II SA/Lu 617/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wydzielenia działek pod planowaną drogę KDD. Skarżący, właściciel działki nr [...] z ograniczonym dostępem do drogi publicznej, wnioskował o podział działek nr [...] (należących do innego podmiotu), na których posiadał służebność przejazdu, w celu ułatwienia ustanowienia tej służebności lub realizacji drogi publicznej przewidzianej w planie miejscowym. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym dzielonych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że interes prawny w postępowaniu podziałowym jest ściśle związany z prawem własności lub użytkowaniem wieczystym nieruchomości, a interes skarżącego, wynikający z posiadania służebności czy braku dostępu do drogi publicznej, należy uznać za interes faktyczny, a nie prawny, który nie daje legitymacji do wszczęcia postępowania podziałowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania podziałowego z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, gdy wnioskodawca nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w postępowaniu podziałowym nieruchomości, gdzie wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do dzielonych działek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba posiadająca służebność przejazdu przez działki, których nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania podziałowego tych działek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba posiadająca służebność przejazdu przez działki, których nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym, nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania podziałowego tych działek.
Uzasadnienie
Interes prawny w postępowaniu podziałowym, zgodnie z art. 97 ust. 1 u.g.n., przysługuje przede wszystkim właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości. Posiadanie służebności przejazdu, nawet w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej, stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który nie legitymuje do żądania wszczęcia postępowania podziałowego.
Czy odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy może nastąpić, gdy brak ten jest oczywisty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu oczywistego braku interesu prawnego wnioskodawcy jest dopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak interesu prawnego skarżącego do wszczęcia postępowania podziałowego był oczywisty, ponieważ nie posiadał on tytułu prawnego do dzielonych działek, a jego interes opierał się na posiadanej służebności.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
u.g.n. art. 97 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Interes prawny w tym kontekście rozumiany jest jako posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości (właściciel, użytkownik wieczysty).
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 §
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, w tym wymóg posiadania interesu prawnego.
k.c. art. 50
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący części składowych nieruchomości, w tym praw związanych z jej własnością.
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ustanowienia służebności drogi koniecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego skarżącego do wszczęcia postępowania podziałowego, gdyż nie jest on właścicielem ani użytkownikiem wieczystym dzielonych działek.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiada interes prawny do wszczęcia postępowania podziałowego z uwagi na posiadanie służebności przejazdu i potrzebę zapewnienia dostępu do drogi publicznej. • Podział nieruchomości leży w interesie społecznym i poprawi warunki życia mieszkańców.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawej. • W interesie faktyczny strony, który nie jest związany bezpośrednio z podziałem działek nr [...], leży bowiem ustanowienie na jego rzecz służebności drogi koniecznej, a także realizacja drogi publicznej KDD przewidywanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. • Kodeks postępowania administracyjnego wiąże bowiem legitymacje do wszczęcia postępowania na wniosek z indywidualnym interesem prawnym podmiotu żądającego działania organu, a nie z działaniem w interesie społecznym, czy publicznym.
Skład orzekający
Maciej Gapski
sprawozdawca
Marta Laskowska-Pietrzak
przewodniczący
Robert Hałabis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania podziałowego z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, gdy wnioskodawca nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w postępowaniu podziałowym nieruchomości, gdzie wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do dzielonych działek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.
“Czy służebność przejazdu daje prawo do żądania podziału cudzej działki? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.