II SA/GL 318/24

II SA/Gl 318/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Wojciech Gapiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 145 par. 1 pkt 4,  art. 151 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant starszy referent Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi O. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 16 stycznia 2024 r. nr IFXIV.7840.11.21.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Śląski (dalej – Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r. nr IFXIV.7840.11.21.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm. – dalej u.p.b.), po rozpoznaniu odwołania O. M. (dalej – Skarżąca, Wnioskodawczyni), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej – organ I instancji, Starosta) z dnia 7 czerwca 2023 r. nr [...], którą odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia 17 maja 2022 r. o pozwoleniu na budowę, ze względu na to, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął od osoby, która nie ma przymiotu strony postępowania.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją nr [...] z dnia 17 maja 2022 r. organ I instancji zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił inwestorowi – T. S.A. w K. - pozwolenia na budowę linii kablowej średniego napięcia 20 kV na działkach o numerach: 1, 2, 3 obręb B.; 4, 5, 6, 7, 8 i 9 obręb G. oraz stacji transformatorowej na działkach o numerach: 7 i 8 obręb G., przy ul. [...] i ul. [...] w B.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2023 r. Skarżąca zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia 17 maja 2022 r. Jako podstawę żądania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Poinformowała we wniosku, że jako zarządca działki o nr 10 bezpośrednio graniczącej z inwestycją, nie uczestniczyła jako strona we wskazanym postępowaniu. Zdaniem Wnioskodawczyni, wadliwie ustalono zakres oddziaływania inwestycji, gdyż zignorowano niebezpieczeństwo naruszenia granic jej działki podczas realizacji inwestycji. Jak zaznaczyła, podczas budowy doszło do ingerencji w prawo własności nieruchomości sąsiedniej, co potwierdza notatka urzędowa Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 28 marca 2023 r.
W uzupełnieniu wniosku z dnia 15 maja 2023 r. poinformowała, że o decyzji nr [...] dowiedziała się w dniu 28 marca 2023 r. Ponadto rozszerzyła podstawę żądania wznowienia o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazując na notatkę urzędową organu nadzoru budowlanego z dnia 28 marca 2023 r. stwierdziła, że jest to nowa okoliczność, która ma istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia kręgu stron. Zaznaczyła, że nie mogła się na ten dowód wcześniej powołać, ponieważ nie dysponowała nim przed datą jego ujawnienia. Dodatkowo podniosła, że prowadzone prace utrudniają dostęp do zarządzanej przez nią nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 25 maja 2023 r. Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie.
W dalszej kolejności organ I instancji decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia 17 maja 2022 r. o pozwoleniu na budowę. W jej uzasadnieniu wskazano, że wniosek został złożony z zachowaniem terminu z art. 148 § 2 k.p.a. Wyjaśniono następnie, że Skarżąca nie została uznana za stronę, gdyż jej nieruchomość znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. Poza tym działka ta nie była objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. W dalszej kolejności Starosta podniósł, że w trakcie realizacji budowy zaistniała potrzeba ustalenia rzeczywistego przebiegu gazociągu. Wykonany w tym celu wykop naruszył kilka kostek w granicy działki Skarżącej, ponieważ gazociąg w części znajdował się na terenie Wnioskodawczyni. Zaznaczył przy tym, że wykop został zasypany. Podkreślił również, że w momencie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę żadna ze stron nie znała rzeczywistego przebiegu gazociągu. Dlatego również weryfikacja istniejącej sieci gazociągowej oraz niezamierzone naruszenie kostek brukowych w pasie drogowym na działce nr 10 nie było okolicznością faktyczną istniejącą przed wydaniem ostatecznej decyzji. Z tego również powodu – jak zauważył organ I instancji -Wnioskodawczyni nie mogła być stroną wspomnianego postępowania. Dodał, że argumenty wskazane przez Skarżącą nie dowodzą jej interesu prawnego.
W odwołaniu z dnia 26 czerwca 2023 r. Wnioskodawczyni zarzuciła rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu naruszenie:
– przepisu postępowania, tj. art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 u.p.b. polegające na pominięciu w prowadzonym postępowaniu Skarżącej, która powinna brać w nim udział w charakterze strony;
– przepisu postępowania, tj. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom pełnego udziału w postępowaniu, w szczególności uniemożliwienie stronom przedstawienia nowych dowodów i wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji organu I instancji;
– przepisu postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. polegające na tym, że organ nie przeprowadził i nie zbadał rzetelnie przesłanki wznowienia postępowania, która stanowiła podstawę wznowienia postępowania w sprawie, nie odniósł się do argumentów, które świadczą o przysługującym Skarżącej interesie prawnym w sprawie oraz dyskredytują wydaną decyzję;
– przepisu prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. poprzez zignorowanie uzasadnionych interesów osób trzecich;
– przepisu prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 u.p.b. przez błędne przyjęcie, iż Wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania;
– przepisu prawa materialnego, tj. art. 81 ust. 1 pkt 1 u.p.b. poprzez wydanie decyzji bez należytego nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projekcie budowlanym, a także przy wykonywaniu robót budowlanych (lit. b);
– przepisu postępowania, tj. art 8 § 1 i 2 k.p.a. w szczególności poprzez odstąpienie przez organ od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym;
– przepisów postępowania, tj. art. 7, art 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek przestrzegania zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej oraz zasady wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oznacza naruszenie zasady ustalania prawdy obiektywnej.
W motywach odwołania Skarżąca w pierwszej kolejności podniosła, że brak właściwego określenia faktycznego odziaływania inwestycji wynika już z błędnego przyjęcia, że jest ona właścicielką działki nr 11 obręb G. Ponadto wskazuje na to zaniechanie ustalenia lokalizacji gazociągu na terenie planowanej inwestycji, z którą wiążą się intensywne prace ziemne. Powoduje to realne zagrożenie dla życia i ludzi zamieszkujących w sąsiedztwie wykonywanych robót. Skarżąca zaznaczyła również, że wbrew twierdzeniom Starosty, budowa nie odbywa się "metodą bezwykopową", lecz poprzez intensywne prace ziemne, które utrudniają dojście i dojazd do posesji (dowód fotografia nr 3). Poza tym jej interesu prawnego dowodzi notatka urzędowa z dnia 28 marca 2023 r., w której stwierdza się, że została naruszona granica jej własności. Wyraziła również pogląd, że przy ustalaniu interesu prawnego organ I instancji winien uwzględnić nie tylko art. 28 ust. 2 u.p.b., ale także art. 28 k.p.a., ponieważ postępowanie prowadzone w sprawie nie przestaje być postępowaniem administracyjnym. W dalszej kolejności Wnioskodawczyni zaznaczyła, że inwestycja związana jest z przedsięwzięciem deweloperskim P. s.c., a w sprawach tego podmiotu – zdaniem Skarżącej – organ I instancji uchyla się od obowiązku rzetelnego ustalenia stanu faktycznego. Według Wnioskodawczyni, twierdzenie to znajduje potwierdzenie w wyrokach WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2023 r. o sygn. akt II SA/Gl 1065/22, II SA/Gl 1066/22, II SA/Gl 1067/22, II SA/Gl 1068/22, II SA/Gl 1069/22. Wyraziła także stanowisko, że z powinności zbadania, czy jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, nie zwalnia organu treść informacji o obszarze oddziaływania obiektu zawarta przez projektanta w projekcie budowlanym. Dostrzegła również, że Starosta zachowuje się niekonsekwentnie uznając w identycznej sytuacji jej sąsiada – R. G. za stronę postępowania, a jej odmawia tego przymiotu.
Nie przychylając się do argumentacji odwołania, Wojewoda decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebiegu postępowania oraz wyjaśnił specyfikę postępowania wznowieniowego. Wskazał, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 u.p.b., który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony takiego postępowania do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Dokonując oceny interesu prawnego Skarżącej, Wojewoda stwierdził, że z dokumentacji złożonej wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę wynika, że obszar oddziaływania obiektu w całości mieścił się w granicach nieruchomości inwestycyjnej. Argumentując to stanowisko podniósł, że projektowana stacja transformatorowa zlokalizowana jest na działce nr 8, tj. ok. 100 m od nieruchomości Skarżącej, a zaprojektowana podziemna sieć elektroenergetyczną średniego napięcia - obiekt liniowy usytuowany jest w całości w granicach działki nr 6, tj. w środkowej części pasa drogowego ul. [...]. Według organu odwoławczego, takie poprowadzenie sieci nie powoduje – w świetle przepisów techniczno-budowlanych - ograniczeń w zabudowie działki nr 10. Uwagę tą odniesiono także, do projektowanej w odległości ok. 100 m stacji transformatorowej. Z tego też względu Wojewoda zgodził się z organem I instancji, że Wnioskodawczyni nie posiada statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 17 maja 2022 r. Podkreślić również, że obszar oddziaływania obiektu ustala się wyłącznie przy uwzględnieniu oddziaływania inwestycji w jej projektowanym (a nie realizowanym, czy zrealizowanym) kształcie. Kwestia tego, w jaki sposób inwestycja jest wykonywana, bądź została wykonana nie ma najmniejszego wpływu na prawidłowość przyjętych ustaleń w kwestii kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W końcowej części decyzji Wojewoda zaznaczył, że skoro nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to brak jest podstaw do badania wystąpienia okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W skardze z dnia 12 lutego 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Wnioskodawczyni zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie:
– art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 u.p.b. polegające na pominięciu w postępowaniu Skarżącej, która powinna brać w nim udział w charakterze strony;
– art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. poprzez przyjęcie, że nieruchomości Skarżącej nie mieszczą się w obszarze oddziaływania obiektu objętego decyzją pozwolenia na budowę, podczas gdy z uwagi na to, że inwestycja może chociażby potencjalnie oddziaływać na nieruchomości, Skarżąca powinna mieć przyznany status strony w postępowaniu;
– art. 5 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 47 ust. 1 u.p.b. w związku z art. 140 i art. 144 k.c. poprzez naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich albowiem inwestor nie spełnił warunków wynikających z przepisów prawa budowlanego, w konsekwencji źródło interesu prawnego wynika dla Skarżącej z prawa własności nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętej zamiarem inwestycyjnym, a więc w przepisach art. 140 k.c. i art. 144 k.c.;
– błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, iż obszar oddziaływania planowanej inwestycji w całości zawiera się w obszarze inwestycji, a w konsekwencji odmówienie Skarżącej przymiotu strony postępowania w sytuacji, gdy obszar oddziaływania inwestycji wykracza poza działki realizacji inwestycji i wpływa na sąsiadującą z nimi nieruchomość Skarżącej, co daje jej przymiot strony postępowania;
– art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom pełnego udziału w postępowaniu, w szczególności uniemożliwienie stronom przedstawienia nowych dowodów i wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji organu I instancji;
– art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. polegające na tym, że organ nie przeprowadził i nie zbadał rzetelnie przesłanki wznowienia postępowania, która stanowiła podstawę wznowienia postępowania w sprawie, nie odniósł się do argumentów, które świadczą o przysługującym Skarżącej interesie prawnym oraz dyskredytują wydaną decyzję;
– art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na tym, że dokonując ustaleń i oceny w zakresie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość Wnioskodawczyni organ wypowiedział się co do meritum sprawy, jednocześnie nie uznając jej za stronę postępowania;
– art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji utożsamieniu obszaru oddziaływania obiektu z granicami obszaru inwestycji skutkujące odmówieniem Skarżącej przymiotu strony postępowania.
Wobec tych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że interes prawny Skarżącej winien być ustalony zgodnie z art. 28 k.p.a. Zauważono przy tym – powołując się na wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 3491/18 - że ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Dlatego stroną takiego postępowania powinny być nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów u.p.b. Według Skarżącej, organ nie dokonał prawidłowej oceny oddziaływania inwestycji m.in. nie uwzględniając przebiegu magistrali gazowej, a co miało wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania. Podkreśliła, że organ przed wydaniem decyzji sam winien dokonać określenia obszaru oddziaływania obiektu, niezależnie od twierdzeń zawartych w dokumentacji projektowej. Zaniechanie tych czynności doprowadziło do tego, że Wnioskodawczyni nie uczestniczyła w postępowaniu, gdyż w projekcie budowlanym nie wymieniono jej działki, a która częściowo znajduje się w pasie drogowym ul. [...]. Wykonując prace budowlane wkroczono w granice jej własności, co stanowi o naruszeniu jej interesu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. Wnioskodawczyni zwróciła uwagę, że w orzecznictwie wskazuje się, iż w sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości, graniczącej z nieruchomością inwestora, kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziałuje na sposób zagospodarowania i korzystania z jego nieruchomości, nie można przyjąć, że nie jest on stroną w takiej sprawie, ponieważ nie dotyczy to jego interesu prawnego. W takim przypadku jego interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., wynika z przepisów prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi prawo korzystania z przedmiotu własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b., który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich (zob. wyrok NSA z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1373/09). W dalszej kolejności zaprzeczyła temu, jakoby linia energetyczna przebiegała w centralnej części pasa drogowego, gdyż w rzeczywistości biegnie tuż przy granicy z jej działką. Wyraziła także pogląd, że przyznawanie przymiotu strony w postępowaniu miało charakter uznaniowy i przypadkowy. Otóż stronami tego postępowania są dwaj właściciele nieruchomości, którzy są w identycznej sytuacji, jak Skarżąca.
Według Wnioskodawczyni, decyzja kończąca wznowione postępowanie zapadła z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organ I instancji nie zweryfikował poprawnie wpływu realizowanej inwestycji na jej nieruchomość pod kątem posiadania przez nią interesu prawnego.
Końcowo podkreśliła, że organy zbagatelizowały kwestię braku ustalenia przebiegu gazociągu przy wydanym pozwoleniu na budowę linii elektroenergetycznej, z realizacją której wiążą się wzmożone prace ziemne, a co przekłada się na bezpieczeństwo osób zamieszkujących w sąsiedztwie budowy.
Organ odwoławczy w odpowiedziach na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 16 stycznia 2024 r. wydana w trybie postępowania wznowieniowego, w ramach którego odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 17 maja 2022 r., którą zatwierdzono projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielono pozwolenia na budowę linii kablowej średniego napięcia 20 kV oraz stacji transformatorowej przy ul. [...] i ul. [...] w B.
W przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z instytucją wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Jej wzruszenie może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub ustaw szczególnych. Jednym z tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania jest instytucja wznowienia postępowania (art. 145 i nast. k.p.a.). "W literaturze istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna" (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. LEX 2010. Komentarz do art. 145 k.p.a.). W postępowaniu w sprawie wznowienia wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Z kolei etap drugi (właściwy), rozpoczynający się po wydaniu postanowienia o wznowieniu, ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i zmierza do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Oznacza to, że przedmiotem drugiego etapu postępowania jest: 1) ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa, bądź art. 145b; 2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną lub postanowieniem (zob. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 149 k.p.a.).
Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania dokonano oceny wniosku Skarżącej pod kątem spełnienia wszystkich elementów natury formalnej, które warunkują wznowienie postępowania, tj. czy: 1) wniosek pochodzi od strony; 2) wnioskodawca wskazał podstawę prawną swego żądania; 3) wniosek dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną; 4) wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a.
Ich analiza nie budzi wątpliwości, że żądanie dotyczy decyzji ostatecznej. Wnioskodawczyni podał podstawę prawną swego żądania - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zachowany został również termin wynikający z art. 148 § 2 k.p.a. Mianowicie Skarżąca oświadczyła, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedziała się w dniu 28 marca 2023 r. Z tego względu wpływ w dniu 24 kwietnia 2023 r. wniosku o wznowienie postępowania czyni zadość wymogowi zachowania miesięcznego terminu, wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a.
Co do zasady z żądaniem wznowienia postępowania może wystąpić podmiot mający interes prawny. Oznacza to, że już na tym etapie badana jest legitymacja procesowa podmiotu do wystąpienia ze wskazanym żądaniem. Inaczej rzecz się przedstawia w przypadku wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, w kontekście wskazania w podstawie żądania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Otóż w judykaturze i doktrynie utrwalony jest pogląd, że w takim przypadku powodem odmowy wznowienia postępowania co do zasady nie może być twierdzenie o braku legitymacji czynnej wnioskodawcy, gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 3005/18, Lex nr 3206254; M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 149).
Przystępując do rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 u.p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten będący lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. zawęża krąg podmiotów mogących być stroną postępowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (zob. wyroki NSA: z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 456/18, Lex nr 1781991; z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt II OSK 3311/20, Lex nr 3697721). Skoro więc niniejsza sprawa dotyczy wznowienia postępowania, w którym wydano pozwolenie na budowę, to wyjaśnienia wymaga kwestia, czy Skarżącej w owym postępowaniu przysługiwał status strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.p.b.
Przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 941/21, Lex nr 3340568). Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowano w art. 3 pkt 20 u.p.b. Przepis ten stanowi, że jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, których możliwość zagospodarowania zostanie ograniczona przez projektowaną inwestycję. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie, w tym zabudowę. Niezbędne jest zatem wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (zob. wyroki NSA z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 403/21, Lex nr 3195449; z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1655/17, Lex nr 2713473; z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2352/16, Lex nr 2737959; z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 1193/22, Lex nr 3564295). Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2043/19, Lex nr 3392388).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy podzielić należy stanowisko organów obu instancji, że Wnioskodawczyni nie legitymowała się przymiotem strony w postępowaniu, które dotyczyło pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej i stacji transformatorowej.
Nie jest kwestionowane, że działka nr 10 bezpośrednio graniczy z nieruchomością, na której zaprojektowano lokalizację sieci elektroenergetycznej lokowanej w gruncie. Sam ten fakt nie upoważnia automatycznie do przypisania Wnioskodawczyni statusu strony w tym postępowaniu. Koniecznym jest bowiem wykazanie, że przedsięwzięcie oddziałuje na jej nieruchomość. Jak jednak zostało to wcześniej zaznaczone, nie jest to jakiekolwiek oddziaływanie, a jedynie takie, które wprowadza ograniczenia w zabudowie danego konkretnego terenu. Przeprowadzona analiza przepisów prawa nie doprowadziła organów administracji architektoniczno-budowlanej do wniosków, aby przedsięwzięcie to nie pozwalało na zabudowę nieruchomości Skarżącej zgodnie z jej przeznaczeniem. Według projektu sieć ta poprowadzona jest m.in. przy granicy działki Skarżącej, w obszarze pasa drogowego wydzielonego jako odrębna działka. Umieszczenie jej dodatkowo pod powierzchnią ziemi stanowi o tym, że nie wpływa ona na ograniczenia w lokowaniu zabudowy na nieruchomościach sąsiednich. Wnioskodawczyni w podaniu, odwołaniu, jak i samej skardze nie wskazuje uregulowań prawa, które w związku z inwestycją wpływałyby na zakres dysponowania jej nieruchomością. Upatruje natomiast wystąpienia interesu prawnego w tym, że realizując przedsięwzięcie doszło do naruszenia jej własności, gdyż wykonany przez inwestora wykop częściowo znalazł się w obszarze jej działki. Zauważyć należy, że działania te nie są związane z etapem projektowania i postępowaniem, w ramach którego wydawano decyzję o pozwoleniu na budowę, lecz dotyczą wykonawstwa. Przebieg robót, który może prowadzić do naruszenia własności, np. wskutek nieprzewidzianych okoliczności (m.in. rozbieżności pomiędzy zobrazowanym na mapie a rzeczywistym położeniem infrastruktury), realizowania ich niegodnie ze sztuką, pozostaje bez znaczenia dla ustalenia kręgu podmiotów dysponujących przymiotem strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wykonawstwo jest bowiem kolejnym etapem procesu inwestycyjnego i rzeczą organów nadzoru budowlanego jest, aby podmiot realizujący przedsięwzięcie stosował się do wydanego mu pozwolenia na budowę i przestrzegał przepisów prawa, w tym Prawa budowlanego. Uwagi te należy odnieść odpowiednio do stacji transformatorowej, która oddalona jest od działki Skarżącej o ok. 100 m i która choćby z tego względu nie oddziałuje na nią. Konkludując, stwierdzić należy, że zarzuty naruszania przepisów prawa materialnego nie znajdują uzasadnienia.
W tej sytuacji słusznie organ odwoławczy uznał, że badanie zaistnienia drugiej powoływanej przez Skarżącą przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie może mieć miejsca, ponieważ takie badanie może nastąpić dopiero po uznaniu wnioskodawcy za stronę postępowania. Podobnie jak organ odwoławczy również Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd zwarty w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 86/14 (Lex nr 1493217) uznając, że: "wykluczenie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powoduje niemożność rozpatrywania pozostałych przesłanek wznowienia zawartych we wniosku skarżących o wznowienie postępowania".
W świetle powyższego brak jest podstaw nie tylko dla uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Otóż stwierdzić należy, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy uchylenia własnej ostatecznej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), a to wobec wykazania, że w sprawie nie zasiniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto Wojewoda dokonał prawidłowej jego oceny, czemu dał wyraz w sporządzonym uzasadnieniu. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że działki stanowiące własność wskazanych w skardze osób zostały wymienione we wniosku inwestora.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).