II SA/Lu 574/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-05-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneskładki członkowskiespółka wodnadwuinstancyjnośćnieważnośćzarzuty w egzekucjiprawo wodneWSA

WSA w Lublinie stwierdził nieważność postanowień organów administracji w sprawie egzekucji administracyjnej składek członkowskich z powodu naruszenia dwuinstancyjności postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi A.S. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych składek członkowskich. Skarżący podnosił, że odpowiedzialność za składki powinien ponosić nabywca nieruchomości, a nie on. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonych postanowień organów administracji, wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A.S. na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty dotyczące nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sprawa dotyczyła egzekucji zaległych składek członkowskich na rzecz spółki wodnej, gdzie skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, wskazując na nabywcę nieruchomości jako osobę zobowiązaną. Organy administracji dwukrotnie uznały zarzut za chybiony. Sąd administracyjny, działając z mocy art. 134 § 1 PPSA, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz poprzedzających go postanowień Starosty i Wojewody. Podstawą stwierdzenia nieważności było naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 KPA), ponieważ Wojewoda rozpatrywał zażalenie na postanowienie Starosty, podczas gdy organem odwoławczym w tej sytuacji powinien być Starosta. W związku z tym, zbędne stało się rozpatrywanie merytorycznego zarzutu błędnego oznaczenia osoby zobowiązanej. Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności postanowień, zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego oraz wstrzymaniu wykonania zaskarżonych postanowień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonych postanowień na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 KPA.

Uzasadnienie

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Rozpatrywanie zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji przez organ, który nie jest organem odwoławczym, a następnie wydawanie kolejnego postanowienia przez organ pierwszej instancji, stanowi naruszenie właściwości i prowadzi do nieważności orzeczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.w. art. 178

Ustawa Prawo wodne

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 18

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez organy.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące błędnego oznaczenia dłużnika w tytule wykonawczym i odpowiedzialności nabywcy nieruchomości za zaległe składki członkowskie (nie były rozpatrywane merytorycznie przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Każde zaś naruszenie właściwości prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonych postanowień.

Skład orzekający

Krystyna Sidor

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

członek

Bogusław Wiśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na konsekwencje naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i właściwości organów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych zasad proceduralnych, takich jak dwuinstancyjność, a błędy w tym zakresie mogą prowadzić do unieważnienia decyzji, nawet jeśli merytoryczne argumenty strony mogłyby być słuszne.

Błąd proceduralny unieważnił egzekucję: jak naruszenie dwuinstancyjności kosztowało organy administracji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 574/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-05-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak
Krystyna Sidor /przewodniczący/
Symbol z opisem
609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 33 i 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
art. 178
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 135 i a45 par.1 ust.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Jerzy Stelmasiak(sędzia NSA), Bogusław Wiśniewski (asesor WSA spr.), Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. I stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia Starosty z dnia [...] /znak: [...] oraz postanowienia Wojewody z dnia [...]. / znak:[...],które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II zasądza od Wojewody na rzecz A.S. kwotę 10 /dziesięć/złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sygn.akt II SA / Lu 574 / 03
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda po rozpoznaniu zażalenia A.S. utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] r. Nr.[...] którym nie uwzględniono wniesionego przez skarżącego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącego błędnego oznaczenia dłużnika w tytule wykonawczym. Rozstrzygnięcia organów administracji były efektem postępowania egzekucyjnego jakie w stosunku do A.S. wszczęła Spółka [...] z siedzibą w O. z tytułu nieopłaconych składek członkowskich za okres jego członkostwa w spółce tj. od dnia 21 września 2000 r. do dnia 22 kwietnia 2002 r. , kiedy uchwałą zarządu spółki został z niej wyłączony. Przesłanką podjęcia uchwały była dokonana przez A.S. sprzedaż udziału wynoszącego ½ w nieruchomości zabudowanej położonej w miejscowości O. gmina W. na mocy aktu notarialnego z dnia [...]. W toku postępowania egzekucyjnego A.S. zgłosił zarzut błędnego określenia osoby zobowiązanej do opłacania przedmiotowych świadczeń na rzecz spółki. Jego zdaniem osobą zobowiązaną jest nabywca nieruchomości , który przejął wszelkie prawa i obowiązki wypływające z członkostwa w spółce. Fakt ten potwierdził wierzyciel w piśmie z dnia 24 kwietnia 2002 r.
Postanowieniem z dnia [...] r. Spółka [...] uznała powyższy zarzut za chybiony. W jej ocenie treść aktu notarialnego wskazuje , iż nabywca nieruchomości ponosi wszelkie ciężary z nią związane od dnia kupna tj. od dnia 2 kwietnia 2002 r. Nie jest on zobowiązany do płacenia zaległych składek członkowskich , jeżeli strony w umowie sprzedaży taką odpowiedzialność wyłączyły. Powyższe stanowisko postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] podtrzymał Starosta Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda na skutek zażalenia A.S. powyższe postanowienie Starosty uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, wskazując szereg okoliczności, które jego zdaniem wymagały wyjaśnienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] po raz kolejny uznał wniesiony zarzut za chybiony , a Wojewoda zaskarżonym postanowieniem tym razem orzeczenie Starosty utrzymał w mocy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.S. podtrzymał swoje wcześniejsze wyjaśnienia dotyczące zakresu odpowiedzialności nabywcy nieruchomości za zaległe zobowiązania wobec spółki. W jego przekonaniu zobowiązanie nabywcy nieruchomości wynika wprost z art.165 ust.7 Prawa wodnego, stanowiącego, iż następca prawny członka spółki wstępuje w jego prawa i obowiązki. Za następcę prawnego uznać należy kupującego. Żadne przepisy prawa wodnego nie wyłączają stosowania powyższego przepisu , a zatem dotyczy on także
zaległych składek. Kupujący może w drodze regresu żądać naprawienia szkody w stosunku do sprzedawcy. Skarżący zwrócił uwagę, iż składki wiążą się z członkostwem w spółce , a nie z własnością nieruchomości. Opłaty są związane z osobą , a nie z gruntem. Dlatego zwarte w umowie oświadczenie , iż wydanie nieruchomości następuje w stanie wolnym od obciążeń nie dotyczy opłaty na rzecz spółki. Za oceną skarżącego przemawiać ma ponadto brak jakiejkolwiek korzyści z tytułu uczestnictwa w spółce. Nie wiadomo nawet, czy został wybudowany wodociąg i kanalizacja. Uczestnictwo w spółce nie wpłynęło w najmniejszym stopniu na wartość nieruchomości i cenę sprzedaży Ewentualne korzyści uzyska dopiero nabywca nieruchomości i to on powinien ponosić związane z tym opłaty. Według skarżącego naruszeniem przepisów kpa jest pominięcie przez Wojewodę przedstawianych przez niego argumentów, brak uzasadnienia odmownego stanowiska. Takie działanie organu administracji utrudnia wyczerpujące sformułowanie zarzutów skargi i ich uzasadnienie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest uzasadniona , lecz z innych przyczyn niż wskazane w jej uzasadnieniu, a które sąd może uwzględnić z mocy art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 152 , poz.1271 ) stanowiącym, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zasadą wyrażoną w art.34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz U z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zmianami ) jest, iż zarzuty zgłoszone na podstawie art.33 pkt.1-7, 9 i 10 , a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art.33 pkt.8 , organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art.33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Wnosi się je do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia ( art.17 § 1 zd.3 ) Treść powołanego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż postanowienie wierzyciela wydane jest w pierwszej instancji. Organem odwoławczym jest w tej sytuacji Starosta jako organ nadzoru nad spółkami wodnymi na podstawie art. 178 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz.U Nr 115, poz. 1229 ze zmianami ). Z chwilą podjęcia rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy zostaje zakończony tok postępowania administracyjnego . Rozpatrywanie zażalenia od orzeczenia organu odwoławczego przez Wojewodę i wydanie kolejnego postanowienia przez Starostę stanowi podstawę do stwierdzenia ich nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt.1 kpa. Art. 15 kpa , który znajduje zastosowanie w sprawie z mocy art. 18 powołanej ustawy stanowi bowiem , iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Każde zaś naruszenie właściwości prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonych postanowień.
W tej sytuacji zbędnym jest rozpatrywanie zarzutu błędnego oznaczenia osoby zobowiązanej.
Z tych względów na podstawie art.145 § 1 ust.2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270) należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzających go postanowień Starosty i Wojewody.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200, a o wstrzymaniu wykonania postanowień w oparciu o art.152 powołanej ustawy. Rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nastąpiło na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz.1271 ze zmianami ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI