II SA/Lu 632/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2026-02-03
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanezgłoszenie budowywspółwłasnośćzwykły zarządczynność przekraczająca zwykły zarządprawo do dysponowania nieruchomościąsieć gazowadroga wewnętrznaWSApostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji dotyczące sprzeciwu do zgłoszenia budowy sieci gazowej, uznając, że budowa taka na drodze wewnętrznej nie przekracza zwykłego zarządu i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.

Spółka zgłosiła zamiar budowy sieci gazowej na działkach objętych współwłasnością, jednak organy wniosły sprzeciw, uznając, że inwestycja przekracza zwykły zarząd i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Spółka zaskarżyła decyzje, argumentując, że budowa na drodze wewnętrznej jest czynnością zwykłego zarządu. WSA przychylił się do stanowiska spółki, uchylił zaskarżone decyzje i umorzył postępowanie, wskazując na nowe zgłoszenie z wymaganymi zgodami.

Spółka P. S. G. sp. z o.o. dokonała zgłoszenia zamiaru budowy sieci gazowej na działkach objętych współwłasnością. Organy administracji, Prezydent Miasta L. i Wojewoda, wniosły sprzeciw, uznając, że inwestycja przekracza zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, której spółka nie uzyskała (posiadała zgody 58,33% udziałów). Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody, podnosząc, że budowa sieci gazowej na drodze wewnętrznej jest czynnością zwykłego zarządu i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zakwalifikowały budowę sieci gazowej na drodze wewnętrznej jako czynność przekraczającą zwykły zarząd. Powołując się na orzecznictwo, sąd wskazał, że tego typu inwestycje, służące zwiększeniu użyteczności nieruchomości, mogą mieścić się w ramach zwykłego zarządu, nie naruszając interesów współwłaścicieli. W związku z tym, spółka wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie art. 201 k.c. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji. Ponadto, sąd umorzył postępowanie administracyjne, ponieważ spółka dokonała nowego zgłoszenia z wymaganymi zgodami wszystkich współwłaścicieli, które zostało załatwione pozytywnie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa sieci gazowej na nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną, służącej wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości, nie jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, jeśli nie narusza ich interesów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie wskazującym, że w zmieniających się stosunkach społeczno-gospodarczych zakres czynności zwykłego zarządu ulega rozszerzeniu. Budowa instalacji takich jak sieci gazowe na drogach wewnętrznych, które nie naruszają interesów współwłaścicieli i nie zmieniają służebnego charakteru nieruchomości, może być traktowana jako czynność zwykłego zarządu, wymagająca jedynie zgody większości współwłaścicieli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, jeśli zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

P.b. art. 30 § ust. 5c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis określający podstawę prawną do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy w przypadku konieczności uzupełnienia zgłoszenia.

P.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja pojęcia 'prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane'.

k.c. art. 199

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Przepis określający wymóg zgody wszystkich współwłaścicieli do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.

k.c. art. 201

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Przepis określający wymóg zgody większości współwłaścicieli do czynności zwykłego zarządu.

Pomocnicze

P.b. art. 30 § ust. 5aa

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący milczącego załatwienia sprawy w przypadku zgłoszenia budowy.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 122a § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący milczącego załatwienia sprawy.

k.c. art. 49

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Przepis dotyczący urządzeń służących do doprowadzania gazu, które nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa sieci gazowej na drodze wewnętrznej jest czynnością zwykłego zarządu, nieprzekraczającą jego granic. Nie jest wymagana zgoda wszystkich współwłaścicieli na budowę sieci gazowej na drodze wewnętrznej, jeśli inwestycja nie narusza ich interesów. Inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie zgody większości współwłaścicieli. Nowe zgłoszenie budowy z wymaganymi zgodami wszystkich współwłaścicieli spowodowało bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie poprzedniego zgłoszenia.

Odrzucone argumenty

Budowa sieci gazowej na nieruchomości objętej współwłasnością jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Sieć gazowa staje się częścią składową nieruchomości, co stanowi dodatkowe obciążenie.

Godne uwagi sformułowania

Ocena, czy dane zamierzenie inwestycyjne jest zamierzeniem przekraczającym zakres zwykłego zarządu, dokonywana jest wstępnie przez inwestora, a następnie weryfikowana przez organ administracji. Nie każde wykorzystanie nieruchomości wspólnej na cele budowlane jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Zmiany występujące w obrębie stosunków społeczno-gospodarczych wymuszają rozszerzenie zakresu czynności zwykłego zarządu. Budowa gazociągu z przyłączem gazu do budynku mieszkalnego na nieruchomości służącej współwłaścicielom wyłącznie jako droga dojazdowa do ich nieruchomości nie jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe pomimo zaistnienia okoliczności, o których Wojewoda poinformował Sąd w piśmie z 18 listopada 2025 r.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Grymuza

sędzia

Anna Ostrowska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zwykły zarząd' w kontekście współwłasności i budowy infrastruktury technicznej (sieci gazowe) na drogach wewnętrznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy sieci gazowej na drodze wewnętrznej objętej współwłasnością. Kluczowa jest ocena, czy inwestycja narusza lub zagraża interesom współwłaścicieli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu współwłasności i budowy infrastruktury, a sąd przedstawia klarowne uzasadnienie swojej interpretacji przepisów, odwołując się do bogatego orzecznictwa.

Budowa gazociągu na drodze wspólnej – czy potrzebna zgoda wszystkich sąsiadów?

Dane finansowe

WPS: 997 PLN

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Lu 632/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2026-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 i § 3, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 199, art. 201
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 122a § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 30 ust. 5c i ust. 5aa, art. 3 pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. S. G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2025 r., znak:IF-V.7840.1.26.2025.AG w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 2 lipca 2025 r., nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Wojewody na rzecz P. S. G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] sierpnia 2025 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania P. S. G. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako: skarżąca lub Spółka), Wojewoda (dalej jako: Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej jako: Prezydent) z [...] lipca 2025 r. w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia budowy.
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy:
Pismem z 23 kwietnia 2025 r. Spółka dokonała zgłoszenia zamiaru budowy sieci gazowej oraz przyłącza gazowego z punktem redukcyjno-pomiarowym na działkach nr ew. [...], [...] przy ul. [...] w L..
Decyzją z [...] lipca 2025 r., wydaną na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418, ze zm.), Prezydent wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. Rozstrzygnięcie uzasadniono faktem, że inwestor nie wykonał wezwania do przedłożenia zgód wszystkich współwłaścicieli działek, przez które ma przebiegać inwestycja (ewentualnie postanowienia sądu orzekającego w przedmiocie zgody), na podjęcie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną (inwestor ma zgody części współwłaścicieli, posiadających udziały o łącznej wielkości 58,33%).
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 5c P.b. poprzez zobowiązanie do przedłożenia zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (albo orzeczenia sądu), w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do uzupełnia zgłoszenia o te dokumenty, gdyż w świetle orzecznictwa czynności związane z budową sieci gazowej (wraz z przyłączem) są kwalifikowane do czynności nieprzekraczających zakresu zwykłego zarządu.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 7 sierpnia 2025 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że do zgłoszenia inwestor dołączył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zestawienie zbiorcze informujące o tym, iż łączna liczba zebranych zgód współwłaścicieli działki o nr [...] w przeliczeniu na udziały w nieruchomości wynosi 126 z 216. Jednym ze współwłaścicieli działki nr [...], jest B. Z. (udział [...]), która jednocześnie jest jedynym właścicielem działki nr [...]. Z przeprowadzonej analizy wynika, że brak jest zgód wszystkich współwłaścicieli działki o nr [...]. Inwestor dysponuje zgodą współwłaścicieli, których udział łączny wynosi 58,33 %. Pozostali współwłaściciele nie wypowiedzieli się w ogóle, co do planowanej inwestycji (nie odebrali korespondencji bądź nie było ich pod wskazanym adresem).
Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, co do zasady, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Zrealizowanie sieci gazowej w prywatnej ulicy objętej współwłasnością spowoduje, że sieć ta, stanowiąca własność obcego podmiotu, stanie się częścią składową tej nieruchomości, z czym mogą wiązać się dodatkowe obciążenia faktyczne i prawne. Wybudowanie sieci gazowej w takiej sytuacji nie można uznać za czynności zwykłego zarządu. Nieuzupełnienie przez inwestora braków zgłoszenia obligowało organ do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody Spółka zarzuciła naruszenie:
(1) art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.), poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego skutkujące:
(a) zupełnym pominięciem przez organ, że instalacja ma być poprowadzona w drodze wewnętrznej, służącej jedynie dojazdowi do nieruchomości, a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów, instalowanie przyłączy, niezależnie od ich charakteru, na nieruchomościach służących wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości, stanowi czynność zwykłego zarządu, a tym samym nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, bowiem nie zmienia służebnego charakteru nieruchomości;
(b) uznaniem, że zamierzenie inwestycyjne narusza tudzież zagraża interesom współwłaścicieli nieruchomości, w przypadku, gdy w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, budowa przyłącza nie zmieni przeznaczenia gruntu, nie zmieni jego konfiguracji, jak również nie utrudni korzystania ze wspólnego gruntu (wspólnej drogi) w związku z czym nie sposób uznać takiej czynność za czynność przekraczającą zwykły zarząd;
(3) art. 138 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie
i utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez Prezydenta, w sytuacji kiedy wskazana decyzja jest niezgodna z prawem;
(4) art. 30 ust. 5c P.b., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wystąpiły przesłanki do uzupełnienia zgłoszenia i wydania w tym zakresie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej postanowienia, a z uwagi na nieuzupełnienie braków zaszły przesłanki do wniesienia sprzeciwu, w przypadku, gdy dokumenty, których przedłożenia żądał organ nie były konieczne do złożenia w świetle ustaleń faktycznych, jak również ich przedłożenie nie było wymagane przepisami prawa;
(5) art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 P.b. w zw. z art. 201 Kodeksu cywilnego (dalej jako: k.c.), poprzez uznanie, że do dysponowania nieruchomością na cele budowlane potrzebna jest zgoda wszystkich właścicieli z uwagi na to, że budowa sieci gazowej przekracza zakres zwykłego zarządu, w sytuacji, gdy budowa sieci gazowej na działce stanowiącej drogę wewnętrzną jest czynnością zwykłego zarządu;
(6) art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 P.b. w zw. z art. 49 k.c. oraz art. 199 k.c., poprzez uznanie, że do realizacji inwestycji potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli również z uwagi na to, że sieć stanie się częścią składową nieruchomości, a w związku z tym wpłynie na poziom dodatkowych obciążeń, w przypadku, gdy zgodnie z art. 49 k.c. urządzenia służące do doprowadzania gazu nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W dniu 18 listopada 2025 r. do Sądu wpłynęło pismo organu informujące o dokonaniu przez Spółkę kolejnego zgłoszenia dotyczącego tej samej inwestycji. Z dokumentów przekazanych przez organ I instancji na wezwanie Sądu wynika, że w dniu 24 października 2025 r. Spółka dokonała zgłoszenia budowy dotyczącego inwestycji identycznej jak objęta zgłoszeniem z 23 kwietnia 2025 r., na tych samych działkach. Do zgłoszenia dołączono zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, na których mają być prowadzone roboty budowlane. W dniu
13 listopada 2025 r. organ I instancji wydał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia z 24 października 2025 r. Na wezwanie Sądu organ I instancji przedłożył akta administracyjne sprawy zgłoszenia z
24 października 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe pomimo zaistnienia okoliczności, o których Wojewoda poinformował Sąd w piśmie z 18 listopada 2025 r. Dokonanie przez inwestora (skarżącą Spółkę) kolejnego zgłoszenia – z 24 października 2025 r., obejmującego tą samą inwestycję, realizowaną na tych samych działkach, nie czyni bezprzedmiotowym sprawy sądowoadministracyjnej, której przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody z 7 sierpnia 2025 r., w przedmiocie sprzeciwu do poprzedniego zgłoszenia – z 23 kwietnia 2025 r. Decyzja Wojewody, tak jak poprzedzająca ją decyzja Prezydenta z 2 lipca 2025 r., pozostają w obrocie prawnym, a zatem istnieje przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Nowe zgłoszenie ma jednak wpływ na zakres orzekania sądu, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.
Przechodząc do oceny merytorycznej sprawy – skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, skutkującym koniecznością jej uchylenia. Ponieważ analogicznymi wadami obarczona jest również decyzja organu I instancji – decyzja Prezydenta z 2 lipca 2025 r., na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako "p.p.s.a."), należało uchylić również tą decyzję.
Podstawą prawną sprzeciwu wniesionego wobec zgłoszenia dokonanego przez inwestora był w rozpoznawanej sprawie art. 30 ust. 5c P.b. Zgodnie z tym przepisem, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji.
Istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie koncentruje się wokół kwestii wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 11 P.b., pod tym pojęciem należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
Organy przyjęły koncepcję, że dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Tak należy w ich ocenie kwalifikować inwestycję polegającą na wybudowaniu sieci gazowej na nieruchomości. Według stanowiska organów obydwu instancji, inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż nie przedstawił zgody wszystkich współwłaścicieli działki o nr [...] na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane (uzyskał zgodę współwłaścicieli których udział łączny wynosi 58,33 %). Nieuzupełnienie przez inwestora braków zgłoszenia (pomimo wezwania organu) obligowało do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia w drodze decyzji.
Stanowisko organów, w uwarunkowaniach rozpoznawanej sprawy, jest błędne.
Zgodnie z art. 199 k.c., do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie, mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Art. 201 k.c. stanowi zaś, że do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.
Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie (również tutejszego Sądu), pogląd, zgodnie z którym ocena, czy czynność należy do czynności zwykłego zarządu, czy też przekracza te granice, powinna być dokonywana w konkretnych okolicznościach faktycznych (w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego konkretnej sprawy), nie jest bowiem możliwe przyjęcie jednolitego kryterium ich rozgraniczenia (por. wyroki NSA: z 7 marca 2006 r., II OSK 576/05; z 15 lipca 2011 r., II OSK 1047/10; z 30 stycznia 2018 r., II OSK 1513/17; z 24 kwietnia 2018 r., II OSK 2745/17; wyrok SN z 11 października 1990 r., III ARN 15/90, OSP 1991, z. 6, poz. 163).
Z jednej strony dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, co w odniesieniu do nieruchomości, która objęta jest współwłasnością, oznacza, że wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wymagać przedstawienia przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.
Z drugiej jednakże strony, zasada ta nie może być stosowana w sposób bezrefleksyjny i bezwzględny. Nie ma podstaw do przyjęcia, że każde wykorzystanie nieruchomości wspólnej na cele budowlane jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Tym samym nie ma generalnego, bezwzględnego wymogu, by współwłaściciel chcący wykorzystać wspólną nieruchomość na cele budowlane zawsze musiał posiadać zgodę wszystkich współwłaścicieli, a w przypadku jej braku - musiał uzyskać zgodę sądu powszechnego. Ocena, czy dane zamierzenie inwestycyjne jest zamierzeniem przekraczającym zakres zwykłego zarządu, dokonywana jest wstępnie przez inwestora, a następnie weryfikowana przez organ administracji. Organ administracji jest uprawniony do dokonania takiej oceny samodzielnie (por. wyrok NSA z 26 października 2016 r., II OSK 131/15).
W orzecznictwie od wielu lat konsekwentnie wskazuje się, że zmiany występujące w obrębie stosunków społeczno-gospodarczych wymuszają rozszerzenie zakresu czynności zwykłego zarządu (por. uchwała SN z 19 kwietnia 2002 r., III CZP 18/02; OSNC 2003/2/18; wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II OSK 1081/16 r.; wyrok NSA z 14 lutego 2018 r. II OSK 2086/17). Podstawową przesłanką oceny charakteru inwestycji jako czynności przekraczającej bądź nieprzekraczającej zakres zwykłego zarządu jest ustalenie, czy narusza ona lub zagraża interesom współwłaścicieli, czy może negatywnie oddziaływać na prawa właścicielskie do nieruchomości. Czynność, która nie narusza lub nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, może być uznana za czynność zwykłego zarządu niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację (por. wyroki NSA: z 16 lipca 2010 r., II OSK 906/09; z 24 kwietnia 2018 r., II OSK 2745/17; wyrok WSA w Szczecinie z 28 listopada 2012 r., II SA/Sz 977/12, wyroki WSA w Poznaniu: z 18 kwietnia 2019 r., IV SA/Po 26/19 i z 8 września 2020 r., II SA/Po 1034/19).
W uchwale z 19 kwietnia 2002 r., (III CZP 18/02) Sąd Najwyższy wskazał, że w konkretnych okolicznościach instalowanie kanalizacji sanitarnej, opadowej
i wodociągu na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a inwestycja ta ma na celu zwiększenie użyteczności jednej z nich.
Wybudowanie instalacji na nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a wymieniona na wstępie inwestycja ma na celu zwiększenie użyteczności jednej z nich. Zmiany występujące w obrębie stosunków społeczno-gospodarczych wymuszają rozszerzenie zakresu czynności zwykłego zarządu. Kanalizacja, wodociąg, czy też instalacja grzewcza należą obecnie do urządzeń niezbędnych dla zaspokojenia elementarnych potrzeb człowieka. Zatem instalowanie takich urządzeń na nieruchomości stanowiącej współwłasność, należy zaliczyć do czynności zwykłego zarządu (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II OSK 1081/16).
Zatem nie każde wykorzystanie części nieruchomości wspólnej na potrzeby przeprowadzanej inwestycji budowlanej, powinno być kwalifikowane jako czynność wykraczająca poza zwykły zarząd rzeczą (por. wyrok NSA z 8 listopada 2023 r.,
II OSK 1389/22).
Orzecznictwo wypowiedziało się również w kwestii budowy instalacji gazowej, wyrażając stanowisko, że brak jest podstaw, aby przyjąć, iż budowa gazociągu z przyłączem gazu do budynku mieszkalnego na nieruchomości służącej współwłaścicielom wyłącznie jako droga dojazdowa do ich nieruchomości jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Przeprowadzenie przez taką działkę gazociągu pozostaje w zgodzie z jej służebnym charakterem. Linia, która jest linią podziemną, nie wpływa na zewnętrzny stan nieruchomości. Użyteczność będącej przedmiotem współwłasności działki jako drogi pogorszy się tylko przejściowo, na czas wykonywania na niej prac, a po ich wykonaniu przywrócony zostanie poprzedni stan drogi (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2013 r., II OSK 428/12). Nie tylko zatem instalowanie kanalizacji sanitarnej, opadowej i wodociągu na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga). Również budowa gazociągu na nieruchomościach służących współwłaścicielom wyłącznie jako droga dojazdowa do ich nieruchomości nie jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Nie sposób przyjąć, że tego rodzaju inwestycja, realizowana na nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową jest w stanie naruszyć czy zagrozić interesom pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, negatywnie oddziaływać na prawa właścicielskie do nieruchomości.
Nie może zatem budzić uzasadnionych wątpliwości fakt, że dopuszcza się traktowanie budowy sieci gazowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności jako czynności mieszczącej się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli część nieruchomości, przez którą przebiega sieć, służy współwłaścicielom wyłącznie jako wewnętrzna droga dojazdowa do nieruchomości, a inwestycja ma na celu zwiększenie ich użyteczności (por. wyrok WSA w Lublinie z 6 grudnia 2022 r.,
II SA/Lu 710/22).
W tej sytuacji, planowana w przedstawionych okolicznościach inwestycja objęta zgłoszeniem z 23 kwietnia 2025 r. w perspektywie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być zakwalifikowana jako czynność nieprzekraczająca zakresu zwykłego zarządu, a zatem nie wymagała uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Dołączone do zgłoszenia dokumenty, z których wynika, że zgodę wyrazili współwłaściciele dysponujący udziałami o łącznej wielkości 58,33% (w odniesieniu do działki nr [...]; w odniesieniu do działki nr [...] uzyskano zgodę jedynej współwłaścicielki – B. Z.), przesądzały o tym, że inwestor wykazał, iż ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownie do art. 201 k.c. (do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli).
Konkludując: zarówno decyzja Wojewody z 7 sierpnia jak i decyzja Prezydenta z 2 lipca 2025 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 30 ust. 5c w zw. z art. 3 pkt 11 P.b. oraz art. 201 k.c.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji (pkt I sentencji).
Jednocześnie w ocenie Sądu postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia z 23 kwietnia 2025 r. stało się bezprzedmiotowe. Analiza złożonych na wezwanie Sądu dokumentów dotyczących sprawy administracyjnej kolejnego zgłoszenia – z 24 października 2025 r. wskazuje jednoznacznie, że Spółka dokonała zgłoszenia budowy dotyczącego inwestycji identycznej jak objęta zgłoszeniem z
23 kwietnia 2025 r., na tych samych działkach. Do zgłoszenia dołączono zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, na których mają być prowadzone roboty budowlane. W dniu 13 listopada 2025 r. organ I instancji wydał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia z 24 października 2025 r. Sprawa ta została załatwiona w sposób milczący (art. 122a § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 5aa P.b.). Skoro kolejne zgłoszenie, obejmujące tą samą inwestycję, na tych samych nieruchomościach, zostało załatwione w sposób dający temu samemu inwestorowi uprawnienie do rozpoczęcia robót budowlanych (art. 30 ust. 5 zd. 2 P.b.), bezprzedmiotowe stało się postępowanie administracyjne dotyczące zgłoszenia z 23 kwietnia 2025 r. Sąd umorzył zatem postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt III sentencji wyroku) sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi (400 zł), wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego, ustalone wg stawki minimalnej (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). Jakkolwiek w dokumentach przekazanych do sądu wraz ze skargą, znalazło się również oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa (k. 23), to jednak w dacie wniesienia skargi Spółka była reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, który sporządził skargę, co uzasadniało przyznanie kosztów w zakresie zastępstwa procesowego.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę