II SA/LU 641/04

II SA/Lu 641/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-12-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak
Leszek Leszczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
I OSK 494/05 - Wyrok NSA z 2006-02-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1972 nr 27 poz 192
art.2 - 5, art.8, art.9
Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.
Dz.U. 2001 nr 120 poz 1299
art.6 ust.1 pkt.3
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności - tekst  jednolity.
Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Dz.U. 1972 nr 27 poz 192
art.9 ust.1, art.11 ust.1
Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant St. ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2003r. , wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 , art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. N z 1999 r. Nr 65, poz. 746 ze zm.) oraz art. 104 kpa - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - odmówił D. i S. R. nieodpłatnego przekształcenia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej oznaczonej Nr [...] o pow. 378 m2 (położonej w B. przy ul. J.) w prawo własności.
W świetle uzasadnienia tej decyzji, motywy rozstrzygnięcia organu były następujące:
- w dniu 13 grudnia 2000r. D. i S. R. złożyli wniosek o nieodpłatne przekształcenie prawa wieczystego użytkowania działki w prawo własności;
- podstawę wniosku D. i S.R. domagających się nieodpłatnego przekształcenia prawa wieczystego użytkowania do działki Nr [...] o pow. 378 m2 w prawo własności , stanowił fakt wywłaszczenia – należącej do M.W. – działki Nr [...] o pow. 1514,5 m2 na osiedlu "[...]" w B. , którą przejęto na rzecz Skarbu Państwa - na mocy Zarządzenia Nr 6 Naczelnika Miasta B. z dnia 9 lipca 1977r.
- wnioskodawczyni podniosła, iż fakt wywłaszczenia został podany w ankiecie (na urzędowym formularzu ) podczas ubiegania się o przydział działki budowlanej;
- decyzją z dnia [...] stycznia 2001r. Nr [...] odmówiono wnioskodawcom nieodpłatnego przekształcenia prawa wieczystego użytkowania działki Nr [...], o pow. 378 m2 w prawo własności;
- decyzją Nr SKO.[...]Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2001r. utrzymano w mocy powyższą decyzję;
- wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie obie decyzje zostały uchylone;
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wzięto pod uwagę, iż :
- ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nastąpiło na podstawie decyzji Naczelnika Miasta z dnia [...] maja 1987 r. Nr [...] i aktu notarialnego z dnia [...] maja 1987 r. Nr Rep. A [...].
- nieruchomość stała się przedmiotem wieczystego użytkowania w oparciu o przepis stanowiący, iż osobom fizycznym mogą być oddane w użytkowanie wieczyste działki pod budowę domów jednorodzinnych (art. 23 ust.1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości);
- protokół z dnia 8 lipca 1992r. , na który powołują się wnioskodawcy, sporządzony w innej sprawie i zawierający w swej treści różnego rodzaju wypowiedzi, nie stanowi dowodu, iż nadanie działki pozostaje w związku z wywłaszczeniem, to samo dotyczyło ankiety, w której D.R. (wnuczka M.W.) podała informację na temat przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa;
- zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja dotycząca przejęcia z mocy prawa - w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, ( Dz. U. Nr 27, poz. 192 ze zm.) działki będącej we władaniu M.W. i Z.S. , wskazywała, że z tytułu wywłaszczenia zostało naliczone i wypłacone odszkodowanie;
- zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, przepisy o współwłasności nieruchomości objętej uchwałą o podziale i ustaleniu terenu budowlanego miały zastosowanie jeżeli współwłasność powstała wskutek dziedziczenia lub ustania małżeńskiej wspólności majątkowej; okazanie dokumentów świadczących o współwłasności , dawało prawo do nadania po jednej działce każdemu ze współwłaścicieli, pod warunkiem, że liczba działek powstałych z podziału nieruchomości jest wystarczająca; w przeciwnym wypadku działki nadawane były na własność tym spośród współwłaścicieli, którzy zostali wskazani we wniosku wszystkich współwłaścicieli ;
- w trakcie postępowania w sprawie o odszkodowanie z tytułu przejęcia działki będącej we władaniu M.W. i Z.S. udowodniono, że władające nieruchomością nie legitymowały się tytułem własności, a zatem M.W. nie nabyła prawa do działki zamiennej, a tym bardziej jej wnuki;
- pojęcie "wywłaszczenia" nie może być interpretowane rozszerzająco i traktowane jako określenie każdego tytułu prawnego na mocy, którego Skarb Państwa przejął nieruchomość:
– zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999r. Nr 65, poz. 746), przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności następuje nieodpłatnie na rzecz użytkowników wieczystych oraz ich następców prawnych, którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w związku z ich wywłaszczeniem dokonanym po 1949 r. , a przed dniem 1 sierpnia 1985 r. ;
Po rozpatrzeniu odwołania D.R. z dnia 20 marca 2003r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie Kolegium, zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z prawem.
Odnosząc się do zarzutów odwołującej się twierdzącej, że dokonano naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności oraz naruszenia art. art. 7, 8. 75, 76 § 1, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, poprzez pominięcie protokołu z dnia 8 lipca 1992r. , jako dowodu nadania działki w związku z wywłaszczeniem - Kolegium wyjaśniło. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności następuje nieodpłatnie na rzecz użytkowników wieczystych oraz ich następców prawnych, którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w związku z wywłaszczeniem dokonanym po 1949 r., a przed 1 sierpnia 1985r., natomiast jakie nieruchomości należy uznawać za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa określa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, która w art. 216 wskazuje akty prawne, na podstawie których nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości, a których zwrotu domagać się może jej właściciel lub jego następca prawny. Wywłaszczenie M.W. i Z.S. zostało dokonane na podstawie - wymienionej w art. 216 - ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, zaś przyznanie D. i S. małż. R. prawa wieczystego użytkowania działki nastąpiło na zasadach ogólnych, o czym świadczył przebieg postępowania związanego z rozpoznawaniem wniosków o przydział działek pod budowę domów jednorodzinnych. Postępowanie to poprzedzało wydanie decyzji w trybie art. .23 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W tym trybie, osobom fizycznym oddawano w użytkowanie wieczyste działki pod budowę domów jednorodzinnych.
Zastosowany tryb przydziału nieruchomości wskazywał, że ustanowienie prawa wieczystego użytkowania działki nie miało związku z wywłaszczeniem.
Kolegium zwróciło uwagę, że działki tej nie przyznano jako działki zamiennej za wywłaszczoną nieruchomość, na podstawie art. 65 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomość , a skarżąca w 1977r. była osobą niepełnoletnią, a więc nie spełniała przesłanki do nadania jej nieruchomości w związku z wywłaszczeniem. Organ I instancji zasadnie przyjął w tej sytuacji , że nie było związku pomiędzy wywłaszczeniem nieruchomości należącej do M.W. , a przyznaniem D. i S. R. prawa wieczystego użytkowania działki budowlanej Nr [...] o pow. 378 m2.
Zawarte w protokole z rozprawy przeprowadzonej w dniu 8 lipca 1992r. stwierdzenie Burmistrza Miasta , iż skarżąca otrzymała tę działkę w związku z wywłaszczeniem, nie stanowiło wystarczającego dowodu potwierdzającego istnienie tego związku.
Kolegium nie podzieliło słuszności zarzutu nie wykonania przez organ I instancji zaleceń podanych w wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 19 listopada 2002r. w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 736/01, ponieważ dokonano analizy dokumentacji dotyczącej przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz wypłaty odszkodowania i odniesiono się przy tym do treści art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Okoliczność, iż organ I instancji nie przeanalizował przepisu art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że problem ten został omówiony przez Kolegium w uzasadnieniu decyzji.
W skardze (z dnia 7 lipca 2003r.) do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie - D. R. zarzuciła organowi dokonanie błędnej oceny protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 8 lipca 1992 r. w sprawie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Podczas tej rozprawy Burmistrz złożył oświadczenie odnośnie okoliczności przyznania prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, mające zasadnicze znaczenie w kwestii dopuszczalności zastosowania art. 6 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Oświadczenie Burmistrza dotyczyło sprawy odszkodowania związanego z wywłaszczeniem M.W. i stanowiło wówczas argument przesądzający o braku podstaw do uwzględnienia roszczeń odszkodowawczych. Zatem wypowiedź Burmistrza w negatywny sposób rzutująca na wynik sprawy odszkodowawczej i wywołująca w sferze administracyjnej doniosłe znaczenie, powinna mieć swoje odzwierciedlenie w sprawie o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej działki w prawo własności.
W tej sytuacji, bezpodstawne odrzucenie przez Kolegium protokołu z dnia 8 lipca 1992r. – jako dowodu potwierdzającego okoliczność, iż przyznanie prawa wieczystego użytkowania działki łączyło się ściśle z wywłaszczeniem nieruchomości – świadczyło o naruszeniu przez ten organ art. 7 i art. 8 kpa.
We wnioskach skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko jak w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynikało, że w okresie od grudnia 1984 r. do maja 1987 r. D.R. ubiegała się o działkę pod budowę domu jednorodzinnego. W tym celu w dniu 6 grudnia 1984r. D.R. wystąpiła do Naczelnika Miasta z wnioskiem o przydzielenie jej działki budowlanej pod budowę jednorodzinnego domu wolnostojącego. Uzasadniając swój wniosek o przydział działki (zawarty w piśmie datowanym 10 listopada 1984r.) skarżąca wskazała między innymi, że nie posiada ona żadnej działki budowlanej; podała również, że takiej działki nie posiadają jej rodzice ponieważ Zarządzeniem Nr 6 Naczelnika Miasta z dnia [...] lipca 1977 r. pozbawiono ich nieruchomości Nr [...] o pow. 1514,5 m2 , którą Skarb Państwa przejął pod budownictwo mieszkaniowe.
Skarżąca podała wówczas, że za wywłaszczoną działkę rodzice nie otrzymali działki zamiennej, otrzymali natomiast odszkodowanie pieniężne w kwocie 22.048 zł, ustalone na podstawie decyzji Naczelnika Miasta Nr [...]z dnia [...] grudnia 1977r.
Ponowny wniosek w tej sprawie skarżąca złożyła w dniu 23 marca 1985r. (data wpływu wniosku do Urzędu Miejskiego) domagając się przydziału działki Nr [...] o pow. 378 m2 , położonej w B. przy ul. J. (osiedle "[...]").
We wniosku podała, że na tej działce chciałaby wybudować jednorodzinny dom mieszkalny, twierdząc że działka ta jest w dyspozycji Naczelnika Miasta - po tym jak B.N. (któremu przydzielono tę działkę w 1985 r.) zrzekł się na piśmie tej działki.
W piśmie z dnia 5 marca 1987 r. D.R. złożyła odwołanie do Naczelnika Miasta z uwagi na pominięcie jej w przydziale działki budowlanej pod budowę budynku mieszkalnego w sporządzonym w lutym 1987r. planie przydziału działek. Pismem z dnia 13 kwietnia 1987r. Nr G.IV.8242/48/64/87 Naczelnik M. poinformował D. R., że jej podanie zostanie rozpatrzone przy podejmowaniu decyzji w sprawie oddania działki budowlanej w wieczyste użytkowanie.
Według protokołu z dnia 11 kwietnia 1987r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o przydział działek budowlanych na terenie Miasta – po przeanalizowaniu uwag i wniosków do projektu listy – Naczelnik Miasta ustalił, iż położoną na Osiedlu "[...]" działka Nr [...] powinna przypaść D.R. a nie H.K. Starania o przydział działki zostały zakończone decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 1987r., wydaną na podstawie art. 4 ust. 3, art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "a", art. 29 i art. 45 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przez Naczelnika Miasta. Decyzją tą D.R. oddano w użytkowanie wieczyste niezabudowaną działkę Nr [...] o pow. 378 m2 , stanowiącą własność Skarbu Państwa, położoną w B. W dniu 28 maja 1987r. zawarto pomiędzy przedstawicielem Skarbu Państwa i D..R. umowę akt notarialny Nr [...] o oddanie gruntu (ww. działki) w użytkowanie wieczyste.
Zawierając umowę D.R. oświadczyła, że wieczyste użytkowanie nieruchomości nabywa z majątku wspólnego ze swoim mężem S.R. (§ 2 aktu notarialnego ). Działka Nr [...] stanowi obecnie własność Gminy.
Od grudnia 2000r. D.R. domaga się wydania decyzji w przedmiocie nieodpłatnego przekształcenia prawa wieczystego użytkowania działki w prawo własności, twierdząc że ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nastąpiło w związku z wywłaszczeniem. Powołuje się przy tym na fakt wywłaszczenia M.W.
W świetle akt sprawy wywłaszczenia M.W. dokonano na mocy Zarządzenia Nr 6 Naczelnika Miasta z dnia 9 lipca 1977r. o ustaleniu terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego i jego podziale na działki położone w B. – wydanego na podstawie art. 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192) - określającego tereny pod budownictwo jednorodzinne o pow. 25 ha, w granicach uwidocznionych na kopii miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Zarządzeniem Nr 3 Naczelnika Miasta z dnia 23 kwietnia 1977r. Określone w Zarządzeniu tereny pod budownictwo jednorodzinnego zostały podzielone na działki budowlane zgodnie z mapą podziału i wykazem zmian gruntowych, a dotychczasowi właściciele lub współwłaściciele mogli skorzystać z uprawnień przysługujących im z mocy art. 8 i 9 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa (...) w przypadku zgłoszenia wniosków w wyznaczonym dwumiesięcznym terminie od dnia ogłoszenia zarządzenia.
Stosownie do § 3 omawianego Zarządzenia, nieruchomości lub ich części, z wyjątkiem działek, które właściciele zachowali na własność, zgodnie z art. 8 ustawy lub które zostały nadane na własność członkom ich rodzin w trybie art. 9 przeszły z mocy prawa na własność Państwa za odszkodowaniem.
Powyższe zestawienie wydarzeń poprzedzających wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia o odmowie nieodpłatnego przekształcenia prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] o pow. 378m2 w prawo własności – nie wskazywało aby pomiędzy wywłaszczeniem M.W. a ustanowieniem na rzecz skarżącej prawa wieczystego użytkowania zachodził związek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.), uprawniający skarżącą do występowania z uzasadnionym żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki w prawo własności.
Skład orzekający podzielił wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze szeroko uzasadniony pogląd, iż skarżąca uzyskała prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] na zasadach ogólnych, ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy sprawy nie dawał podstaw do obiektywnego i jednoznacznego twierdzenia, że przyznanie D.R. prawa wieczystego użytkowania działki Nr [...] nastąpiło w związku z wywłaszczeniem. Pomiędzy wywłaszczeniem nieruchomości należącej do M.W., a ustanowieniem prawa wieczystego użytkowania na rzecz skarżącej, widoczny był tylko związek formalny polegający na tym, że w wyniku wywłaszczenia nie tylko M.W. utworzone zostały nowe działki budowlane i mogły być one przedmiotem prawa wieczystego użytkowania. Należy mieć na uwadze, iż D.R. mogła uzyskać prawo wieczystego użytkowania zupełnie innej działki budowlanej pochodzącej i utworzonej z innych nieruchomości objętych wywłaszczeniem , na mocy Zarządzenia Nr 6 Naczelnika Miasta z dnia 9 lipca 1977r. , kiedy to utworzono wtedy tereny o pow. 25 ha pod budownictwo jednorodzinne. Skarżąca sama stwierdziła w piśmie z dnia 20 marca 1985r. , że " z nowoutworzonych działek z wywłaszczeń w tzw. Osiedlu "[...]" skorzystali mieszkańcy okolicznych wsi (których w ogóle nie wywłaszczono), a nawet przybysze z innych rejonów i województw...". Zdaniem Sądu , orzekające organy prawidłowo ustaliły , mając na uwadze brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wywłaszczeniem a przyznaniem prawa wieczystego użytkowania, że brak jest podstaw uzasadniających korzystne dla skarżącej rozstrzygniecie w tej sprawie. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy świadczył o tym, że ustanowienie prawa wieczystego użytkowania działki na rzecz D.R. ( i jej męża) nastąpiło na zasadach ogólnych przewidzianych przepisami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99). Za takim stwierdzeniem przemawiała wskazana wyżej procedura dotycząca ubiegania się D.R. o przydział działki budowlanej oraz powołana w decyzji Nr [...] Naczelnika M. B. z dnia [...] maja 1987r. podstawa prawna merytorycznego rozstrzygnięcia. Zresztą osnowa tejże decyzji jak i jej uzasadnienie w żaden sposób nie nawiązywała do faktu wywłaszczenia M. W. Związku z wywłaszczeniem strony nie podnosiły składając oświadczenia przy zawieraniu aktu notarialnego.
Należy podkreślić, że przewijające się na gruncie rozpoznawanej sprawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – kwestie odszkodowawcze, w tym wypowiedź Burmistrza Miasta zaprotokołowana w czasie rozprawy w dniu 9 lipca 1992r. – jako związane z zupełnie innym postępowaniem nie miały wpływu na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania nieruchomości przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności następuje nieodpłatnie na rzecz użytkowników wieczystych oraz ich następców prawnych, którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w związku z wywłaszczeniem dokonanym po 1949 r. a przed dniem 1 sierpnia 1985r.
Bezspornym był fakt wywłaszczenia nieruchomości należącej do M.W. , natomiast w świetle akt sprawy nie udokumentowany został związek pomiędzy wywłaszczeniem, a ustanowieniem prawa wieczystego użytkowania . Tego związku nie potwierdzała również dyskusyjna wypowiedź Burmistrza Miasta , na którą powołuje się skarżąca twierdząc, iż wypowiedź ta stanowi dowód tego , że ustanowienie prawa wieczystego działki nastąpiła w związku z wywłaszczeniem.
W świetle akt sprawy M.W. przyznano odszkodowanie. Przyznanie wnuczce, wywłaszczonej osoby, prawa wieczystego użytkowania działki nie stanowiło ekonomicznej rekompensaty z tytułu utraconej przez M.W. nieruchomości – gdyż odszkodowanie przysługiwało tylko wyłącznie osobie wywłaszczonej. D.R. nie była osobą wywłaszczoną. Nie wchodziło w grę nadanie D.R. nieruchomości na własność na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192) - bezpośrednio po wydaniu przez Naczelnika Miasta Zarządzenia Nr 6 z dnia 9 lipca 1977r., powodującego przejście prawa własności nieruchomości z mocy prawa na własność Państwa .
Zgodnie z art. 9 ust. 1 cyt. ustawy, jeżeli z podziału nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego powstaną dwie lub więcej działek, działki te na wniosek dotychczasowego właściciela złożony w terminie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia uchwały, nadaje się na własność jego rodzicom, pełnoletnim dzieciom lub pełnoletnim wnukom . W myśl art. 9 ust. 2 ustawy, powyższy przepis stosuje się tylko w wypadku, gdy członkowie rodziny dotychczasowego właściciela nieruchomości, których wniosek dotyczy, dołączą do wniosku oświadczenie, że:
a/ godzą się na nadanie im działki;
b/ prowadzą, gdy wniosek dotyczy nadania im działki przeznaczonej pod budownictwo zagrodowe, samodzielne gospodarstwo rolne, hodowlane lub ogrodnicze,
c/ nie posiadają innych nieruchomości zabudowanych domami mieszkalnymi, chyba że posiadane domy są przewidziane do rozbiórki.
Ponadto, stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy, działki budowlane przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne oddaje się w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym oraz spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego pod budowę domów jednorodzinnych i małych domów mieszkalnych .
Skarżąca nie była wtedy osobą pełnoletnią.
Faktem jest, że M.W. bezskutecznie ubiegała się o przyznanie jej oraz R.W. i D.W. (obecnie R.) - działek budowlanych na własność w związku z dokonanym w 1977r. wywłaszczeniem nieruchomości. Świadczyło o tym pismo z dnia 21 lipca 1977r.- zawierające w tej sprawie wniosek.
W związku z wydanym zarządzeniem o ustaleniu terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego, M.W, jako współwłaścicielka działki Nr [...], o pow. 3 029 m2 , położonej na obszarze objętym wymienionym zarządzeniem – domagała się na podstawie art. 8 cyt. ustawy, nadania jej oraz jej wnukom – (R.W. i D.W.) utworzonych nowych działek. Wniosek M.W. został załatwiony decyzją z dnia [...] października 1977r. Nr [...] Naczelnika Miasta odmawiającą nadania działek na własność.
Powstaje zatem pytanie, czy organ w 1987r. wydając decyzje dotyczącą oddania prawa użytkowania przedmiotowej działki w użytkowanie wieczyste miał na uwadze fakt wywłaszczenia M.W. i czy z tego powodu rozstrzygnął wtedy na korzyść D.R. Należy przyjąć, że nie , gdyż nie ma w aktach sprawy dowodu potwierdzającego taką tezę.
Zasadniczy zarzut skarżącej dotyczył dokonanej przez organ wadliwej oceny wypowiedzi Burmistrza Miasta w dniu 8 lipca 1992r. podczas rozprawy wyznaczonej przez Wydział Geodezji, Kartografii i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego i przeprowadzonej w Urzędzie Rejonowym– w sprawie przyznania odszkodowania w trybie art. 160 § 1 kpa, dlatego celowym jest przytoczyć tę wypowiedź w dosłownym brzmieniu zgodnie, z kserokopią protokołu dołączonego do akt sprawy.
Burmistrz M. B. J.S. oświadczył, iż " W 1987r. miasto B. oddało w użytkowanie wieczyste p. D.R. – c. B.W. i wnuczce p. M.W., działkę budowlaną Nr [...] o pow. 378 m2. Oddając tę działkę w wieczyste użytkowanie UM chciał zrekompensować fakt nie nadania działki na własność .co znajduje potwierdzenie w aktach dotyczących przydziału działki".
Zdaniem Sądu, oświadczenie Burmistrza złożone w trakcie rozprawy w dniu 8 lipca 1992 r. nie miało istotnego znaczenia dla rozpatrywanej obecnie sprawy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – ponieważ w świetle dokumentów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości i przyznania odszkodowania M.W. i Z.S., stanowiło ono raczej własną ocenę przedstawioną przez ten organ w kwestii wywłaszczenia ( i odszkodowania). Należy zauważyć, że to oświadczenie zostało zakwestionowane przez B.W. (ojca skarżącej).
Według protokołu z tejże rozprawy " p. W. wyjaśnia, że działka otrzymana przez jego córkę nie stanowiła żadnej rekompensaty za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ był to obowiązek organu, zgodnie z art. 27 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości".
Odnosząc się do oświadczenia B.W., trzeba zauważyć, iż stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, osobie fizycznej, która przeniosła na Państwo własność nieruchomości albo utraciła tę własność na skutek wywłaszczenia, przysługiwało pierwszeństwo nabycia od Państwa przeznaczonej do oddania w użytkowanie wieczyste działki pod budowę domów lub budynków wymienionych w art. 23 ust.1.
Pierwszeństwo to dotyczyło nabycia tylko jednej działki (art. 27 ust. 2 cyt. ustawy).
Na marginesie powyższych uwag należy wskazać, iż decyzją Nr [...] Wojewody z dnia [...] lipca 1992r. odmówiono przyznania odszkodowania M.W. z tytułu stwierdzenia przez Wojewodę (decyzją Nr G[...] z dnia [...] maja 1990r.) nieważności decyzji Naczelnika Miasta Nr [...] z dnia [...] października 1977r.
Z uzasadnienia decyzji Wojewody odmawiającej przyznania odszkodowania wynikało, że w 1977r. należącą do M.W. działkę Nr [...] o pow. 3019 m2 podzielono na dwie działki: Nr [...] o pow. 2721 m2 , którą na mocy Zarządzenia Nr 6 Naczelnika Miasta z dnia 9 lipca 1977r. przejęto z mocy prawa na własność Skarbu Państwa oraz działkę Nr [...] o pow. 308m2 , którą na podstawie Zarządzenia Nr 2 Naczelnika Miasta z dnia 15 kwietnia 1980 r. również przejęto na własność Skarbu Państwa. Z tytułu wywłaszczenia nieruchomości M.W. i Z.S. otrzymały odszkodowania przyznane odrębnymi decyzjami. Ponadto M.W. i Z.S. w dacie przyznania odszkodowania nie legitymowały się tytułem własności do przedmiotowych nieruchomości na co wskazywały – zaświadczenie Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 1992r. Nr [...] i zaświadczenie Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego z dnia [...]lipca 1992r. Nr [...]. W świetle akt sprawy skarga na powyższą decyzję Wojewody została odrzucona postanowieniem naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 1992r. (sygn. akt SA/Lu – 1288/92).
Według wykazu zmian gruntowych stanowiącym załącznik do projektu podziału nieruchomości położonych na obszarze objętym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]" w B. zatwierdzonym Zarządzeniem Nr 3 Naczelnika M. B. z dnia [...] kwietnia 1977r. – M.W. i Z.S. były osobami współwładającymi działkami nr [...] o pow. 308 m2 i Nr [...] o pow. 2721 m2 ( o łącznej pow. 3.029 m2).
W świetle akt sprawy decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. wydaną na podstawie art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami – po rozpatrzeniu wniosku B.W. działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnika Z.S. i K.S., Starosta odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości Nr [...] o pow. 3029 m2 na rzecz Skarbu Państwa przejęcia dokonanego na podstawie Zarządzenia Nr 6 Naczelnika Miasta z dnia 7 lipca 1977r. o ustaleniu terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego i jego podziale na działki - położonego na osiedlu "[...]" oraz Zarządzenia Nr 2 Naczelnika M. B. z dnia 15 kwietnia 1980r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego i jego podziale na działki - położonego na osiedlu "[...]". W świetle uzasadnienia wyżej wymienionej decyzji Starosty, nieruchomość Nr 4079 o pow. 3029 m2 stanowiła współwłasność M.W. i Z.S., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2000r. sygn. akt [...]) i uległa podziałowi na dwie działki nr [...] i [...]. Za wywłaszczoną działkę o pow. 2721 m2 (wywłaszczoną Zarządzeniem Nr 6) zostało ustalone odszkodowanie w kwocie 22.032 zł na rzecz Z.S. i w kwocie 22.048 zł na rzecz M.W. Za działkę Nr [...] o pow. 308 m2 (wywłaszczoną Zarządzeniem Nr 2) ustalono odszkodowanie za grunt w kwocie 25.872 zł . Obie współwłaścicielki to odszkodowanie otrzymały.
Powyższa decyzja Starosty utrzymana została w mocy decyzją Wojewody Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, iż odszkodowanie za działkę Nr [...] zostało ustalone i wypłacone :
- M.W. – w kwocie 22.032 zł na mocy decyzji Nr [...] Naczelnika M. B. z dnia [...] grudnia 1977r.;
- Z.S. - w kwocie 22.032 zł na mocy decyzji Nr [...] Naczelnika M/B. z dnia [...]grudnia 1977r.
- natomiast odszkodowanie za działkę Nr [...] zostało przyznane i wypłacone M.W. i Z.S. w kwocie po 12 936 zł każdej z nich (łącznie 25.872 zł) na podstawie decyzji Nr [...] Naczelnika M. B. z dnia [...] marca 1981 r.
W rozpoznawanej sprawie fakt ustanowienia prawa wieczystego użytkowania działki Nr [...] w związku z dokonanym wywłaszczeniem działki Nr [...] (czy też po podziale działki: Nr [...]i Nr [...]) nie został udokumentowany, a zgromadzony materiał dowodowy np. w postaci omówionych wyżej decyzji w kwestii dochodzonego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nie potwierdzał wywodów skarżącej sugerującej, iż istniał związek pomiędzy tymi zdarzeniami, który przesądzał o zasadności decyzji o nieodpłatnym przekształceniu prawa wieczystego użytkowania działki w prawo własności, na którą ona oczekiwała jako osoba żywotnie zainteresowana takim rozstrzygnięciem.
W myśl przedstawionych wyżej rozważań, skarga D.R. nie zasługiwała na uwzględnienie, przy czym należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa wieczystego (...) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 72, poz. 749), nieodpłatne przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności dotyczy , na rzecz osób "którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian za przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wszelkich tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990r.". Nie stawia to skarżącej w korzystnej sytuacji, ponieważ jak wykazano nie była osobą, której oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian za przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).