Orzeczenie · 2024-12-19

II SA/Lu 655/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Miejsce

Lublin

Data

2024-12-19

NSAnieruchomościWysokawsa

nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościgospodarka nieruchomościamidecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnegminawojewoda WSAprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Wojewody Lubelskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Lubelskiego o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości na rzecz Gminy Lublin. Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości nabytej przez Gminę aktem notarialnym w 1992 r. Organy administracji uznały, że zastosowanie ma art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), zgodnie z którym przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa lub gminy na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Sąd, kierując się zasadą związania oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach w tej sprawie (II SA/Lu 1217/16, II SA/Lu 175/22, I OSK 1717/22), uznał, że kwestia zastosowania art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. jest już przesądzona. Jednakże, Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), ponieważ zaniechały prawidłowego ustalenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany i czy nieruchomość stała się zbędna na ten cel, co jest kluczowe dla zastosowania art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Sąd podkreślił, że poprzednie orzeczenia nie przesądzały o spełnieniu tych przesłanek. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zobowiązując organy do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem celu nabycia nieruchomości i jego realizacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście nabycia na podstawie umowy cywilnoprawnej oraz prawidłowego ustalania przesłanek zbędności nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez gminę w określonym okresie i na podstawie konkretnych przepisów. Wymaga analizy celu nabycia i jego realizacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nabycie nieruchomości przez gminę na podstawie umowy cywilnoprawnej w okresie obowiązywania ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości może być traktowane jako nabycie w trybie wywłaszczeniowym, uzasadniające zastosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz gminy na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nawet jeśli nabycie nastąpiło w drodze umowy cywilnoprawnej, pod warunkiem, że umowa ta była związana z zamiarem wywłaszczenia i realizacją celu publicznego.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach, uznał, że art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. obejmuje również nabycia w drodze umowy cywilnoprawnej, jeśli miały one charakter przymusowy lub były związane z realizacją celów publicznych w ramach procedury wywłaszczeniowej.

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, zgodnie z art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), zaniechając prawidłowego ustalenia celu wywłaszczenia oraz tego, czy nieruchomość stała się zbędna na ten cel.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że poprzednie orzeczenia sądowe nie przesądzały o spełnieniu przesłanek zwrotu nieruchomości z powodu jej zbędności, a jedynie o zastosowaniu art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. Organy ograniczyły się do stwierdzenia zbędności nieruchomości, nie badając wystarczająco celu nabycia i jego realizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Lubelskiego oraz decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 22 kwietnia 2024 r.

Przepisy (15)

Główne

u.g.n. art. 216 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepisy rozdziału 6 działu III (o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa lub gminy na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, niezależnie od formy nabycia (decyzja lub umowa cywilnoprawna związana z celem publicznym).

u.g.n. art. 136 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomość wywłaszczona może być zwrócona właścicielowi lub jego następcy prawnemu, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

u.g.n. art. 137 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa przesłanki zwrotu nieruchomości, w tym gdy stała się zbędna na cel wywłaszczenia lub gdy cel ten nie został zrealizowany.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w celu prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 49 § ust. 3

Dotyczy obowiązku wyznaczenia terminu do zawarcia umowy w przypadku nabycia nieruchomości na cele publiczne.

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 49

Dotyczy nabywania nieruchomości na cele publiczne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1