II SA/Lu 574/25

II SA/Lu 574/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3; art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 §2; art. 34 §1 pkt 1 i 2;
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2025 r., znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 14 lipca 2025 r., wydanym po rozpatrzeniu zażalenia M. B. (dalej jako: skarżący), Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: L. WINB), uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) w Z. z [...] kwietnia 2025 r. i orzekł o oddaleniu zarzutów skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wszczętego tytułem wykonawczym nr [...] z [...] kwietnia 2025 r.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:
Prawomocną decyzją PINB w Z. z [...] września 2021 r., nakazano skarżącemu dokonanie rozbiórki części mieszkalnej o wymiarach w rzucie 3,35 m x 5,90 m, dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Upomnieniem z [...] lipca 2024 r., skarżący został wezwany do wykonania obowiązku, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania powiadomienia. W związku z brakiem wykonania decyzji, w dniu 1 kwietnia 2025 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] i wszczęto postępowanie egzekucyjne zmierzające do przymuszenia skarżącego do wykonania nałożonego na niego obowiązku.
W piśmie z 8 kwietnia 2025 r., skarżący zgłosił zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc, że nie może dokonać rozbiórki dobudowanej części mieszkania z uwagi na okoliczność zamieszkiwania tam jego babci. Wskazał, że jest to osoba starsza, schorowana i obecnie nie ma gdzie zamieszkać.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r., PINB w Z. oddalił zarzuty skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2025 r., poz. 132, ze zm.; dalej jako: u.p.e.a.), a skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających jego stanowisko.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie, skarżący podniósł analogiczną argumentację jak w zgłoszonych zarzutach.
Po rozpatrzeniu zażalenia, L. WINB postanowieniem z [...] lipca 2025 r., uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i orzekł o oddaleniu zarzutów skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ostateczna decyzja administracyjna, na podstawie, której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne pozostaje w obrocie prawnym i nie została wzruszona, a organ egzekucyjny nie ma uprawnień do weryfikacji i zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych. W odniesieniu do podnoszonej w zażaleniu trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, organ stwierdził, że pozostaje bez wpływu na bieg przedmiotowej egzekucji. Wyjaśnił, przy tym, że dopóki wynikający z ostatecznej decyzji egzekwowany obowiązek nie zostanie zrealizowany przez skarżącego organ jest zobligowany do podejmowania działań celem jego realizacji, stosując przy tym przewidziane prawem środki egzekucyjne.
L. WINB wyjaśnił dodatkowo, że był zobligowany do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na powołanie przez organ I instancji art. 34 u.p.e.a. w pełnej treści bez wyszczególnienia § 2 pkt 1 ww. artykułu, a także z uwagi na wskazanie w sentencji zaskarżonego postanowienia błędnego numeru tytułu wykonawczego.
W skardze do sądu administracyjnego na postanowienie L. WINB, M. B. zarzucił naruszenie:
(1) art. 7, art. 8 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.), poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, polegające na nieuwzględnieniu sytuacji osobistej skarżącego oraz jego rodziny i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą humanitaryzmu, co doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia;
(2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez oddalenie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z
[...] kwietnia 2025 r. i nie orzeczenie przez organ co do istoty sprawy, co spowodowało wydanie krzywdzącego dla skarżącego postanowienia.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i zmianę postanowienia oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie nałożonego na skarżącego obowiązku rozbiórki części mieszkalnej dobudowanej do budynku mieszkalnego, a także o zwrot kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że w dobudowanej części mieszkania zamieszkuje obecnie jego 90-letnia babcia, która jest osoba samotną, niesamodzielną i nie ma możliwości przeprowadzki, a skarżący wraz z żoną opiekują się nią na co dzień. Ponadto, skarżący ma liczną rodzinę i trudną sytuację finansową, co nie pozwala na wykonanie nałożonego na niego obowiązku egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Stanowiąca podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie decyzja PINB w Z. z [...] września 2021 r. ma charakter ostateczny oraz prawomocny w rozumieniu art. 16 § 1 i § 3 k.p.a. Z tego względu obowiązek nałożony tą decyzją podlegał wykonaniu. W sytuacji, gdy skarżący jako osoba zobowiązana, nie wykonał dobrowolnie tego obowiązku zachodziła podstawa do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mającego na celu doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku.
Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte prawidłowo. Organ egzekucyjny (PINB w Z.) doręczył skarżącemu upomnienie, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu prawidłowo wystawił i doręczył tytuł egzekucyjny. Pismo skarżącego z [...] kwietnia 2025 r. zostało prawidłowo zakwalifikowane jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: (1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; (2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości lub b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; (3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
W rozpoznawanej sprawie, dotyczącej egzekucji nałożonej ww. decyzją, wierzycielem jest organ, który wydał decyzję w I instancji, czyli PINB w Z. (art. 1a pkt 13 w zw. z art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Jednocześnie jest to również organ egzekucyjny (art. 20 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).
Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Należą do nich: (1) nieistnienie obowiązku; (2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: (a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, (b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, (c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; (3) błąd co do zobowiązanego; (4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; (5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; (6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: (a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, (b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, (c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Z uwagi na zamknięty katalog podstaw, tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w tym przepisie przyczyn podlegają rozpatrzeniu w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia ani organu egzekucyjnego, ani sądu administracyjnego do ich rozpatrzenia (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r., III FSK 987/23). Granice sprawy rozpoznawanej przez właściwy organ wyznaczają wskazane przez skarżącego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że egzekucja administracyjna prowadzona wobec skarżącego, obejmuje obowiązek rozbiórki części mieszkalnej o wym. 3,35 m x 5,90 m, dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący w piśmie z 8 kwietnia 2025 r., w ramach złożonych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, podniósł, że nie może aktualnie zrealizować nałożonego na niego obowiązku z uwagi na okoliczność zamieszkiwania w dobudowanej części mieszkania jego babci. Wyjaśnił, że trudna sytuacja rodzinna i materialna uniemożliwia starszej, schorowanej osobie przeprowadzkę.
Argumentacji skarżącego nie można zakwalifikować jako zarzutów wobec prowadzenia egzekucji administracyjnej, pozostaje ona bowiem poza zakresem podstaw prawnych zarzutów, wymienionych w zamkniętym katalogu zawartym w art. 33 § 2 u.p.e.a. Innymi słowy – argumenty skarżącego nie nawiązują w żaden sposób do enumeratywnie wymienionych podstaw prawnych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powoływanie się na trudną sytuację materialną, uniemożliwiającą wykonanie obowiązku egzekucyjnego, argumenty odnoszące się do zasady humanitaryzmu (ściślej: stosowania środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego) mogą stanowić podstawę skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego (art. 54
§ 1 pkt 2 u.p.e.a.). W tym przedmiocie wydawane jest odrębne postanowienie, na które służy zażalenie, a następnie ewentualna skarga do sądu administracyjnego. Jest to jednak już całkowicie inny przedmiot postępowania, w ewentualnej odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej.
Ponadto, jak trafnie wskazał Lubelski WINB, organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ (art. 23 § 6 u.p.e.a.). Na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego służy zażalenie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 23 § 8 u.p.e.a.). Znów jest to jednak całkowicie odrębne postanowienie, podlegające odrębnego zaskarżeniu, przy czym środek zaskarżenia służy wyłącznie wierzycielowi, a nie zobowiązanemu.
Argumenty skarżącego nie podlegają zatem ocenie sądu, gdyż nie mogły stanowić podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem nie mają związku z przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie. Żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. przyczyn mogących stanowić podstawę zarzutu nie została przez skarżącego wskazana.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zarzuty skargi okazały się pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Sąd nie stwierdził również, aby przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia bądź stwierdzenia jego nieważności. Dodać należy, że Lubelski WINB dostrzegając uchybienia formalne organu I instancji w sentencji postanowienia, prawidłowo je konwalidował w zaskarżonym postanowieniu.
Wbrew, podnoszonym w skardze zarzutom, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., które mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.