jest około 0,4 m od krawędzi ściany co sprawia, że zmienił się obszar oddziaływania obiektu w stosunku do przedmiotowej działki.
Powyższe zdaniem organu I instancji spowodowało naruszenie § 12 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z uwagi na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nakazał inwestorowi zamurowanie materiałem niepalnym otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego i likwidację otworu okiennego zlokalizowanego w połaci dachowej budynku od strony granicy oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wraz z uzgodnieniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości M. G..
W wyniku odwołania wniesionego przez J. O. w sprawie orzekał Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakazujące zamurowanie i likwidację otworów okiennych oraz zobowiązujące do przełożenia projektu budowlanego zamiennego.
Tytułem wstępu organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Natomiast przepis art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego należało zastosować w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 13 lutego 2020 r.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, odwołując się do przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 36a Prawa budowlanego, wskazał, że przedmiotowy budynek mieszkalny na działce nr ewid. [...] położonej w M. G. zrealizowany został na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] jednak z naruszeniem projektowanych odległości w stosunku do granic sąsiednich działek obowiązujących w dacie projektowania budynku. Nastąpiło zbliżenie budynku do granicy z działką nr ewid. [...] o około 1,16 m ścianą z otworami okiennymi i oknem usytuowanym w połaci dachu, które usytuowane jest około 0,4 m od krawędzi ściany co sprawia, że zmienił się obszar oddziaływania obiektu w stosunku do przedmiotowej działki.
Powyższe usytuowanie przedmiotowego budynku jest niezgodne z wymaganiami zawartymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zgodnie bowiem z powyższym przepisem jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Jak podkreślił organ II instancji, z powyższego wynika, że inwestor naruszył obowiązujące przepisy techniczno-budowlane wobec czego słusznie organ I instancji wydał nakaz zamurowania przedmiotowych otworów okiennych i przedłożenia projektu budowlanego uwzględniającego wykonane roboty budowlane. Wskazać bowiem należy, iż organ nadzoru budowlanego powinien, przed zatwierdzeniem zamiennego projektu budowlanego, nałożyć na inwestorów obowiązek wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Niedopuszczalne jest bowiem zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego przewidującego rozwiązania, które naruszają prawo.
Organ stwierdził przy tym, że dopiero jednoznaczne i pewne ustalenie odległości usytuowania budynku od granicy działek istniejącej na gruncie w dacie budowy, umożliwi organom dokonanie oceny czy przedmiotowy obiekt zrealizowany został zgodnie z wymogami wynikającymi z zatwierdzonego projektu budowlanego oraz z przepisów techniczno- budowlanych, w tym § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, względnie czy doszło w tym zakresie do odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub z przepisach oraz czy odstępstwo to miało charakter istotny i co za tym idzie prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego w postaci art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
W tym kontekście organ podkreślił, że powyższe stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 675/20, który wiąże organ w przedmiotowej sprawie z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.). Art. 153 p.p.s.a. wyraża zasadę związania sądu oraz organu, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu. Ocena prawna, o której stanowi ten przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., oznacza, że takie orzeczenie ma podstawowe znaczenie dla prowadzonych po jego wydaniu postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, dotyczących powiązanych przedmiotowo spraw. Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku sądu i mają obowiązek zastosowania tego poglądu w pełnym zakresie. Ocena prawna sądu traci moc wiążącą jedynie w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
Wbrew zarzutom podnoszonym w odwołaniu organ II instancji uznał, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. są kompletne i wyczerpujące, dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a. Ocena dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ nadzoru budowlanego przyporządkowując ustalony stan faktyczny do norm prawa materialnego, co zresztą prawidłowo przebiegało w niniejszym postępowaniu, kategoryzując dane roboty budowlane, a w istocie ich efekt, posługuje się obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez J. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze zarzucono decyzji:
1. naruszenie prawa materialnego tj.
a) art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] nakazującej inwestorowi J. O. zamurowanie materiałem niepalnym otworów okiennych: dwóch o wymiarach [...] i dwóch o wym. [...] usytuowanych w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w M. G. od strony granicy z działką z działką nr ewid. [...]; likwidację otworu okiennego o wym. [...] zlokalizowanego w połaci dachowej przedmiotowego budynku od strony granicy z działką nr ewid. [...], a także zobowiązanie inwestora do przedłożenia projektu zamiennego wraz z uzgodnieniami, uwzględniającymi zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...], położonej w miejsc. M. G., podczas gdy stwierdzenie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno- budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę i nakazanie wykonania stosownych robót, nastąpiło w oparciu o dokonanie niewłaściwych pomiarów na gruncie, nieuwzględniających rzeczywistych odległości posadowionego na nieruchomości [...] w [...] budynku mieszkalnego;
b) art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez stwierdzenie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę i nakazanie wykonania stosownych robót, podczas gdy z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym okoliczności związanych z dokonanym na gruncie rozgraniczeniem zgodnie z przyjętą granicą ewidencyjną brak jest podstaw do stwierdzenia istotnego odstępstwa od prawomocnego pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...];
c) art. 34 ust. 3 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia granic działki lub terenu, a przez to w konsekwencji dokonanie i przyjęcie błędnych pomiarów przy określaniu projektowanych odległości w stosunku do granic sąsiednich działek obowiązujących w dacie projektowania budynku;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie:
a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego dalej jako k.p.a. (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) poprzez błędne ustalenie1 stanu faktycznego i w konsekwencji wydanie błędnego rozstrzygnięcia;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie słusznego interesu obywateli, objawiającego się w nakazaniu skarżącemu zamurowania łącznie czterech otworów okiennych oraz likwidację otworu okiennego, co stanowi niesłuszną ingerencję w jego prawo własności;
c) art. 7, 8, 9, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, niewypowiedzenie się co do wszystkich okoliczności wskazanych w odwołaniu z dnia [...] marca 2021 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], w tym nie ustosunkowanie się do twierdzeń czy:
• możliwe jest ustalenie uprzedniego przebiegu granicy wzdłuż linii drewnianego płotu, rozgraniczającego nieruchomości oznaczone numerami ewid. [...] i [...], ukazanego na zdjęciach dołączonych przez stronę postępowania, w tym również ewentualnych jego pozostałości, np. w postaci słupów;
• mapa do celów projektowych z dnia [...] marca 2018 r., będąca dowodem w niniejszym postępowaniu została sporządzona przed czy po dokonaniu rozgraniczenia nieruchomości o numerach [...] i [...] oraz jak to rzutowało na określenie odległości dzielącej ścianę budynku mieszkalnego od granicy nieruchomości;
• rzekomo wadliwie wykonany pomiar wykonany przez projektanta na planie zagospodarowania, podnoszony przez organ I instancji, mógł rzutować na prawidłowość wyznaczenia budynku w terenie, a jeśli tak to w jaki sposób i czy jest to błąd zawiniony czy nie; a w konsekwencji uznanie, iż strona skarżąca nie zachowała wymaganych przepisami prawa odległości od granicy działki.
Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organy nie naruszyły także przepisów prawa materialnego.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych.
Organy administracji dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Organy zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść stosowanych w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym te odnoszące się do nieruchomości, której właścicielem pozostaje skarżący oraz nieruchomości z nią sąsiadującej.
Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Część dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona.
Podkreślić należy również, że także sam skarżący nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organy nie naruszyły także dyspozycji art. 6 k.p.a.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.
W sprawie organy działały na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję zobowiązującą inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wraz z uzgodnieniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce położonej w miejscowości M. G. i oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] oraz wykonania robót budowlanych w postaci zamurowania materiałem niepalnym i likwidacji otworów okiennych usytuowanych w ścianie i połaci dachowej budynku od strony granicy z działką nr [...].
Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."), w tym przede wszystkim art. 36a ust. 5 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 tej ustawy. Przepisy te, zgodnie z dyspozycją art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), stosować należało w brzmieniu dotychczas obowiązującym, natomiast art. 36a ust. 5 p.b. - z uwagi na przywołane przez organ przepisy intertemporalne - stosować należało w brzemieniu obecnie obowiązującym (art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r.).
Z uwagi na to, że sporny budynek wykonany został na podstawie pozwolenia na budowę prawidłowo przedmiotowe postępowanie prowadzono w trybie tzw. postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 prawa budowlanego.
Mając na względzie to, że zaskarżoną decyzją nałożono na właściciela obiektu budowlanego obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie czy i jakich odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym dopuszczono się przy wykonywaniu budynku oraz czy odstępstwa te mają charakter odstąpienia istotnego w rozumieniu art. 36a ust. 5 prawa budowlanego. Okoliczność ta, w świetle art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., warunkowała także możność nakazania inwestorowi wykonania określonych robót budowlanych.
W ocenie organów przedmiotowy budynek mieszkalny, choć wykonywany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2009 r., to jednak zrealizowany został z naruszeniem projektowanych odległości w stosunku do granic sąsiednich działek obowiązujących w dacie projektowania budynku, a mianowicie nastąpiło zbliżenie budynku do granicy z działką nr ewid. [...] o około 1,16 m ścianą z otworami okiennymi i oknem usytuowanym w połaci dachu, które usytuowane jest około 0,4 m od krawędzi ściany co sprawia, że zmienił się obszar oddziaływania obiektu w stosunku do przedmiotowej działki oraz, że takie usytuowanie budynku jest niezgodne z wymaganiami zawartymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W realiach sprawy takie ustalenia i oceny należy w całości podzielić.
W świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego w sprawie nie budzi wątpliwości, że sporny budynek mieszkalny wykonany został w sposób obiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Przy realizacji tego obiektu budowlanego nie zachowano bowiem określonej w projekcie zagospodarowania terenu, stanowiącym element projektu budowlanego, odległości 4 m, w jakiej budynek mieszkalny powinien zostać usytuowany w stosunku do granicy z działką nr [...].
Jako, że zarzucane inwestorowi odstąpienie od projektu budowlanego polegało na wykonaniu budynku z naruszeniem projektowanych odległości w stosunku do granic sąsiednich działek, rozstrzygające znaczenie w sprawie miało więc ustalenie w jakiej odległości od granicy z działką nr [...] został faktycznie wybudowany budynek mieszkalny na działce nr [...].
Na wadliwości ustaleń dokonanych w tym zakresie i konieczność jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii zwrócono także uwagę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 657/20, który wiązał w sprawie tak organy administracji, jak i orzekający obecnie Sąd.
Jest to okoliczności istotna albowiem zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Art. 153 p.p.s.a. wyraża zasadę związania sądu oraz organu, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
Przepis ten, na mocy odesłania zawartego w art. 193 p.p.s.a., ma również zastosowanie do orzekającego co do istoty sprawy Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie organy nie uchybiły art. 153 p.p.s.a. Przeciwnie, rozstrzygając w sprawie organy nie tylko przywołały przepis art. 153 p.p.s.a. i wyrok wydany w sprawie sygn. akt II OSK 657/20, ale również uwzględniły oceny prawne przedstawione w tym orzeczeniu.
Podkreślić należy, że ocena prawna, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., to nie tylko sama wykładnia normy prawnej w ścisłym tego słowa znaczeniu, sprowadzająca się do ustalenia treści przepisu, ale przede wszystkim wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych oraz sposobu ich zastosowania w konkretnych okolicznościach związanych z rozpoznawaną sprawą.
Organy zastosowały się do ocen prawnych oraz wykonały zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazania co do dalszego postępowania.
W celu wykonania powyższych wskazań i ustalenia zgodności usytuowania budynku z projektem zagospodarowania działki organ I instancji posłużył się mapą do celów projektowych sporządzoną na potrzeby rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] oraz wcześniejszą mapą do celów projektowych sporządzoną i stanowiącą element projektu budowlanego dotyczącego budową spornego budynku mieszkalnego inwestora na działce nr [...].
Jak wyjaśniał organ pierwsza z tych map została sporządzona dnia [...] marca 2018 r. czyli już po włączeniu dokumentacji technicznej z rozgraniczenia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w B., które nastąpiło w dniu [...] lutego 2018 r. Obydwie mapy do celów projektowych sporządzone są w skali 1:500 z tym że na jednej mapie jest stan granic z dnia [...] lutego 2009 r. natomiast na drugiej mapie z dnia [...] marca 2018 r. czyli po przeprowadzeniu rozgraniczenia. Mając obydwie mapy w tej samej skali dokonano ich wzajemnego nałożenia. Punktami odniesienia zostały budynki na sąsiednich działkach, które istniały zarówno na mapie do celów projektowych w 2009 r. jak również na mapie co celów projektowych z 2018 r. Po porównaniu przedmiotowych map organ I instancji stwierdził, że budynek będący przedmiotem postępowania jest przesunięty w kierunku południowo-wschodnim względem projektowanej lokalizacji oraz dodatkowo obrócony w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Z uwagi na to, że projektant nie opisał odległości projektowanego budynku od zabudowy na działkach sąsiednich dokonano ich manualnego pomiaru. Projektowana pomierzona odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym na działce nr ewid. [...], a budynkiem mieszkalnym na działce nr ewid. [...] wynosi około 6,75 m, natomiast od budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] wynosi około 9,00 m. Odległości rzeczywiste opisane na szkicu wykonanym w oparciu o pomiary rozgraniczeniowe przez geodetę J. P. wynoszą odpowiednio 8,73 m i 7,84 m (kolor zielony na dodatkowym szkicu wykonanym w oparciu o pomiary rozgraniczeniowe). Ponadto dokonano pomiaru wysunięcia budynku w stronę krawędzi jezdni względem linii łączącej dwa sąsiednie budynki. Projektowana odległość narożnika budynku od tej linii wynosi około 3,50 m natomiast ta sama odległość rzeczywista wynosi 4,79 m (kolor niebieski na dodatkowym szkicu wykonanym w oparciu o pomiary rozgraniczeniowe) co świadczy o tym, że budynek został zbliżony do krawędzi jezdni.
Powyższe ustalenia podsumowano stwierdzaniem, że przedmiotowy budynek nie został zrealizowany w projektowanej lokalizacji, został przesunięty o około 1,16 m w stronę granicy działki nr ewid. [...] oraz około 1,29 m z kierunku jezdni.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowość tych ustaleń.
Ustalenia te dokonane zostały na podstawie zgormadzonych w sprawie map, które w sposób jasny jednoznaczny obrazowały przebieg granicy ewidencyjnej pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...].
Podkreślić przy tym należy, że wykorzystane przez organy mapy obrazowały tak stan z daty budowy spornego budynku mieszkalnego, a więc stan sprzed rozgraniczenia nieruchomości, jak i stan z daty dokonywanego w 2018 r. rozgraniczenia nieruchomości.
Zauważyć należy także, że mapy do celów projektowych to mapy powstające na bazie mapy zasadniczej. Są więc to opracowanie kartograficzne, wykonane z wykorzystaniem wyników pomiarów geodezyjnych i materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym również danych z ewidencji gruntów i budynków.
Mapy takie obrazują więc stan wynikający z ewidencji gruntów i budynków.
W kwestii ustalenia granic pomiędzy działkami wyjaśnić należy, że rozgraniczenie nieruchomości nie należy do zadań organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 p.b., lecz jest odrębnym postępowaniem prowadzonym w trybie art. 29 i następne ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Organy natomiast, w oparciu o posiadaną dokumentację geodezyjną, w tym w szczególności mapy ewidencyjne, powinny ustalić położenie przedmiotowych nieruchomości, jak też powinny stwierdzić w toku postępowania, gdzie przebiega granica pomiędzy tymi terenami. Ustalenia takie nie są tożsame z rozgraniczeniem nieruchomości, lecz stanowią przesłankę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy. Ustaleń takich, ze skutkiem deklaratoryjnym, a więc stwierdzającym powinien dokonać organ samodzielnie, odwołując się w tym celu do istniejącej dokumentacji geodezyjnej.
Organy zatem, odwołując się przede wszystkim do map ewidencyjnych, powinny ocenić jak przebiega granica między nieruchomościami.
W taki też sposób zagadnienie to oceniły w sprawie organy odwołując się w tym zakresie do map zawierających dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W tym miejscu podkreślić należy, że ze wszystkich map znajdujących się w aktach sprawy, w tym także z mapy sporządzonej na zlecenie inwestora przy opracowaniu projektu budowlanego budynku mieszkalnego wykonanego na działce nr [...], wynika, że przebieg tzw. granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr [...] i [...] (poprzednio [...]), a więc granicy wykazywanej na mapach ewidencyjnych był taki sam.
Na wszystkich mapach granica ewidencyjna pomiędzy tym nieruchomościami w obrębie budynków biegnie linią prostą wyznaczoną, posługując się oznaczeniami z dokumentów rozgraniczeniowych, przez punkty [...] i [...].
Jak wynika z ustaleń i wyliczeń organów w stosunku do granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr [...] i [...] (k.123-126 akt administracyjnych) nie została zachowana określona w projekcie budowlanym odległości 4 m usytuowania budynku mieszkalnego w stosunku do granicy z nieruchomością sąsiednią. Odległość ta jest bowiem istotnie mniejsza niż wymagana projektem budowlanym i przepisami techniczno-budowlanymi odległość 4 m od granicy z sąsiednią działką nr [...].
Zauważyć przy tym należy, że przywoływana przez strony, jak i wymieniona w orzeczeniach sądów administracyjnych poprzednio orzekających w sprawie, tzw. "stara" granica nieruchomości to w istocie nie granica nieruchomości w sensie prawnym, lecz linia wyznaczająca na gruncie, istniejący w czasie rozgraniczenia, stan użytkowania i władania przygranicznymi pasami gruntu (k.17-19 akt administracyjnych).
Linia obrazująca stan władania, a więc de facto posiadania gruntu, nie może zostać uznana za linię wyznaczającą granicę nieruchomości. Wyznaczenia granic nieruchomości dokuje się według stanu prawnego, a nie faktycznego. Stan prawny to przede wszystkim zdarzenia skutkujące nabyciem i utratą prawa własności nieruchomości. Samo posiadanie, czy też użytkowanie przygranicznych pasów gruntu, dopóki nie doprowadzi w sposób przewidziany prawem do nabycia i utraty prawa własności, nie wyznacza stanu prawnego i granic nieruchomości. Oczywiście przez "stan prawny" rozumieć należy także ewentualne zasiedzenie przygranicznych pasów ziemi, jednakże do stwierdzenia zaistnienie tego typu zdarzeń prawnych nie jest uprawniony ani organ administracyjny prowadzący postępowania na podstawie przepisów prawa budowlanego, ani sąd administracyjny. Stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie następuje w postępowaniu cywilnym prowadzonym przed sądem powszechnym.
Podsumowując należy stwierdzić, że przywoływana przez strony tzw. "stara" granica nieruchomości nie wyznaczała granicy nieruchomości w sensie prawnym, lecz jedynie obrazowała istniejący na gruncie stan użytkowania i władania przygranicznymi pasami gruntu.
Na marginesie już więc tylko należy wskazać, że nawet gdyby kierować się wykazanym w dokumentach rozgraniczeniowych stanem władania przygranicznymi pasami ziemi (k.17-19 akt administracyjnych) to i tak należałoby stwierdzić, że inwestor przy wykonywaniu budynku mieszkalnego nie zachował wymaganej projektem budowlanym odległości 4 m od takiej linii.
Wskazywał już na to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 657/20 podnosząc, że analiza dokumentacji z postępowania rozgraniczeniowego zdaje się bowiem sugerować, iż odległość narożnika budynku oznaczonego na mapie rozgraniczenia z k. 17 akt administracyjnych jako pkt 15 od starej granicy musiała być mniejsza niż 3,85 m (2,6 m odległości od nowej granicy + 1,25 m pomiędzy starą, a nową granicą na wysokości pkt nr 310 bo granice "stara" i "nowa" a jednocześnie ewidencyjna na tym odcinku są zbieżne) i mogła wynosić około 3,6 m.
Uwagę tą należy w całości podzielić. Z miar podanych na szkicu wyznaczenia punktów granicznych (k.17, 99 akt administracyjnych) oraz uwzględniając, że linia władania wyznaczona ogrodzeniem biegnie ukośnie, zwężając się w kierunku wschodnim, wnioskować należy, że południowo-zachodni narożnik budynku mieszkalnego został usytuowany w odległości mniejszej niż 3,85 m (2,60 m + 1,25 m) od linii obrazującej stan użytkowania gruntu.
Powyższe uwagi przedstawiono jedynie na marginesie albowiem jak już wskazywano granicy nieruchomości nie wyznaczał w sprawie stan władania gruntami w czasie dokonywanego rozgraniczenia.
Podsumowując należy stwierdzić, że przy realizacji spornego budynku mieszkalnego nie została zachowana określona w projekcie budowlanym odległość 4 m pomiędzy obiektem budowlanym a granicą z nieruchomością sąsiednią - działką nr [...].
Niewątpliwie więc w sprawie zaistniało odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na niezachowaniu projektowanej odległości w stosunku do granicy sąsiedniej działki.
W ocenie Sądu odstąpienie takie uznać należy za istotne odstąpienie w rozumieniu art. 36a ust. 5 prawa budowlanego.
W kwestii tej w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że zmiana lokalizacji obiektu budowlanego na terenie inwestycji stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego niezależnie od daty wykonania robót budowlanych, a w szczególności niezależnie od faktu, czy obiekt budowlany został wzniesiony przed wejściem w życie art. 36a ust. 5 p.b., czy też po tej dacie (tak. m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 11 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1179/20).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie jest to pogląd zbyt daleko idący albowiem pamiętać należy o tym, że obecnie istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, które skutkuje zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany (art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b.).
Oczywiście zmiana lokalizacji obiektu budowlanego w terenie skutkuje tym, że z jednej strony zwiększa się odległość budynku od granic nieruchomości sąsiednich, zaś z innej strony odległość ta się zmniejsza. Możliwa jednakże jest taka sytuacja, że np. w przypadku działki o znacznej powierzchni nawet razie zmniejszenia z którejś ze stron odległości pomiędzy budynkiem a granicą z nieruchomością sąsiednią odległość ta pozostaje nadal na tyle duża, że w ogóle nie można mówić o zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu na działkę sąsiednią.
W sytuacji jednak, gdy tak jak w niniejszej sprawie, dochodzi do zmiany lokalizacji obiektu budowlanego w terenie i zmniejszenia odległości pomiędzy budynkiem mieszkalnym oraz granicą nieruchomości sąsiedniej poniżej wartości określonych w art. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm. - dalej jako: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków" lub "r.w.t.b.u."), naruszenie takie kwalifikować należy jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 prawa budowlanego. Jest to bowiem zmiana projektu zagospodarowania terenu, które skutkuje zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany.
Skoro zaś przy wykonaniu przedmiotowego budynku mieszkalnego doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego to w sprawie znajdował zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., który stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Powyższe uprawniało organy do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wraz z uzgodnieniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości M. G..
Wskazać należy, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. oprócz zobowiązania do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, pozwala także organowi prowadzącemu postępowanie naprawcze do nałożenia na inwestora - w razie potrzeby - obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie organ skorzystał z takiego uprawnienia nakładając dodatkowo na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych w postaci zamurowania materiałem niepalnym dwóch otworów okiennych usytuowanych w ścianie budynku oraz likwidacji otworu okiennego o w połaci dachowej budynku. Nałożenie na inwestora takiego obowiązku znajduje bezpośrednie umocowanie w treści art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w związku z czym brak jest podstaw do uznania takiego rozstrzygnięcia za niezgodne z prawem.
Z tych też względów brak było podstaw do uznania, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia opisanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego.
Podkreślić należy, że zarzuty te, tak w odniesieniu do przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, opierały się w istocie na twierdzeniu o wadliwym ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami.
Kwestia ta, a więc to jak przebiega granica pomiędzy nieruchomościami w przedmiotowej sprawie została ustalona prawidłowo iw sposób zgodny z prawem.
W zakończeniu zauważyć należy natomiast, że złożona do akt postępowania administracyjnego decyzja rozgraniczeniowa nie zwiera w istocie rozstrzygnięcia ustalającego przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...].
Z osnowy decyzji wynika wprawdzie, że orzekano w niej o rozgraniczeniu działki nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi, tj. działkami nr [...] i nr [...], jednakże samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji dotyczy ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] wzdłuż linii biegnącej od punktu [...] przez punkty [...] i [...] do punktu [...] (k.20 akt administracyjnych), a więc linii biegnącej pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] (k.99 akt administracyjnych).
Brak jest więc w sentencji decyzji rozgraniczeniowej rozstrzygnięcia ustalającego przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], przy czym strony, pomimo pewnych wątpliwości, wskazały ostatecznie, że jest to jedyna decyzja wydana w przedmiocie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości (k.121v-122 akt sądowych).
Jeżeli faktycznie, jak wskazywały na rozprawie strony, byłaby to jedyna decyzja dotycząca rozgraniczenia ich nieruchomości, to wskazywałoby to, że brak jest w istocie decyzji ustalającej przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]
Okoliczność taka, tj. to, że brak jest w istocie decyzji ustalającej w sposób wiążący organy przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], nie zmienia w żaden sposób ocen i ustaleń przedstawionych wyżej.
W takiej sytuacji ustalenia gdzie przebiega granica pomiędzy nieruchomościami powinno się dokonać według tzw. granicy ewidencyjnej, a więc granicy wykazywanej na mapach ewidencyjnych, czego w sprawie organy dokonały. Zauważyć należy także, że samo rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami dokonywane było według stanu prawnego wynikającego z ewidencji gruntów, a nie według stanu użytkowania. Sam zaś stan władania przygranicznymi pasami gruntów nie mógł uzasadniać w niniejszym postępowaniu twierdzenia o innym przebiegu granicy albowiem, jak już wskazywano, ustalenie związanych z posiadaniem nieruchomości skutków w postaci nabycia i utraty prawa własności, w tym także zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, należy do wyłącznej kognicji sądów powszechnych, a nie organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie na podstawie przepisów prawa budowlanego.
W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.