II SA/Lu 632/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T.W. na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia na dożywianie, uznając, że organ prawidłowo zastosował zasady uznania administracyjnego mimo spełnienia formalnych kryteriów przez wnioskodawczynię.
Skarżąca T.W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy odmowę przyznania świadczenia na dożywianie. Mimo spełnienia formalnych kryteriów dochodowych i zdrowotnych, organ uznał, że wnioskodawczyni otrzymuje już znaczną pomoc i ze względu na ograniczone środki finansowe ośrodka, nie ma podstaw do przyznania dodatkowego świadczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając uznaniowy charakter decyzji w sprawach pomocy społecznej i prawidłowość postępowania organów.
Sprawa dotyczyła skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania świadczenia na dożywianie. Wnioskodawczyni, mimo posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i dochodu poniżej ustawowego kryterium, nie otrzymała świadczenia. Organ administracji oparł się na danych z poprzednich wywiadów środowiskowych, wskazując, że wnioskodawczyni otrzymuje już znaczną pomoc finansową z Ośrodka Pomocy Społecznej, w tym na dożywianie, a środki ośrodka są ograniczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że decyzja organu nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że przyznawanie świadczeń z pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, a kontrola sądowa ogranicza się do oceny prawidłowości postępowania, a nie celowości przyznania świadczenia. Sąd stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione, uwzględniając zarówno sytuację wnioskodawczyni, jak i ograniczone możliwości finansowe ośrodka.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie świadczenia z pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, a organ może odmówić jego przyznania lub przyznać w innej wysokości, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy oraz swoje możliwości finansowe.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa o pomocy społecznej oraz ustawa o programie 'Pomoc państwa w zakresie dożywiania' przyznają organom administracji pewien zakres uznania w kwestii przyznawania świadczeń. Nawet jeśli wnioskodawca spełnia formalne kryteria, organ może odmówić przyznania świadczenia lub przyznać je w mniejszej wysokości, jeśli uzna to za uzasadnione okolicznościami sprawy, w tym ograniczeniami budżetowymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
Ustawa o pomocy państwa w zakresie dożywiania art. 5
Ustawa o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
Pomocnicze
u.p.s.
Ustawa o pomocy społecznej
p.u.s.a. art. 1 § 1, 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7, 77 § 1, 80, 10, 81
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Pomoc na dożywianie jest obligatoryjna. Naruszenie art. 10 i 81 kpa poprzez pozbawienie udziału w postępowaniu i brak ustosunkowania się do dokumentacji OPS. Konieczność przeprowadzenia dowodu w sprawie zajęcia komorniczego i dochodów innych rodzin. Konieczność przeprowadzenia dowodu w zakresie stanu zdrowia skarżącej w trybie art. 106 § 3 ppsa.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości – wbrew zarzutom skargi - ma charakter uznaniowy. Kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Krystyna Sidor
sprawozdawca
Bogusław Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uznaniowy charakter decyzji w sprawach świadczeń z pomocy społecznej i zakres kontroli sądowej nad takimi decyzjami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i ograniczeń budżetowych ośrodka pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami obywateli a ograniczeniami budżetowymi instytucji publicznych, a także wyjaśnia granice kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi.
“Czy pomoc społeczna jest zawsze obowiązkowa? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Sektor
pomoc społeczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 632/11 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2012-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-08-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bogusław Wiśniewski Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Krystyna Sidor /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259 art. 5 Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania T. W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... o odmowie udzielenia jej świadczenia "na dożywianie". W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek T. W. z dnia 23 lutego 2011r. o świadczenia "na zakup posiłków lub żywności". W toku postępowania przeprowadzono z wnioskodawczynią wywiad środowiskowy w dniu 15 kwietnia 2011r., podczas którego poza określeniem oczekiwań na kwotę 180 zł odmówiła udzielenia informacji dotyczącej jej aktualnej sytuacji życiowej, stwierdzając, że nie uległa ona zmianie. Z tego względu organ oparł się na danych zawartych w poprzednich wywiadach środowiskowych z dnia 22 marca 2011r., 14 lutego 2011r. i 25 stycznia 2011r., w których wnioskodawczyni również nie udzielała aktualnych informacji odsyłając do informacji znanych organowi z urzędu i stwierdzając, że jej sytuacja nie uległa zmianie. Organ ustalił więc na podstawie danych znanych mu z urzędu, że dochód T. W. stanowi emerytura, która wynosi 616, 72 zł, z czego kwotę 176,57 zł potrąca komornika, a więc wnioskodawczyni otrzymuje kwotę 440,15 zł miesięcznie. Kwota ta nie przekracza kryterium dochodowego przewidzianego w ustawie o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" która wynosi 150 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej czyli 715, 50 zł (150% x 477 zł). Wnioskodawczyni cierpi na przewlekłe schorzenia (astma oskrzelowa), ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, a zatem spełnia formalne ustawowe przesłanki do przyznania jej świadczenia, o które wnosi. Organ ustalił także, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ponosi opłaty za energię elektryczną – 60 zł, wywóz nieczystości – 40 zł, telefon – 50 zł, odwołania i skargi – 60zł, leki i środki higieniczne – 120zł. Decyzją z dnia ...2011r. otrzymała pomoc na dożywianie w wysokości po 200 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2011r., a zatem faktycznie otrzymuje ona 640 zł miesięcznie (440 zł + 200zł). Świadczenie z wyrównaniem za styczeń wypłacono jej w dniu 23 lutego 2011r. Organ wskazał jednocześnie, że z przeprowadzonej analizy przyznanych przez tut. Ośrodek świadczeń w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wynika, że w I kwartale wydano na ten cel 12.500zł, a więc średnia wysokość świadczenia na zakup żywności w ramach tego programu wyniosła 403, 22 zł na rodzinę, podczas, gdy T. W. otrzymała 600 zł (3 miesiące x 200 zł), a kwota miesięcznego (jednostkowego) świadczenia wyniosła 192,30 zł. Organ wskazał też, że T. W. jest objęta pomocą Ośrodka od wielu lat i również przez cały 2010r. pobierała świadczenia "na dożywianie" w kwocie po 200 zł miesięcznie. W konsekwencji – zdaniem organu – nie ma podstaw do przyznania jej świadczenia, o które wnosi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła T. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca ogólnie zakwestionowała rozstrzygnięcia organów podkreślając, że pomoc na dożywianie jest obligatoryjna. Wskazała na naruszenie przez organ I instancji art. 10 i 81 kpa poprzez pozbawienie jej udziału w postępowaniu i brak ustosunkowania się do "działów I, III, IV, V produkowanych w biurze OPS" wskazując, że ze względu na stan zdrowia nie może przeglądać akt w siedzibie Ośrodka. Zarzuciła, że nie przeprowadzono dowodu w sprawie zajęcia komorniczego oraz w zakresie dochodów innych rodzin otrzymujących świadczenia z pomocy społecznej i w tym zakresie oraz w zakresie jej stanu zdrowia wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodu w trybie art. 106 § 3 ppsa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania były przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą. Celem tego programu jest m.in. wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza co do zasady 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają odpowiednie zastosowanie – na podstawie art. 5 ust.1 i art. 7 ustawy - przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w świetle których udzielając świadczeń organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielnie pomocy. Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości – wbrew zarzutom skargi - ma charakter uznaniowy, co oznacza po pierwsze - że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, po drugie – że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne, pozwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej o przyznanie jej świadczenia na zakup żywności, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, wykorzystano również przeprowadzone ze skarżącą wywiady środowiskowe, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Organ wskazał bowiem z jednej strony na stałe źródło dochodu skarżącej, a także pomoc udzielaną jej systematycznie przez Ośrodek, a z drugiej na ograniczone środki finansowe Ośrodka i konieczność udzielania pomocy również innym osobom. Z "karty świadczeń klienta" /k.24 akt I instancji/ wynika, że w okresie od 23 lutego do 30 kwietnia 2011r. T. W. otrzymała pomoc w wysokości 1911, 20 zł, zaś zaplanowane dla niej na pozostałą część 2011r. świadczenia wynosiły 5694zł. Wbrew zarzutom skargi, nie było podstaw do przeprowadzania - na żądanie skarżącej dodatkowego dowodu lekarskiego, potwierdzającego jej stan zdrowia uniemożliwiający przeglądanie akt w siedzibie Ośrodka ani dowodu potwierdzającego zajęcie komornicze emerytury skarżącej ani konieczności ustalania dochodów innych osób, korzystających z pomocy Ośrodka. W sprawie niniejszej organ nie zakwestionował trudnej sytuacji życiowej skarżącej (ze względu na stan zdrowia i niskie dochody), ale wskazał, że skarżąca jest objęta przez Ośrodek stałą opieką, a na dożywianie otrzymała zarówno w 2010r., jak i w 2011r. pomoc w wysokości po 200 zł miesięcznie, jednak Ośrodek posiada ograniczone możliwości finansowe i nie jest w stanie spełniać wszystkich żądań wnioskodawców. Skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnych okoliczności wskazujących na znaczne pogorszenie się jej sytuacji życiowej, natomiast ograniczyła się wyłącznie do ogólnego kwestionowania rozstrzygnięć organów. Z tego względu również na etapie postępowania sądowego nie było podstaw do przeprowadzenia dodatkowego dowodu zgodnie z art. 106 § 3 ppsa. W ocenie Sądu, zarówno przebieg postępowania administracyjnego, w którym skarżąca brała udział, jak i uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazują, że organy nie naruszyły obowiązujących przepisów, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Sąd skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI