II SA/LU 571/05

II SA/Lu 571/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art.112, art. 124 ust.1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Jerzy Drwal - sprawozdawca, Protokolant Referent-stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi A.L. i K.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn akt II SA/Lu 571/ 05
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Wojewoda uchylił w części decyzję Starosty z dnia [...] marca 2005 r. (Nr[...]), ograniczającą na podstawie art. 112, art. 124 ust. 1-3, art. 126, art. 128 i art. 129 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, na rzecz [...] Spółki z o.o., przysługujące A.L. i K.T. prawo własności nieruchomości, położonej w Ś., oznaczonej jako działka Nr [...], o pow. 5,243 m2, do czasu zakończenia budowy sieci wodociągowej dla mieszkańców ul. [...] – dotyczącej natychmiastowej wykonalności tejże decyzji w okresie sześciu miesięcy.
Orzekając na podstawie art. 108 § 1 kpa, Wojewoda nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W pozostałym natomiast zakresie utrzymał kontrolowaną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że ograniczenie prawa własności działki Nr [...] czyniło zadość wymaganiom, o których mowa w art. 112 oraz art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Starosta mógł ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości stanowiących własność prywatną, poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, w sytuacji gdy właściciel takiej nieruchomości nie wyrażał na to zgody. Ograniczenie to nastąpiło na wniosek i na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w Ś. i to zgodnie z planem miejscowym, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2003 r. , przewidującym sieć zasilającą w wodę mieszkańców ul. [...]. Budowa sieci wodociągowej w planowanym pasie drogowym na tej działce, stanowiła cel publiczny, w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rokowania w sprawie dobrowolnego udostępnienia nieruchomości przez A.L. i K.T. nie przyniosły rezultatu.
Brak możliwości zasilania w wodę mieszkańców ul. [...], wywołany wygaśnięciem porozumienia w sprawie dostawy wody, uzasadniał nadanie decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa. Natomiast nadawanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - na mocy art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami – ma miejsce ale w przypadku wystąpienia siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody i udzielenia przez Starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A.L. i K.T. domagały się uchylenia w całości decyzji Starosty, podnosząc, że materiał dowodowy nie potwierdza faktu wygaśnięcia porozumienia między Wójtem Gminy a Burmistrzem Miasta w sprawie dostawy wody dla mieszkańców ul. [...]. Zwróciły uwagę, że wyraziły one zgodę na rozpoczęcie i budowę sieci wodociągowej pod warunkiem uprzedniego wypłacenia im stosownego odszkodowania przez Przedsiębiorstwo Komunalne [...]. Podniosły przy tym, że Wojewoda akceptując tę decyzję nie wziął pod uwagę zgłaszanych przez nie argumentów. Zarzuciły ponadto, że wodociąg został wybudowany w kwietniu 2005 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżących, powyższe rozstrzygnięcie przede wszystkim chroni interesy wnioskodawcy, a przywoływany interes społeczny nie może uzasadniać samowoli budowlanej, jak też godzić w konstytucyjnie chronione prawo własności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie jako niezasadnej podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wskazał przy tym, że pobudowanie sieci wodociągowej bez wymaganego pozwolenia, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie - wbrew twierdzeniom skarżących – nie narusza prawa.
Stosownie do art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, prawo własności może być ograniczone tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ono istoty tego prawa. Możliwość ograniczenia prawa własności przewidują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Z treści przepisu art. 112 cyt. ustawy wynika, iż w drodze decyzji, można ograniczyć prawo własności nieruchomości położonej na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne, jeżeli cele te nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Z kolei przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż Starosta może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych , naziemnych lub nadziemnych obiektów lub urządzeń niezbędnych do korzystania z przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym. W myśl art. 4 pkt 4 cyt. ustawy, przez plan miejscowy należy rozumieć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z dołączonego do akt sprawy fragmentu miejscowego planu zagospodarowania miasta Ś., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]czerwca 2003 r. wynika, że na obszarze objętym planem ustala się zaopatrzenie w wodę z istniejących i projektowanych sieci komunalnego systemu wodociągowego miasta Ś. (§ 19 pkt 1 planu). W tej sytuacji realizacja sieci wodociągowej na obszarze obejmującym działkę Nr [...] zgodna była z planem miejscowym .
Stosownie do art. 124 ust. 2 ustawy, zezwolenie może być udzielone z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Ograniczenie prawa własności na wniosek i na rzecz Przedsiębiorstwa Komunalnego "[...]" w Ś. mieściło się w ramach uprawnienia przewidzianego w powyższym przepisie. W rozpoznawanej sprawie nie ulegało także wątpliwości, że budowa takiej sieci wodociągowej stanowi cel publiczny. Za taki cel , w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawodawca uznaje budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Z akt sprawy wynika, że rokowania w sprawie wyrażenia przez skarżące zgody na wykonanie wodociągu nie dały rezultatu. Wyraźnie przesądza tę kwestię dołączony do akt sprawy protokół z rokowań przeprowadzonych przez Przedsiębiorstwo Komunalne "[...]" z A.L. i K.T.
W tej sytuacji nie jest zasadny zarzut skarżących, że rokowania w tej sprawie nie zostały zakończone. Wprawdzie skarżące wyraziły zgodę na realizację inwestycji, ale pod warunkiem uprzedniego wypłacenia odszkodowania w całości. Warunku nie zaakceptowało Przedsiębiorstwo Komunalne "[...]" w Ś. Zatem nie doszło do zawarcia między stronami umowy uprawniającej przedsiębiorstwo do zajęcia działki w celu budowy wodociągu. Zatem orzekające organy zasadnie przyjęły, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania decyzji ograniczającej prawo własności działki Nr [...].
Nie jest również zasadny, podnoszony w skardze, zarzut braku potwierdzenia wygaśnięcia porozumienia pomiędzy Wójtem Gminy a Burmistrzem Miasta, regulującego dostawę wody dla mieszkańców ul. [...]. Z materiału dowodowego wynika, że w dniu 29 marca 1996 r. zawarto umowę, na mocy której Gmina zobowiązała się do dostawy wody dla mieszkańców ul. [...] nie dłużej niż do 2000 r. Uwzględniając wystąpienie Burmistrza Miasta z dnia 30 lipca 2003 r., Gmina przedłużyła termin odłączenia sieci wodociągowej do końca września 2004 r. W tej sytuacji – w ocenie Sądu - trudno mówić o słuszności zarzutu nienależytego wyjaśnienia i rozpatrzenia materiału dowodowego. Co więcej, w tych okolicznościach zachodziły podstawy do nadania decyzji ograniczającej prawo własności, rygoru natychmiastowej wykonalności na mocy art. 108 §1 kpa. Znalazło to odzwierciedlenie w decyzji Wojewody, korygującej wadliwą w tym zakresie decyzję Starosty . W myśl powołanego przepisu, decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W rozpoznawanej sprawie, Wojewoda prawidłowo ocenił i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, iż brak możliwości zasilania w wodę mieszkańców ul[...], stanowi ustawową przesłankę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, skoro ustalony termin odłączenia sieci wodociągowej upływał we wrześniu 2004 r. W tych okolicznościach trudno oczekiwać aby faktyczne wstrzymanie dostawy wody po tym terminie uzasadniało dopiero realizację celu publicznego w postaci budowy wodociągu oraz stanowiło podstawę do orzekania w przedmiocie ograniczenia prawa własności. Nawet gdyby istniała możliwość dalszego korzystania z ujęcia wody należącego do Gminy, to wcześniej sygnalizowane przez tę gminę problemy z dostawą wody stanowiły już wystarczającą podstawę do orzekania – w przypadku braku zgody skarżących – w przedmiocie ograniczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości, oczywiście z zachowaniem ustawowych wymogów.
W świetle powyższych rozważań za nieusprawiedliwiony należało także uznać zarzut skarżących, że organ II instancji nie rozpatrzył wszystkich podnoszonych w odwołaniu argumentów. Argumenty te w istocie sprowadzają się do twierdzeń, że istniała szansa na polubowne załatwienie sprawy i tylko z winy wnioskodawcy to jest Przedsiębiorstwa Komunalnego "[...]" nie doszło do zawarcia porozumienia. Z kolei zarzut bezpodstawnego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na okres sześciu, został przez Wojewodę przeanalizowany i rozpatrzony, co wynika wprost z reformacyjnego charakteru decyzji, wydanej w tracie postępowania odwoławczego. Taki charakter mają decyzje organu odwoławczego uchylające zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzekające co do istoty sprawy. Pojawiający się w skardze zarzut wybudowania wodociągu bez wymaganego prawem pozwolenia (wg skarżących wodociąg wybudowano w kwietniu 2005 r.) i wyłaniająca się kwestia samowoli budowlanej, to zagadnienia wykraczające poza ramy przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Z tego powodu nie mogły być one przedmiotem rozważań Sądu.
W podsumowaniu należy stwierdzić, że ingerencja Starosty w konstytucyjnie chronione prawo własności działki Nr [...] była możliwa na podstawie omawianych uregulowań ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Z tych też względów, pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).