II SA/KR 1035/24

II SA/Kr 1035/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Piotr Fronc /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 124 , art  6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 138 , art 7 , art 8  , art 11 , art 107 , art 77 , art 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 maja 2024 r., znak WS-VI.7536.1.14.2024.AS w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta Nowotarski decyzją z 24 stycznia 2024 r., znak: GN.6821.2.57.2023.TP-W orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie [...] R.-Z., jedn. ewid.. , oznaczonej jako działki ewid. nr [...] o powierzchni 0,1026 ha, nr [...] o pow. 0,1768 ha i nr [...] o pow. 0,0260 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], będącej własnością W. M., poprzez udzielenie zezwolenia spółce P. .. z siedzibą w W. na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w postaci dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN 15kV wraz z traktem światłowodowym o długości: 70,64 m na działce ewid. nr [...], 34,96 m na działce ewid. nr [...], 38,73 m na działce ewid. nr [...] (dalej razem: Działki) oraz obszarze ograniczenia (pas o szerokości 1,3 m) wynoszącym: 45,92 m2 na działce ewid. nr [...], 22,72 m2 na działce ewid. nr [...] i 25,18 m2 na działce ewid. nr [...], posadowionych na głębokości min. 1,2 m ppt równolegle do granicy działek.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 124 ust. 1, 1a, 2, 3, 4, 6, 7 oraz art. 6 pkt 2 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), dalej "u.g.n." oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej "K.p.a.".
Lokalizację kablowych linii elektroenergetycznych wraz z traktem światłowodowym oznaczono na załącznikach graficznych stanowiących załącznik do decyzji i jej integralną część.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że 1 września 2023 r. (data wpływu) z wnioskiem o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wystąpiła ww. Spółka, działająca przez adwokata.
Dalej organ I instancji opisał przebieg postępowania i uzasadnił spełnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek zastosowania regulacji art. 124 u.g.n.
Wskazał, że inwestycja w postaci dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN 15kV wraz z traktem światłowodowym, do realizacji której niezbędna jest nieruchomość oznaczona jako Działki, jest inwestycją celu publicznego. Jak wynika z treści wniosku Spółka realizuje projekt inwestycyjny pod nazwą Program Modernizacji Układów Zasilania (MUZa), który jest jednym z najistotniejszych programów inwestycyjnych związanych z ruchem kolejowym w Polsce, polegającym na wzmocnieniu układu zasilania sieci trakcyjnej w związku z dostosowaniem głównych szlaków kolejowych dla potrzeb komunikacji kolejowej. Realizacja tego projektu obejmuje budowę elementów układów zasilania sieci trakcyjnej, w tym obiektów elektroenergetycznych w postaci podstacji trakcyjnych (PT) oraz kabin sekcyjnych (KS), a także infrastruktury sieci przesyłowej.
Wnioskodawca wskazał, że "Przebudowa Podstacji Trakcyjnej C. wraz z infrastrukturą towarzyszącą", realizowana w związku z procesem modernizacji linii kolejowej nr [...] C.-Z., nr [...] S. B. - C. oraz nr [...] C. a - N. S., ma się przyczynić do bezawaryjnego ruchu pociągów oraz skrócenia czasu ich przejazdu, a także zapewnić ludności realną alternatywę dla ruchu samochodowego na kierunku podhalańskim, stąd w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka interesu społecznego. Wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnia także ważny interes strony - Spółki, która w ramach wykonywanych zadań zobligowana jest do budowy i utrzymywania sieci dystrybucyjnej, do zapewnienia odpowiednich parametrów i jakości dostarczanej do sieci trakcyjnej energii. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości umożliwi spółce rozpoczęcie procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych (np. wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na budowę), a tym samym terminową realizację inwestycji celu publicznego.
Ponadto organ I instancji wskazał, że ostateczną decyzją z 3 października 2022 r., znak: AGZ.6733.37.2022 (dalej: "decyzja Burmistrza") Burmistrz R.-Z. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego w R.-Z. m.in. na działkach ewid. nr [...], [...] i [...] polegającą na budowie sieci elektroenergetycznej w postaci dwóch linii kablowych SN15kV wraz z traktem światłowodowym oraz kontenerowej rozdzielni sieciowej RS R. dla zasilania podstacji trakcyjnej C. . Teren projektowanej inwestycji wyznaczono na mapie stanowiącej część graficzną decyzji (załącznik nr 1, 2, 3, 4, 5) liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Zgodnie z załącznikiem nr 1 w terenie objętym ww. inwestycją znalazły się fragmenty działek ewid. nr [...], [...] i [...]. Usytuowanie projektowanej infrastruktury zobrazowane jest na załącznikach do decyzji I instancji nr 1, 2 i 3 jest zbieżne z przebiegiem linii określonym na załączniku nr 1 do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ wskazał także, że ujęty w wyżej opisanej decyzji Burmistrza (obejmujący Działki wydzielone z działek ewid. nr [...], [...], [...]), na którym planowana jest budowa dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN15kV wraz z traktem światłowodowym, jest obszarem, na którym dopuszczona została realizacja urządzeń infrastruktury technicznej (a sieć elektroenergetyczna jest niewątpliwie taką infrastrukturą).
Kolejno organ I instancji wskazał, że ograniczenie w drodze decyzji korzystania z nieruchomości jest dopuszczalne, bowiem zgodnie z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest ona niezbędna pod realizację inwestycji liniowej stanowiącej cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n. W art. 6 pkt. 2 tej ustawy uznano, że budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń jest celem publicznym. Pod pojęciem budowy urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się m.in. wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń elektrycznych (art. 143 ust. 2 ww. ustawy).
Następnie organ I instancji powołując się na orzecznictwo stwierdził, że budowa sieci elektroenergetycznej kablowej bez wątpienia może być zaliczona do inwestycji liniowych wymienionych w art. 6 pkt 2 u.g.n., gdyż przepisy tam zawarte nie ograniczają kręgu inwestorów, ani też rodzajów zamierzeń budowlanych, którym mają służyć urządzenia wymienione w tym przepisie. Przepis art. 6 pkt 2 ww. ustawy zalicza do celów publicznych wszystkie tam wymienione inwestycje, nie ograniczając ich zakresu pod względem przedmiotowym, czy też podmiotowym, bądź innym.
Zgodnie z art. 3 pkt 4 lit. a i pkt 5 lit. a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2022 r. poz. 1385 ze zm.), pod pojęciem przesyłania należy rozumieć transport energii elektrycznej sieciami przesyłowymi w celu ich dostarczania do sieci dystrybucyjnych, a pod pojęciem dystrybucji rozumie się m.in. transport (...) energii elektrycznej sieciami dystrybucyjnymi w celu ich dostarczania odbiorcom (...). Sieć dystrybucyjną stanowi (...) sieć elektroenergetyczna wysokich, średnich i niskich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego (art. 3 pkt 11b). Operatorem tym jest z kolei przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją (...) energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy (...) w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń (...) z innymi systemami elektroenergetycznymi (art. 3 pkt 25).
Wskazując na powyższe organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa inwestycja polegająca na przeprowadzeniu przez Działki dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN15kV wraz z traktem światłowodowym w celu wyprowadzenia mocy z GPZ R. Tauron Dystrybucja S.A. i zasilenia modernizowanej podstacji trakcyjnej PT C. mieści się w katalogu celów publicznych, a więc w przedmiotowej sprawie materialnoprawna przesłanka dopuszczalności ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości została spełniona.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ I instancji wskazał, że w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. konieczne jest określenie sposobu dokonania ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, a uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga, aby przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum.
Wobec powyższego Starosta dokonał analizy ewentualnej uciążliwości dla właściciela związanej z przebiegiem planowanej inwestycji. Wskazał, że pełnomocnik Spółki podkreślił, iż zaprojektowane linie kablowe uwzględniają interes właściciela gruntu tak, aby ingerencja w prawo własności była jak najmniej uciążliwa dla właściciela gruntu, przy równoczesnym zachowaniu niezbędnych warunków technicznych posadowienia linii elektroenergetycznych. Trasa projektowanych linii energetycznych przebiega w skrajnej niezabudowanej części działek, w maksymalnym zbliżeniu do granicy działki i terenu kolejowego. Obszar o tych parametrach (pas technologiczny o szerokości 1,3 m) stanowi minimalną, niezbędną szerokość pasa potrzebną Inwestorowi do prawidłowego wybudowanie, eksploatacji, remontów lub usuwania ewentualnych awarii.
Dalej organ I instancji wskazał, że dokonując analizy uciążliwości planowanej inwestycji dla właściciela przedmiotowych działek w związku z wydaną decyzją Wojewody Małopolskiego z 18 lipca 2022 r., znak: WI-IV.747.2.1.2022 o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz decyzją Ministra Rozwoju i Technologii z 20 lipca 2023 r., znak: DLI-III.7620.39.2022.JG.18 częściowo zmieniającą a częściowo utrzymującą w mocy ww. decyzję I instancji, pismem z 2 listopada 2023 r. wystąpił do wnioskodawcy o uzupełnienie informacji, w jaki sposób została zaprojektowana trasa planowanej inwestycji, a w szczególności, czy przy jej wyznaczaniu dokonano analizy ewentualnej uciążliwości dla właścicieli wynikającej z przebiegu planowanej inwestycji; czy były brane pod uwagę inne, alternatywne trasy przebiegu tej linii, a wobec wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, czy analizowano możliwość poprowadzenia planowanej inwestycji po gruncie Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym PKP Polskie Linie Kolejowe SA.
W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik wnioskodawcy w piśmie z 22 listopada 2023 r. wyjaśnił, że trasa projektowanej sieci elektroenergetycznej 15 kV wraz z traktem światłowodowym została zaprojektowana z uwzględnieniem jak największego wykorzystania terenów kolejowych zamkniętych, w sposób ograniczający wykorzystanie terenów działek prywatnych. W przypadku konieczności prowadzenia trasy po działkach prywatnych, przebiega ona w sposób powodujący możliwie jak najmniejsze zakłócenia w sposobie korzystania z nieruchomości.
Zlokalizowanie trasy linii na terenach kolejowych, dla których prowadzone są jednocześnie prace projektowe w kilku zakresach, powoduje, że na trasie linii występują liczne kolizje (skrzyżowania i zbliżenia) z istniejącymi i projektowanymi sieciami wodociągowymi, kablami telekomunikacyjnymi, liniami SN i innymi sieciami, jak również skrzyżowania z torami i drogami.
Teren kolejowy na wysokości granicy przedmiotowych działek prywatnych nr [...], [...], [...] jest zagospodarowany konstrukcjami pod- i nadziemnymi, infrastrukturą podziemną kablową, kanalizacją drenażową, urządzeniami do obsługi torowiska oraz samym torowiskiem. Zagospodarowanie terenu kolejowego w tak dużym stopniu uniemożliwia prowadzenie nowej infrastruktury z powodów zarówno eksploatacyjnych, jak i z powodu braku możliwości zachowania normatywnych odległości od wymienionego wcześniej uzbrojenia terenu. Ze względu na przedstawione zagospodarowanie terenu kolejowego projektowana sieć prowadzona jest nie tylko po terenie ww. Działek prywatnych, ale również po terenie sąsiadującej działki prywatnej [...] oraz kolejowej [...] będącej w użytkowaniu PKP PLK SA.
Po uwzględnieniu wszystkich wymienionych wyżej obostrzeń zaprojektowano przebieg trasy sieci elektroenergetycznej 15 kV w ścisłej, możliwe najbliższej odległości do terenu kolejowego, a co za tym idzie, w minimalnej ingerencji w przedmiotowe działki.
Wskazując na powyższe wyjaśnienia organ I instancji wskazał, że dokonał szczegółowej analizy załączników graficznych obrazujących przebieg projektowanych linii przez Działki i ustalił, że linie zasilające SN 15 kV wraz z traktem światłowodowym zostały zaprojektowane możliwie najbliżej granicy przedmiotowych działek równolegle do nich. Taki sposób poprowadzenia linii jest w ocenie Starosty najmniej uciążliwy dla właściciela i nie będzie kolidować z ewentualnymi przyszłymi planami inwestycyjnymi (budowalnymi) właściciela. Ponadto z załączników graficznych wynika, że na sąsiadującym z działkami terenie kolejowym zaprojektowano linie energetyczne i teletechniczne, które, jak wskazał wnioskodawca, nie pozwalają na poprowadzenie przedmiotowej inwestycji po tym terenie.
Podsumowując organ I instancji uznał, że budowa dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN15kV wraz z traktem światłowodowym na Działkach została zaprojektowana tak, by w jak najmniejszym stopniu ingerować w ich powierzchnię.
Przechodząc do analizy drugiej przesłanki organ I instancji stwierdził, że również drugi wymóg określony w art. 124 u.g.n. dotyczący obowiązku przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości został spełniony. Zdaniem Starosty z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że rokowania z P. M. były prowadzone i zakończyły się brakiem zgody na planowaną na Działkach inwestycję.
Negocjacje rozpoczęły się w 2022 roku. Świadczą o nich protokoły z rokowań z 14 marca 2022 r., z 22 marca 2022 r. oraz z 19 grudnia 2022 r., podpisane jednostronnie przez M. J. - pełnomocnika spółki PKP [...] S.A. z siedzibą w W. (obecnie P. S.A. z siedzibą w W.).
Następnie pismem z 20 czerwca 2023 r. adwokat - pełnomocnik Spółki wystąpił do P. M. z prośbą o wyrażenie zgody na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w postaci dwóch kablowych linii elektroenergetycznych 15 kV wraz z traktem światłowodowym, projektowanych w celu zasilenia przebudowywanej postaci trakcyjnej PT C. . Jednocześnie zaproponowano właścicielowi ustanowienie za wynagrodzeniem jednorazowym służebności przesyłu. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Ze sporządzonego 7 lipca 2023 r. protokołu z rokowań, podpisanego przez pełnomocnika - M. J., wynika, że właściciel - P. M. nie zgodził się na zaproponowaną przez inwestora kwotę w wysokości 3 287 zł z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, proponując jednocześnie kwotę 80 000 zł.
Zdaniem organu I instancji z powyżej przytoczonych dowodów wynika w sposób bezsprzeczny, że rokowania przeprowadzone z właścicielem Działek nie doprowadziły do wyrażenia zgody na udostępnienie działek celem zrealizowania planowanej inwestycji. Z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów jednoznacznie wynika, że rokowania były prowadzone i zakończyły się fiaskiem.
Przywołując w ww. zakresie tezy z orzecznictwa sądów administracyjnych organ I instancji stwierdził m.in., że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.
Kolejno organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w piśmie z 8 grudnia 2023 r. P. M. reprezentowany przez adwokata zgłosił swoje uwagi i zastrzeżenia, które nie zasługują na uwzględnienie.
Starosta wyjaśnił, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami ostatecznej decyzji Burmistrza o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która jest wiążąca dla organów administracji publicznej. W związku z wydaniem decyzji kolejowej nastąpiła zmiana oznaczeń geodezyjnych działek, jednak sam przebieg inwestycji określony zarówno na załącznikach graficznych do decyzji Burmistrza, jak i do niniejszej decyzji pozostał taki sam.
Podsumowując organ I instancji stwierdził, że przesłanki określone w art. 124 ust. 1 u.g.n. zostały w sprawie spełnione. Zdaniem Starosty wystarczająco wykazano, że lokalizacja planowanych linii wyłącznie w obrębie terenu kolejowego nie jest możliwa - występujące kolizje (skrzyżowania i zbliżenia) z istniejącymi i planowanymi sieciami uniemożliwiają poprowadzenie projektowanych linii po gruntach Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Następnie organ I instancji przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdzające konieczność precyzyjnego określania w decyzji o ograniczeniu własności obszaru ograniczenia, a także na czym ma polegać to ograniczenie. Zatem z decyzji musi wynikać jednoznaczny przebieg inwestycji przez nieruchomość prywatną z podaniem parametrów planowanej sieci - jej długości, szerokości pasa technologicznego i głębokości posadowienia.
Odpowiadając na stwierdzenia pełnomocnika właściciela o braku podstaw do zastępowania przepisem art. 124 u.g.n. ustanowienia służebności przesyłu, organ I instancji podkreślił, że ograniczenie praw w drodze decyzji nie może być postrzegane jako służebność, a obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii powstaje z mocy samego prawa (art. 124 ust. 6 ustawy). Ponadto postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy administracyjnej z art. 124 u.g.n., gdyż przepis ten w żaden sposób nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu.
Powołując się na orzecznictwo organ I instancji wskazał, że art. 124 u.g.n. samodzielnie reguluje instytucję ograniczenia własności związaną z zakładaniem instalacji przesyłowych i określa przesłanki takiego ograniczenia. Obie instytucje, tj. służebność przesyłu i zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, mają wprawdzie zbliżony cel, ale stanowią zupełnie odrębne regulacje prawne. Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, które ustanawia się albo umową, albo na drodze sądowej, zaś zezwolenie ograniczające sposób korzystania z nieruchomości jest rodzajem szczególnego wywłaszczenia, dokonywanego na drodze administracyjnej. Inne, zatem są przesłanki oraz tryby powstania powyższych praw.
Co do samych rokowań organ I instancji stwierdził, iż zostały one wystarczająco udokumentowane i potwierdzają niezbicie, że nie doszło do porozumienia pomiędzy stronami. W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ administracyjny ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron. Okoliczność więc, że w rokowaniach nie została zaproponowana konkretna suma pieniężna, bądź inwestor zaproponował właścicielowi warunki, które są dla niego niekorzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia, nie podlega weryfikacji w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie podlega kontroli sam tryb prowadzenia rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia porozumienia. Kwestie takie jak: dobra albo zła wiara inwestora, czy też ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji.
Na koniec organ I instancji odnosząc się do wniosku dowodowego właściciela z 11 grudnia 2023 r. wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania organ bada po pierwsze zgodność inwestycji z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, po drugie obowiązek przeprowadzenia rokowań. Stąd brak jest podstaw do dopuszczenia jako dowodu w sprawie decyzji o warunkach zabudowy z 8 września 2021 r. znak: AGZ.6730.121.2020 i odnoszenia się do jej treści.
Starosta nadmienił jedynie, że sama decyzja o warunkach zabudowy zawiera w swej treści zapisy dotyczące wymogów w zakresie odległości od sieci elektroenergetycznych.
Organ I instancji podkreślił, że na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu przebudowy przedmiotowej sieci. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego okaże się niemożliwe, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Wykonanie tego obowiązku spoczywa na osobie występującej o zezwolenie.
Ustalenie odszkodowania za ewentualne szkody powstałe wskutek przeprowadzenia na wyżej opisanej nieruchomości dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN 15kV wraz z traktem światłowodowym może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Ustalenie to może jednak nastąpić dopiero po zajęciu nieruchomości i zrealizowaniu na niej inwestycji.
Zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n. właściciel nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu przeprowadzenia konserwacji oraz usuwania awarii energetycznej sieci kablowej SN. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.
Odwołanie od opisanej na wstępie decyzji Starosty Nowotarskiego z 24 stycznia 2024 r. wniósł P. M., reprezentowany przez adwokata, zarzucając jej naruszenie:
I. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji, w szczególności poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w przedmiocie możliwości realizacji celu publicznego w sposób mniej dotkliwy, a to poprzez poprowadzenie ciągów energetycznych i światłowodowych po działkach Skarbu Państwa, to jest na działkach ewid. nr [...], [...], [...], jak też brak wykazania niezbędności poprowadzenia ciągów energetycznych po Działkach należących do odwołującego się;
II. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez ograniczenie praw właściciela mimo niezgodności wniosku z decyzją Burmistrza;
III. art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez prowadzenie pozornych rokowań;
IV. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez brak umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego pomimo zachodzenia ku temu wszystkich przesłanek;
V. rażące naruszenie art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa własności odwołującego się, uniemożliwienie mu dysponowania własną nieruchomością, naruszenie równej dla wszystkich ochrony prawa własności, jak również naruszenie zasady proporcjonalności poprzez ograniczenie prawa własności bez takiej potrzeby.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie wydanie decyzji odmownej; ewentualnie z ostrożności procesowej o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik właściciela Działek podkreślał w szczególności, że uzasadnienie decyzji I instancji jest niewnikliwe, a Starosta bezrefleksyjnie zaaprobował wyjaśnienia inwestora nie poparte dowodami. Zarzucił, że "znaczna część działki zostanie mu zabrana, a następnie w wyniku kaprysu spółki będzie się musiał odsuwać o kolejne metry.
Skarżący przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 stycznia 2020 r. sygn. II SA/Kr 1348/19 wskazał, że w art. 124 ust. 1 u.g.n. mowa jest jedynie o zakładaniu urządzeń szczegółowo tam wyliczonych, zatem nie ma podstaw do przyjęcia, że celem ustawodawcy było również objęcie działaniem tego przepisu pasa technologicznego w sąsiedztwie urządzeń.
Pozorność rokowań pełnomocnik skarżącego motywował nieprzystawaniem składanych propozycji do realnej wartości nieruchomości oraz brakiem kompletności i adekwatności propozycji.
Zarzucił też, że w kwestionowanej decyzji "brak jest choćby jednego argumentu prawnego, dla którego posadowienie linii na działkach PKP miałoby być niemożliwe".
W odpowiedzi na odwołanie z 28 marca 2024 r. spółka P. – inwestor – wniosła obszernie uzasadnione stanowisko w sprawie podnosząc, że decyzja I instancji jako wydana zgodnie z interesem społecznym i bardzo ważnym interesem strony jest słuszna i odpowiada prawu.
Wyjaśniła, że na przedmiotowym terenie realizowane są obecnie jednocześnie prace projektowe w kilku zakresach, co skutkowało wystąpieniem licznych kolizji (skrzyżowania i zbliżenia) z istniejącymi i projektowanymi sieciami wodociągowymi, kablami telekomunikacyjnymi, liniami SN i innymi sieciami, jak również z torami i drogami, które były by niemożliwe do rozwiązania. Dodatkowo teren kolejowy na wysokości ww. Działek prywatnych zagospodarowany jest konstrukcjami pod- i nadziemnymi, infrastrukturą podziemną kablową, kanalizacją drenażową, urządzeniami do obsługi torowiska i samym torowiskiem.
Powyższe uniemożliwia poprowadzenie nowej infrastruktury z powodów zarówno eksploatacyjnych, jak i braku możliwości zachowania normatywnych odległości od ww. uzbrojenia terenu (m.in. zgodnie z normą N-SEP-E 004 oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie.
Odnośnie rokowań inwestor podniósł m.in., że od ich początku właściciel Działek stawiał warunki wyrażenia zgody nie do zaakceptowania przez inwestora, m.in. oczekiwanie wynagrodzenia przekraczającego kilkudziesięciokrotne wynagrodzenie oszacowane przez rzeczoznawcę majątkowego za ustanowienie służebności przesyłu.
Inwestor podkreślił, że w toku negocjacji przedstawiono właścicielowi szczegółowo przebieg projektowanej infrastruktury, niezbędny obszar zajęcia nieruchomości, wyjaśniono precyzyjnie zakres uszczuplenia prawa własności oraz zakres prac do wykonania na nieruchomości. Zaproponowano zawarcie umowy.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z 31 maja 2024 r., znak: WS-VI.7536.1.14.2024.AS utrzymał w mocy decyzję I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił treść art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazując, że ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie, zgody na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: by ograniczenie to nastąpiło zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz tego, aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.
Dalej organ II instancji stwierdził, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż do wniosku z 28 sierpnia 2023 r. złożonego przez pełnomocnika Spółki załączono pismo kierowane do właścicieli z którego wynika, że "wnioskodawca występował do właścicieli przedmiotowej nieruchomości z prośbą o jej udostępnienie na potrzeby planowanej inwestycji, wyjaśniając szczegóły inwestycji oraz określone wynagrodzenie z tego tytułu w wysokości, początkowo 2 187,00 zł, a ostatecznie w kwocie 3 287,00 zł, jednakże właściciele przedmiotowej nieruchomości nie zgodzili się na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości wskazując, że proponowane jednorazowe wynagrodzenie nie jest przez nich do przyjęcia. Zaproponowana przez Państwa K. kwota za ustanowienie służebności to 80 000,00 zł, co z kolei nie zostało zaakceptowane przez Wnioskodawcę".
Kolejno organ odwoławczy wskazał, że dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonych w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowań pomiędzy wnioskodawcą planującym inwestycję polegającą na realizacji na danej nieruchomości celu publicznego, a właścicielem tych nieruchomości, należy mieć na uwadze stanowisko, jakie prezentują sądy administracyjne.
Przywołując szereg orzeczeń w tym zakresie Wojewoda stwierdził, że art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań. Spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.
Okoliczność, że właściciel nie zajmuje jednoznacznego stanowiska, a w każdym piśmie stawia nowe warunki, nie ma znaczenia o tyle, że w postępowaniu z art. 124 ust. 1 u.g.n. mamy do czynienia z dwiema stronami – właścicielem i podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości, a zatem chodzi o zawarcie między stronami stosownej umowy. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac.
Przeprowadzenie rokowań między właścicielem nieruchomości a inwestorem winno zmierzać do uzyskania zgody właściciela na wykonanie określonych prac budowlanych. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymagają szczególnej formy prowadzenia rokowań. Oznacza to, że o spełnieniu wymogu rokowań można mówić już wówczas, gdy nastąpi wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Rokowania, o których mowa w art. 124 u.g.n., nie oznaczają jedynie formalnego prowadzenia rokowań z udziałem obu stron. Mogą one określać również wymianę pism obu stron lub stanowisk w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na zajęcie nieruchomości. Jeżeli jedna ze stron (inwestor) zwraca się do właściciela nieruchomości z propozycją wyrażenia zgody na zajęcie tej nieruchomości w związku z budową magistrali wodociągowej na zaproponowanych przez siebie warunkach, a druga strona (właściciel) stanowczo temu się sprzeciwia wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wojewody Małopolskiego, inwestor wypełnił wymóg przeprowadzenia rokowań z właścicielem przedmiotowych nieruchomości, w wyniku których strony nie doszły jednak do zawarcia porozumienia.
Natomiast w odniesieniu do drugiej z przesłanek organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, przy czym organ I instancji właściwie dokonał analizy tejże inwestycji, tak w zakresie jej charakteru, jak i jej zgodności z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego.
Organ II instancji podkreślił, że art. 124 ust. 1 u.g.n. ma umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, przez co należy rozumieć działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., w tym budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (pkt 2).
Ponadto, jak stanowi art. 6 pkt 1a u.g.n. celem publicznym jest m. in. budowa i utrzymanie linii kolejowych. Według definicji zawartej w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. nr 16 poz. 94) linia kolejowa to droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami.
Z treści wniosku inwestora oraz załączonej do niego dokumentacji wynika, że planowana inwestycja polegać ma na budowie dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN 15 kV wraz z traktem światłowodowym - w celu wyprowadzenia mocy z GPZ R. Z. S.A. i zasilenia modernizowanej podstacji trakcyjnej PT C. w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Przebudowa Podstacji Trakcyjnej C. wraz z infrastrukturą towarzyszącą".
W odniesieniu do zarzutu odwołania w kwestii rzekomego zaniechania przez organ I instancji wyjaśnienia stanu faktycznego oraz podziału nieruchomości, Wojewoda zaznaczył, że zostało to właściwie wyjaśnione już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Pismem z 2 listopada 2023 r. Starosta Nowotarski wezwał wnioskodawcę do precyzyjnego określenia przedmiotu wniosku z uwagi na fakt. iż wskazane we wniosku działki tj [...], [...] oraz [...], uległy podziałowi w związku z wydaną decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej i przedłożenia aktualnych niezbędnych załączników graficznych. Ponadto wnioskodawca miał uzupełnić informację, w jaki sposób została zaprojektowana trasa planowanej inwestycji, a w szczególności, czy przy jej wyznaczaniu dokonano analizy ewentualnej uciążliwości dla właścicieli wynikającej z przebiegu planowanej inwestycji, czy były brane inne alternatywne trasy przebiegu tej linii, a wobec wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, czy analizowano możliwość poprowadzenia planowanej inwestycji po gruncie Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Pismem z 22 listopada 2023 r. wnioskodawca poinformował, iż w związku z podziałem działek, pierwotny wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dotyczy Działek nr [...], nr [...] oraz [...]. Wskazano precyzyjnie obszar ograniczający sposób korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia ww. przewodów i urządzeń: 93,82 m2 (pas o szerokości 1,3 m, o powierzchni odpowiednio: 45,92 m2 dla działki: [...]; 22,72 m2 dla działki [...]; 25,18 m2 dla działki [...]). Uzupełniono również wskazane załączniki graficzne oraz pełnomocnictwo upoważniające M. J. do prowadzenia rokowań.
Organ II instancji podkreślił, że decyzja Burmistrza ustaliła lokalizację inwestycji celu publicznego m.in. na Działkach realizacji urządzeń infrastruktury technicznej, w co wpisuje się budowa dwóch kabli elektroenergetycznych SN15kV wraz z traktem światłowodowym (sieć elektroenergetyczna jest niewątpliwie infrastrukturą techniczną).
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że Spółka realizuje projekt inwestycyjny, który jest jednym z najistotniejszych tego rodzaju zamierzeń inwestycyjnych związanych z ruchem kolejowym w tej części Polski, polegającym na wzmocnieniu układu zasilania sieci trakcyjnej w związku z dostosowaniem głównych szlaków kolejowych dla potrzeb komunikacji kolejowej. Inwestycja ma się przyczynić do bezawaryjnego ruchu pociągów oraz skrócenia czasu ich przejazdu, a także zapewnić ludności realna alternatywę dla ruchu samochodowego na kierunku podhalańskim.
Prawidłowe jest też zdaniem organu II instancji przyjęte przez Starostę wyjaśnienie wnioskodawcy, co do przebiegu projektowanej sieci oraz wpływu jej uciążliwości dla właściciela nieruchomości.
P. M., reprezentowany przez adwokata, wniósł na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 maja 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez ograniczenie praw właściciela mimo niezgodności wniosku z decyzją Burmistrza o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
b) art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez ograniczenie praw właściciela mimo braku spełnienia przesłanki przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, gdyż rokowania dotyczyły innych działek niż te, co do których ostatecznie wydana została decyzja;
c) art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 i 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa własności skarżącego, uniemożliwienie mu dysponowania własną nieruchomością, naruszenie równej dla wszystkich ochrony prawa własności, jak również naruszenie zasady proporcjonalności poprzez ograniczenie prawa własności bez takiej potrzeby;
2) przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 8 § 1 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji, w szczególności poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spawy i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na oświadczeniach wnioskodawcy bez dogłębnej ich analizy, zwłaszcza w przedmiocie możliwości realizacji celu publicznego w sposób mniej dotkliwy, a to poprzez poprowadzenie ciągów energetycznych i światłowodowych po działkach Skarbu Państwa, to jest na działkach ewid. nr [...], [...], [...], jak też brak wykazania niezbędności poprowadzenia ciągów energetycznych po Działkach skarżącego,
b) art. 105 § 1 K.p.a. poprzez brak umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego pomimo zachodzenia ku temu wszystkich przestanek.
W oparciu o wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił m.in., że stwierdzając tożsamość spornych działek inwestycyjnych wymienionych we wniosku z decyzją Burmistrza, organ dopuścił się bezprawnej ingerencji w treść ww. decyzji Burmistrza.
Brak rzeczywistego charakteru rokowań skarżący upatrywał w tym, że rokowania dotyczyły działek nr [...] o pow. 0,2019 ha, nr [...] o pow. 0,0359 ha oraz nr [...] o pow. 0,11183 ha, co daje łączną powierzchnię 0,3561 ha, natomiast decyzja I instancji została wydana wobec Działek o łącznej powierzchni 0,3063 ha, a zatem nie moa zgodności pomiędzy przedmiotem rokowań a wywłaszczonymi działkami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie uznając, że jej zarzuty nie wpływają na prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a.
Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Wojewody Małopolskiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego ograniczającą, na podstawie art. 124 u.g.n., sposób korzystania z nieruchomości skarżącego.
Wynik przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie ustalenia przez organy nakazanych przepisami prawa okoliczności faktycznych – jest pozytywny, a w konsekwencji podjęte rozstrzygnięcia należało uznać za prawidłowe.
Organy obu instancji w niniejszej sprawie gruntownie przeanalizowały przesłanki zastosowania art. 124 u.g.n. i wyjaśniły treść stosowanych przepisów korzystając z adekwatnego dorobku judykatury.
Głównym argumentem skarżącego, który ma uzasadniać zarówno niezgodność przedmiotową wydanych w sprawie decyzji, z decyzją Burmistrza z 3 października 2022 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i fikcyjność rokowań ze względu na ich rzekomo rozbieżny przedmiot, jest fakt zmiany oznaczenia działek, który nastąpił wskutek decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 20 lipca 2023 r., znak: DLI-III.7620.39.2022.JG.18.
Sąd wyjaśnia w tej kwestii, że wyodrębnienie z działek nr [...], nr [...] oraz nr [...] pasa wzdłuż linii kolejowej obejmującego nowoutworzone działki nr [...], [...] i [...], spowodowało zmianę oznaczenia działek prywatnych skarżącego na nr [...], [...] i [...]. Należy podkreślić, że kształt i powierzchnia pozostałych jako prywatne działek nr [...], [...] i [...] w pełni odpowiada częściom działek nr [...], [...] oraz [...], wskazanych w decyzji Burmistrza.
Zatem zważając na okoliczności sprawy, należało stwierdzić zgodność przedmiotowej inwestycji, jako niewątpliwej inwestycji celu publicznego o znacznym znaczeniu dla społeczeństwa, z ww. decyzją Burmistrza, co we właściwy sposób organy uczyniły, rzetelnie sprawę badając, a rozstrzygnięcie uzasadniając.
Należy też wskazać, że inwestor wykazał, a organy poddały analizie planowane założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w postaci dwóch kablowych linii elektroenergetycznych SN 15kV wraz z traktem światłowodowym o długości: 70,64 m na działce [...], 34,96 m na działce [...] oraz 38,73 m na działce [...] oraz obszarze ograniczenia (pas o szerokości 1,3 m), posadowionych na głębokości min. 1,2 m ppt równolegle do granicy działek.
Wobec powyższego zarzuty dotyczące błędnej lokalizacji inwestycji Sąd uznał za niezasadne.
Przechodząc do sądowej kontroli oceny przeprowadzonych w sprawie rokowań, Sąd wskazuje, że negocjacje rozpoczęły się w 2022 roku. Świadczą o nich protokoły z rokowań z 14 marca 2022 r., z 22 marca 2022 r. oraz z 19 grudnia 2022 r.
Inwestor dołączył do akt sprawy również pismo z 20 czerwca 2023 r. skierowane do skarżącego z prośbą o udostępnienie Działek na potrzeby planowanej inwestycji, wyjaśniając szczegóły inwestycji oraz określone wynagrodzenie z tego tytułu w wysokości, początkowo 2 187,00 zł, a ostatecznie w kwocie 3 287,00 zł. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Zaproponowana przez właściciela kwota za ustanowienie służebności to 80 000,00 zł, co z kolei nie zostało zaakceptowane przez wnioskodawcę (protokół rokowań z 7 lipca 2023 r.).
Jednocześnie właściciel nie zgodził się na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości wskazując, że proponowane przez inwestora jednorazowe wynagrodzenie nie jest do przyjęcia.
Należy przy tym wyjaśnić, że omyłkowe użycie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę określenia "Państwa K. " jako właścicieli nieruchomości, ze względu na jednoznaczną zgodność z materiałem dowodowym wszystkich pozostałych stwierdzeń organu, należało uznać za omyłkę i uchybienie nie mające żadnego wpływu na wynik sprawy.
Powyższą propozycję inwestora skierowaną do skarżącego należy, zdaniem Sądu, uznać za wystarczająco konkretną, zawierającą niezbędne elementy porozumienia.
Z kolei stanowisko skarżącego oznacza brak akceptacji propozycji inwestora.
Wskazywanie przez skarżącego, że zgadza się na ustanowienie służebności, ale na swoich, innych warunkach, nieakceptowanych przez inwestora, nie sposób uznać za brak sprzeciwienia się warunkom inwestora.
Propozycja wynagrodzenia w kwocie 3 287,00 zł za wszystkie elementy umowy służebności, choć oczywiście może nie zaspokajać oczekiwań finansowych skarżącego, jednak nie jest ona tak niska, by można było uznać tę propozycję za pozorną.
Należy też zwrócić uwagę na rozróżnienie pomiędzy odszkodowaniem za szkody wynikające z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (zawierającym się w niniejszej sprawie w proponowanej kwocie 3 287,00 zł), a odszkodowaniem za technologiczne szkody, które mogą, ale nie muszą wyniknąć z samego procesu budowy, a których wysokości nie da się przewidzieć.
Dlatego też organy słusznie uznały w sprawie wymóg przeprowadzenia rokowań za spełniony.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, o spełnieniu wymogu rokowań można mówić już wówczas, gdy nastąpi wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 czerwca 2010 r. sygn. II SA/Kr 635/10).
Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela, jak trafnie podniósł organ II instancji, oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2009 r., sygn. IV SA/Po 381/09).
Kwestie takie jak dobra albo zła wiara inwestora, czy też ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Lublinie z 19 września 2023 r., sygn. II SA/Lu 692/23, opubl. LEX nr 3621147).
Natomiast zarzuty skarżącego dotyczące zmiany w oznaczeniu nr działek przy opisywaniu terenu inwestycji są sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym ze zgromadzonych przez organy akt administracyjnych.
Należy tu podkreślić, że trudno wyobrazić sobie mniej inwazyjny wobec skarżącego i bardziej optymalny sposób wyznaczenia ograniczeń związanych z terenem inwestycji, niż zaprojektowanie go w sposób maksymalnie zbliżony do granicy, możliwie wąskim pasem. Wyznaczony obszar ograniczenia stanowi zatem jedynie niezbędne minimum.
Odnosząc się natomiast do przywołanego przez skarżącego wyroku WSA w Krakowie z 22 stycznia 2020 r. sygn. II SA/Kr 1348/19, Sąd wskazuje, że zawarta w nim teza o braku podstaw do przyjęcia, że celem ustawodawcy było również objęcie działaniem Art. 124 u.g.n. pasa technologicznego w sąsiedztwie urządzeń, jest nieakceptowana w dominującej linii orzeczniczej, czego wyrazistym przykładem jest uchylenie przez Naczelny sąd Administracyjny ww. wyroku WSA wyrokiem z 24 lutego 2021 r. sygn. I OSK 2246/20.
Przychylając się bowiem co do zasady do tezy, że treść art. 124 u.g.n. powinna być wykłada wąsko, ponieważ na jego podstawie możliwe jest władcze wkraczanie w prawa podmiotowe właścicieli nieruchomości, należy dostrzec, iż wykładnia ta nie może pomijać celu, dla którego ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie częściowego wywłaszczenia polegającego na nałożeniu na właściciela nieruchomości obowiązku jej udostępnienia i niekwestionowania jej zajęcia w granicach i w sposób wynikający z udzielonego zezwolenia. Przyjęta regulacja dopuszcza bowiem wydawanie decyzji ograniczających prawo własności, aby umożliwić uprawnionym jednostkom realizację inwestycji celu publicznego, a więc takich inwestycji, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi.
Pas technologiczny nie jest odrębnym, niezależnym od całości zamierzenia inwestycyjnego elementem. Wręcz przeciwnie, stanowi część zamierzenia inwestycyjnego niezbędną dla zrealizowania planowanej inwestycji celu publicznego.
Pas technologiczny musi zostać wyznaczony w celu bezpiecznego i swobodnego dostępu do budowanych urządzeń energetycznych, a wymagania odległościowe dla sieci elektroenergetycznych są określane w specjalistycznych przepisach technicznych. Wielkość takiego bezpiecznego obszaru zależy bowiem od wielu specjalistycznych czynników, a także od zastosowanych przy wykonywaniu zadania inwestycyjnego metod i środków. (por. wyrok NSA z 24 września 2019 r. sygn. I OSK 180/19; publ. LEX nr 3594311).
Sąd też w pełni podziela stanowisko organów, że art. 124 u.g.n. samodzielnie reguluje instytucję ograniczenia własności związaną z zakładaniem instalacji przesyłowych i określa przesłanki takiego ograniczenia. Instytucja służebności przesyłu i instytucja zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, mają wprawdzie zbliżony cel, ale stanowią zupełnie odrębne regulacje prawne. Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, które ustanawia się albo umową, albo na drodze sądowej, zaś zezwolenie ograniczające sposób korzystania z nieruchomości jest rodzajem szczególnego wywłaszczenia, dokonywanego na drodze administracyjnej. Inne, zatem są przesłanki oraz tryby powstania powyższych praw (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 sierpnia 2023 r. , sygn. akt II SA/Łd 534/23; publ. LEX nr 3603458).
Podsumowując, Sąd nie stwierdził w sprawie naruszenia art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 8 i art. 138 § 2 K.p.a. mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem organy zebrały materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia, dokonały jego rzetelnej analizy, co wykazały wraz z treścią i wykładnią stosowanych przepisów w treści uzasadnień kwestionowanych decyzji. Organ odwoławczy odniósł się również wyczerpująco do wszystkich zarzutów odwołania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Należy podkreślić, że reprezentowany przez adwokata skarżący, formułując zarzuty co do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 2 K.p.a., nie podał żadnych konkretnych argumentów ani okoliczności wskazujących, z jakich konkretnie uprawnień nie mógł skorzystać, bądź jakich czynności w postępowaniu administracyjnym nie mógł dokonać.
Niewątpliwie przy tym w toku postępowań obu instancji skarżący i jego pełnomocnik mieli swobodny dostęp do akt sprawy, w związku z czym do całości zgromadzonego materiału dowodowego mógł się ustosunkować w postępowaniu odwoławczym.
W konsekwencji stwierdzenia braku naruszenia przepisów postępowania, należy stwierdzić, że właściwie ustalony stan faktyczny sprawy pozwolił na wydanie prawidłowej decyzji na podstawie art. 124 u.g.n.
Z oczywistych względów brak też było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 K.p.a.
Nie znajdują uzasadnienia również zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów Konstytucji, bowiem organy poruszały się w sprawie wyłącznie w ramach ustawowo dopuszczonego przez Konstytucję ograniczenia prawa własności.
Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego Sąd oddalił skargę, orzekając jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.