II SA/LU 592/20

II SA/Lu 592/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2020-12-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /sprawozdawca/
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/
Grzegorz Grymuza
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 4615/21 - Wyrok NSA z 2024-11-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 § 1 pkt. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Burmistrz Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku "Ł. Sp. z o.o. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określił środowiskowe uwarunkowania dla budowy wytwórni pasz dla zwierząt (głównie produkcja pasz sypkich i granulowanych dla drobiu), realizowanej w Ł. przy ul. [...], na działkach o nr ewid. [...] i [...]. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia " M. umorzyło postępowanie odwoławcze, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 5 września 2018r. ( II SA/Lu 650/17 ) umorzył postępowanie wszczęte ze skargi Stowarzyszenia. Z kolei postanowieniem z dnia 26 lipca 2018r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne zainicjowane przez Stowarzyszenie. Wcześniej jednak w dniu [...] sierpnia 2017r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. złożył W. M., jako podstawę wznowienia podał art. 145 § 1 pkt.1, 2 , 4 i 5 kpa. W dniu [...] października 2017r. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania, powołując art. 145 § 1 kpa. W dniu [...] maja 2018r. do Burmistrza Miasta Ł. wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w Ł. od decyzji z [...] sierpnia 2016r. w którym podniesiono "nieprzyznanie statusu strony właścicielom nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia" i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa wniesiono o wznowienie postępowania i uchylenie przedmiotowej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. organ odmówił wszczęcia postępowania natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez Prokuratora. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018r. Kolegium z urzędu stwierdziło nieważność postanowienia z [...] maja 2018r., a postanowieniem z dnia [...] listopada 2018r. po rozpatrzeniu wniosku Spółki Ł. swoje postanowienie utrzymało w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2019r. ( II SA/Lu 40/19 ) oddalił skargę Spółki. Wcześniej postanowieniem z dnia [...] listopada 2018r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania z wniosku W. M. dotyczącego decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2017r., argumentując, że nie posiadał statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Kolegium podało ponadto, że zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzje w I instancji w terminie 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w przypadku przyczyn wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa termin ten biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Kolegium uznało, że wnioskodawca nie dochował powołanych terminów, o decyzji dowiedział się bowiem będąc przedstawicielem Stowarzyszenia " M. ". Po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia [...] maja 2019r. Kolegium utrzymało w mocy swoje postanowienie z [...] listopada 2018r. Na powyższe postanowienie W. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednak po jej wycofaniu postanowieniem z dnia 26 listopada 2019r. ( II SA/Lu 432/19 ) Sąd postępowanie umorzył. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019r. Kolegium z urzędu wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2016r. W uzasadnieniu wskazano, że organem właściwym do rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora było Kolegium, a nie Burmistrz. Decyzją z dnia [...] lipca 2019r. Kolegium wznowione postępowanie w sprawie umorzyło. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniósł W. M.. Decyzją z dnia [...] lipca 2020r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2019r. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 184 § 4 kpa, jeżeli podstawą sprzeciwu jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa - co ma miejsce w niniejszej sprawie - wniesienie sprzeciwu wymaga zgody strony. Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że zgoda strony musi mieć charakter wyraźny. Naruszenie przez właściwy organ administracji publicznej wynikającego z przepisu wymogu, czyli wznowienie postępowania mimo braku zgody strony, stanowi kwalifikowaną postać wadliwości (rażące naruszenie prawa). Skoro Prokurator oparł sprzeciw na podstawie wskazanej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa był obowiązany do uzyskania zgody poszczególnych stron na realizację prawa do wniesienia tego sprzeciwu. Wbrew wskazanemu obowiązkowi nie uzyskał on jednak zgody na wniesienie sprzeciwu w imieniu wymienionych w nim 18 osób czyli, S. B., J. K., B. Z.-P., S. P., E. K., C. C., E. C., A. M., K. M., A. J., J. J., R. G., E. i L. małż. N. , W. K., A. i R. S. i R. O., stąd też w odniesieniu do tych osób postępowanie należało umorzyć. Kolegium podało, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia [...] stycznia 2018r. przepis szczególny - art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - określa krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania do postępowania objętego rozpatrywanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż zgodnie z art. 509 pkt 8 w związku z art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017r. poz. 1566 z późn. zm.) do postępowań wszczętych i niezakończonych przed [...] stycznia 2018 r. zasadniczo stosuje się przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. obowiązujące przed tą datą. Na potrzeby niniejszej sprawy przyjąć więc należy, że krąg stron postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Ł. z dnia [...] sierpnia 2016r. określa art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast z art. 29 kpa wynika, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Burmistrz Miasta Ł. określił na podstawie załączonej przez wnioskodawcę mapy terenu z wyznaczonym obszarem oddziaływania przedsięwzięcia właścicieli nieruchomości znajdujących się w tym obszarze - i na tej podstawie wyznaczył strony postępowania. Większość podmiotów, które wyraziły zgodę na wystąpienie przez Prokuratora w ich imieniu ze sprzeciwem/wnioskiem o wznowienie postępowania, wezwane przez Kolegium do wykazania interesu prawnego nie zajęły stanowiska w sprawie i nie wskazały żadnych okoliczności, które racjonalnie uzasadniałyby przyjęcie stanowiska, że określony stan faktyczny i prawny uzasadnia udzielenie im ochrony prawnej jako stronom postępowania administracyjnego w rozstrzyganej sprawie. Na pismo Kolegium z dnia [...] czerwca 2019r. wzywające do wykazania interesu prawnego uprawniającego do udziału w niniejszym postępowaniu zareagowali C. P., E. K. oraz W. M.. Osoby te z wnioskami datowanymi na [...] maja 2016r. występowały o uznanie ich za strony postępowania, na etapie postępowania prowadzonego przez Burmistrza Ł.. W udzielonej im odpowiedzi (pisma datowane na [...] czerwca 2016r.) organ ten wskazał, że działki w stosunku do których przysługuje im prawo własności lub współwłasności położone są w takiej odległości od działek przewidzianych pod przedsięwzięcie, że znajdują się poza zasięgiem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. C. P. jest właścicielem gruntów rolnych działki o nr ewid [...] i współwłaścicielem z żoną działki nr [...], która to działka położona jest w odległości ok. 500 m w linii prostej od działek, na których miało powstać zamierzenie inwestycyjne, objęte decyzją środowiskową. Działka stanowiąca współwłasność E. K. nr ewid. [...] według jej oświadczenia jest położona w odległości około 250m od planowanej inwestycji. Wymienione działki nie sąsiadują bezpośrednio z żadną spośród działek objętych wnioskiem inwestora i są położone od strony południowo zachodniej od miejsca lokalizacji inwestycji w obszarze zurbanizowanej zabudowy. Ponadto zabudowaną działkę nr [...] C. P. oddziela od przedsięwzięcia droga krajowa. Zdaniem Kolegium ustalony stan faktyczny związany z istniejącym naturalnym ukształtowaniem terenu nie uzasadnia twierdzeń stron, że planowane przedsięwzięcie będzie miało wpływ na ich działki położne we wskazanej odległości. Zakres oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia ustalono na podstawie m.in. zapisów karty informacyjnej przedsięwzięcia, zapisów wynikających z map terenu oraz innych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Z kolei jeśli chodzi o W. M. organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2019r. odmówił wznowienia postępowania na jego wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] lipca 2017r. o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołania Stowarzyszenia ". " od decyzji Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2016r. uznając, że nie był on legitymowany do udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania, jako jego strona, a tym samym do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej opisaną na wstępie decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 26 listopada 2019r. ( II SA/Lu 432/19 ) postępowanie ze skargi W. M., wobec jej cofnięcia umorzył. Zatem jego żądanie wznowienia postępowania zostało załatwione już innym aktem administracyjnym. Z materiału dowodowego wynika w sposób bezsporny, że istnieje tożsamość sprawy prowadzonej, dotyczącej wznowienia postępowania ze sprawą zainicjowaną w przedmiocie wznowienia postępowania przez W. M. w stosunku do wyżej opisanej decyzji, już rozstrzygniętej ostatecznym aktem administracyjnym (postanowieniem Kolegium z dnia [...] maja 2019r. ). Zdaniem Kolegium w obu sprawach przedmiotem postępowania wznowieniowego są te same ostateczne decyzje administracyjne, występują te same podmioty (strony postępowania), dotyczą one tego samego przedmiotu - ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanego na wstępie uzasadnienia decyzji przedsięwzięcia i dotyczą niezmienionego stanu faktycznego sprawy, bowiem W. M. na potwierdzenie swojego stanowiska w sprawie odwołuje się do materiału dowodowego zgromadzonego w poprzednio prowadzonym postępowaniu. W ocenie Kolegium z uwagi na położenie działek C. P. i E. K. oraz W. M. w stosunku do działek przewidzianych pod przedsięwzięcie mają oni w sprawie jedynie interes faktyczny, wyrażający się w oczekiwaniu, aby w terenie przez nich zamieszkałym panowały przyjazne dla nich warunki bytowania i z tego też powodu nie zgadzają się, aby w bliskim sąsiedztwie powstawał obiekt, którego działalność mogłaby chociaż potencjalnie pogorszyć te warunki. Organ podkreślił, że planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu przestrzennego Miasta Ł. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta Ł. z dnia [...] lutego 2011r w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł. dla terenu położonego w Ł. pomiędzy granicami administracyjnymi miasta od strony północno-zachodniej, ul. [...] i terenem [...] (Dziennik Urzędowy Województwa Lubelskiego z dnia 7 kwietnia 2011r. Nr 49, poz. 1053 z poźn. zm.). Zamierzenie inwestycyjne zostanie zlokalizowane na obszarze Miasta Ł. zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu, który na etapie jego uchwalenia dopuścił w pobliżu terenów oznaczonych symbolem P3 i P4 czyli terenów obiektów produkcyjnych, składów i magazynów sąsiedztwo terenów zabudowy zagrodowej i usług (symbol w planie RMU) oraz terenów rolnych (symbol w planie R). Kolegium zwróciło również uwagę, że przy ocenie oddziaływania zamierzonej inwestycji w ramach postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ opierać powinien się o dane i założenia przyjęte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Dane te w istocie konkretyzują przedsięwzięcie, którego dotyczy wniosek o wydanie decyzji i wyznaczają przedmiot postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. Organ prowadząc postępowanie nie może więc z góry zakładać, że inwestor zamierza zrealizować przedsięwzięcie o innych parametrach, niż opisane w karcie informacyjnej i z tego względu doszukiwać się potencjalnego oddziaływania tego przedsięwzięcia w zakresie wykraczającym poza oddziaływania wskazane w karcie informacyjnej. Takiego podejścia nie mogą również uzasadniać np. obawy sąsiadów. Natomiast w przypadku, gdy organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia, wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, mimo braku dopuszczalności wznowienia, należy umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji ( wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2008r. I OSK 1978/06 i 18 lutego 2011r. II OSK 176/10 ).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. M. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie 156 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ osnowa decyzji oraz postanowienia o wznowieniu postępowania dotyczą różnych postępowań. Postanowieniem bowiem z dnia [...] czerwca 2019r. organ wznowił postępowanie zakończone decyzją Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2016r., a jednocześnie twierdzi, iż wznowił postępowanie bezprzedmiotowe zakończone decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zdaniem skarżącego organ w istocie umorzył inne postępowanie, niż wznowił, na co wprost wskazuje osnowa postanowienia z dnia [...] czerwca 2019r. oraz decyzji z dnia [...] lipca 2020r. Zaznaczył również, że po wznowieniu postępowania z urzędu jego zakończenie regulują art. 151 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz 151 § 2 kpa. Ustawodawca nie dopuścił innej możliwości zakończenia postępowania, jeżeli przesłanką nie jest uchybienie terminu do złożenia wniosku. Skarżący wskazał, że w sprawie nie może mieć zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 kpa albowiem wznowione postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy sprawy merytorycznej, a nie bezprzedmiotowej zakończonej formalnie umorzeniem postępowania odwoławczego. Powołując się na orzecznictwo i doktrynę przekonywał, że organ powinien wydać decyzję o jakiej mowa w art. 151 §1 pkt.1 kpa, stwierdzenie bowiem w postępowaniu wznowieniowym, iż z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje wydaniem właśnie takiej decyzji, a nie decyzji na podstawie art. 105 kpa. Według skarżącego równie wadliwie odmówiono mu statusu strony. Tłumaczył, że w sprawach o wydanie decyzji środowiskowych status strony mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie, w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. Dla ustalenia, czy dany podmiot ma interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w związku z tym, czy ma przymiot strony w tym postępowaniu, nie ma znaczenia, czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne. Wystarczy, że nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Wystarczającą okolicznością dla przyznania statusu strony postępowania będzie stwierdzenie, że jej działki znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Według skarżącego wykazał, że nieruchomości stanowiące jego własność pozostają w bliskim sąsiedztwie z nieruchomościami na których ma być realizowana inwestycja, a zatem pozostają w strefie jego oddziaływania.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rzeczywiście w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2019r. Kolegium stwierdziło, że wznawia z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2016r. W decyzji z [...] lipca 2019r. umorzyło postępowanie wszczęte postanowieniem z [...] czerwca 2019r., podając że nastąpiło to po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w Ł.. Warto przy tym zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018r. Kolegium z urzędu stwierdziło nieważność postanowienia z [...] maja 2018r., którym wcześniej organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania na skutek sprzeciwu Prokuratora i jego wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Z kolei w zaskarżonej decyzji podano, że chodzi o umorzenie postępowania wznowieniowego wszczętego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019r. w przedmiocie umorzenia postępowania z odwołania Stowarzyszenia " M. " od decyzji Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2016r. Należy zauważyć, że wznowienie postępowania może dotyczyć jedynie decyzji ostatecznej. Taki charakter stosownie do treści art. 16 § 1 zdanie pierwsze kpa mają decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Będzie to zatem decyzja, od której nie wniesiono odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja wydana po rozpatrzeniu odwołania, jak i decyzja utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie taką decyzją była decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2017r. o umorzeniu postępowania odwoławczego Stowarzyszenia "M. " w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa wytwórni pasz dla zwierząt (głównie produkcja pasz sypkich i granulowanych dla drobiu) i określającej środowiskowe uwarunkowania dla wskazanego zamierzenia inwestycyjnego, realizowanego w Ł. na działkach o nr ewid. [...] i nr [...]". Mimo zatem podania tego samego postanowienia, przekonanie skarżącego o rozstrzygnięciu przez Kolegium co do różnych decyzji, zapadłych w postępowaniu i instancyjnym i odwoławczym ma uzasadnione podstawy. Oczywiście trafne są wywody Kolegium co do możliwości wznowienia postepowania na podstawie przesłanki o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości stanowisko, że właśnie od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta ona z prawa do żądania wznowienia postępowania. Zatem tylko podmiot twierdzący, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu, skoro zgodnie z art. 147 zd. 2 kpa wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Skoro zatem inne podmioty nie mogą skutecznie powoływać się na ww. przesłankę wznowieniową, to nie mogą również żądać wyeliminowania decyzji administracyjnej z powodu tego uchybienia, niejako w zastępstwie podmiotów uprawnionych. Dotyczy to również Prokuratora, który zgodnie z art. 184 § 4 kpa wnosząc sprzeciw którego podstawą jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt. 4 kpa musi uzyskać zgodę strony. Złożenie sprzeciwu przez Prokuratora zgodnie z art. 184 § 1 kpa w zw. z art. 186 kpa zobowiązuje jednak organ do wszczęcia postępowania z urzędu, zawiadamiając o tym strony. Zgodnie z przepisem art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Konstrukcja tego przepisu musi prowadzić do wniosku, że wydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania poprzedza sprawdzenie warunków formalnych wniosku, tj. czy wniesiony został w terminie i czy oparty został na ustawowych podstawach. W wstępnej fazie postępowania nie jest jednak dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia, co następuje dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy. Stąd też po wznowieniu postępowania Kolegium wystąpiło do osób wskazanych przez Prokuratora udzielających mu zgody na wystąpienie o wznowienie postępowania o wykazanie własnego interesu prawnego. Sąd w składzie rozpoznającym skargę nie podziela jednak przekonania Kolegium o możliwości umorzenia wznowionego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdy uzna, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że w przypadku, gdy prowadząc wznowione postępowanie organ administracyjny dojdzie do wniosku, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, powinien wydać decyzję o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 kpa, a nie umarzać na podstawie art. 105 kpa postępowanie wznowieniowe. W wyroku z dnia 18 kwietnia 2019r. ( II OSK 1509/17 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w sytuacji, w której postępowanie wznowieniowe dotyczyło weryfikacji przesłanki wznowienia uregulowanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, okoliczność pozbawienia strony udziału w postępowaniu może być badana wyłącznie we wznowionym postępowaniu, a wyczerpujące ustalenia w kwestii braku statusu strony skarżących w postępowaniu głównym powinny skutkować wydaniem decyzji w oparciu o art. 151 kpa, tj. decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, nie zaś decyzji na podstawie art. 105 kpa. Wniosek o konieczności wydania decyzji w oparciu o art. 151 kpa jest logiczną konsekwencją stwierdzenia, że przymiot strony w wypadku wniosku opartego o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa badać należy po wznowieniu postępowania. Trafnym jest zatem stanowisko, iż jeżeli prowadząc wznowione postępowanie, organ administracyjny dojdzie do wniosku, iż nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4, to powinien wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1, a nie umorzyć postępowanie wznowieniowe. Stwierdzić bowiem trzeba, iż choć nie można wykluczyć możliwości umorzenia postępowania wznowieniowego, jednakże przyczyn takiego rozstrzygnięcia należy poszukiwać poza ustaleniem, czy wskazywana przez stronę przesłanka zaistniała w okolicznościach konkretnej sprawy. Nie jest zatem dopuszczalne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania, w razie gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego nie ustalono wystąpienia którejkolwiek z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b, lecz możliwe jest to przy braku samej dopuszczalności wznowienia ( tak NSA w wyrokach z 16 stycznia 2008 r., I OSK 1978/06, LEX nr 453469 i 21 stycznia 2020r. II OSK 553/18 i podane tam orzecznictwo opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dotyczy to również sytuacji wszczęcia postępowania z urzędu, jak ma to miejsce w razie złożenia sprzeciwu przez Prokuratora. Nie sposób przy tym zgodzić się z Kolegium, że status strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia w tej konkretnej sprawie należy wyprowadzić z art. 28 kpa. Tak jak wskazało Kolegium stan prawny w kwestii statusu stron postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uległ istotnej zmianie z dniem [...] stycznia 2018 r. Do art. 74 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko na mocy art. 509 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne dodano ustęp 3a, zgodnie z którym stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: (1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; (2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; (3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Naczelny Sąd Administracyjnego w wyroku z dnia 24 stycznia 2020r. ( II OSK 3964/19 opubl. w CBOSA ) wyjaśnił, że art. 74 ust. 3a stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 kpa, a co za tym idzie przepis ten stanowi podstawę do ustalenia kręgu stron, a przepis art. 28 kpa może być stosowany jedynie pomocniczo. Prawdą jest też, że zgodnie z art. 545 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania albo zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy środowiskowej, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2018 r. Zasada ta nie może mieć jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie przedmiotowej inwestycji zostało zakończone decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] lipca 2017r., którą umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez Stowarzyszenie " M. ". Tymczasem zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie tak Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego od szeregu lat prezentowany jest pogląd, iż postępowanie dotyczące wznowienia postępowania jest nowym postępowaniem w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, a nie jego kontynuacją. W wyroku dnia 15 marca 2016r. ( I OSK 1443/14 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w postępowaniu wznowieniowym należy zastosować wszystkie reguły wypływające z zasady praworządności, a zatem organ związany jest przepisami prawnymi obowiązującymi w dniu wydania decyzji podjętej w trybie wznowienia postępowania. Poglądy orzecznictwa w tej kwestii są zbieżne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 1984 r. sygn. akt I SA 86/84 (publik. ONSA 1984, Nr 1, poz. 59) wyraził aprobowany dotychczas pogląd, że "Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nowa decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta. Wobec tego organ administracji publicznej, wydając nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Odstępstwo od tej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, więc z mocą ex tunc". Organ w postępowaniu wznowieniowym stosuje więc te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w chwili orzekania (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2007 r. sygn. akt I GSK 1614/06, publik. LEX nr 351085: "Wszczęcie postępowania w trybie wznowienia postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego. W konsekwencji organ wydając nową decyzję - po wznowieniu postępowania - powinien uwzględnić zmiany dokonane w regulacji prawnej", wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1649/10, publik. LEX nr 760030: "Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana"). Kolegium było zatem zobowiązane uwzględnić nową treść art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko. Warto przy tym zaznaczyć, że w powołanym już wyroku z dnia 24 stycznia 2020r. ( II OSK 3964/19 ) NSA stwierdził, że art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy określając obszar, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie jako działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem nie wskazuje jednocześnie czy oddziaływanie to ma być negatywne, stwierdzając jedynie, że ma to być oddziaływanie znaczące. Nie można przy tym zrównywać znaczącego oddziaływania, o którym mowa w art. 74 ust. 3a pkt 3 z przekroczeniem standardów jakości środowiska, bowiem do kwestii tej odnosi się art. 74 ust. 3a pkt 2 statuujący inną przesłankę uprawniającą do bycia stroną postępowania. Punkt 3 art. 74 ust. 3a jako przesłanką uprawniającą do bycia stroną postępowania wskazuje na znaczące oddziaływanie na nieruchomość. Definicja ta posługuje się więc elementem potencjalności, a co za tym idzie istotna jest okoliczność, że na nieruchomości wystąpi możliwość ograniczenia w jej zagospodarowaniu. Ponadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego mając na względzie podobieństwo regulacji zawartej w art. 74 ust. 3a ustawy do uregulowania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie można pominąć funkcjonującego zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie poglądu, że wykładnia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a zatem i wyrażona w tym przepisie definicja obszaru oddziaływania obiektu, musi być dokonywana przez pryzmat art. 2 Konstytucji i wyrażonej w niej zasady demokratycznego państwa prawnego, będącej jednocześnie źródłem zasady prawa do procesu. Skoro tak, to wątpliwości dotyczące tego czy podmiotowi przysługuje status strony w sprawie pozwolenia na budowę należy rozstrzygać na jej korzyść, otwierając jej drogę do obrony interesu prawnego. Z uwzględnieniem wspomnianych reguł należało zatem ocenić status C. P., E. K. oraz skarżącego, przy czym nie można podzielić argumentacji organu, że kwestia ta została w stosunku do niego już rozstrzygnięta. W stosunku do skarżącego organ powołał się na własne postanowienie z dnia [...] listopada 2018r. którym odmówił wznowienia postępowania z jego wniosku w którym wskazywał jako podstawę właśnie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. W ocenie Kolegium żądanie wznowienia postępowania zostało zatem załatwione już innym aktem administracyjnym. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że istnieje tożsamość sprawy prowadzonej, dotyczącej wznowienia postępowania ze sprawą zainicjowaną w przedmiocie wznowienia postępowania przez W. M. w stosunku do wyżej opisanej decyzji, już rozstrzygniętej ostatecznym aktem administracyjnym (postanowieniem Kolegium z dnia [...] maja 2019r.). Zdaniem Kolegium w obu sprawach przedmiotem postępowania wznowieniowego są te same ostateczne decyzje administracyjne, występują te same podmioty (strony postępowania), dotyczą one tego samego przedmiotu - ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanego na wstępie uzasadnienia decyzji przedsięwzięcia i dotyczą niezmienionego stanu faktycznego sprawy. Trzeba jednak zauważyć, że samo Kolegium jest niekonsekwentne w tej ocenie. Nie tylko bowiem zawiadomiło skarżącego o wznowieniu postępowania z urzędu na skutek złożonego sprzeciwu przez Prokuratora, co dotyczy przecież tylko stron, ale również rozpoznało jego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z [...] lipca 2019r. , w efekcie czego wydało zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2020r. Zgodzić należy się również ze skarżącym, że odmowa wznowienia postępowania na jego wniosek, nie uniemożliwia mu wykazywania interesu prawnego w postępowaniu wszczętym na skutek wniosku innego podmiotu. Wynika to stąd, że legitymację do wniesienia odwołania ( czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ) ma podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja organu I instancji, a nie tylko podmiot, który zainicjował postępowanie zakończone tą decyzją. Ponadto z istoty zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika, iż organ II instancji ponownie rozpoznaje sprawę, w której wcześniej orzekał organ I instancji. Oznacza to, że nie może być mowy zarówno o pozostawaniu w mocy decyzji w niezaskarżonej części, jak i o ustatecznieniu się decyzji wobec osób, które nie wniosły od decyzji odwołania. Poza tym, jak już wspomniano status skarżącego należało rozważyć na podstawie art. 74 ust.3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko.
Z powyższych powodów na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019r. poz. 2325 ) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] lipca 2019r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wspomnianej ustawy. Obejmują one kwotę wpisu od skargi w wysokości 200 zł.