II SA/Lu 565/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę E. C. na decyzję Prezesa ZUS utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko W. Ś.. Skarżąca, babcia dzieci umieszczonych pod jej pieczą na mocy postanowień sądu opiekuńczego, argumentowała, że faktycznie sprawuje opiekę nad dziećmi i powinna otrzymać świadczenie. ZUS oraz sąd administracyjny powołały się na definicję "opiekuna faktycznego dziecka" zawartą w art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która wymaga nie tylko faktycznej opieki, ale również wystąpienia z wnioskiem o przysposobienie dziecka. Sąd, analizując stan faktyczny, stwierdził, że choć skarżąca sprawuje bieżącą pieczę nad dzieckiem na podstawie orzeczeń sądu, nie złożyła wniosku o przysposobienie, co wyklucza ją z kręgu osób uprawnionych do świadczenia. Sąd dostrzegł niespójność przepisów i możliwość naruszenia zasady równości, jednak podkreślił, że nie jest uprawniony do dokonywania wykładni przepisów contra legem ani do stwierdzania ich niekonstytucyjności. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja definicji "opiekuna faktycznego" na potrzeby świadczenia wychowawczego, gdzie kluczowa jest przesłanka wystąpienia z wnioskiem o przysposobienie.
Orzeczenie opiera się na ścisłej wykładni przepisów, ignorując argumenty oparte na celu świadczenia i zasadzie równości, co może być kwestionowane w innych kontekstach prawnych lub w świetle ewentualnych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba faktycznie sprawująca opiekę nad dzieckiem na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego, ale niebędąca wnioskodawcą o przysposobienie dziecka, jest "opiekunem faktycznym" w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i jest uprawniona do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie jest "opiekunem faktycznym" w rozumieniu ustawy, jeśli nie wystąpiła z wnioskiem o przysposobienie dziecka.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci definiuje "opiekuna faktycznego" jako osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, która wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Sąd administracyjny nie może dokonywać wykładni przepisów contra legem i musi stosować się do literalnego brzmienia definicji ustawowej, nawet jeśli dostrzega potencjalną niespójność prawa.
Przepisy (11)
Główne
u.p.p.w.d. art. 4 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego.
u.p.p.w.d. art. 2 § pkt 10
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Przez "opiekuna faktycznego dziecka" rozumie się osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.
u.ś.r. art. 3 § pkt 14
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Zawiera definicję opiekuna faktycznego dziecka.
Konstytucja RP art. 72 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ochrony praw dziecka i pomocy w przypadku dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej.
Konwencja o prawach dziecka art. 20
Konwencja o prawach dziecka
Dotyczy zagadnienia pieczy zastępczej i zabezpieczenia opieki nad dzieckiem.
Konwencja o prawach dziecka art. 27
Konwencja o prawach dziecka
Nakłada główną odpowiedzialność za zabezpieczenie warunków życia dziecka na rodziców lub inne osoby odpowiedzialne za dziecko.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej, że faktyczna opieka nad dzieckiem na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego jest wystarczająca do przyznania świadczenia wychowawczego, bez konieczności występowania z wnioskiem o przysposobienie.
Godne uwagi sformułowania
nie można dokonywać wykładni prawa w oderwaniu od treści ustawy • nie istnieją normatywne podstawy do wyłączenia z procesu wykładni tego fragmentu przepisu • nie można dokonywać wykładni przepisu contra legem
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Anna Ostrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji \"opiekuna faktycznego\" na potrzeby świadczenia wychowawczego, gdzie kluczowa jest przesłanka wystąpienia z wnioskiem o przysposobienie."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na ścisłej wykładni przepisów, ignorując argumenty oparte na celu świadczenia i zasadzie równości, co może być kwestionowane w innych kontekstach prawnych lub w świetle ewentualnych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między literalnym brzmieniem prawa a jego celem społecznym i zasadami konstytucyjnymi, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i socjalnym.
“Babcia nie dostanie 500+? Sąd rozstrzyga kluczowy warunek dla opiekunów faktycznych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.