II SA/Lu 58/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-02-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnedodatek do zasiłku rodzinnegosamotne wychowywanie dzieckawłaściwość organukognicja sąduKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyminieważność decyzjistrona postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego, ponieważ Kolegium było organem niewłaściwym do rozpoznania odwołania w sprawie świadczeń rodzinnych.

Skarżący Z.D. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego. Kolegium uznało, że skarżący nie jest stroną postępowania i umorzyło postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził jednak, że Kolegium było organem niewłaściwym do rozpoznania odwołania, ponieważ właściwy do tego był sąd powszechny. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uznana za nieważną.

Sprawa dotyczyła skargi Z.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Organ I instancji przyznał dodatek H.D. na dziecko M.D., a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że Z.D. nie jest stroną postępowania. Skarżący zarzucił, że decyzja jest krzywdząca, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i fakt, że matka samotnie go wychowuje i pobiera na niego zasiłek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpatrując skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze było organem niewłaściwym do rozpoznania odwołania. Zgodnie z przepisami, w sprawach świadczeń rodzinnych organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji jest sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej wyższego stopnia. W związku z tym, że Kolegium rozpoznało odwołanie jako organ niewłaściwy, jego decyzja była dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest właściwe do rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz Kodeksu postępowania cywilnego wskazują, że organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych jest sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej wyższego stopnia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

u.ś.r. art. 20 § 2 i 3

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 3 § 11

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 34 § 2 lit.a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 127 § par.2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § par.1 pkt.1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt.2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 4778 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samorządowe Kolegium Odwoławcze było organem niewłaściwym do rozpoznania odwołania w sprawie świadczeń rodzinnych, ponieważ właściwy jest sąd powszechny. Decyzja wydana przez organ niewłaściwy jest dotknięta wadą nieważności z mocy prawa.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, jak i powołaną w niej podstawą prawną. Organem właściwym do rozpoznania odwołania nie jest jednak organ administracji publicznej wyższego stopnia – lecz inny organ wskazany w ustawie. Organem odwoławczym innym niż organ administracji publicznej może być sąd powszechny, którego zadaniem, jako organu rozpatrującego sprawę administracyjną jest merytoryczne załatwienie sprawy, nie zaś ocena prawidłowości działania organu administracji publicznej. zaskarżona decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności określoną art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący-sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach świadczeń rodzinnych oraz konsekwencji wydania decyzji przez organ niewłaściwy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, gdzie organem odwoławczym w sprawach świadczeń rodzinnych był sąd powszechny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości organów administracji i sądów, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Kto naprawdę rozpatruje odwołania w sprawach świadczeń rodzinnych? Sąd czy Kolegium?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 58/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Wiesława Achrymowicz
Witold Falczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 477/05 - Wyrok NSA z 2005-11-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art.20 ust.2 i 3, art.3 ust.11, art.34 ust.2 lit.a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.127 par.2, art.156 par.1 pkt.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński ( sprawozdawca ), Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Nr Rep. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania pana Z. D. od decyzji wydanej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2004 roku Nr [...] przyznającej H.D. dodatek do zasiłku rodzinnego na M.D. z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 259 złotych miesięcznie na okres od 1 maja 2004 roku do 31 grudnia 2004 roku, zaś po upływie okresu przejściowego w kwocie 170 złotych miesięcznie na okres od 1 stycznia 2005 roku do 31 sierpnia 2005 roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji jest przyznanie H.D. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę M. w okresach i kwotach jak podano wyżej. Z tych też względów Z.D. nie może być uznany za stronę tego postępowania w rozumieniu zapisu art. 28 k.p.a. oraz nie wskazał, że działa jako pełnomocnik strony zainteresowanej. W związku z powyższym postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co powoduje umorzenie postępowania odwoławczego.
Powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z.D., wskazując iż jest ona dla niego krzywdząca. W uzasadnieniu podał, że przez 14 lat jego matka pobierała przysługujące na jego rzecz alimenty, a gdy skończył lat 18 sam je pobierał na siebie. Matka skarżącego samotnie go wychowuje i pobiera na niego zasiłek. Obecnie renta została mu zabrana i otrzymuje 170 zł, a jest w trudnej sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazać należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, jak i powołaną w niej podstawą prawną. Z tego też względu obowiązkiem Sądu jest kontrola legalności danej decyzji zarówno na płaszczyźnie formalnej, jak i merytorycznej.
W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w świetle dyspozycji art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Wynika to z tego, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych wskazują wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 20 ust. 2, art. 3 ust. 11) uprawniając go do upoważnienia w formie pisemnej innych wskazanych w ustawie osób – do wydania decyzji (art. 20 ust. 3).
Nie ulega jednak wątpliwości, że organ właściwy określony w ustawie – to organ uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, od których przysługuje odwołanie. Właściwym do rozpoznania odwołania nie jest jednak organ administracji publicznej wyższego stopnia – lecz inny organ wskazany w ustawie (art. 127 § 2 kpa). Organem tym jest sąd rejonowy, co wynika z dyspozycji art. 4778 § 2 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), który to przepis w brzmieniu aktualnie obowiązującym wszedł w życie na podstawie art. 34 ust. 2 lit. a powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Powyższe przepisy wskazują, że organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji jest sąd powszechny. Sądy powszechne są organami właściwymi w sprawach o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w tym względzie formułują również konkretne odrębności postępowania odwoławczego, co przekonuje o zasadności wyżej formułowanych wniosków odnoszących się do zakresu stosowania przepisów kpa. Organem odwoławczym innym niż organ administracji publicznej może być sąd powszechny, którego zadaniem, jako organu rozpatrującego sprawę administracyjną jest merytoryczne załatwienie sprawy, nie zaś ocena prawidłowości działania organu administracji publicznej.
Z tych względów, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie jako organ niewłaściwy od decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji, zaskarżona decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności określoną art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Podkreślić należy, że Kolegium nie było także właściwe do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego z powodu uznania, ze odwołujący się nie posiada przymiotu strony. Ocena tej okoliczności należy bowiem do organu właściwego do rozpoznania odwołania, w tym przypadku do sądu powszechnego.
Wobec powyższego Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI