II SA/Lu 654/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-01-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennefarma fotowoltaicznaOZEustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymsąd administracyjnyorzecznictwoinwestycje

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, potwierdzając, że dla tego typu inwestycji nie stosuje się wymogów dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej.

Skarżący J. i J. Z. domagali się uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, argumentując m.in. naruszeniem art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) oraz brakiem analizy dobrego sąsiedztwa. Sąd oddalił skargę, opierając się na wcześniejszej wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. dokonanej w tej samej sprawie, zgodnie z którą instalacje OZE są wyłączone z wymogów dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej. Sąd uznał również, że nie była wymagana decyzja środowiskowa ani opinia sanepidu.

Sprawa dotyczyła skargi J. i J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Annopola o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 0,99 MW. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów u.p.z.p., w szczególności art. 61 ust. 3, argumentując, że dla inwestycji OZE o mocy powyżej 100 kW (w okresie składania wniosku obowiązywał art. 10 ust. 2a u.p.z.p.) nie można było pominąć wymogów dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej. Kwestionowali również brak decyzji środowiskowej i innych opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podkreślając, że jest związany własną, wcześniejszą wykładnią art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (sygn. akt II SA/Lu 585/23), zgodnie z którą instalacje OZE są wyłączone z wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Sąd uznał, że językowe znaczenie przepisu jest jasne i nie wymaga uwzględniania przepisów dotyczących studium uwarunkowań czy planu miejscowego w kontekście decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, sąd stwierdził, że dla farmy o wskazanej mocy i lokalizacji nie była wymagana decyzja środowiskowa ani inne opinie, a kwestia dostępu do drogi publicznej została uzgodniona z GDDKiA. Rozstrzygnięcie potwierdza dominującą linię orzeczniczą w zakresie stosowania art. 61 ust. 3 u.p.z.p. do instalacji OZE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dla instalacji odnawialnych źródeł energii, w tym farm fotowoltaicznych, nie stosuje się wymogów dotyczących dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na własnej, wiążącej wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p., stwierdził, że jego językowe znaczenie jest jasne i wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji OZE, niezależnie od ich mocy. Przepisy dotyczące studium uwarunkowań i planu miejscowego (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a u.p.z.p.) nie wpływają na tę wykładnię w kontekście decyzji o warunkach zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust.1 pkt 3-6, ust.3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania oceną prawną i wskazaniami sądu w poprzednim orzeczeniu.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 10 § ust.2a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczył wymogu ustalania w studium rozmieszczenia urządzeń OZE o mocy większej niż 500 kW (w okresie składania wniosku).

u.p.z.p. art. 15 § ust.3 pkt 3a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczył określania w planie miejscowym granic terenów pod urządzenia OZE o mocy większej niż 100 kW.

u.o.z.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska art. 73

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska art. 75

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 ust.1 pkt 54

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłączenie stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. do instalacji OZE na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., zgodnie z wykładnią sądu. Brak wymogu uzyskania decyzji środowiskowej dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 0,99 MW. Prawidłowe ustalenie warunków zabudowy przez organ I instancji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez pominięcie przepisów dotyczących lokalizacji urządzeń OZE (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a u.p.z.p.) i wymogów dobrego sąsiedztwa. Brak decyzji RDOŚ. Brak ustaleń w zakresie komunikacji. Nieuwzględnienie bliskości zabudowy mieszkaniowej i planowanego parku krajobrazowego. Brak opinii sanepidu i badań nad wpływem pola elektromagnetycznego.

Godne uwagi sformułowania

Językowe znaczenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie pozostawia wątpliwości. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy. Za prawidłowe uznać należy stanowisko przyjęte w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, iż lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji (dobrego sąsiedztwa) oraz dostępu do drogi publicznej.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Grymuza

sędzia

Brygida Myszyńska-Guziur

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w zakresie wyłączenia wymogów dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej dla instalacji OZE, niezależnie od ich mocy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów u.p.z.p. w kontekście instalacji OZE i może być ograniczone zmianami legislacyjnymi lub odmienną wykładnią w przyszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej tematyki OZE i warunków zabudowy, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej interpretacji przepisów, która ma znaczenie dla wielu inwestorów.

Farma fotowoltaiczna bez sąsiada? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis o warunkach zabudowy.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 654/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Grzegorz Grymuza
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1073
art. 61 ust.1  pkt 3- 6, art. 61 ust.3, art. 10 ust.2a, art. 15 ust.3 pkt 3a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
Dz.U. 2017 poz 1148
art. 2 pkt 13
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska – Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025r. sprawy ze skargi J. Z. i J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 czerwca 2024r., znak: SKO.41/6015/LI/2023 w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r., SKO.41/6015/LI/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania m.in. J. Z. i J. Z. utrzymało w mocy, wydaną na wniosek K. K. z 2 czerwca 2022r. - na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 3-6 i art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977, dalej jako "u.p.z.p.") - decyzję Burmistrza Annopola z dnia 28 października 2022 r., znak: GDP.6730.12.2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej do 0,99 MW zlokalizowanej na działce o nr ew. [...], obręb R. N., gm. A..
Organ I instancji określił parametry projektowanej inwestycji oraz wymagania dotyczące ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. W zakresie ustaleń dotyczących rodzaju, funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu wskazał, że planowana inwestycja to obiekt infrastruktury technicznej, służący do wytwarzania energii elektrycznej, a jego budowa obejmuje realizację instalacji odnawialnych źródeł energii (o mocy zainstalowanej powyżej 500 kW), w tym moduły fotowoltaiczne na wolnostojących konstrukcjach wsporczych, konstrukcję montażową wolnostojącą, string-boxy, inwertery (falowniki), wolnostojącą kontenerową stację transformatorową SN/nN, przewody elektryczne, maszty monitoringu, ogrodzenie, instalację odgromową i przeciwprzepięciową. W zakresie parametrów i wymagań odnoszących się do ochrony oraz kształtowania ładu przestrzennego ustalił, że montaż paneli fotowoltaicznych nastąpi na konstrukcjach wsporczych, wkręcanych lub wbijanych w ziemię, budowa stacji transformatorowej nastąpi na fundamencie o powierzchni do 50 m2, wysokość zabudowy to maksymalnie 4,0 m, wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji - maksymalnie 75%; wysokość ogrodzenia terenu przeznaczonego pod inwestycję - do 2,5 m. Linię nieprzekraczalnej zabudowy ustalono zgodnie z załącznikiem graficznym - 25 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej nr 74. Inwestycja nie jest zaliczana ani realizowana w ramach przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z decyzją: projekt budowlany winien spełniać wymagania i ograniczenia w zagospodarowaniu terenu wynikające z potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w art. 73 i 75 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.). Wskazał też, że w zakresie obsługi infrastruktury technicznej nie przewiduje się zaopatrzenia w wodę, odprowadzania ścieków, wytwarzania odpadów, natomiast zaopatrzenie w energię elektryczną nastąpi ze źródeł własnych.
Organ zaniechał natomiast dokonania ustaleń w zakresie komunikacji oraz nie zbadał warunków tzw. dobrego sąsiedztwa (art.61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.).
Odwołania od powyższej decyzji złożyli wspólnie J. Z. i J. Z. oraz B. C. i K. C., wskazując na istniejącą w odległości 20 m od terenu inwestycji zabudowę mieszkaniową, a także obowiązujący na działkach sąsiednich miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przewidujący na tym terenie zabudowę mieszkaniową.
Decyzją z dnia 24 maja 2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uchyliło decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia podnosząc, że organ przedwcześnie zastosował art. 61 ust. 3 u.p.z.p., odstępując od oceny wszystkich wymaganych ustawowych przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, w szczególności tych wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Na skutek sprzeciwu K. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 585/23 uchylił decyzję Kolegium wskazując, że językowe znaczenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie pozostawia wątpliwości, zaś jego treść przesądza wprost, że ust. 1 pkt 1 i 2 art. 61 u.p.z.p. nie stosuje się m.in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (aktualny t.j. - Dz. U. z 2023 r. poz. 1436 ze zm., dalej jako "u.o.z.e.") i to niezależnie od mocy instalacji.
Rozpatrując ponownie odwołanie od decyzji organu I instancji, Kolegium – mając na uwadze wykładnię art. 61 ust. 3 u.p.z.p. dokonaną przez Sąd - podzieliło stanowisko organu I instancji, że zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy dla spornej farmy fotowoltaicznej i zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium przytoczyło treść regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie, tj. art. 59 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 – 6 u.p.z.p., który określa warunki jakie muszą być łącznie spełnione, by decyzja mogła być pozytywna.
W pierwszej kolejności podniosło, że do spornej farmy nie stosuje się warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 2 u.p.z.p., co wynika z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., na co jednoznacznie wskazał WSA w wydanym w niniejszej sprawie wyroku.
Stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e., a do takich należy sporna farma fotowoltaiczna. Przy wydawaniu decyzji o warunkach dla tej inwestycji organ I instancji zasadnie więc pominął badanie warunku tzw. dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. – "co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu") oraz warunek dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. – " teren ma dostęp do drogi publicznej").
Kolegium podniosło, że w realiach przedmiotowej sprawy kluczowe było spełnienie przez planowaną inwestycję jedynie warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p.
Badając warunek uzbrojenia terenu (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. – "istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego") Kolegium wskazało, że dla inwestycji nie przewiduje się zaopatrzenia w wodę, odprowadzania ścieków, zaopatrzenia w gaz, konieczności usuwania odpadów, ani przyłączy do źródeł ogrzewania; w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną inwestycja zostanie z nią połączona i będzie stanowiła jeden z elementów infrastruktury elektroenergetycznej. Podkreśliło, że celem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z planowanych obiektów budowlanych (wyrok WSA w Poznaniu z 15 grudnia 2021 r., IV SA/Po 881/21).
Odnosząc się do wymogów dotyczących ochrony gruntów rolnych i leśnych (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. – "teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1") Kolegium wskazało, że projekt decyzji został uzgodniony z właściwym organem tj. Starostą Kraśnickim.
Wskazało, że zapewniono również dostęp terenu inwestycji do drogi publicznej (postanowienie uzgadniające Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 15 września 2022 r.).
Stwierdziło, że decyzja nie narusza przepisów odrębnych (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. – "decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi").
Ponadto Kolegium wyjaśniło, że ustalenie warunków zabudowy jedynie części działek nr ewid.[...] i [...] nie stanowi naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Wprawdzie zasadniczo terenem inwestycji jest obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, jednak w szczególnych okolicznościach dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy dla części działek. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem część działek nr ewid.[...] i [...] nieobjęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, podlega regulacjom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym dla tych części nieruchomości ustalenie warunków zabudowy jest niedopuszczalne w świetle art. 59 ust. 1 u.p.z.p.
Końcowo podniosło, że decyzja o warunkach zabudowy nie musi w sposób precyzyjny i dokładny ustalać posadowienia budynków lub budowli, a jedynie dopuszcza na danym terenie inwestycję określonego rodzaju i określa jej parametry graniczne. Problematyka wpływu instalacji fotowoltaicznej na działki sąsiadujące po jej zrealizowaniu nie jest w niej sposób ostateczny rozstrzygana. Obowiązkiem inwestora jest niedopuszczenie do niedozwolonych immisji i negatywnego wpływu na działki sąsiadujące.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. Z. i J. Z., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji zarzucając:
1. naruszenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez pominięcie tych przepisów u.p.z.p., które regulują kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a u.p.z.p.);
2. brak stanowiska RDOŚ wyrażonego w formie decyzji;
3. brak ustaleń w zakresie komunikacji;
4. nieuwzględnienie, że inwestycja jest oddalona od istniejącej zabudowy mieszkaniowej w odległości zaledwie 20 m, a na działkach sąsiednich obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidujący na tym terenie zabudowę mieszkaniową;
5. teren objęty inwestycją jest położony w pobliżu planowanego Parku Krajobrazowego "Małopolski Przełom Wisły", w niedalekim sąsiedztwie znajdują się także obszary mające znaczenie historyczne i kulturowe;
6. brak opinii sanepidu i brak badań naukowych na temat negatywnego wpływu pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez farmę fotowoltaiczną na zdrowie i życie ludzi (wytwarzanie "hałasu" czyli brudnej energii, pola magnetycznego wytworzonego przez prąd doziemny oraz mikrofale będą – zdaniem skarżących- wywoływać powstawanie różnego rodzaju chorób).
Skarżący argumentując zarzut naruszenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. podnieśli, że należało dokonywać jego wykładni z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p., który został dodany do u.p.z.p. w dniu 30 października 2021 r. ustawą z dnia 17 września 2021 r. /Dz.U.2021.1873/ zmieniającej u.p.z.p.) i obowiązywał do 24 września 2023 r. (został uchylony ustawą zmieniającą z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz.U.2023.1688) r. Przepis ten wymagał, by obszary, na których mają być rozmieszczone urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW (pierwotnie 100 kW) były ustalane w studium.
Powołując się na wybrane orzeczenia sądowe dotyczące stosowania tego przepisu podnieśli, że nie sposób uznać, że lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., miałaby być - na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Brzmienie art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. dowodzi, że wolą ustawodawcy jest, aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. Nie wyklucza to oczywiście możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy takiej inwestycji, ale wówczas wymagane jest spełnienie wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. (m.in. wyroki NSA o sygn. akt: II OSK 794/16, II OSK 2727/17, II OSK 2758/16).
W konsekwencji – ich zdaniem - organy rozpatrujące wniosek w niniejszej sprawie, złożony w czerwcu 2022r., a więc w okresie, gdy obowiązywał art. 10 ust. 2a u.p.z.p., nie były zwolnione z badania warunku dobrego sąsiedztwa (i z obowiązku sporządzania analizy urbanistycznej zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) oraz wymogu posiadania dostępu do drogi publicznej. Skarżący opisali przy tym, jak w orzecznictwie rozumie się tę zasadę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że podstawowy zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., którego wykładni dokonał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 30 sierpnia 2023r., sygn. akt II SA/Lu 585/23. Wyrokiem tym, a więc także przedstawioną wykładnią spornego przepisu, są obecnie związane zarówno organy obu instancji, jak i Sąd w niniejszej sprawie. Wynika to z art 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935, dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Norma zawarta w art. 153 p.p.s.a. ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe - ewentualne - postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. (...).Ocena prawna, o której stanowi art. 153 p.p.s.a., to wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie (tak wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2024r., sygn. akt I OSK 2032/21).
Dodać też należy, że zasada związania wynikająca z art. 153 p.p.s.a., jest wyłączona jedynie, w sytuacji, gdy przepisy prawa mające zastosowanie w danej sprawie uległy zmianie albo w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego taką ocenę prawną.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy rozpatrując wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej do 0,99 MW organ powinien przeprowadzić analizę urbanistyczną, o której mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i na jej podstawie ustalić, czy zachodzi tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem - wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (...).
Zdaniem skarżących, w odniesieniu do spornej farmy fotowoltaicznej o mocy 0,99 MW, nie ma zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., który stanowi, że przepisów ust. 1 pkt 1-2 nie stosuje się do: (...) 3) instalacji odnawialnego źródła energii. Skarżący zwrócili uwagę, że w dacie złożenia wniosku (co miało miejsce 2 czerwca 2022r.) obowiązywał art. 10 ust. 2a u.p.z.p. o następującej treści: "Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW [pierwotnie 100 kW], a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie (...)". Ponadto, stosownie do obowiązującego w dacie składania wniosku art. 15 ust. 3a u.p.z.p. – "w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb: (...) 3a) granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko".
Zdaniem skarżących, z tych przepisów wynika, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii, do których oczywiście należy sporna stacja fotowoltaiczna, mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego w gminie, skoro z woli ustawodawcy tereny pod takie urządzenia powinny być wyznaczane w aktach planistycznych (w studium i w planie miejscowym). Konsekwencją tego jest - zdaniem skarżących – to, że w razie wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla takich inwestycji, nie można pomijać istniejącego w danym terenie zagospodarowania, a więc warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Odnosząc się do przedstawionej przez skarżących wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p., podobnej do tej, jaką przyjęło Kolegium w poprzedniej decyzji kasatoryjnej, należy podnieść, że jest ona niezgodna z wykładnią dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrażoną w wyżej wymienionym wyroku o sygn. akt II SA/Lu 585/23, którym Sąd uchylił tę decyzję Kolegium. Jak natomiast wyjaśniono na wstępie - zarówno organ odwoławczy, jak i obecnie Sąd, są związane wykładnią tego Sądu.
Dla porządku należy więc przypomnieć, że zdaniem tego Sądu, "oczywistym jest, że art. 10 ust. 2a u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Dokonywania rekonstrukcji normy zawartej w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p., nie można przy tym utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Wprawdzie oba wymienione przepisy są zawarte w tej samej ustawie, jednakże z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, uznanie ich systemowego powiązania byłoby błędne. Studium jest bowiem aktem planowania przestrzennego stanowiącym jedną z podstaw kształtowania lokalnego porządku planistycznego znajdującego wyraz w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Z kolei decyzje o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określają sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Treść tych decyzji jest wypadkową ogólnego porządku planistycznego kształtowanego przez ustawy oraz inne akty normatywne o powszechnej mocy obowiązującej i w tym kontekście są postrzegane jako decyzje związane o charakterze deklaratoryjnym".
Zdaniem Sądu, "stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., interpretowanego na podstawie językowego znaczenia tej normy jest zabiegiem prawidłowym". (...) Za taką [językową] wykładnią art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przemawia także uzasadnienie projektu wspomnianej ustawy zmieniającej. W pkt 5 uzasadnienia projektu wskazano bowiem jednoznacznie, że "ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała również kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. u.p.z.p. (...) Zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie wymagane spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. Tym samym wskazany zapis potwierdza, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej". W konsekwencji Sąd jasno i jednoznacznie stwierdził, że "za prawidłowe uznać należy stanowisko przyjęte w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, iż lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji (dobrego sąsiedztwa) oraz dostępu do drogi publicznej". Podkreślił, że takie stanowisko jest aktualnie dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych, a więc(...) "stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.z.p., nie zachodziła konieczność weryfikacji, czy zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem skarżącego spełnia wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p".
W związku z wyrażoną przez Sąd wykładnią art. 61 ust. 3 u.p.z.p., dokonaną na gruncie niniejszej sprawy, należy za prawidłowe uznać stanowisko organów obu instancji, że przy ustalaniu warunków zabudowy dla spornej farmy fotowoltaicznej nie miała znaczenia zasada dobrego sąsiedztwa, ani też kwestia zapewnienia dostępu do drogi publicznej, a więc wymagania określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Zarzuty skargi w tym zakresie są więc nietrafne.
Niezasadny jest też zarzut braku decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Stosownie do art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. - uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W świetle § 3 ust.1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz.1839 ze zm.) w pierwotnym brzmieniu, mającym zastosowanie w niniejszej sprawie – "do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się (...) zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a."
Organ I instancji prawidłowo stwierdził, że sporna farma fotowoltaiczna nie należy do takich przedsięwzięć, ponieważ powierzchnia zabudowy systemami fotowoltaicznymi nie przekroczy 1,0 ha. Wyjaśnił też, że farma leży poza obszarami objętymi ustawowymi formami ochrony przyrody, czego w istocie skarżący nie kwestionują, przyznając, że jest położona w pobliżu planowanego dopiero w przyszłości Parku Krajobrazowego "Małopolski Przełom Wisły". W konsekwencji – wbrew zarzutom skargi - decyzja środowiskowa ("stanowisko RDOŚ") nie była wymagana.
Na gruncie obowiązujących przepisów nie była też wymagana opinia sanepidu, ani decyzja właściwego konserwatora zabytków, ponieważ – jak wskazał organ I instancji – teren inwestycji nie jest objęty ochroną konserwatorską i nie przylega do obszaru objętego taką ochroną wynikającą z przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zbytkami (Dz.U. z 2022r., poz.840).
Z kolei kwestia braku badań naukowych nad ewentualnym negatywnym wpływem takich farm na zdrowie i życie ludzi, nie ma znaczenia prawnego przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy.
Organ prawidłowo określił linie rozgraniczające teren inwestycji, wskazując je na kopii mapy zasadniczej stanowiącej załącznik graficzny do decyzji; jako warunki kształtowania ładu przestrzennego wskazał m.in. maksymalną wysokość zabudowy, nieprzekraczalną linię zabudowy, nieprzekraczalną wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu; organ określił też warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej. W związku z przedstawionym i opisanym wyżej stanowiskiem Sądu wyrażonym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 585/23, nie było wymagane określenie w zaskarżonej decyzji warunków w zakresie obsługi komunikacyjnej (art.61 § 1 pkt 2 u.p.z.p.). Niezależnie od tego organ odwoławczy podniósł, że postanowieniem z dnia 15 września 2022r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uzgodnił projekt przedmiotowej decyzji, akceptując brak warunków w zakresie obsługi komunikacyjnej. Z postanowienia wynika, że ewentualny dojazd do spornej farmy powinien odbywać się wyłącznie siecią dróg niższej kategorii, bez możliwości bezpośredniego dojazdu z drogi nr 74.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego, nie naruszają obowiązujących przepisów. Organ I instancji prawidłowo określił wymagane dla farmy fotowoltaicznej warunki, zaś organ odwoławczy, rozpoznając odowłanie, uwzględnił stanowisko Sądu wskazane w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., II SA/Lu 113/16, do czego był zobowiązany na podstawie art. 153 p.p.s.a.
Z tych względów stwierdzić należy, że skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw, dlatego podlegała ona oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI