II SA/Lu 648/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miasta dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając, że przepisy uchwały nie naruszają prawa w sposób istotny.
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miasta w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając istotne naruszenie przepisów prawa, w tym przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie zakazu odprowadzania ścieków, napraw pojazdów, mycia pojemników na odpady oraz zasad postępowania ze zwierzętami domowymi. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną do uwzględnienia, stwierdzając, że zaskarżone przepisy mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego i nie naruszają prawa w sposób istotny, prowadzący do skutków niedopuszczalnych w państwie prawnym.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miasta w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś.. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów prawa, w tym przekroczenie delegacji ustawowej w kilku obszarach, takich jak zakaz odprowadzania ścieków, zasady naprawy pojazdów poza warsztatami, obowiązek mycia pojemników na odpady oraz regulacje dotyczące zwierząt domowych. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, odrzucając argumentację prokuratora. W uzasadnieniu wskazano, że przepisy uchwały, w tym te dotyczące zakazu odprowadzania ścieków, napraw pojazdów, mycia pojemników na odpady oraz obowiązków właścicieli zwierząt domowych, mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego wynikającego z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd podkreślił, że zasady techniki prawodawczej, będące aktem niższego rzędu, nie mogą ograniczać samodzielności gminy w stanowieniu prawa miejscowego. Ponadto, sąd uznał, że naruszenia zarzucane przez prokuratora nie miały charakteru istotnego, tj. nie prowadziły do skutków, które nie mogłyby być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego i nie naruszają prawa w sposób istotny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy uchwały, w tym te dotyczące zakazu odprowadzania ścieków, napraw pojazdów, mycia pojemników na odpady oraz obowiązków właścicieli zwierząt domowych, mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego wynikającego z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podkreślono, że zasady techniki prawodawczej, będące aktem niższego rzędu, nie mogą ograniczać samodzielności gminy. Naruszenia zarzucane przez prokuratora nie miały charakteru istotnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 4 § ust. 2 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 4 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 4 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 4 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Pomocnicze
Prawo o prokuraturze art. 2
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo wodne art. 39
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Prawo wodne
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
k.w.
Kodeks wykroczeń
p.p.s.a. art. 54 § § 3
Ustawa z dnia 2 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 2 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 8
Ustawa z dnia 2 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 3
Ustawa z dnia 2 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 2 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 2 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez ustanowienie w § 2 pkt 7 lit. "a" Regulaminu zakazu odprowadzania ścieków bezpośrednio do zbiorników wodnych lub do ziemi. Istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez zezwolenie w § 2 pkt 8 Regulaminu na dokonywanie wyłącznie wymienionych drobnych napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami oraz uzależnienie ich od zgody właściciela nieruchomości i braku uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości. Istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez nałożenie w § 8 pkt 4 Regulaminu obowiązku mycia, czyszczenia i dezynfekcji pojemników na odpady komunalne co najmniej 2 razy do roku. Istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie w § 11 pkt 1 lit. "c" Regulaminu nakazu nadzorowania przez osoby dorosłe psów należących do rasy psów dużych i niebezpiecznych. Istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez ustanowienie w § 11 pkt 1 lit. "d" Regulaminu zakazu wprowadzania psów na place zabaw, do piaskownic, basenów, sklepów, lokali gastronomicznych, pomieszczeń biurowych, szkół i przedszkoli bez zgody dyrektora, innych obiektów publicznych oraz na tereny objęte zakazem. Istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez ustanowienie w § 11 pkt 2 lit. "b" i "c" Regulaminu zakazu wprowadzania wszelkich zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, a także na tereny placów gier i zabaw, piaskownic, basenów oraz na tereny objęte zakazem. Istotne naruszenie art. 4 ust.2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez zobowiązanie na podstawie § 11 pkt 2 lit. "a" Regulaminu właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe do zapewnienia stałego i skutecznego dozoru nad nimi. Istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez zezwolenie w § 12 ust. 2 Regulaminu właścicielowi nieruchomości do zwolnienia psów ze smyczy pod warunkiem istnienia ogrodzenia nieruchomości i oznakowania tabliczką ostrzegawczą.
Godne uwagi sformułowania
nie może być uznana za uwzględnienie skargi w trybie autokontroli [...] sama deklaracja ze strony reprezentującego Gminę Miejską Ś. Zastępcy Burmistrza Ś., iż zaskarżona uchwała straci moc w związku z uchwaleniem przez Radę Miasta "nowego" Regulaminu uchylenie zaskarżonej uchwały miałoby bowiem wyłącznie skutek konstytutywny ex nunc, tj. na przyszłość (odmiennie niż w przypadku stwierdzenia nieważności aktu, które przynosi skutek ex tunc, tj. od momentu jego uchwalenia) legitymacja prokuratora do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnymi za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym Zasady techniki prawodawczej, nie będąc ustawą, a jedynie rozporządzeniem, nie mogą więc ograniczać gminy w stanowieniu norm prawnych. regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie pełni nie tylko rolę aktu prawa miejscowego o charakterze powszechnie obowiązującym, ale również rolę informacyjną. nie można więc uznać, że regulacja zawarta w § 2 pkt 8 Regulaminu istotnie narusza prawo. Określenie to jest bowiem jasne i zrozumiałe dla każdego, nie budzi wątpliwości, że chodzi o psy takich ras, które ze względu na swoje rozmiary i agresywne zachowanie mogą być "niebezpieczne".
Skład orzekający
Grażyna Pawlos-Janusz
przewodniczący
Joanna Cylc-Malec
członek
Witold Falczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic upoważnienia ustawowego dla rad gmin w zakresie tworzenia regulaminów utrzymania czystości i porządku, a także kwestie dopuszczalności skarg prokuratora i skutków uchylenia aktu prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów regulaminu i zarzutów prokuratora, ale stanowi ogólne potwierdzenie zakresu kompetencji gmin w tym obszarze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kontrolą sądową aktów prawa miejscowego oraz interpretacji granic kompetencji organów samorządowych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i samorządowym.
“Czy gmina może zakazać wyprowadzania psów bez smyczy? WSA rozstrzyga spór o regulamin czystości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 648/16 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2016-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-06-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/ Joanna Cylc-Malec Witold Falczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Czystość i porządek Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 177 art. 2 Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze Dz.U. 2016 poz 446 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 87 ust. 2, art. 94 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy oddala skargę. Uzasadnienie Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] marca 2013 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś.. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z dnia 29 kwietnia 2013 r. pod poz. 2353 i stosownie do jej § 4 weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Pismem z dnia 14 maja 2016 r. P. Ś. zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części obejmującej: § 2 pkt 7 lit. "a" (od słów "w szczególności"), § 2 pkt 8, § 8 pkt 4, § 11 pkt 1 lit. "c" i "d" oraz pkt 2 lit. "a", "b" i "c", § 12 ust. 2 przyjętego nią Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś.. Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił: 1. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z § 137 (w zw. z § 143) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez ustanowienie w § 2 pkt 7 lit. "a" Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. zakazu odprowadzania ścieków bezpośrednio do zbiorników wodnych lub do ziemi, co – zdaniem skarżącego – stanowi niepotrzebne powtórzenie zakazu przewidzianego w przepisie powszechnie obowiązującym rangi ustawowej, tj. w art. 39 ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne; 2. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zw. z § 135 (w zw. z § 143) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez: - zezwolenie w § 2 pkt 8 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. na dokonywanie wyłącznie wymienionych w tym przepisie drobnych napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami - co stanowi przekroczenie oraz nieuprawnioną modyfikację delegacji ustawowej; - uzależnienie w § 2 pkt 8 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. dokonywania napraw pojazdów samochodowych od zgody właściciela nieruchomości, a także od braku uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości, co – zdaniem skarżącego – nie znajduje oparcia w delegacji ustawowej oraz w sposób nieuprawniony wkracza w materię uregulowaną już w prawie cywilnym; 3. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zw. z § 135 (w zw. z § 143) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez nałożenie w § 8 pkt 4 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. obowiązku mycia, czyszczenia i dezynfekcji pojemników na odpady komunalne co najmniej 2 razy do roku, co – zdaniem skarżącego – stanowi przekroczenie delegacji ustawowej; 4. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zw. z § 135 (w zw. z § 143) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez wprowadzenie w § 11 pkt 1 lit. "c" Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. nakazu nadzorowania przez osoby dorosłe psów należących do rasy psów dużych i niebezpiecznych, co – zdaniem skarżącego – stanowi przekroczenie delegacji ustawowej; 5. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zw. z § 135 (w zw. z § 143) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez: - ustanowienie w § 11 pkt 1 lit. "d"’ Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. zakazu wprowadzania psów na place zabaw, do piaskownic, basenów, sklepów, lokali gastronomicznych, pomieszczeń biurowych, szkół i przedszkoli bez zgody dyrektora, innych obiektów publicznych oraz na tereny objęte zakazem na podstawie odrębnych przepisów, co – zdaniem skarżącego – stanowi przekroczenie delegacji ustawowej; - ustanowienie w § 11 pkt 2 lit. "b" i "c" Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. zakazu wprowadzania wszelkich zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, a także na tereny placów gier i zabaw, piaskownic, basenów oraz na tereny objęte zakazem na podstawie odrębnych przepisów, co – zdaniem skarżącego – stanowi przekroczenie delegacji ustawowej; 6. istotne naruszenie art. 4 ust.2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zw. z § 135 (w zw. z § 143) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez zobowiązanie na podstawie § 11 pkt 2 lit. "a" Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe do zapewnienia stałego i skutecznego dozoru nad nimi, co – zdaniem skarżącego – stanowi przekroczenie delegacji ustawowej; 7. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zw. z § 135 (w zw. z § 143) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez zezwolenie w § 12 ust. 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. właścicielowi nieruchomości do zwolnienia psów ze smyczy pod warunkiem istnienia ogrodzenia nieruchomości, uniemożliwiającego wydostanie się psa na zewnątrz, a także pod warunkiem oznakowania nieruchomości tabliczką ostrzegawczą, co – zdaniem skarżącego – stanowi przekroczenie delegacji ustawowej. W odpowiedzi na skargę Zastępca Burmistrza Miasta Ś. – działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. – uznał skargę za zasadną. Jednocześnie wskazał, że zaskarżona uchwała utraci moc z dniem [...] sierpnia 2016 r. a w "nowym Regulaminie" znajdą się zapisy zgodne z prawem, uwzględniające aktualne orzecznictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnosząc się na wstępie do treści odpowiedzi na skargę wypada wyjaśnić, iż nie może być uznana za uwzględnienie skargi w trybie autokontroli przewidzianym w art. 54 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sama deklaracja ze strony reprezentującego Gminę Miejską Ś. Zastępcy Burmistrza Ś., iż zaskarżona uchwała straci moc w związku z uchwaleniem przez Radę Miasta "nowego" Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś., uwzględniającego zarzuty skargi. Ponadto, nawet gdyby taka uchwała została już podjęta, to orzekając jedynie o uchyleniu (nie zaś stwierdzeniu nieważności) zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały i tak nie dawałoby to podstaw do umorzenia niniejszego postępowania sądowego na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowego. Uchylenie zaskarżonej uchwały miałoby bowiem wyłącznie skutek konstytutywny ex nunc, tj. na przyszłość (odmiennie niż w przypadku stwierdzenia nieważności aktu, które przynosi skutek ex tunc, tj. od momentu jego uchwalenia). Przepisy zawarte w kwestionowanym regulaminie, w przypadku jedynie ich uchylenia, a nie stwierdzenia ich nieważności, mogłyby zatem mieć w dalszym ciągu zastosowanie do okresu obowiązywania zaskarżonej uchwały, czyli od momentu jej wejścia w życie do czasu wejścia w życie przepisów ją derogujących (por. uchwały Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94 oraz z dnia 14 lutego 1994 r., sygn. akt K 10/93). W związku z powyższym, skoro w niniejszej sprawie do dnia rozpoznania skargi zaskarżona uchwała nie została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności, uznać należało, że postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe i tym samym nie zachodziły podstawy do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Oceniając natomiast w dalszej kolejności dopuszczalność skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 8 p.p.s.a. prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Z treści przytoczonego przepisu wynika zatem, że prokurator i Rzecznik Praw Obywatelskich nie działają w sprawie we własnym interesie, lecz w interesie ogólnym - ochrony praworządności lub praw człowieka i obywatela. Oznacza to, że decyzja prokuratora o udziale w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy wyłącznie do tego podmiotu. Jej słuszność nie podlega ocenie sądu. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 177 ze zm.), zadaniem prokuratury jest w szczególności strzeżenie praworządności. W postępowaniu sądowoadministracyjnym prokurator realizuje zadania w zakresie ochrony praworządności, uczestnicząc w tym postępowaniu na podstawie art. 8 i korzystając z uprawnień i instytucji procesowych przewidzianych w tym przepisie. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że do skargi prokuratora nie mają zastosowania ograniczenia wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), dalej jako "u.s.g." Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja prokuratora do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnymi. Prokurator wnosi skargę w sprawie dotyczącej interesów innych osób i jedyną podstawą jego legitymacji skargowej jest ochrona obiektywnego porządku prawnego. Nie ma więc w tym przypadku konieczności wykazania naruszenia interesu prawnego określonej jednostki lub interesu społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt I OSK 978/06 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto zaskarżona uchwała nr [...] Rady Miasta z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. (dalej także jako "Regulamin"), stanowi akt prawa miejscowego, a zatem jej zaskarżenie przez prokuratora nie było ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 3 p.p.s.a.). Uznając więc za dopuszczalną skargę na ww. uchwałę wniesioną przez P. Ś., Sąd dokonał jej merytorycznej kontroli, dochodząc jednakowoż do wniosku, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że w świetle art. 147 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na uchwałę jednostki samorządu terytorialnego prowadzi do stwierdzenia nieważności tej uchwały w całości lub w części albo stwierdzenia, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Należy zatem odwołać się do przepisów ustawy o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być dokonane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i ten przepis nie definiuje obu rodzajów naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, LEX nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, LEX nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. W ocenie Sądu objęte skargą przepisy uchwały nr [...] nie są dotknięte istotnym naruszeniem prawa, o którym mowa powyżej. W myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji RP przepisy prawa miejscowego stanowią źródło prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Zgodnie zaś z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązującego na obszarze działania tych organów. W przypadku zaskarżonej uchwały jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 250 ze zm.), dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do ustępu 2 powołanego artykułu, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) (uchylony) 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. W ocenie Sądu obowiązki określone przez Radę Miasta w zaskarżonych przez Prokuratora przepisach Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś. – wbrew zarzutom skargi – mieszczą się w delegacji ustawowej wynikającej z przytoczonego wyżej przepisu ustawy. Odnośnie pierwszego z zarzutów skargi stwierdzić należy, że zawarty w § 2 pkt 7 lit. "a" Regulaminu zakaz odprowadzania ścieków bezpośrednio do zbiorników wodnych lub do ziemi jest uszczegółowieniem wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości i choć przepis ten stanowi w istocie powtórzenie przepisu Prawa wodnego, uznać należy, że naruszenie w tym zakresie Zasad techniki prawodawczej nie uzasadnia stwierdzenia jego nieważności. Należy bowiem mieć na względzie, że powołane Zasady są uregulowane w akcie rangi rozporządzenia, a więc również aktu prawnego wydawanego - tak jak zaskarżona uchwała - na podstawie upoważnienia ustawowego. Natomiast samodzielność gminy podlega ochronie prawnej i jej ewentualne ograniczenia mogą wynikać wyłącznie z przepisów rangi ustawowej. Zasady techniki prawodawczej, nie będąc ustawą, a jedynie rozporządzeniem, nie mogą więc ograniczać gminy w stanowieniu norm prawnych. Ponadto należy zwrócić uwagę, że regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie pełni nie tylko rolę aktu prawa miejscowego o charakterze powszechnie obowiązującym, ale również rolę informacyjną. Adresat normy prawnej nie musi dla rekonstruowania swojego obowiązku korzystać z innych aktów prawnych i dlatego w jednym akcie prawnym – regulaminie – zawarte są wszystkie kwestie niezbędne do ustalenia zakresu obowiązków takiego adresata normy prawnej. Ze względu na potencjalne uciążliwości dla innych osób oraz zanieczyszczenie terenu, w tym względy ochrony środowiska, w pełni uzasadnione, zdaniem Sądu, jest wprowadzenie w § 2 pkt 8 Regulaminu – w ramach uszczegółowienia wymagań dotyczących naprawy pojazdów poza warsztatami naprawczymi, tj. w ramach delegacji zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ustawy – ograniczenia dopuszczalności takich działań poprzez zezwolenie na wykonywanie wyłączenie drobnych napraw, z dodatkowym uzależnieniem ich od uzyskania zgody właściciela nieruchomości, a także od braku uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości. Powołany przepis ustawy – jak już wyżej wskazano - upoważnia bowiem radę gminy do określenia w regulaminie utrzymania czystości porządku kwestii "mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi". Nie ulega natomiast wątpliwości, że zasadniczo mycie i naprawa pojazdów może odbywać się wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych. Wynika to m.in. z przepisów Kodeksu cywilnego, w szczególności dotyczących immisji, zakazujących przekraczających ponad przeciętną miarę oddziaływań na działki sąsiednie, a także z przepisów Kodeksu wykroczeń. Tylko na zasadzie wyjątku czynności te można wykonywać poza myjniami i warsztatami. Ustawa upoważnia zatem radę gminy do określenia w regulaminie szczegółowych warunków tych czynności. Nie można więc uznać, że regulacja zawarta w § 2 pkt 8 Regulaminu istotnie narusza prawo. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej wyrażonym w uzasadnieniu skargi, przepis ten nie wkracza przy tym w sposób nieuprawniony w materię uregulowaną w prawie cywilnym w art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.), jedynie – nakładając określone obowiązki – uwzględnia wymogi wynikające z prawa cywilnego. Niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący § 8 pkt 4 zaskarżonego Regulaminu, w którym to przepisie wprowadzono obowiązek mycia, czyszczenia i dezynfekcji pojemników na odpady komunalne co najmniej 2 razy w roku. Należy bowiem zauważyć, że art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy zawiera upoważnienie dla rady gminy do określenia w regulaminie warunków utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym porządkowym i technicznym takich pojemników. Zdaniem Sądu, kwestionowana przez Prokuratora jednostka redakcyjna Regulaminu stanowi właśnie wypełnienie powyższej delegacji ustawowej, a przy tym zawiera konieczne rozwinięcie i konkretyzację obowiązku ustawowego, który w przeciwnym razie byłby jedynie martwym zapisem (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 469/11 – dostępny w CBOSA). Wskazać należy, że przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy upoważnia radę gminy do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w sposób zapewniający ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi, a także przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do użytku wspólnego. Powołany przepis, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, ma nieco odmienną konstrukcję od pozostałych punktów ustępu 2 artykułu 4 ustawy, upoważniających radę do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. W przepisie tym nie wymieniono bowiem, tak jak w pozostałej części art. 4 ust. 2 ustawy, wymagań lub czynności, które mają być zamieszczone w regulaminie, lecz jedynie obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe zakreślono granicami celów wymienionych w przepisie, a zatem ochroną przed zagrożeniem i uciążliwością dla ludzi oraz ochroną przed zanieczyszczeniem. Zdaniem Sądu, kwestionowane w skardze jednostki redakcyjne § 11 Regulaminu (tj. pkt 1 lit. "c" i "d" oraz pkt 2 lit. "a", "b" i "c") zawierają regulacje służące celom określonym w powyższym upoważnieniu ustawowym. Celem obowiązków nałożonych w tych przepisach na właścicieli zwierząt domowych jest bowiem zapewnienie ochrony, o której mowa w przytoczonym przepisie. W szczególności zakaz wprowadzania psów, jak i innych zwierząt domowych do określonych miejsc publicznych, zapewnia - poza bezpieczeństwem ludzi - także czystość miejsca. Dotyczy to również obowiązku nadzorowania psów należących do "rasy psów dużych i niebezpiecznych" przez osoby dorosłe oraz "stałego i skutecznego dozoru" nad zwierzętami domowymi. Jest bowiem oczywiste, że taki nadzór służy realizacji celu, jakim jest ochrona przed zagrożeniem ze strony pozbawionych właściwego nadzoru zwierząt oraz uciążliwościami dla ludzi. Wbrew zarzutom skargi, nie budzi przy tym wątpliwości sformułowanie "rasy psów dużych i niebezpiecznych", pomimo że nie ma definicji legalnych takich zwierząt. Określenie to jest bowiem jasne i zrozumiałe dla każdego, nie budzi wątpliwości, że chodzi o psy takich ras, które ze względu na swoje rozmiary i agresywne zachowanie mogą być "niebezpieczne". Obowiązek nadzorowania takich zwierząt przez osoby dorosłe, a więc z założenia bardziej odpowiedzialne i silniejsze od dzieci, mogące "zapanować" nad takim zwierzęciem, jest więc w pełni uzasadniony, gdyż może to zapewnić skuteczną ochronę przed zagrożeniem ze strony takich zwierząt. Jako niewykraczającą poza delegację zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy uznać należy także regulację zawartą w § 12 ust. 2 zaskarżonego Regulaminu, zezwalającą właścicielom nieruchomości na zwolnienie psów ze smyczy pod warunkiem istnienia ogrodzenia nieruchomości uniemożliającego wydostanie się psa na zewnątrz, a także pod warunkiem oznakowania nieruchomości tabliczką ostrzegawczą. Obowiązek ten – w ocenie Sądu – w sposób prawidłowy realizuje cel w zakresie zapewnienia ochrony przez zagrożeniami dla ludzi ze strony zwierząt domowych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone przepisy uchwały nr [...] Rady Miasta w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ś., nie naruszają przepisów prawa w sposób istotny, bowiem uchybienia, których popełnienie zarzuca strona skarżąca, nie prowadzą do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej uchwalenie Regulaminu nie nastąpiło z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, które ma miejsce wówczas, gdy organ reguluje takie kwestie, których regulować mu nie wolno. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI