II SA/Lu 606/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-11-14
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneuchwała rady gminyochrona środowiskastudium uwarunkowańwładztwo planistyczneprawo administracyjnenieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy Lubartów w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że jej postanowienia dotyczące lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie naruszają studium uwarunkowań.

Skarżący zarzucili uchwale Rady Gminy Lubartów w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszenie studium uwarunkowań poprzez dopuszczenie lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że przytoczone fragmenty studium nie zawierają kategorycznego zakazu takich inwestycji, a plan miejscowy wprowadza odpowiednie ograniczenia zgodne ze studium i przepisami odrębnymi, w tym dotyczące ochrony wód.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę K. P., J. Ś. oraz D. G. na uchwałę Rady Gminy Lubartów z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili uchwale naruszenie art. 14 ust. 5 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) poprzez brak zgodności zmiany planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lubartów, a także naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. przez błędne określenie zasad ochrony środowiska. W szczególności kwestionowano § 9 i § 21 uchwały, które dopuszczały lokalizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że przytoczone przez skarżących fragmenty studium nie zawierają bezwzględnego zakazu takich inwestycji, a wręcz dopuszczają je przy spełnieniu określonych warunków. Podkreślono, że plan miejscowy wprowadził ograniczenia zgodne ze studium, takie jak ograniczenie oddziaływania do granic działki inwestora oraz wymóg przeprowadzenia procedur wynikających z przepisów odrębnych, w tym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd odniósł się również do kwestii ochrony wód, wskazując, że plan miejscowy uwzględnia zakazy i nakazy wynikające z przepisów odrębnych dotyczących strefy ochrony pośredniej ujęcia wody. W ocenie Sądu, organ właściwie wyważył interesy publiczne, w tym rozwój gospodarczy, z wymogami ochrony środowiska i prawem własności, mieszcząc się w granicach władztwa planistycznego gminy. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczenie lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, z zastrzeżeniem ograniczeń zgodnych ze studium i przepisami odrębnymi, nie narusza studium uwarunkowań.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przytoczone fragmenty studium nie zawierają kategorycznego zakazu takich inwestycji, a plan miejscowy wprowadza odpowiednie ograniczenia zgodne ze studium i przepisami odrębnymi, w tym dotyczące ochrony wód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 14 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 6,9,10

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 14 ust. 5 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez brak zgodności zmiany planu ze Studium. Zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. poprzez błędne określenie zasad ochrony środowiska. Zarzut, że dopuszczenie lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko narusza postanowienia Studium.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Plan miejscowy ma doprecyzować zasady ustalone w studium i to w taki sposób, aby nie doprowadzić do ich zmiany lub modyfikacji. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się nie tylko wymagania ochrony środowiska czy prawo własności, lecz również walory ekonomiczne (gospodarcze) przestrzeni, potrzeby interesu publicznego oraz potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej.

Skład orzekający

Bartłomiej Pastucha

sprawozdawca

Jerzy Parchomiuk

członek

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań, zwłaszcza w kontekście dopuszczania inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz ochrony wód."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2023 r. i specyfiki danego studium oraz planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – zgodności planu miejscowego ze studium i dopuszczania inwestycji oddziałujących na środowisko. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Planowanie przestrzenne: Kiedy inwestycje mogące oddziaływać na środowisko są zgodne ze studium?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 606/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 1 ust. 2 pkt 6,9,10, art. 14 ust. 5, art. 20 ust.1 , art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 3 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 14 ust. 5, art. 9 ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. P., J. Ś. oraz D. G. na uchwałę nr XII/99/19 Rady Gminy Lubartów z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Lubartów oddala skargę.
Uzasadnienie
K. P., D. G. i J. Ś. (dalej także jako "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 11 czerwca 2024 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na uchwałę Nr XII/99/19 Rady Gminy Lubartów z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Lubartów (Dz. Urz. Woj. Lubel. z 2020 r. poz. 149, dalej także jako "zaskarżona uchwała", "plan miejscowy" lub "m.p.z.p."). Uchwałę tę skarżący zaskarżyli w części obejmującej jej § 9 i § 21, wskazując na oczywistą sprzeczność tych regulacji ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lubertów, przyjętym uchwałą nr XXX/152/01 Rady Gminy Lubartów z dnia 18 czerwca 2001 r. ze zmianami (dalej także jako "Studium").
Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie art. 14 ust. 5 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., aktualny t.j. - Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, dalej jako "u.p.z.p."), poprzez brak zgodności zmiany planu ze Studium, oraz naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., poprzez błędne określenie zasad ochrony środowiska, co - zdaniem skarżących - stanowi istotne naruszenie zasad i trybu sporządzania planu.
Wskazując na powyższe oraz powołując się na treść art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 9. Ponadto w skardze zawarto wniosek o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w § 1 zaskarżonej uchwały stwierdzono, iż projekt zmiany planu nie narusza postanowień Studium. Z kolei w § 9 m.p.z.p. podjęte zostały ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska i przyrody, poprzez zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (oznaczonych symbolem PU) z zastrzeżeniem ust. 4 i 6 tego paragrafu. Zastrzeżenia te dopuściły lokalizację przedsięwzięć mogących prowadzić do przekroczenia dopuszczalnych wielkości oddziaływania na środowisko przez wytwarzanie hałasu, wibracji, pól elektromagnetycznych, zanieczyszczania powietrza czy gleby, przy czym oddziaływanie na środowisko przekraczające dopuszczalne wielkości winno zamykać się:
1) na terenie działki lub zespołu działek do którego prowadzący posiada tytuł prawny;
2) w granicach terenów oznaczonych symbolami przeznaczenia: EF, P i PU.
Zdaniem skarżących, w Studium nie zostały jednak dopuszczone przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Na poparcie tego twierdzenia w skardze przytoczono wybrane fragmenty Części IV Studium - Struktura funkcjonalno-przestrzenna i kierunki zagospodarowania terenu.
Ponadto skarżący podnieśli, że część obszaru objętego zaskarżoną uchwałą znajduje się w strefie pośredniej ochrony komunalnych ujęć wody. Zgodnie wymienionymi w Studium zakazami obowiązującymi w tej strefie, zakazana jest budowa "zakładów przemysłowych zagrażających jakości wód". Zdaniem skarżących, dopuszczenie w zaskarżonej uchwale obszarów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko, należy ocenić jako naruszenie również tego zakazu, ponieważ przedsięwzięcia takie mogą stanowić zagrożenie dla jakości wód.
W ocenie skarżącym, naruszone zostały zatem w rażącym stopniu postanowienia Studium, których ewidentnie nie uwzględniono podczas prac i uchwalania zmiany planu miejscowego.
Skarżący zwrócili także uwagę na obowiązek należytego uzasadnienia aktów planistycznych, poprzez wskazanie, iż zachowane zostały właściwe proporcje i rozważone wszystkie racje przed podjęciem uchwały. W tym kontekście podnieśli, ze uzasadnienie zaskarżonej uchwały w zakresie odniesienia się do wymagań ochrony środowiska i przyrody, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych, jest bardzo lakoniczne i w żaden sposób nie wskazuje powodów, dla których część gruntów zostało przeznaczonych na .przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko (PU). Wprawdzie Gmina w tej części uzasadnienia przyznała, iż jest świadoma, że "część obszaru objętego zmianą planu znajduje się w strefie ochrony komunalnego ujęcia wody w Lubartowie. W granicach strefy ochrony pośredniej ujęcia wody w Lubartowie obowiązują zakazy i nakazy wynikające z przepisów odrębnych, w szczególności zakaz lokalizacji działalności zagrażającej jakości wód". Jednakże kompletnie pominięty został fakt, że część obszarów, które oznaczono symbolem PU położonych jest właśnie w strefie ochrony pośredniej ujęcia wody.
Końcowo autor skargi zaznaczył, że zaskarżona uchwała była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zakończonej wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r., sygn. II SA/Lu 448/20, stwierdzającym częściową nieważność tej uchwały, tj. jej § 9 ust. 7 pkt 3 oraz § 13 ust. 7 pkt 1.
Ponadto w końcowej części skargi wyjaśniono, że skarżący są mieszkańcami gminy Lubartów, przy czym K. P. jest właścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z gruntami oznaczonymi w zaskarżonej uchwale symbolem PU.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lubartów (dalej także jako "organ"), reprezentowana przez Wójta Gminy Lubartów, wniosła o oddalenie skargi.
W ocenie organu, wbrew twierdzeniom skarżących, zaskarżona uchwała, w tym jej § 9 i § 11, nie jest niezgodna ze Studium. Przytoczone w skardze fragmenty Studium zostały wyrwane z kontekstu. Ponadto postanowienia planu zawarte w § 9, § 10 ust. 3 oraz § 13 zapewniają ochronę wód podziemnych i powierzchniowych przed zanieczyszczeniem oraz regulują zapewnienie zaopatrzenia w wodę. Są przy tym kompatybilne ze Studium. Dlatego też zarzuty skarżących również i w tym zakresie, zdaniem organu, nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości.
Organ dodał, że wbrew stanowisku skarżących, nie został naruszony art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. poprzez błędne określenie zasad ochrony środowiska. Zasady te zostały opisane w § 9 zaskarżonej uchwały. Okoliczność, że skarżący kwestionują te postanowienia - w ocenie organu całkowicie nietrafnie - nie oznacza, że Rada Gminy Lubartów dopuściła się błędnego określenia zasad ochrony środowiska.
W piśmie procesowym z dnia 11 września 2024 r. pełnomocnik skarżących – odpowiadając na wezwanie Sądu – wskazał, że skarżący są właścicielami działek o następujących numerach: K. P. – nr [...] i nr [...]; D. G. – nr [...]; J. Ś. – nr [...] i nr [...]. Wszystkie te działki położone są w gminie L., obręb A., na terenie objętym oznaczeniem R/4 (tereny rolnicze) oraz PU/4, którego przeznaczenie podstawowe - zgodnie z § 21 zaskarżonej uchwały - zostało określone jako tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz usług, z dopuszczeniem mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Na rozprawie sądowej w dniu 14 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżących poparł skargę precyzując, że wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 9 i § 21. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Wyjaśnić na wstępie należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na mocy art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Plan miejscowy, jak stanowi art. 14 ust. 8 u.p.z.p., jest natomiast aktem prawa miejscowego.
Legitymację do wniesienia skargi na uchwalę rady gminy stanowiącą akt prawa miejscowego określa art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej jako "u.s.g."). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skarga złożona na podstawie powyższego przepisu nie ma zatem charakteru actio popularis i do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone kwestionowana uchwałą (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego: z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1254/11, z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04 oraz z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04 – dostępne w CBOSA, a także: Z. Niewiadomski [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz z odniesieniami do ustaw o samorządzie powiatowym i samorządzie województwa, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011, s. 807). .
W ocenie Sądu, w przypadku skarżących powyższy warunek uznać należy za spełniony. Skarżący, jako właściciele działek położonych na terenie gminy Lubartów, w obszarze objętym ustaleniami zaskarżonej uchwały, posiadają legitymację do jej zaskarżenia. Określając przeznaczenie oraz sposób zagospodarowania należących do skarżących działek oraz terenów z nimi sąsiadujących, zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny. Przy czym legitymacja skarżących, mająca źródło w posiadanym przez nich prawie własności, uprawnia ich do zaskarżenia m.p.z.p. nie tylko w zakresie regulacji bezpośrednio odnoszących się do przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów, w których położone są należące do skarżących działki, lecz również postanowień ogólnych planu wpływających na ich uprawnienia właścicielskie, co ma istotne znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi, albowiem jej przedmiotem jest przede wszystkim przepis określający ogólne zasady ochrony środowiska i przyrody na terenach objętych planem.
W ramach oceny dopuszczalności skargi odnotowania wymaga również okoliczność, iż zaskarżona uchwała była już przedmiotem kontroli sądowej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 448/20, stwierdził nieważność tej uchwały w zakresie jej § 9 ust. 7 pkt 3 i § 13 ust. 7 pkt 1, natomiast w pozostałym zakresie skargę oddalił (skargą wniesioną w tej sprawie objęto przedmiotową uchwałę w całości).
W tym kontekście wyjaśnić należy, że jeżeli o legalności aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, to jest naruszenia indywidualnego interesu skarżącego (por. np. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 212/19).
Ocena zawarta w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 marca 2018 r., skupia się przede wszystkim na wadliwości przepisów m.p.z.p., których nieważność stwierdzono, dotyczących zaopatrzenia w energię elektryczną (budowy linii elektroenergetycznej - § 13 ust. 7 pkt 1) oraz wyznaczenia pasa technologicznego wzdłuż linii elektroenergetycznej (§ 9 ust. 7 pkt 3). W zakresie ogólnej oceny legalności zaskarżonej uchwały, Sąd odniósł się jedynie do zarzutu naruszenia procedury zmiany planu miejscowego (dotyczącego równoległego procedowania przez Radę Gminy Lubartów zmiany planu miejscowego i zmiany Studium. Zarzut ten Sąd ocenił jako niezasadny wskazując, że zmiana planu zatwierdzona zaskarżoną uchwałą dotyczy innego obszaru, niż zmiana Studium zatwierdzona uchwałą nr XIV/122/20 Rady Gminy Lubartów z dnia 12 maja 2020 r. W powołanym wyroku brak jest natomiast oceny odnoszącej się do regulacji m.p.z.p. będących przedmiotem skargi wniesionej w niniejszym postepowaniu, w tym oceny co do zgodności tych postanowień ze Studium (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały). Ocena ta pozostaje zatem dopuszczalna w niniejszym postępowaniu.
W ramach oceny dopuszczalności skargi wskazać także wypada, że wobec faktu, iż zaskarżona uchwała została podjęta już po zmianie treści art. 101 ust. 1 u.s.g. dokonanej wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), tj. po 1 czerwca 2017 r., skarżący nie mieli obowiązku poprzedzenia skargi skierowaniem do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 17 ust. 2 ww. ustawy nowelizującej).
Pozytywna weryfikacja warunków dopuszczalności skargi otwiera drogę do merytorycznej kontroli legalności zaskarżonej uchwały w granicach objętych skargą. Dokonując owej kontroli Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Podkreślić należy, że zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 19 grudnia 2019 r. , a więc przed nowelizacja przepisów u.p.z.p. dokonaną ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688), która weszła w życie z dniem 24 września 2023 r. Tym samym ocena legalności zaskarżonej uchwały winna odnosić się do przepisów u.p.z.p. w brzmieniu sprzed powyższej nowelizacji. W tym też brzmieniu poszczególne przepisy tej ustawy zostaną przytoczone w dalszej części uzasadnienia, jak też do takiego ich brzmienia odnosić się będzie ocena prawna wyrażona poniżej.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. gminie przysługuje prawo władztwa planistycznego, realizowane w drodze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu zgodnie z przepisami u.p.z.p. Ustawa ta określa procedury uchwalania planu miejscowego, a także merytoryczne treści, które obowiązkowo powinny zostać określone w planie (art. 15 ust. 2) lub mogą być określone w zależności od potrzeby (art. 15 ust. 3 u.p.z.p.). W art. 28 ust. 1 u.p.z.p. ustawodawca przyjął natomiast, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Jedną z naczelnych zasad obowiązujących przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest przestrzeganie zgodności ich treści ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Według bowiem art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Ponadto zgodnie z art. 14 ust. 5 u.p.z.p., przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 1 (uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, przygotowuje materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustala niezbędny zakres prac planistycznych. W myśl art. 15 ust. 1 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną zgodnie z zapisami studium. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., uchwalając plan, rada gminy stwierdza, że nie narusza on ustaleń studium.
Jak zatem wynika, z powyższych regulacji, rada gminy w toku procedury planistycznej pozostaje związana zapisami studium i obowiązana jest je uwzględnić konstruując plan miejscowy. W ujęciu systemowym zgodność między treścią studium, a treścią planu miejscowego postrzegana jest jako kontynuacja zasad zagospodarowania terenu ustalanych ogólnie w studium i podlegających sprecyzowaniu w planie miejscowym. Plan miejscowy ma doprecyzować te zasady i to w taki sposób, aby nie doprowadzić do ich zmiany lub modyfikacji (por. wyroki NSA: z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 85/14; z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 66/13; z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2732/12).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 466/11, oceniając, czy plan miejscowy nie narusza ustaleń studium, należy mieć na uwadze, że studium ma za zadanie wskazanie celów, jakim mają służyć poszczególne obszary. Oczywiście zakres związania planów ustaleniami studium zależy w dużym stopniu od tego na ile szczegółowe są ustalenia zawarte w studium. Z reguły wyklucza się możliwość wprowadzenia w planie zabudowy na terenie objętym stanowczym zakazem w studium i odwrotnie – zakazania w miejscowym planie zabudowy terenów określonych w studium jako zurbanizowane lub wskazane do zabudowy
Podkreślić ponadto należy, że użyty w art. 20 ust. 1 u.p.z.p. zwrot "nie narusza" oznacza, że pomiędzy treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego a treścią uchwalonego planu miejscowego nie musi zachodzić pełna zgodność, gdyż wystarczy, aby nie było sprzeczności pomiędzy tymi ustaleniami (por wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 26/24).
Przedmiotem zarzutów skarżących wskazujących na sprzeczność ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lubertów, są postanowienia § 9 i § 21 zaskarżonej uchwały. W pierwszym z tych paragrafów, w jego ust. 1, wprowadzono zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, z zastrzeżeniem ust. 4 i 6. § 9 ust. 4 m.p.z.p. stanowi natomiast, że dla terenów nie wymienionych w ust. 3 (a więc innych, niż tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) dopuszcza się lokalizację przedsięwzięć mogących prowadzić do przekroczenia dopuszczalnych wielkości oddziaływania na środowisko przez wytwarzanie hałasu, wibracji, pól elektromagnetycznych, zanieczyszczania powietrza czy gleby, przy czym oddziaływanie na środowisko przekraczające dopuszczalne wielkości winno zamykać się:
1) na terenie działki lub zespołu działek do którego prowadzący posiada tytuł prawny, z zastrzeżeniem jak ust. 5;
2) w granicach terenów oznaczonych symbolami przeznaczenia: EF, P i PU.
Zgodnie zaś z § 9 ust. 6 m.p.z.p., zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko nie dotyczy infrastruktury technicznej i komunikacyjnej.
Z kolei w § 21 zaskarżonej uchwały prawodawca lokalny ustalił dla terenów oznaczonych na rysunku miny planu symbolem PU/1 – PU/4 przeznaczenie podstawowe - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz usług, z dopuszczeniem mogących znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1). Jednocześnie, określając zasady, warunki i standardy kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu wskazał m.in., że lokalizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko warunkuje się przeprowadzeniem procedur wynikających z przepisów odrębnych (pkt 3 lit. c).
Zauważyć należy, że pomimo, iż skarżący domagają się stwierdzenia nieważności przepisów § 9 i § 21 m.p.z.p. w całości, zarzuty skargi w istocie odnoszą się wyłącznie do przytoczonych wyżej fragmentów tych regulacji. Niegodność ze Studium objętych skargą jednostek redakcyjnych zaskarżonej uchwały skarżący upatrują bowiem w dopuszczeniu lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem autora skargi, dopuszczenie takiej możliwości narusza następujące fragmenty Części IV Studium - Struktura funkcjonalno-przestrzenna i kierunki zagospodarowania terenu:
- "Ze względu na uwarunkowania przyrodnicze gminy konieczna jest realizacja strategii proekologicznej, polegającej na eliminacji potencjalnych źródeł zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju. Szczególnie należy wykluczyć lokalizacje obiektów i urządzeń wodochłonnych i tworzących silne strumienie emisji zanieczyszczeń powietrza, wód czy hałasu. Z innych przedsięwzięć zaliczonych do grupy mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w której może być wymagane sporządzenie takiego raportu, należy wykluczyć takie, które są kolizyjne z położeniem w Kozłowieckim Parku Krajobrazowym i jego otulinie, za wyjątkiem zaliczanych do inwestycji celu publicznego, oraz które mogą degradować harmonijny krajobraz kulturowy (Rozdział 1 - Główne kierunki i zasady polityki przestrzennej, pkt 1.2 - Kierunki zmian zagospodarowania oraz użytkowania terenów w tym tereny wyłączone z zabudowy),
- "wyklucza się lokalizację obiektów mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" (Rozdział 2 - Kierunki rozwoju i zagospodarowania przestrzennego, pkt 2.1 - Rozwój i kształtowanie osadnictwa, ppkt 7 - Tereny usług komercyjnych);
- "Ograniczenia dla terenów produkcyjnych, usługowych, baz i składów oraz terenów położonych w zasięgu ich oddziaływania - na granicy ww. wymienionych terenów powinny być dotrzymane standardy jakości środowiska. Powinien być wprowadzony zakaz lokalizacji zakładów, których działalność powoduje uciążliwości wykraczające poza granice terenu, na którym jest zlokalizowany. Realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać środowisko jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia" (Rozdział 2 - Kierunki rozwoju i zagospodarowania przestrzennego, pkt 2.2 - Bezpieczeństwo, ppkt 4 - Działania dotyczące zmniejszenia ryzyka wynikającego z rozwoju istniejących funkcji).
W ocenie Sądu, żaden z przytoczonych fragmentów Studium nie daje podstaw do przypisania niezgodności z tym aktem przepisom objętym skargą. Fragmenty te nie zawierają bowiem kategorycznego zakazu lokalizacji na terenie objętym Studium przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przeciwnie, postanowienia Studium odczytane w szerszym zakresie, jednoznacznie wskazują na dopuszczalność lokalizacji takich inwestycji, przy zachowaniu określonych warunków. Warunki te pozostają natomiast spójne z ograniczeniami dla realizacji tego rodzaju przedsięwzięć ustanowionymi w kwestionowanych zapisach planu miejscowego, tj. ograniczeniem oddziaływania takich inwestycji do granic terenu, do którego inwestor posiad tytuł prawny (§ 9 ust. 4 pkt 1), oraz warunkiem przeprowadzenia procedur wynikających z przepisów odrębnych (§ 21 pkt 3 lit. c), w którym - w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – mieści się warunek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powyższe ocena dotyczy również drugiego z przytoczonych w skardze fragmentów Studium o następującej treści: "wyklucza się lokalizację obiektów mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko". Jak bowiem trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, fragment ten został wyrwany z kontekstu. Następująca po tym zdaniu treść Studium stanowi natomiast: "(...) za wyjątkiem istniejących i dopuszczonych w planie miejscowym, dopuszcza się przedsięwzięcia dla których raport oddziaływania na środowisko stwierdza brak występowania uciążliwości poza granicami terenu do którego inwestor ma tytuł prawny". Również zatem w tej części Studium nie wprowadza kategorycznego zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, lecz dopuszcza możliwość realizacji tego rodzaju inwestycji przy zachowaniu warunków, z którymi kompatybilne są ograniczenia określone w § 9 ust. 4 pkt 1 i § 21 pkt 3 lit. c.
O braku sprzeczności kwestionowanych postanowień planu miejscowego ze Studium dodatkowo świadczy następujący fragmenty tego aktu, trafnie wskazany w odpowiedzi na skargę: "Wiodącą zasadą obowiązującą przy wyznaczaniu terenów przeznaczonych na funkcje przemysłu, baz, magazynów, usług komercyjnych winna być zasada dobrego sąsiedztwa i dotrzymanie standardów jakości środowiska na granicy tych terenów, zgodnie z przepisami szczególnymi. Dopuszcza się na zainwestowanych terenach adaptację istniejących zakładów zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz ich rozbudowę, a także lokalizację nowych zakładów, na terenach wyznaczonych w planie miejscowym, warunkowana zachowaniem procedur postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć oraz innych przepisów szczególnych" (Część IV, Rozdział 2 - Kierunki rozwoju i zagospodarowania przestrzennego, pkt 2.5 – Przedsiębiorczość, eksploatacja surowców, ppkt 3 - Zasady adaptacji oraz przekształceń obiektów i terenów produkcyjno-zakładowych).
Bezzasadne są zatem zarzuty skargi wskazujące na ustalenie przez Radę Gminy Lubartów treści § 9 i § 21 planu miejscowego niezgodnej z postanowieniami Studium, a przez to z naruszeniem art. 14 ust. 5 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji nie jest tez uzasadniony zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. poprzez wadliwe określenie w § 9 zaskarżonej uchwały zasad ochrony środowiska, skoro ustalone w tej regulacji zasady znajdują uzasadnienie w treści Studium.
Sąd podziela stanowisko organu, iż o wadliwości postanowień § 9 i § 11, w zakresie, w jakim warunkowo dopuszczają one lokalizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie świadczy również okoliczność, iż część obszaru objętego zaskarżoną uchwałą znajduje się w strefie pośredniej ochrony komunalnych ujęć wody. W § 9 ust. 10 planu miejscowego wskazano bowiem, że: "W granicach strefy ochrony pośredniej dla komunalnego ujęcia wody w Lubartowie obowiązują zakazy i nakazy wynikające z przepisów odrębnych oraz decyzji ustanawiających tę strefę, w szczególności zakaz lokalizacji działalności zagrażającej jakości i ilości wód". Wobec tego ograniczenia nie można uznać, iż dopuszczenie lokalizacji spornych przedsięwzięć stanowi zagrożenie dla jakości wód.
W ocenie Sądu, zaskarżone przepisy planu miejscowego mieszczą się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego i nie naruszają zasady proporcjonalności. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się bowiem nie tylko wymagania ochrony środowiska czy prawo własności, lecz również walory ekonomiczne (gospodarcze) przestrzeni, potrzeby interesu publicznego oraz potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej (art. 1 ust. 2 pkt 6, 9, 10 u.p.z.p.). Organ gminy jest zobowiązany do odpowiedniego wyważenia wszystkich tych wartości przy określaniu przeznaczenia poszczególnych terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Skoro w niniejszej sprawie dopuszczenie do lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zostało obwarowane warunkami służącymi ochronie środowiska i prawa własności, a przy tym spójnymi z ograniczeniami, jakie w odniesieniu do takich przedsięwzięć przewidziano treści Studium, uznać należy, że organ właściwie wyważył powyższe dobra chronione.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI