II SA/Lu 615/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2022-12-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęrozbudowagarażgranice działekpostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępneKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlanegeodezja

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, uznając brak podstaw do jego zawieszenia z powodu toczącego się postępowania dotyczącego granic działek.

Skarżąca A. N. wniosła skargę na postanowienie Wojewody Lubelskiego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę garażu. Zawieszenie uzasadniono koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego przebiegu granic działek. Sąd uznał, że czynności związane z ewidencją gruntów i budynków lub postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uniemożliwiałoby wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A. N. na postanowienie Wojewody Lubelskiego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty Biłgorajskiego o zawieszeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku garażowego. Organy administracji zawiesiły postępowanie, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., argumentując, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego ustalenia prawidłowego przebiegu granic między działkami nr ewid. [...] i [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie tego przepisu, wskazując, że nie toczy się żadne postępowanie, które stanowiłoby zagadnienie wstępne, a granice są prawidłowo ustalone. Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Wskazał, że pojęcie 'zagadnienia wstępnego' odnosi się do sytuacji, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy administracyjnej jest uzależnione od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego przez inny organ lub sąd, co stanowi bezwzględną przeszkodę dla wydania decyzji. Sąd podkreślił, że postępowanie prostujące błąd w Ewidencji Gruntów i Budynków lub postępowanie rozgraniczeniowe ma charakter czynności materialno-technicznej lub nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uniemożliwiałoby wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy administracji architektoniczno-budowlanej powinny samodzielnie ustalić przebieg granicy na podstawie posiadanej dokumentacji geodezyjnej. W związku z tym, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie dotyczące ustalenia przebiegu granic działek lub czynności prostujące błąd w ewidencji gruntów nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uniemożliwiałoby wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynności związane z ewidencją gruntów i budynków oraz postępowanie rozgraniczeniowe mają charakter czynności materialno-technicznych lub nie są zagadnieniem wstępnym, które stanowiłoby bezwzględną przeszkodę do wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Organy administracji architektoniczno-budowlanej powinny samodzielnie ustalić przebieg granicy na podstawie posiadanej dokumentacji geodezyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przymiot zagadnienia wstępnego może mieć tylko rozstrzygnięcie, które warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego, nie zaś jedynie determinuje kierunek wydawanej przez organ decyzji.

p.g.k. art. 24 § 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Postępowanie prostujące błąd w Ewidencji Gruntów i Budynków przyjmuje co do zasady postać czynności materialno-technicznej.

p.g.k. art. 29

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie prostujące błąd w Ewidencji Gruntów i Budynków lub postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Organy administracji architektoniczno-budowlanej powinny samodzielnie ustalić przebieg granicy na podstawie posiadanej dokumentacji geodezyjnej, a nie oczekiwać na rozstrzygnięcie innego organu.

Odrzucone argumenty

Zawieszenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę było uzasadnione koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego prawidłowego ustalenia przebiegu granic między działkami.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'zagadnienia wstępnego' odnosi się do sytuacji, w której rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy administracyjnej uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które ze swej istoty należy do kompetencji innego organu lub sądu. przymiot zagadnienia wstępnego może mieć tylko rozstrzygnięcie, które warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego, nie zaś jedynie determinuje kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji. postępowanie prostujące błąd w Ewidencji Gruntów i Budynków przyjmuje co do zasady postać czynności materialno-technicznej. zmiana wpisu w ewidencji nie może ustanowić prawa, ani go modyfikować (nie ma konstytutywnego charakteru). Organy administracji architektoniczno-budowlanej natomiast, w oparciu o posiadaną dokumentację geodezyjną, w tym w szczególności mapy ewidencyjne, powinny ustalić położenie przedmiotowych nieruchomości, jak też powinny stwierdzić w toku postępowania, gdzie przebiega granica między tymi terenami.

Skład orzekający

Grzegorz Grymuza

sprawozdawca

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Marcin Małek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w kontekście zagadnień wstępnych, w szczególności w sprawach budowlanych i dotyczących granic nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy błędnie zinterpretowały czynności geodezyjne jako zagadnienie wstępne. Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w kontekście granic działek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, takich jak zawieszenie postępowania, i jak organy mogą błędnie interpretować czynności techniczne jako zagadnienia prawne wymagające rozstrzygnięcia przez inne organy.

Czy spór o granice działki może zatrzymać budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy zawieszenie postępowania jest dopuszczalne.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 615/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Marcin Małek
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145, art. 153, art. 135, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 11 lipca 2022 r., nr IF-VII.7840.7.11.2022.MM w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty Biłgorajskiego z dnia 1 czerwca 2022 r., znak: AB.6740.147.2022; II. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz A. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 r., znak: IF-VII.7840.7.11.2022.MM Wojewoda Lubelski (dalej także jako: Wojewoda), po rozpatrzeniu zażalenia A. N. (dalej także jako: skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] (dalej także jako: Starosta) z dnia 1 czerwca 2022 r., którym zawieszono z urzędu postepowania w sprawie udzielenia A. N. pozwolenia na rozbudowę budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] ark[...], położonej w B., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania dotyczącego prawidłowego ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr ewid.[...], [...] ark. [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2022 r. skarżąca wystąpiła do Starosty o pozwolenie na rozbudowę budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] ark. [...] położonej w B..
Pismem z dnia 20 kwietnia 2022 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz możliwości zapoznania się z zamierzeniami inwestora i wniesieniu uwag i zastrzeżeń w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.
W odpowiedzi na zawiadomienie W. Z., będący właścicielem działki nr ew. [...] ark. 26, pismem z dnia 29 kwietnia 2022 r. poinformował, iż mapy na podstawie, których sporządzono dokumentację do celów projektowych zostały sporządzone bezprawnie, bez jego udziału, pomimo że w wyniku tych czynności doszło do zmiany przebiegu granic pomiędzy działkami nr ew. [...]. W związku z tym, że zdaniem W. Z., należy przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe celem ustalenia przebiegu granic, wniósł o zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r., poz. 2000, dalej jako: k.p.a.).
Organ I instancji pismem z dnia 16 maja 2022 r. wystąpił do Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami o udzielenie informacji, czy przebieg granic pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] ark. [...] uwidoczniony na mapie do celów projektowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie uległ zmianie oraz czy toczy się lub zostało zakończone postępowanie w sprawie ustalenia prawnego przebiegu granic pomiędzy działkami.
Pismem z dnia 18 maja 2022 r. Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami poinformował, że zostanie przeprowadzone postępowanie prostujące błąd w bazie danych Ewidencji Gruntów i Budynków dotyczące punktu granicznego między wskazanymi działkami.
W związku z powyższym Starosta postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r. zawiesił z urzędu postepowanie prowadzone na wniosek skarżącej w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr [...] ark. [...], położonej w B. – do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania dotyczącego prawidłowego ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] ark. [...].
W ocenie organu przeprowadzenie postępowania mającego na celu sprostowanie błędu w bazie danych Ewidencji Gruntów i Budynków może mieć wpływ na ustalenie prawidłowego przebiegu granic. Przedmiotem rozbudowy istniejącego budynku garażowego jest wydłużenie jego ścian zewnętrznych i usytuowanie ich w granicy działki nr [...] W świetle powyższych okoliczności Starosta stwierdził, że prawidłowy przebieg granicy pomiędzy działkami ma istotne znaczenie dla poprawności wydanego pozwolenia na budowę. Ustalenie prawidłowego przebiegu granicy pomiędzy działkami stanowi zatem – zdaniem organu – zagadnienie wstępne względem wydania pozwolenia na budowę, co stanowiło podstawę zawieszenia postepowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła skarżąca, wskazując, że przebieg granicy przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] uwidoczniony na mapie do z celów projektowych przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego protokołem z dnia 29 marca 2022 r., jest zgodny z aktualną ewidencją gruntów, a wynik postępowania w sprawie sprostowania błędu w bazie danych nie będzie miał wpływu na jej przebieg. Zdaniem żalącej powyższe postępowanie nie zostało wszczęte, nie toczy się również postępowanie rozgraniczeniowe, zatem nie ma podstaw prawnych do zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę
Organ odwoławczy pismem z dnia 27 czerwca 2022 r. zwrócił się do Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w B. z prośbą o udzielenie informacji, na jakim etapie znajduje się postępowanie dotyczące prawidłowego ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr ewid.[...], [...], [...] ark. [...]. W odpowiedzi Starosta pismem z dnia 6 lipca 2022 r. poinformował, że zwrócił się do wykonawcy prac geodezyjnych z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie. Ze zgromadzonych materiałów zasobu wynika, że na obszarze obejmującym ww. działki były wykonywane prace geodezyjne mające na celu sporządzenie mapy do celów projektowych, w tym prace związane z wykazaniem przedmiotowej granicy.
Wojewoda, powołując się na wskazane powyżej pisma z dnia 18 maja 2022 r. i 6 lipca 2022 r., wskazał, że w świetle przedstawionych w nich okoliczności, rozpatrzenie niniejszej sprawy wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przed organem geodezyjnym. Tylko ustalenie prawidłowej granicy pomiędzy działkami warunkuje wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku garażowego w granicy działek nr ew. [...], [...]. W związku z powyższym utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Nie zgadzając się z postanowieniem Wojewody, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła naruszenie art. 97 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie. Wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uchylenie aktu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że granice między działkami zostały prawidłowo ustalone i nie toczy się żadne postępowanie w trybie ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie zgodziła się również z tym, aby zagadnieniem wstępnym były czynności materialno-techniczne. Wskazała na brak podstaw do zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jeżeli jest to zagadnienie rozstrzygane przez ten sam organ. Wskazała, że również (ewentualny) spór cywilnoprawny dotyczący granicy nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego, uzasadniającego zawieszenie postępowania o pozwolenie na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako: p.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji naruszyły przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji prowadzi do konieczności uchylenia zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia.
Podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wskazać należy, że pojęcie "zagadnienia wstępnego" odnosi się do sytuacji, w której rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy administracyjnej uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które ze swej istoty należy do kompetencji innego organu lub sądu. Oznacza to, że zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej, a treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu jest koniecznym elementem rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. Ponadto rozstrzygnięcie tego zagadnienia nie może nastąpić w "głównym" postępowaniu.
Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki wydania decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej, bez czego nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu "głównym", które z tego powodu musi ulec zawieszeniu (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2930/19).
Z tego względu zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 377-378). Zasadnicze znaczenie dla przyjęcia, że zaistniała sytuacja wymieniona w tym przepisie jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaniem konkretnej sprawy a wcześniejszym wyjaśnieniem określonej kwestii prawnej – brak jej wyjaśnienia stanowi bezwzględną przeszkodę dla wydania decyzji w prowadzonym przez organ postępowaniu.
Należy podkreślić, że przymiot zagadnienia wstępnego może mieć tylko rozstrzygnięcie, które warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego, nie zaś jedynie determinuje kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3082/18 i cytowane tam orzecznictwo). Organ administracji publicznej rozważając kwestię zawieszenia postępowania nie może się kierować przewidywaniami w zakresie tego, jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz wyłącznie tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa, jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 697/16). Zagadnienie prejudycjalne występuje bowiem wtedy, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie decyzji, nie ma natomiast determinującego znaczenia sam ewentualny wpływ wyniku innego postępowania na niniejsze (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 556/22 i cyt. tam orzecznictwo, wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 381/22 i cyt. tam orzecznictwo).
Zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego wydane zostało w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku garażowego z uwagi na kwestię ustalenia przebiegu granic.
Z uzasadnienia orzeczeń organów, a także z korespondencji prowadzonej przez organy nie wynika jednoznacznie, jakie konkretnie postępowanie stało się podstawą zawieszenia postępowania, nie jest również jasne, czy postępowanie to zostało już w ogóle wszczęte.
Organy zawieszając postępowanie z uwagi na zagadnienie wstępne mają obowiązek jasnego określenia postępowania, ze względu na które następuje zawieszenie postępowania. Kwestia ta ma determinujące znaczenie w odniesieniu do późniejszego podjęcia postepowania. Nie może budzić wątpliwości, na jakie rozstrzygnięcie się oczekuje tj. wydanie jakiego aktu, przez jaki organ będzie podstawą podjęcia postępowania.
W piśmie z dnia 6 lipca 2022 r. Starosta stwierdził, że na obszarze obejmującym działkę skarżącej były prowadzone prace geodezyjne, mające na celu sporządzenie mapy do celów projektowych, w tym prace związane z wykazaniem przedmiotowej granicy (k. 18 akt admin. II inst.). Wcześniej w piśmie datowanym na dzień 18 maja 2022 r. wskazano, że zostanie przeprowadzone postępowanie prostujące błąd w bazie danych Ewidencji Gruntów i Budynków dotyczącego punktu granicznego między działkami nr [...], ark. [...] (k. 49 akt admin. I inst.).
Należy wskazać, że postępowanie prostujące błąd w Ewidencji Gruntów i Budynków przyjmuje co do zasady postać czynności materialno-technicznej - art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2021 r., poz. 1990).
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem ewidencja ta jest jedynie zbiorem informacji, nie może być natomiast źródłem praw. W konsekwencji powyższego zmiana wpisu w ewidencji nie może ustanowić prawa, ani go modyfikować (nie ma konstytutywnego charakteru). Rejestr wyłącznie odzwierciedla aktualny stan prawny i faktyczny. Gromadzone w ewidencji informacje mają charakter pochodnych informacji, wynikających z m. in. orzeczeń, decyzji czy umów. Zapis w ewidencji gruntów i budynków może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stan prawny danego gruntu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 586/20 i cyt. tam orzecznictwo).
Kolejno należy zauważyć, że również wznowienie granic jest czynnością materialno-techniczną, a prowadzenie postępowania w tym zakresie nie może stać się podstawą zawieszenia innego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 871/17).
W orzecznictwie wskazuje się, że nawet jeżeli przebieg granic ma wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, to również prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie jest podstawą zawieszenia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1768/17).
Oczywistym jest, że postępowanie dotyczące ustalenia przebiegu granicy między działkami ma doniosłe znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy. Jednakże sama okoliczność, że toczy się lub może się toczyć niesprecyzowane postępowanie dotyczące ustalenia przebiegu spornej granicy nie uniemożliwia wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, nawet jeżeli może wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Nie ma bowiem między tymi postępowaniami takiej zależności, która wyklucza wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbudowę.
Organ we własnym zakresie może i powinien ustalić, czy skarżąca ma tytuł prawny do nieruchomości, na której planowana jest inwestycja oraz jaki jest przebieg granicy między działkami o numerach ewid. [...]. Jest to zakres kompetencji Starosty, który nie może oczekiwać na dokonanie tej oceny przez inny organ. Należy zauważyć, że na inwestorze spoczywa ciężar wykazania swojego tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym granic działki. Organ ma obowiązek oprzeć się na oświadczeniu inwestora i na danych wynikających z aktualnych dokumentów geodezyjnych. W szczególności Starosta może zwrócić się do organu prowadzącego postępowanie dotyczące spornej granicy o udostępnienie dokumentacji sprawy. Decyzja w sprawie powinna opierać się na stanie prawnym istniejącym w chwili jej wydania.
Oczywiście od ustalenia przez organy przebiegu granicy dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy odróżnić należy postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.
Rozgraniczenie nieruchomości polega na ustaleniu przebiegu granicy, przy czym w istocie rzeczy w sprawie o rozgraniczenie chodzi nie o same granice, lecz o to, do jakich granic sięga prawo właściciela. Istota rozgraniczenia polega na wyodrębnieniu nieruchomości z innych otaczających ją gruntów przez ustalenie zasięgu prawa własności w stosunku do gruntów sąsiadujących. Następuje to przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwaleniu ich znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów, co w rezultacie konkretyzuje to nieruchomość jako odrębny przedmiot własności. Przedmiotem rozgraniczenia jest więc ustalenie przebiegu granic nieruchomości, a ściśle rzecz biorąc ustalenie do jakiej granicy na gruncie sięga prawo własności nieruchomości sąsiadujących.
Tak rozumianego rozgraniczenia nieruchomości z uwzględnieniem stanu prawnego i wszystkich innych okoliczności istotnych dla ustalenia przebiegu granic nie dokonuje się jednak w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów prawa budowlanego, lecz w specjalnie w tym celu przewidzianym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 29 i następne ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej natomiast, w oparciu o posiadaną dokumentację geodezyjną, w tym w szczególności mapy ewidencyjne, powinny ustalić położenie przedmiotowych nieruchomości, jak też powinny stwierdzić w toku postępowania, gdzie przebiega granica pomiędzy tymi terenami. Ustalenia takie nie są tożsame z rozgraniczeniem nieruchomości, lecz stanowią przesłankę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy. Ustaleń takich, ze skutkiem deklaratoryjnym, a więc stwierdzającym powinien dokonać organ samodzielnie, odwołując się w tym celu do danych z ewidencji gruntów.
Organy zatem, odwołując się przede wszystkim do map ewidencyjnych, powinny ocenić jak przebiega granica między nieruchomościami. Organy nie powinny tu także poprzestawać na ostatniej mapie złożonej do zasobu geodezyjnego, zwłaszcza, gdy została ona opracowane na zlecenie inwestora i jest kwestionowana przez strony, lecz powinny uwzględnić tu całość dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
Zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na ewentualne ustalenie innego przebiegu granic działek o numerach ewid. 134 i 133 nie jest również celowe i nie mieści się w hipotezie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je orzeczenie naruszają art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ma bowiem podstaw do zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego z przyczyn wskazanych w uzasadnieniach powyższych rozstrzygnięć. Jak wywodzono powyżej, w warunkach niniejszej sprawy nie jest jasne, z uwagi na jakie postępowanie zawieszono postępowanie, a ewentualnie na jakim jest ono etapie. Ponadto podstawą zawieszenia postępowania nie może być czynność techniczna, ani też jakiekolwiek postępowanie, które jedynie potencjalnie może mieć wpływ na wynik niniejszego. Okoliczność, że granica między działkami jest kwestionowana nie stanowi zagadnienia wstępnego, uzasadniającego zawieszenie postępowanie.
Skutkiem uprawomocnienia się wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem I instancji. Z uwagi na stricte procesowy charakter zaskarżonego postanowienia, w ramach wytycznych co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) należy jedynie wskazać, że obowiązkiem Starosty będzie dalsze prowadzenie postępowania, gdyż wywodzona przez organy podstawa zawieszenia postępowania – w świetle zgromadzonej dokumentacji – nie zachodzi.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i orzeczenie je poprzedzające.
Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej w wysokości [...] zł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI