II SA/Lu 589/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-02-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjaplan miejscowynadbudowasuterenakondygnacjaroboty budowlanepozwolenie na budowęnadzór budowlany

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o uchyleniu wstrzymania robót budowlanych, uznając, że nadbudowa budynku narusza plan miejscowy, a suterena jest kondygnacją.

Sprawa dotyczyła skargi E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nakazaniu przedłożenia dokumentów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wykonana nadbudowa budynku mieszkalnego narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje nadbudowy budynków dwukondygnacyjnych. Sąd podkreślił, że suterena, zgodnie z definicją, jest kondygnacją, a jej nadbudowa doprowadziła do powstania trzeciej kondygnacji, co uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące roboty budowlane i nakazujące przedłożenie dokumentów, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. PINB pierwotnie wstrzymał roboty budowlane dotyczące nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego, uznając możliwość legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. WINB uchylił to postanowienie, stwierdzając, że nadbudowa narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał jedynie realizację poddasza użytkowego w stromym dachu dla budynków dwukondygnacyjnych. Sąd administracyjny oddalił skargę E. K., podzielając stanowisko WINB. Sąd uznał, że wykonane roboty budowlane, polegające na podwyższeniu ścian zewnętrznych, wykonaniu nowego stropu i płaskiego dachu, doprowadziły do powstania trzeciej kondygnacji, co jest sprzeczne z planem miejscowym. Sąd podkreślił, że suterena, zgodnie z definicją rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jest kondygnacją, a jej obecność przed nadbudową kwalifikowała budynek jako dwukondygnacyjny. W związku z naruszeniem planu miejscowego, legalizacja samowoli budowlanej była niemożliwa. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, uznając, że ewentualne uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, suterena jest kondygnacją.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do legalnych definicji zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którymi suterena jest kondygnacją. Brak odmiennych postanowień w planie miejscowym uzasadnia stosowanie definicji legalnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

P.b. art. 48 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I art. § 27 § 2

Zakaz nadbudowy budynków II kondygnacyjnych, możliwa jedynie realizacja poddasza użytkowego w stromym dachu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 131

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

r.w.t. art. 3 § 20

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja sutereny jako kondygnacji.

r.w.t. art. 3 § 21

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 3 § 17

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 3 § 18

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 75 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 309 § 9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

P.b. art. 3 § 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

P.b. art. 3 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

P.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

P.b. art. 29

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

P.b. art. 30

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

P.b. art. 31

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Suterena jest kondygnacją w rozumieniu planu miejscowego. Nadbudowa budynku narusza plan miejscowy, uniemożliwiając legalizację. Wykonane roboty budowlane stanowiły nadbudowę i przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Suterena nie powinna być traktowana jako kondygnacja, gdyż nie spełnia warunków do zamieszkiwania. Organ odwoławczy zaniechał przeprowadzenia postępowania w II instancji. Organ odwoławczy naruszył zasady ochrony zaufania i informowania stron (art. 8, 9, 10 k.p.a.). Niewłaściwa interpretacja i zastosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podkreślił, że suterena, zgodnie z definicją rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jest kondygnacją. Wykonanie robót budowlanych w sposób sprzeczny z postanowieniami planu miejscowego jednoznacznie uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. Uchybienia procesowe mogą stanowić podstawę uchylenia przez sąd administracyjnych zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wówczas, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Bogusław Wiśniewski

przewodniczący

Jerzy Parchomiuk

sprawozdawca

Joanna Cylc-Malec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'kondygnacja' w kontekście planów miejscowych i definicji prawnych, zasady legalizacji samowoli budowlanej w przypadku naruszenia planu miejscowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i konkretnego planu miejscowego. Interpretacja pojęcia 'kondygnacja' może być różna w zależności od brzmienia planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów planistycznych. Wyjaśnienie, czy suterena jest kondygnacją, ma praktyczne znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy suterena to kondygnacja? WSA w Lublinie rozstrzyga spór o nadbudowę budynku.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Lu 589/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /przewodniczący/
Jerzy Parchomiuk /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Sygn. powiązane
II OSK 1705/21 - Wyrok NSA z 2024-06-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] lipca 2020 r., znak: [...], w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] r., L. W. I. N. B. (dalej jako: L. WINB), po rozpoznaniu zażalenia S. W. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) miasta L. z [...] r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nakazania przedłożenia określonych dokumentów oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił następujący stan sprawy:
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. ustalono, że na posesji znajdującej się przy ul. [...] w L. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny z trzema kondygnacjami nadziemnymi. Jest to budynek murowany w technologii tradycyjnej z cegły i bloczków z betonu komórkowego. Główna bryła budynku ma wymiary w rzucie poziomym 11,5 mx 11,5 m. Wysokość budynku, mierzona od poziomu terenu przed wejściem do budynku, wynosi ok. 8,7 m. W trakcie kontroli stwierdzono, że prowadzone są roboty budowlane polegające na przebudowie trzeciej kondygnacji - nadbudowano ściany zewnętrzne o ok. 1,5 m, do wysokości 2,6 m. Wykonano nowe słupy, podciągi i wieńce. Wykonano nowy plaski dach o konstrukcji drewnianej, kryty papą. Zmieniono lokalizację otworów okiennych i drzwiowych. Zlikwidowano część przewodów kominowych. Przebudowano instalacje wewnętrzne, tj. wentylacyjną, wodociągową, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania i elektryczną. W kotłowni zamontowano dwufunkcyjny kocioł gazowy z zamkniętą komorą spalania. Instalacja gazowa nie była przebudowywana. W części pomieszczeń wykonano mechaniczną instalację wentylacyjną. Roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W dniu [...] r. przeprowadzono kolejną kontrolę, podczas której ustalono, że stan budynku zmienił się w stosunku do stanu z dnia poprzedniej kontroli. W nadbudowanej kondygnacji wykonano ściany działowe z płyt kartonowo-gipsowych, rozprowadzono nową instalację elektryczną oraz wyłożono ściany zewnętrzne płytami kartonowo-gipsowymi. Na dachu budynku zlikwidowano barierki i wykonano instalację fotowoltaiczną. Wykonano tymczasowe schody prowadzące z poziomu terenu na stropodach garażu, przez który odbywa się komunikacja do mieszkalnej części budynku. Stropodach nie posiada zabezpieczenia przed upadkiem z wysokości w postaci barierki ochronnej.
Ustalono również, że pierwsza kondygnacja stanowi suterenę. Z uwagi na spadek terenu część ogrodowa pierwszej kondygnacji jest częściowo położona poniżej poziomu terenu. Dokonano pomiarów, z których wynika, że od strony jednej ze ścian z oknami (strona ogrodowa) poziom podłogi znajduje się ok. 86 cm poniżej poziomu terenu (karta 35, 36 akt I instancji). Natomiast wysokość pomieszczenia w suterenie wynosi. 2,14 m. Od strony frontowej pierwsza kondygnacja położona jest na poziomie terenu, a w elewacji znajduję się wrota garażowe.
Zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I) działka nr ew. [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne o maksymalnej wysokości budynku 2 kondygnacje z możliwością realizacji poddasza użytkowego, z zakazem zwiększania intensywności zabudowy. Zgodnie z treścią § 27 ust. 2 pkt 3 tekstu ww. planu "Na terenach zrealizowanych osiedli mieszkaniowych ustala się: zakaz nadbudowy budynków II kondygnacyjnych, możliwa jest jedynie realizacja poddasza użytkowego w stromym dachu".
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie istnieje możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm.; dalej jako: P.b.).
W związku z tym, wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] r. PINB miasta L., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z nadbudową i przebudową ww. budynku oraz nakazał E. K. - inwestorce
i właścicielce ww. budynku, zabezpieczenie stropodachu nad garażem, po którym odbywa się komunikacja do części pomieszczeń mieszkalnych barierką o minimalnej wysokości 0,9 m. Ponadto organ nałożył na inwestorkę obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia [...] r., wymienionych w postanowieniu dokumentów.
Na powyższe postanowienie wniósł zażalenie S. W., właściciel sąsiedniej nieruchomości, zarzucając naruszenie art. 48 ust. 2 P.b., poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku ustalenia, czy przedmiotowa nadbudowa budynku mieszkalnego jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważnia do zastosowania art. 48 ust. 2 P.b., w szczególności gdy organ I instancji nie dokonał oceny zrealizowanych robót pod kątem zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Po rozpatrzeniu zażalenia, wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] r. L. WINB uchylił postanowienie PINB miasta L. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
L. WINB nie podzielił stanowiska organu I instancji co do możliwości legalizacji samowoli budowlanej. W ocenie organu odwoławczego sporny budynek mieszkalny ma obecnie trzy kondygnacje: suterenę i dwie kondygnacje nadziemne. Z prawnej definicji sutereny, zawartej w § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065; dalej jako: r.w.t.), wynika, że suterena stanowi kondygnację.
Sporny budynek mieszkalny przed wykonaniem nadbudowy posiadał suterenę, jedną kondygnację nadziemną, nieużytkowe poddasze-strych oraz dach kopertowy, czyli był budynkiem dwukondygnacyjnym. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta L. ustala zakaz nadbudowy budynków
II kondygnacyjnych, możliwa jest jedynie realizacja poddasza użytkowego w stromym dachu. W takiej sytuacji możliwa była jedynie nadbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego polegająca na realizacji poddasza użytkowego ze stromym dachem. Tymczasem poprzez podwyższenie ścian zewnętrznych budynku o 1,5 m, wykonanie nowych słupów, podciągów i wieńców oraz nowego stropu, a także nowej, płaskiej konstrukcji dachu powstał budynek trzykondygnacyjny z płaskim dachem, co jest sprzeczne z ustaleniami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W analizowanej sprawie zostały wykonane roboty budowlane polegające między innymi na podwyższeniu ścian zewnętrznych budynku i wykonaniu nowego płaskiego dachu. Wykonanie tych robót budowlanych spowodowało zmianę charakterystycznych parametrów przedmiotowego budynku takich jak wysokość i kubatura. Zakres wykonanych robót mieści się w definicji budowy (nadbudowy) i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego obowiązany jest przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 P.b. W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie ma możliwości legalizacji popełnionej samowoli budowlanej, gdyż przedmiotowy budynek mieszkalny narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Konkludując L. WINB stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. i art. 124 § 2 k.p.a.
W skardze do sądu administracyjnego na postanowienie L. WINB pełnomocnik E. K. (dalej także jako: skarżąca) zarzucił naruszenie: (1) art. 138 § 2 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania w II instancji a ograniczenie się do przesądzenia co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez sprecyzowanie jedynie sposobu załatwienia sprawy przez organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy; (2) art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a., przez pozbawienie strony skarżącej możliwości udziału w postępowaniu na skutek niepoinformowania o treści złożonego odwołania (nie przesłania kopii odwołania ani stronie ani jej pełnomocnikowi) oraz brak umożliwienia zapoznania się z aktami sprawy i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych i odniesienia się do treści odwołania; (3) § 75 ust. 1, § 309 pkt 9 oraz niewłaściwą interpretację i zastosowanie przepisów § 3 pkt 20 i pkt 21 r.w.t., przez pominięcie przepisu, iż w pomieszczeniu mieszkalnym poziom podłogi od strony ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi nie powinien znajdować się poniżej poziomu terenu przy budynku, nadto budynek (pomieszczenia w budynku) nie mogą mieć ograniczenia nasłonecznienia i oświetlenia naturalnego. Pełnomocnik podniósł przy tym, że powołanie się przez organ I instancji na treść § 3 pkt 2 rozporządzenia (w części tzw. słowniczka) nie może być podstawą uchylenia postanowienia organu
I instancji, gdyż użycie słowa kondygnacja lub jej część nie oznacza kondygnacji w rozumieniu zapisów miejscowego planu zagospodarowania w sytuacji, gdy suterena nie spełnia warunków do zamieszkiwania w niej ludzi (położenie poniżej poziomu gruntu, za mała wysokość pomieszczeń). Pełnomocnik wskazał także na treść § 3 pkt 21 r.w.t., zgodnie z którym, gdy mowa jest o piwnicy stwierdza się, że jest to kondygnacja podziemna lub najniższa nadziemna, w której poziom podłogi co najmniej z jednej strony budynku znajduje się poniżej poziomu terenu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę L. WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Okoliczność wykonywania przez skarżącą robot budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest w rozpoznawanej sprawie bezsporna. Zarzuty skargi nie odnoszą się do tej kwestii, a kwalifikacja dokonana przez organy jest w pełni prawidłowa. W spornym budynku zrealizowano prace polegające na podwyższeniu ścian zewnętrznych o 1,5 m, wykonaniu nowych słupów, podciągów i wieńców oraz nowego stropu, a także nowej płaskiej konstrukcji dachu, krytego papą. Wykonane roboty budowlane bezsprzecznie stanowiły nadbudowę, która mieści się w szerszej kategorii pojęciowej budowy (art. 3 pkt 6 P.b.), budowa zaś mieści się w pojęciu robót budowlanych (art. 3 pkt 7 P.b.). Dodatkowo roboty budowlane objęły przebudowę – zmieniono lokalizację otworów okiennych i drzwiowych, zlikwidowano część przewodów kominowych, przebudowano instalacje wewnętrzne, w nadbudowanej kondygnacji wykonano ściany działowe z płyt kartonowo-gipsowych, rozprowadzono nową instalację elektryczną oraz wyłożono ściany zewnętrzne płytami kartonowo-gipsowymi. Na dachu budynku zlikwidowano barierki i wykonano instalację fotowoltaiczną.
Zasadą obowiązującą w Prawie budowlanym jest obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych (art. 28 ust. 1 P.b.). Wyjątki od zasady reglamentacji wolności zabudowy zostały określone przez ustawodawcę w zamkniętych katalogach zawartych w art. 29-31 P.b. Roboty budowlane wykonane w spornym budynku nie mieszczą się w żadnej kategorii objętej zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub uproszczoną formą reglamentacji (zgłoszeniem).
Realizacja robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia oznacza stan samowoli budowlanej. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawnej dopuszczalności sanowania popełnionej przez skarżącą samowoli budowlanej w tzw. postępowaniu legalizacyjnym. W stanie prawnym miarodajnym dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia (przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2020 r., poz. 471; tj. przed z dniem 19 września 2020 r.), art. 48 ust. 2 P.b. wskazywał, że jeżeli budowa, realizowana w warunkach samowoli budowlanej, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Podstawową kwestią sporną jest spełnienie kluczowej przesłanki legalizacji samowoli budowlanej, jaką jest zgodność budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Okolicznością niesporną w sprawie jest, że działka, na której położony jest sporny budynek, jest objęta ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I. Działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne o maksymalnej wysokości budynku 2 kondygnacje z możliwością realizacji poddasza użytkowego, z zakazem zwiększania intensywności zabudowy. Zgodnie z treścią § 27 ust. 2 pkt 3 tekstu planu "Na terenach zrealizowanych osiedli mieszkaniowych ustala się: zakaz nadbudowy budynków II kondygnacyjnych, możliwa jest jedynie realizacja poddasza użytkowego w stromym dachu".
Spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się wokół pojęcia "kondygnacji" użytego przez prawodawcę miejscowego w przytoczonych postanowieniach planu.
L. WINB uznał, że przed wykonaniem spornych robót budowlanych budynek liczył dwie kondygnacje, nadbudowa doprowadziła do powstania trzeciej kondygnacji, co stanowi naruszenie postanowień planu miejscowego i uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej.
Pełnomocnik skarżącej kwestionuje to stanowisko, wywodząc, że suterena nie spełnia warunków do zamieszkania w niej ludzi, z uwagi na położenie poniżej poziomu gruntu i zbyt małą wysokość pomieszczeń. W tej sytuacji suterena nie może być zaliczana do ilości kondygnacji wskazanych w postanowieniach planu miejscowego. W ocenie pełnomocnika taka interpretacja byłaby sprzeczna z intencjami planisty. W postanowieniach planu miejscowego wyrażono wolę sprzyjania przebudowy
i modernizacji starych budynków mieszkalnych, a nie pogarszania warunków bytowych poprzez zaliczanie do kondygnacji mieszkalnych sutereny.
W ocenie Sądu argumenty pełnomocnika nie zasługują na uwzględnienie, trafna jest argumentacja L. WINB.
Prawodawca miejscowy użył w analizowanych postanowieniach planu sformułowania "kondygnacja" bez żadnych dodatkowych dookreśleń, nie zawarł również w uchwale definicji tego pojęcia. W tej sytuacji, skoro przedmiotem sporu jest ocena zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych w perspektywie przepisów Prawa budowlanego, należy odwołać się do legalnych definicji pojęć kondygnacji i sutereny, zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. W braku odmiennych postanowień wyrażonych w tekście planu miejscowego, biorąc pod uwagę, że plan determinuje prawne warunki korzystania z wolności zabudowy, taki zabieg jest w pełni uzasadniony. Odwołanie do definicji legalnej jest również uzasadnione względami pewności prawa. Definicja legalna pozwala na rozstrzygnięcie wątpliwości, jakie mogą rodzić się na tle wykładni językowej, odwołującej się do znaczenia pojęcia w języku powszechnym. Należy na marginesie zauważyć, że rozumienie pojęcia "kondygnacja" w języku powszechnym wspiera argumentację organu, a nie skarżącej. W definicjach słownikowych (Słownik języka polskiego PWN, wersja on-line, sjp.pwn.pl/), pojęcia kondygnacji jest rozumiane jako: "1. «każdy z poziomów, na jakie podzielona jest budowla»; 2. «jedna z części czegoś składającego się z poziomów»".
Zgodnie z definicjami legalnymi, pod pojęciem kondygnacji należy rozumieć, poziomą część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie lub warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, centrala klimatyzacyjna, obudowa wyjścia z klatki schodowej, kotłownia lub inne pomieszczenia techniczne
Z kolei pod pojęciem sutereny należy rozumieć kondygnację budynku lub jej część zawierającą pomieszczenia, w której poziom podłogi w części lub całości znajduje się poniżej poziomu projektowanego lub urządzonego terenu, lecz co najmniej od strony jednej ściany z oknami poziom podłogi znajduje się nie więcej niż 0,9 m poniżej poziomu terenu przylegającego do tej strony budynku.
W świetle powyższych definicji należy jednoznacznie stwierdzić, że suterena jest kondygnacją. Skoro tak, to w pełni zasadna jest argumentacja L. WINB, że sporny budynek, posiadający przed wykonaniem zakwestionowanych robót budowlanych suterenę, jedną kondygnację nadziemną, nieużytkowe poddasze oraz dach kopertowy, był budynkiem dwukondygnacyjnym. Postanowienia obowiązującego planu miejscowego zakazywały nadbudowy budynku, pozwalały w tej sytuacji wyłącznie na realizację poddasza użytkowego w stromym dachu. Opisane wyżej roboty budowlane doprowadziły bezsprzecznie do powstania nowej, trzeciej kondygnacji, nie stanowiącej realizacji poddasza użytkowego w stromym dachu, z uwagi na płaską konstrukcję dachu. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że sporne roboty budowalne zostały wykonane w sposób ewidentnie sprzeczny z postanowieniami planu miejscowego.
Z argumentacją pełnomocnika skarżącej nie można się zgodzić. Plan miejscowy nie zawiera żadnego dookreślenia pojęcia kondygnacji, nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że prawodawcy miejscowemu chodziło wyłącznie o kondygnacje nadziemne czy w pełni zdatne do długotrwałego przebywania w nich ludzi (spełniające prawne wymogi pomieszczeń mieszkalnych). Takich intencji nie można przypisywać prawodawcy miejscowemu, skoro nie zostały wprost wyrażone w treści planu. Z kolei legalne definicje nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że suterena jest kondygnacją. Wypada przy tym nadmienić, że prawodawca wyodrębnił pojęcia kondygnacji podziemnej i nadziemnej (§ 3 pkt 17 i 18 r.w.t.). Podważa to argumentację pełnomocnika, gdyż umiejscowienie części sutereny pod ziemią nie dyskwalifikuje jej jako kondygnacji. Ponadto, skoro w obowiązujących przepisach znane jest rozróżnienie na kondygnacje nadziemne i podziemne, tym bardziej nie można prawodawcy miejscowemu przypisywać intencji, zgodnie z którymi w zapisach planu chodziło wyłącznie o kondygnacje nadziemne. Gdyby tak było, prawodawca miejscowy użyłby w analizowanych zapisach planu pojęcia "kondygnacja nadziemna", a nie ogólniejszego pojęcia "kondygnacji".
Wykonanie robót budowlanych w sposób sprzeczny z postanowieniami planu miejscowego jednoznacznie uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej (art. 48 ust. 2 P.b.). Uchylenie postanowienia organu I instancji dopuszczającego taką legalizację było zatem w pełni zasadne.
W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty należy uznać za niezasadne. L. WINB prawidłowo zastosował 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika, że organ odwoławczy zaniechał przeprowadzenia postępowania w II instancji. L. WINB dokonał samodzielnej, wszechstronnej oceny sprawy, która doprowadziła go do całkowicie odmiennych konkluzji, niż przyjęte przez organ I instancji. Zarzuty naruszenia zasad ochrony zaufania i informowania stron są całkowicie chybione. Pełnomocnik skarżącej został poinformowany o wniesionym zażaleniu, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 131 k.p.a. (w zw. z art. 144 k.p.a.; zob. k. 26 akt adm.). Obowiązujące przepisy nie przewidują w postępowaniu administracyjnym przesyłania odwołania lub zażalenia pozostałym stronom, a jedynie informowanie stron o wniesionym odwołaniu lub zażaleniu.
W aktach dokumentujących postępowanie przed L. WINB brak jest dowodu doręczenia stronom informacji o prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przez wydaniem zaskarżonego postanowienia, co w pewnym zakresie czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Należy jednak przypomnieć, że uchybienia procesowe mogą stanowić podstawę uchylenia przez sąd administracyjnych zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wówczas, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie takiego wpływu nie sposób dostrzec. Pełnomocnik skarżącej nie wskazał, jakich to wniosków dowodowych nie mógł przedłożyć na skutek braku zawiadomienia przez organ odwoławczy zgodnie z treścią 10 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny był bezsporny, istota sporu dotyczyła wykładni postanowień planu miejscowego, a nie ustaleń faktycznych. Z kolei o wniesieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej został poinformowany, miał zatem możliwość odniesienia się do argumentów podniesionych w zażaleniu.
Ze wskazanych wyżej przyczyn niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego – rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jak wskazano wyżej, legalna definicja kondygnacji nie odnosi się do kwestii zdatności pomieszczenia do długotrwałego przebywania w nich ludzi. Prawnie określone wymogi, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi (m.in. powoływane w zarzutach skargi § 75 ust. 1 i § 309 pkt 9 r.w.t.) nie mają żadnego związku z pojęciem kondygnacji.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę