II SA/Lu 600/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę pozwolenia na budowę hali warsztatowo-magazynowej z powodu niekompletnej dokumentacji projektowej.
Skarżący K. L. domagał się pozwolenia na budowę hali warsztatowo-magazynowej, która miała być odbudową spalonego obiektu. Organ I instancji odmówił wydania pozwolenia z powodu braków w projekcie budowlanym, m.in. braku określenia warunków geotechnicznych i załącznika graficznego do decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, częściowo korygując argumentację organu I instancji co do charakteru inwestycji (odbudowa, a nie rozbudowa). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że inwestor miał obowiązek przedłożenia kompletnej i aktualnej dokumentacji, a nie mógł przerzucać tego obowiązku na organ.
Sprawa dotyczyła skargi K. L. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę hali warsztatowo-magazynowej. Inwestor zamierzał odbudować halę zniszczoną w wyniku pożaru, powołując się na pozwolenie wydane w 2001 r. na budowę pierwotnego obiektu. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, wskazując na liczne braki i nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, w tym brak określenia geotechnicznych warunków posadowienia, brak załącznika graficznego do decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych, nieprawidłowe oświadczenia projektantów oraz niespełnienie wymogów odległościowych. Wojewoda częściowo przychylił się do argumentacji inwestora, uznając, że inwestycja stanowi odbudowę, a nie rozbudowę, jednakże podtrzymał stanowisko organu I instancji co do nieusunięcia przez inwestora kluczowych braków w dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podkreślając, że inwestor ma obowiązek przedłożenia kompletnego i aktualnego projektu budowlanego wraz z wymaganą dokumentacją. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wydania pozwolenia, ponieważ inwestor nie wykonał wezwań do uzupełnienia braków, a powoływanie się na dokumentację z 2001 r. było niezasadne ze względu na zmiany stanu prawnego i konieczność przedstawienia aktualnych danych geotechnicznych. Sąd uznał również, że braki w oświadczeniach projektantów były istotne, natomiast kwestia odległości od budynków sąsiednich nie stanowiła samoistnej przesłanki odmowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor ma obowiązek samodzielnego przedłożenia kompletnej dokumentacji, a organ jedynie weryfikuje jej poprawność i kompletność.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego jasno określają obowiązek inwestora do przedłożenia kompletnego projektu i dokumentacji. Organ nie ma obowiązku zastępowania inwestora w pozyskiwaniu brakujących dokumentów, nawet jeśli znajdują się one w aktach innej sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
P.b. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami, jego kompletności oraz posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
P.b. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w projekcie budowlanym, organ nakłada na inwestora obowiązek ich usunięcia w wyznaczonym terminie, a brak usunięcia skutkuje wydaniem decyzji negatywnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 11
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim uzyskaniu decyzji o zezwoleniu na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej.
u.o.g.r.l. art. 32 § 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji lub ją uchylić.
k.p.a. art. 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest obowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien oprzeć rozstrzygnięcie na całokształcie materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
r.w.t. art. 210
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dotyczy wymagań dotyczących ścian oddzielenia przeciwpożarowego.
rozp. geotechniczne art. 5
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych
Określa sposób ustalania geotechnicznych warunków posadowienia, w tym konieczność uwzględniania bieżących wyników badań.
nowelizacja P.b. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Regulacja intertemporalna określająca, które przepisy stosuje się do zamierzeń budowlanych realizowanych na podstawie projektów sporządzonych przed wejściem w życie nowelizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor ma obowiązek samodzielnego przedłożenia kompletnej i aktualnej dokumentacji projektowej. Dokumentacja geotechniczna sprzed 20 lat nie może być uznana za aktualną. Brak załącznika graficznego do decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych uniemożliwia ocenę zgodności inwestycji z przepisami. Nieprawidłowe oświadczenia projektantów stanowią istotną wadę projektu.
Odrzucone argumenty
Organ powinien samodzielnie pozyskać brakującą dokumentację z akt archiwalnych. Dokumentacja geotechniczna z 2001 r. jest wystarczająca. Brak wskazania odległości od wszystkich budynków na działce sąsiedniej nie jest samoistną przesłanką odmowy. Organ powinien ponownie wezwać inwestora do uzupełnienia braków.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób podzielić stanowiska Starosty o kwalifikacji prawnej inwestycji jako rozbudowy budynków istniejących, wobec wprowadzenia w rozwiązaniach projektowych ściany oddzielenia pożarowego nie sposób przyjąć, że bez żadnej weryfikacji aktualności warunki geotechniczne posadowienia budynku miałby określać dokument pochodzący sprzed 20 lat nie ma żadnego przepisu w obowiązującym systemie prawa, który pozwalałby na przedłożenie projektu niekompletnego i żądanie od organu pozyskania pozostałej brakującej dokumentacji z akt archiwalnych to obowiązkiem inwestora jest przedłożenie kompletnego projektu oraz dokumentacji wymaganej przepisami prawa, a obowiązkiem organu jest weryfikacja kompletności i poprawności projektu i dokumentacji
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
sprawozdawca
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Marcin Małek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Obowiązek inwestora do przedłożenia kompletnej i aktualnej dokumentacji projektowej w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a także zasady stosowania przepisów przejściowych po nowelizacji Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odbudowy obiektu po pożarze i interpretacji przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częste problemy z kompletnością dokumentacji w procesie budowlanym i podkreśla odpowiedzialność inwestora. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Inwestorze, pamiętaj: kompletna dokumentacja to klucz do pozwolenia na budowę!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 600/21 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2022-01-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Parchomiuk /sprawozdawca/ Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Marcin Małek Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1110/22 - Wyrok NSA z 2025-01-22 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art.35 ust. 1, art. 35 ust. 3, art. 20 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2021 poz 1326 art. 32, art. 11 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tj Dz.U. 2021 poz 735 art. 138, art. 136, art. 15, art. 78, art. 77 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 106, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] czerwca 2021 r. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania K. L. (dalej jako: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z [...] kwietnia 2021 r., odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę hali warsztatowo-magazynowej. Stan sprawy, w którym wydano decyzję przedstawia się następująco: W dniu [...] grudnia 2020 r. skarżący złożył wniosek o pozwolenie na budowę hali warsztatowo-magazynowej na działce nr ew. [...] w m. K. , gm. G.. Wobec stwierdzenia przez organ, że w przedłożonej przez inwestora dokumentacji wystąpiły braki i nieprawidłowości, postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nałożono na skarżącego obowiązek ich usunięcia w terminie do [...] marca 2021 r. W wyniku ponownego sprawdzenia dokumentacji, po jej uzupełnieniu organ I instancji stwierdził, że cześć braków oraz nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu nie została usunięta. W tej sytuacji decyzją z [...] kwietnia 2021 r., Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie sprecyzowano zakresu wniosku i lokalizacji całej inwestycji w kontekście przedłożonego projektu budowlanego. W ocenie organu I instancji, z załączonych do projektu budowlanego rysunków wynika zamiar rozbudowy dwóch budynków na działkach nr [...] i [...], natomiast w uzupełnieniu projektant, opisując zmierzenie inwestycyjne, posługuje się pojęciem odbudowa obiektu budowlanego hali warsztatowo-magazynowej. Ponadto, według organu I instancji, bilans terenu nie został sporządzony w odniesieniu do wszystkich działek, na których zlokalizowana jest inwestycja. W geotechnicznych warunkach posadowienia przedmiotowego budynku nie określono kategorii geotechnicznej, ani rodzaju warunków gruntowych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych. Oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, sporządzone przez projektanta i projektanta sprawdzającego branże sanitarną, nie zawierają aktualnej podstawy prawnej. Ponadto nie wykazano, że budynek został zaprojektowany z zachowaniem odległości określonych w § 271-272 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu należało także wykazać spełnienie odległości projektowanego budynku w nawiązaniu do istniejących budynków na działce nr [...], określając rodzaj istniejących budynków. Starosta wskazał również, że załączona decyzja w sprawie wyłączenia gruntów rolnych lub gruntów leśnych przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne nie zwierała załącznika graficznego, pozwalającego określić, czy został wyłączony z rolniczego użytkowania grunt rolny pod przedmiotową inwestycję. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa budowlanego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w miejscu, w którym planowane jest wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego, na mocy decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] czerwca 2001 r. wybudował halę montażową reklam świetlnych i instalacji elektrycznych, która w lutym 2020 r. spłonęła. Jego zamiarem jest więc odbudowa tego budynku. W tej sytuacji niezrozumiałym dla niego jest, dlaczego odmówiono udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli na podstawie tych samych dokumentów w 2001 r. zezwolono na realizację przedmiotowego budynku. Gdyby organ I instancji dołączył do akt niniejszej sprawy akta sprawy zakończonej ww. decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] czerwca 2001 r., wówczas dysponowałby dokumentacją geotechniczną nieruchomości oraz załącznikiem do decyzji w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej, do których złożenia był wzywany. Zdaniem skarżącego, z racji tego, że inwestycja nie wykracza poza działkę nr [...] nie ma potrzeby sporządzania bilansu dla innych działek. Wbrew stanowisku organu, oświadczenia złożone przez projektantów są prawidłowe i zgodne ze znowelizowanym prawem budowlanym, jednakże z ostrożności procesowej załączył kolejne oświadczenia projektanta. W ocenie skarżącego zachowane są również wymagane odległości pomiędzy projektowanym obiektem a obiektami istniejącymi na działce nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2021 r., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda uznał za niezasadne twierdzenia organu I instancji, że z załączonych do projektów rysunków wynika zamiar rozbudowy dwóch budynków na nieruchomości gruntowej składającej się z działek nr [...] i [...]. W ocenie Wojewody, ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że zamierzenie inwestycyjne stanowi odbudowę istniejącego uprzednio w tym samym miejscu obiektu budowlanego. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że zarówno od strony północnej, jak i południowej, zaprojektowano ściany oddzielenia przeciwpożarowego, oddzielające projektowany obiekt od istniejących budynków. W wyniku wykonania zamierzonych robót budowlanych nie doszłoby do zmiany charakterystycznych parametrów istniejących obiektów budowlanych, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość czy szerokość. W załączonym do odwołania oświadczeniu projektantów i skarżącego, podano, że w procesie budowy planuje się wykorzystać zachowane w dobrym stanie technicznym m.in. fundamenty, stropy fundamentów i kotwy, ściany oraz stropy pomieszczeń socjalnych, przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne, słupy nośne konstrukcji stalowej, wewnętrzne hydranty oraz przyłącze energetyczne. Co więcej rozmieszenie pomieszczeń, ciągi komunikacyjne oraz funkcje są identyczne jak hali pierwotnej. Tym samym w ocenie Wojewody , organ I instancji niezasadnie nałożył na skarżącego obowiązek poprawienia bilansu terenu (sporządzenia bilansu w odniesieniu do wszystkich działek, na których zlokalizowana jest inwestycja), ponieważ teren inwestycji zamyka się jedynie w obrębie działki nr [...]. Wojewoda podzielił jednak stanowisko Starosty w kwestii braku usunięcia części nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z [...] stycznia 2021 r. Obowiązkiem inwestora jest przedłożenie kompletnego projektu budowlanego, a obowiązku tego inwestor nie może przerzucać na organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Niezasadne są więc twierdzenia skarżącego, że organ I instancji powinien do akt niniejszej sprawy dołączyć akta o pozwolenie na budowę budynku poprzednio istniejącego w miejscu, w którym zaprojektowano halę warsztatowo-magazynową i wówczas dysponowałby żądanymi przez siebie dokumentami. Okoliczność, że wymagane dokumenty znajdują się w aktach innego postępowania nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości nałożenia obowiązku ich przedłożenia w ramach obecnie prowadzonego postępowania. Nie sanuje to braków dokumentacji w przedłożonym projekcie budowlanym, w postaci braku określenia geotechnicznych warunków posadowienia przedmiotowego budynku (kategorii geotechnicznej oraz rodzaju warunków gruntowych). Przedłożona wraz z uzupełnieniem decyzja zezwalająca skarżącemu na trwałe wyłączenie z rolniczego użytkowania gruntu rolnego, stanowiącego część działki inwestycyjnej, nie zawiera załącznika graficznego, co z kolei nie pozwala ustalić, czy z rolniczego użytkowania wyłączony został grunt rolny pod przedmiotową budowę. Skarżący nie uzupełnił skutecznie braku w zakresie załączenia oświadczeń o sporządzeniu projektu zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, sporządzonych przez projektanta i projektanta sprawdzającego branżę konstrukcyjną oraz branże sanitarną obejmującą zewnętrzne instalacje kanalizacyjne i instalacje wewnętrzne. Załączone przez projektanta i projektanta sprawdzającego branże sanitarną oświadczenia nie zawierają aktualnej podstawy prawnej. Do odwołania zaś skarżący dołączył poprawnie wypełnione oświadczenie projektanta, który sporządził projekt wewnętrznych kanalizacji sanitarnych i przyłącza tej kanalizacji. Skarżący nie wykazał także, że spełnione zostały wymogi § 271-272 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. nie wykazał, że projektowany budynek spełnia wymagane odległości względem istniejących na działce nr [...] budynków. W ocenie Wojewody, nie można uznać, że wystarczającym jest wskazanie spełnienia wymaganych odległości, jedynie w stosunku do budynku mieszkalnego i stwierdzenie, że w stosunku do pozostałych budynków minimalne odległości z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe również zostały zachowane, bez określania rodzaju tych obiektów. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe rozstrzygniecie, pełnomocnik K. L. zarzucił naruszenie: (1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której Wojewoda winien w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wydać rozstrzygnięcie pozytywne; (2) art. 136 § 1 k.p.a. z zw. z art. 15 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy i włączenia do akt sprawy, akt postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę z 2001 r.; (3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy decyzją bez wcześniejszego wyczerpującego rzetelnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez brak wnikliwej i wyczerpującej analizy dokumentów stanowiących podstawę wydania decyzji, błędną interpretację materiału dowodowego oraz brak odwołania się przez Wojewodę do materiału dowodowego, który został zgromadzony w aktach sprawy z 2001 r.; (4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego a tym samym podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia o niepełny materiał dowodowy, w sytuacji, w której włączenie do akt sprawy dokumentów ze sprawy z 2001 r. pozwoliłoby wydać rozstrzygnięcie pozytywne. Nadto organ odwoławczy pomija to, że inwestycja skarżącego stanowiła odbudowę (zniszczonego wskutek pożaru) wybudowanego już obiektu, względem którego uzyskano pozwolenie na budowę; (5) art. 78 § k.p.a. i art. 77 § 4 k.p.a., poprzez niewzięcie pod uwagę, że część żądanych dokumentów znajduje się w organie pierwszej instancji w sprawie zakończonej decyzją z [...] czerwca 2001 r., a tym samym są to fakty znane organowi z urzędu, która to okoliczność była sygnalizowana przez skarżącego wraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z tychże dokumentów; (7) art. 35 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.; dalej jako: P.b.), poprzez brak ponownego wezwania inwestora do przedłożenia kolejnych dokumentów celem prawidłowego rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek skarżącego. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy obydwu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącego wniósł również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających w postaci dokumentów z postępowania w sprawie pozwolenia na budowę z 2001 r., znajdujących się w siedzibie Starosty L.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana na rozprawie przeprowadzonej zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy administracji architektoniczno-budowlanej dokonały prawidłowej oceny dokumentacji złożonej przez skarżącego w związku z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Co istotne, zakres sporu został ograniczony w następstwie decyzji Wojewody, który częściowo zakwestionował stanowisko Starosty co do zakresu braków w dokumentacji projektowej. W ocenie Sądu w pełni zasadnie Wojewoda skorygował stanowisko organu I instancji i przyjął prawidłową kwalifikację prawną robót budowlanych objętych wnioskiem jako odbudowy istniejącego uprzednio w tym samym miejscu obiektu budowlanego. Nie sposób podzielić stanowiska Starosty o kwalifikacji prawnej inwestycji jako rozbudowy budynków istniejących, wobec wprowadzenia w rozwiązaniach projektowych ściany oddzielenia pożarowego spełniającej kryterium klasy odporności ogniowej REI 120, oddzielające projektowany budynek od budynku istniejącego (§ 210 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; Dz. U. 2019, poz. 1065, ze zm.; dalej: r.w.t.). Sposób usytuowania obiektu, jego funkcja, wykorzystanie pozostających w odpowiednim stanie technicznym elementów poprzednio istniejącego obiektu (m.in. fundamenty, stropy fundamentowe, kotwy, niektóre ściany, słupy nośne), wszystkie te elementy wskazują na roboty polegające na odtworzeniu wcześniej istniejącego obiektu, zniszczonego w wyniku pożaru, co odpowiada pojęciu odbudowy. Wskazując na ramy prawne sporu należy zauważyć, że sam wniosek o pozwolenie na budowę został złożony [...] grudnia 2020 r., jednakże projekt budowlany został sporządzony we wrześniu 2020 r. (vide: karta tytułowa projektu). W tym okresie w przepisach Prawa budowlanego zaszły istotne zmiany. Z dniem [...] września 2020 r. weszła w życie znacząca nowelizacja przepisów Prawa budowlanego – ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Kluczowa dla rozpoznawanej sprawy jest regulacja intertemporalna zawarta w art. 27 ust. 1 ustawy nowelizującej. Z przepisu tego wynika, że do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26 ustawy nowelizującej (m.in. w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę) oraz w przypadkach, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia, należy stosować przepisy ustaw zmienianych (m.in. Prawa budowlanego) w brzmieniu dotychczasowym. Z uwagi na datę sporządzenia projektu, w rozpoznawanej sprawie należało zatem stosować przepisy art. 35 P.b. w brzmieniu dotychczasowym. Dla porządku należy przypomnieć, że w brzmieniu miarodajnym dla oceny stanu prawnego sprawy, art. 35 ust. 1 P.b. obligował organ administracji architektoniczno-budowlanej do sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; wykonanie i ewentualne sprawdzenie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Negatywna ocena projektu w ww. zakresie (dostrzeżenie nieprawidłowości) obligowała organ do nałożenia na inwestora obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, a brak usunięcia nieprawidłowości skutkował wydaniem decyzji negatywnej dla inwestora – o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 P.b.). W powyższych uwarunkowaniach prawnych, w stanie ukształtowanym zaskarżonym rozstrzygnięciem Wojewody spór prawny dotyczy czterech problemów (nieusuniętych przez inwestora braków w dokumentacji projektowej): 1) braku określenia w projekcie geotechnicznych warunków posadowienia budynku; 2) braku załącznika graficznego do decyzji zezwalającej na trwałe wyłącznie gruntu rolnego z użytkowania rolniczego – w ocenie organu uniemożliwia to zbadanie, czy wyłączeniem objęty został grunt rolny pod budowę; 3) braku prawidłowego oświadczenia projektanta i projektanta sprawdzającego w zakresie instalacji kanalizacyjnej i sanitarnej; 4) braku pełnej informacji na temat spełnienia norm odległościowych w odniesieniu do budynków znajdujących się na działce nr [...]. Pierwszy i drugi problem wywodzą się z analogicznej w istocie argumentacji. Niesporne w sprawie jest to, że inwestycja polega na odbudowie hali, która została zniszczona w wyniku pożaru. Pierwotna hala została wybudowana w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] czerwca 2001 r. Argumentacja inwestora opiera się na twierdzeniu, że zarówno wymagana dokumentacja geotechniczna, jak i załącznik graficzny do decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej są w posiadaniu organu, w aktach sprawy dotyczącej pierwotnego pozwolenia na budowę. Wojewoda w istocie nie oponuje wobec tego, nie kwestionuje faktu, że dokumentacja istnieje w aktach pierwotnego postępowania administracyjnego. Jednakże w ocenie Wojewody, to inwestor ma złożyć kompletny projekt budowlany i nie może przerzucać na organ obowiązku poszukiwania dokumentacji. Jest to kwestia najistotniejsza dla całego sporu w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu stanowisko Wojewody jest prawidłowe i ma pełne oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Jeżeli projekt budowlany powinien zawierać m.in. w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych (art. 34 ust. 3 pkt 4 P.b.), jeżeli pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, w tym decyzji o zezwoleniu na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej (art. 32 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych; Dz. U. z 2021 r., poz. 1326, ze zm.), a następnie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej ma sprawdzić kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b.), zaś w razie braków w dokumentacji, organ wzywa inwestora do usunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, przy czym rygorem tego wezwania jest w istocie decyzja negatywna dla inwestora (art. 35 ust. 3 P.b.), to nie sposób zgodzić się z argumentacją skarżącego o tym, że to organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek zastąpić inwestora i dołączyć niezbędną dokumentacje, stanowiącą konieczne elementy projektu. Treść przywołanych przepisów nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że to obowiązkiem inwestora jest przedłożenie kompletnego projektu oraz dokumentacji wymaganej przepisami prawa, a obowiązkiem organu jest weryfikacja kompletności i poprawności projektu i dokumentacji, w oparciu o kryteria wymieniane w art. 35 ust. P.b. Nie ma żadnego przepisu w obowiązującym systemie prawa, który pozwalałby na przedłożenie projektu niekompletnego i żądanie od organu pozyskania pozostałej brakującej dokumentacji z akt archiwalnych, nawet znajdujących się w zasobach tego samego organu. Przeczy temu chociażby treść art. 35 ust. 3 P.b., który obliguje organ do wezwania inwestora do usunięcia nieprawidłowości. Przeciwko argumentacji pełnomocnika skarżącego przemawia jeszcze jeden istotny argument. Spór dotyczy m.in. przedłożenia dokumentu określającego geotechniczne warunki posadowienia budynku. Dokumentacja geotechniczna, której dołączenia z akt archiwalnych żądał skarżący pochodzi z 2001 r., ma zaś odnosić się do inwestycji realizowanej w 2021 r. Pomijając fakt, że w międzyczasie doszło do zmiany stanu prawnego – wydano nowe rozporządzenie wykonawcze w tym przedmiocie, to nie sposób przyjąć, że bez żadnej weryfikacji aktualności warunki geotechniczne posadowienia budynku miałby określać dokument pochodzący sprzed 20 lat. Przyjęciu takiej interpretacji stoi na przeszkodzie treść § 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463, ze zm.), w którym wskazano, że geotechniczne warunki posadawiania ustala się w szczególności w oparciu o bieżące wyniki badań geotechnicznych gruntu, analizę danych archiwalnych, w tym analizę i ocenę dokumentacji geotechnicznej, geologiczno-inżynierskiej i hydrogeologicznej, obserwacji geodezyjnych zachowania się obiektów sąsiednich oraz innych danych dotyczących podłoża badanego terenu i jego otoczenia. Nie sposób uznać, że dokument z 2001 r. zachowuje pełną aktualność w 2020 r. i jest oparty na "bieżących wynikach badań geotechnicznych". Inwestor zobligowany był zatem do przedstawienia kompletnej dokumentacji, obejmującej aktualne określającego geotechniczne warunki posadowienia budynku. Zasada, w myśl której to inwestor odpowiada za przedłożenie kompletnego projektu wraz z wszelką niezbędną dokumentacją do jego oceny, wynika z istoty postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, wszczynanego wyłącznie na wniosek inwestora, w którym rola organów administracji architektoniczno-budowlanej ogranicza się do kontroli kompletności projektu dokumentacji i zgodności z przepisami prawa. Zasady tej nie można odwracać powołując się na zasadę oficjalności postępowania dowodowego czy zasadę prawdy materialnej, obligującą w pierwszej kolejności organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Zasada ta w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę znajduje odzwierciedlenie w treści art. 35 ust. 3 P.b., który zobowiązuje organ do wezwania inwestora do usunięcia nieprawidłowości. Leżący po stronie organu obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wyraża się zatem w konieczności wezwania inwestora do usunięcia wszelkich nieprawidłowości w projekcie i do przedłożenia takiej dokumentacji, która jest konieczna do oceny kompletności projektu i zgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującymi przepisami. Brak przedłożenia (pomimo wezwania organu) aktualnych dokumentów określających warunki geotechniczne posadowienia budynku, jak również załącznika graficznego do decyzji zezwalającej na trwałe wyłącznie gruntu rolnego z użytkowania rolniczego stanowiły wystarczające przesłanki do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w oparciu o art. 35 ust. 3 P.b, w brzmieniu miarodajnym dla oceny stanu prawnego sprawy. W ocenie Sądu zasadne są także argumenty Wojewody dotyczące braku prawidłowego oświadczenia projektanta i projektanta sprawdzającego w zakresie instalacji kanalizacyjnych i sanitarnych. Jak już wskazano wyżej, z uwagi na treść przepisów przejściowych zawartych w nowelizacji Prawa budowlanego z 13 lutego 2020 r. i datę sporządzenia projektu budowlanego, w rozpoznawanej sprawie należało stosować przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym, obowiązującym przed wejściem w życie nowelizacji. W projekcie budowlanym znajdują się oświadczenia (projektanta i projektanta sprawdzającego w zakresie wewnętrznych instalacji sanitarnych (k. 50A), ale są one niepoprawne. Skoro projekt był sporządzany we wrześniu 2020 r., to zastosowanie miał jeszcze art. 20 ust. 4 P.b. w dawnym brzmieniu, a nie nowy przepis, wprowadzony nowelizacją art. 30 ust. 3d (w nowej regulacji oświadczenie składa już tylko projektant, a nazwiska osób sporządzających poszczególne części projektu i sprawdzających są tylko wymieniane – nie składają odrębnych oświadczeń). Wadliwość oświadczeń wynika z dwóch przyczyn. Po pierwsze, oświadczenia odnoszą się do projektu technicznego, a nie do projektu budowlanego – a w takim brzmieniu wymagane były przez mający zastosowanie art. 20 ust. 4 P.b. w dawnym brzmieniu. Po drugie, w oświadczeniach brakuje podstawy prawnej w postaci art. 20 ust. 4 P.b. Wypada przy tym odnotować, że w treści oświadczeń powoływane są już przepisy nowego rozporządzenia wykonawczego z września 2020 r., tak jakby były dostosowane do nowych przepisów. Taka forma też jest błędna, skoro – jak wskazano wyżej – w stanie obowiązującym po wejściu w życie nowelizacji projektanci poszczególnych części nie składają odrębnych oświadczeń, składa je główny projektant. W ocenie Sądu nie jest natomiast w pełni zasadna argumentacja Wojewody i Starosty w odniesieniu do kwestii odległości planowanego do odbudowy budynku od budynków znajdujących się na działce sąsiedniej. Problem zdaniem organów wynika z tego, że w opisie projektu podana jest wyłącznie odległość do jednego budynku (mieszkalnego) znajdującego się na działce nr [...], natomiast na ww. działce znajduje się więcej budynków. Rzeczywiście w części opisowej projektu w punkcie dotyczącym lokalizacji obiektu (k. 20) podano wyłącznie odległość do budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że wszystkie budynki na działce nr [...] od strony działki stanowiącej teren inwestycji (nr [...]) położone są zasadniczo w jednej linii. W tej sytuacji, skoro bezspornie w przypadku budynku mieszkalnego, znajdującego się w istocie najbliżej obiektu objętego wnioskiem zachowana jest norma odległościowa, analiza mapy obrazującej projekt zagospodarowania terenu (k. 23), nie pozostawia wątpliwości, że normy odległościowe będą zachowane również w odniesieniu do pozostałych budynków. Brak wskazania w części opisowej projektu odległości między planowanym budynkiem a budynkami znajdującymi się na działce nr [...] nie uniemożliwiał prawidłowej weryfikacji zgodności lokalizacji obiektu z przepisami prawa, a zatem brak ten nie mógł stanowić samoistnej przesłanki odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Konstatacja ta nie ma jednak żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, skoro pozostałe braki w dokumentacji bez wątpienia uzasadniały wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W świetle powyższych argumentów zarzuty skargi należy uznać za niezasadne. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Pomimo pewnych błędów w argumentacji Starosty, które zostały skorygowane w uzasadnieniu decyzji Wojewody, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji było prawidłowe. Nie doszło do naruszenia art. 136 § 1 k.p.a. z zw. z art. 15 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż to obowiązkiem inwestora było przedłożenie kompletnej dokumentacji umożliwiającej ocenę kompletności projektu i zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami. W orzecznictwie sądowym wskazuje się na możliwość wystąpienia sytuacji, w której w trakcie postępowania odwoławczego okaże się, że projekt budowlany obarczony jest wadami nieistotnymi, czyli wadami, które są związane z wymogami o charakterze formalnym, a które nie oznaczają istotnych naruszeń, o których mowa w art. 35 ust. 3 w związku z art. 35 ust. 1 p.b. Wówczas organ odwoławczy jest uprawniony, w ramach kompetencji wynikającej z art. 136 k.p.a., do podjęcia działań polegających na zobowiązaniu inwestora do sanowania nieistotnych nieprawidłowości projektu budowlanego. Jeśli inwestor usunie nieprawidłowości, decyzja organu drugiej instancji jest wydawana w warunkach istnienia sanowanego projektu budowlanego (por. wyrok NSA z 16 października 2020 r., II OSK 2083/19). W rozpoznawanej sprawie zastosowanie tej koncepcji można byłoby odnieść wyłącznie do kwestii niepełnej informacji w części opisowej odnoszącej się do odległości planowanej inwestycji od wszystkich budynków na działce nr [...]. Nie sposób jednak racjonalnie przyjąć, że braki w postaci aktualnej dokumentacji geotechnicznych warunków posadowienia obiektu czy załącznika graficznego do decyzji o wyłączeniu spod produkcji rolnej, a nawet brak prawidłowych oświadczeń projektantów, są "nieistotnymi" nieprawidłowościami projektu. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia zasady prawdy materialnej, swobodnej oceny dowodów ani wymogów prawidłowego uzasadnienia decyzji, gdyż stan faktyczny sprawy został ustalony w pełni prawidłowo, nie było podstaw do sięgania do dokumentacji archiwalnej dotyczącej pozwolenia na budowę z 2001 r. Z tych samych przyczyn niezasadny jest zarzut naruszenia art. 78 § k.p.a. i art. 77 § 4 k.p.a. To obowiązkiem inwestora było przedłożenie, na wezwanie organu, kompletnej dokumentacji, inwestor nie może cedować tego obowiązku na organ. Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 35 ust. 3 P.b. poprzez brak ponownego wezwania inwestora do przedłożenia kolejnych dokumentów. Pełnomocnik skarżącego pomija fakt, że inwestor nie wykonał wezwania organu, w którym wskazano wymagające uzupełnienia braki w dokumentacji projektowej. Oczywiście, w pełni dopuszczalne jest nawet wielokrotne wzywanie inwestora do usuwania braków projektu w trybie art. 35 ust. 3 P.b., jednakże dotyczy to wyłącznie takich sytuacji, gdy po udzieleniu odpowiedzi na jedno wezwanie i po analizie uzupełnionej dokumentacji, na jaw wychodzą kolejne kwestie, które wymagają wyjaśnienia i ze względu na które konieczne jest przedłożenie przez inwestora kolejnych dokumentów lub wyjaśnień. Jeżeli natomiast inwestor nie usunął braków wskazanych w wezwaniu, nie ma podstaw do ponawiania wezwania w takim samym zakresie. Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2022 r. Sąd postanowił odmówić przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika skarżącej. Należy przypomnieć, że art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) pozwala na przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy tak sformułowanych przesłankach jest oczywistym, że jako dowód uzupełniający może być dopuszczony wyłącznie dowód przedstawiony przez stronę. Nie jest dopuszczalne żądanie uzyskania przez sąd dokumentacji, która miałaby stanowić przedmiot uzupełniającego dowodu z dokumentu. Po drugie, istnienie tych dokumentów w aktach innej sprawy nie jest sporne. Problemem jest to, czy inwestor miał obowiązek przedłożyć na nowo te same dokumenty, czy też organ powinien sam sięgnąć do dokumentacji archiwalnej i załączyć kopie wymaganych dokumentów z akt innej sprawy. Nie jest zatem spełniona również przesłanka niezbędności dokumentów dla wyjaśnienia stanu sprawy. Gdyby sąd uznał, że po stronie organu istniał obowiązek uzyskania dokumentacji z akt innego postępowania, uchyliłby decyzję, nakazując tym samym dołączenie dokumentacji w poczet materiału dowodowego i jej wykorzystanie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Jeszcze raz jednak trzeba podkreślić, że w świetle przywołanych wyżej przepisów Prawa budowlanego, to obowiązkiem inwestora jest usunięcie wszelkich nieprawidłowości w projekcie i przedłożenie takiej dokumentacji, która jest konieczna do oceny kompletności projektu i zgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującymi przepisami. Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI