II SA/Lu 560/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-10-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnepomoc społecznadochód rodzinykryterium dochodowegospodarstwo rolnedzierżawaustawa o świadczeniach rodzinnychpodatek rolny

WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję SKO w sprawie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych, uznając, że dochody z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego należy wliczyć do dochodu rodziny, nawet jeśli umowa dzierżawy nie była zawarta w celach emerytalno-rentowych.

Skarżąca L.R. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy odmowę przyznania świadczeń rodzinnych z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Głównym zarzutem było nieuwzględnienie faktu wydzierżawienia gospodarstwa rolnego i kwestionowanie zaliczenia dochodów z niego do dochodu rodziny. Sąd uznał skargę za niezasadną, podkreślając, że dochody z gospodarstwa rolnego wlicza się do dochodu rodziny zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, chyba że umowa dzierżawy została zawarta w celach emerytalno-rentowych i ujawniona w ewidencji gruntów, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę L.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych. Odmowa wynikała z przekroczenia kryterium dochodowego, przy czym do dochodu rodziny zaliczono dochody z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, argumentując, że z dzierżawy nie osiąga dochodu równego dochodowi z faktycznie uprawianego gruntu. Sąd oddalił skargę, opierając się na przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, dochody z gospodarstwa rolnego wlicza się do dochodu rodziny, nawet jeśli zostało ono wydzierżawione. Wyjątek stanowi umowa dzierżawy zawarta w celach emerytalno-rentowych, ujawniona w ewidencji gruntów, która pozwala na zaprzestanie działalności rolniczej i nieuzyskiwanie z niej dochodów. Ponieważ umowa dzierżawy w niniejszej sprawie nie spełniała tych wymogów, sąd uznał, że dochód z gospodarstwa rolnego (8,13 ha przeliczeniowych) został prawidłowo uwzględniony przy ustalaniu dochodu rodziny. Po zsumowaniu dochodów z gospodarstwa rolnego i alimentów, miesięczny dochód na jednego członka rodziny przekroczył ustawowe kryterium 504 zł, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dochody z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego należy wliczać do dochodu rodziny, chyba że umowa dzierżawy została zawarta w celach emerytalno-rentowych i ujawniona w ewidencji gruntów.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych odsyła do przepisów o podatku rolnym w kwestii definicji gospodarstwa rolnego. Tylko umowa dzierżawy zawarta w celach emerytalno-rentowych pozwala na uznanie zaprzestania działalności rolniczej i nieuzyskiwania dochodów z gospodarstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.ś.r. art. 3 § pkt 1 lit. a i c

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Dochodem są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych oraz dochody niepodlegające opodatkowaniu, w tym dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego.

u.ś.r. art. 5 § ust. 8

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego odpowiada 252 zł.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 6

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Gospodarstwo rolne oznacza gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym.

u.p.r. art. 3 § ust. 4

Ustawa o podatku rolnym

Możliwość wyłączenia z opodatkowania wydzierżawionych w całości gruntów gospodarstwa rolnego na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w celach emerytalno-rentowych, ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Dochody z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego nie powinny być wliczane do dochodu rodziny, ponieważ skarżąca faktycznie nie prowadzi działalności rolniczej.

Godne uwagi sformułowania

dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego odpowiada 252 zł umowa dzierżawy nie została zawarta w celach emerytalno-rentowych

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący

Joanna Cylc-Malec

sprawozdawca

Krystyna Sidor

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wliczania dochodów z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego do dochodu rodziny przy ubieganiu się o świadczenia rodzinne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy umowa dzierżawy nie spełnia wymogów określonych w ustawie o podatku rolnym dla celów emerytalno-rentowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa socjalnego – ustalania dochodu rodziny na potrzeby świadczeń, co jest częstym problemem praktycznym. Interpretacja przepisów dotyczących gospodarstw rolnych i dzierżawy jest kluczowa dla wielu osób.

Czy dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego można pominąć przy staraniu się o świadczenia rodzinne? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 560/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Joanna Cylc-Malec /sprawozdawca/
Krystyna Sidor
Witold Falczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art.3, art.5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec / spr./ Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant St.insp. Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania L. R. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznych w sprawie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podał, że Kierownik GOPS odmówił L.R. przyznania zasiłku rodzinnego na córkę A. i syna M. wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dzieci, z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych.
W odwołaniu od decyzji L.R. kwestionuje zaliczenie do dochodów rodziny, dochodów z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego.
Natomiast dochodem w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak też dochody nie podlegające opodatkowaniu na podstawie tej ustawy, w tym dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego (art. 3 pkt 1 lit. a i c). Przy czym stosownie do art. 5 ust. 8 ustawy, miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego odpowiada 50% ww. kwoty 504 zł tj. 252 zł. W przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody te sumuje się.
W myśl art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym.
Ustawa z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym w art. 3 ust. 4 przewiduje możliwość wyłączenia z opodatkowania wydzierżawionych w całości gruntów gospodarstwa rolnego na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w celach emerytalno-rentowych, ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków. A zatem z uwagi na odesłanie do ustawy o podatku rolnym, dla ustalenia dochodów będzie miała znaczenie dzierżawa zawarta na gruncie powyższej regulacji. Wówczas można mówić o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej i uzyskiwaniu z niej dochodów. W pozostałych przypadkach do dochodu rodziny wlicza się dochody z gospodarstwa rolnego, choćby nawet nastąpiło faktycznie oddanie go w dzierżawę.
Umowa dzierżawy załączona do akt nie spełnia powyższych wymogów. Wprawdzie została ujawniona w ewidencji gruntów, a własnoręczność podpisów potwierdzona została notarialnie, to jednak nie została sporządzona w celach emerytalno-rentowych. Z tych względów organ pierwszej instancji uwzględnił przy ustalaniu rocznych dochodów rodziny – dochody z 8,13 ha przeliczeniowych gospodarstwa rolnego wynoszące rocznie 24.585,12 zł ( 8,13 ha x 252 zł x 12 m-cy).
Jak wynika z akt rodzina uzyskała w 2002r. dochody w wysokości 25.823,20 zł , w tym z gospodarstwa rolnego w wysokości 24.585,12 zł oraz dochody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 1238,08 zł.
Miesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi 717,31 zł i przekracza kwotę 504 zł ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczeń rodzinnych.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego L.R. wnosi o uchylenie tej decyzji i podnosi, że z gruntu wydzierżawionego, jeśli w ogóle istnieje dochód, nie może on być równy dochodowi uzyskiwanemu z gruntu faktycznie uprawianego. Zatem przyjęcie kwoty 252 zł z 1 ha przeliczeniowego za podstawę obliczenia dochodu rodziny w roku kalendarzowym jest bezpodstawne i nie odpowiadające stanowi faktycznemu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji wynika, iż L.R. jest osobą rozwiedzioną, wychowującą dwoje dzieci, na rzecz których otrzymuje alimenty. Ponadto jest ona właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,13 ha przeliczeniowych, które to gospodarstwo wydzierżawiła.
Zatem dochodem rodziny skarżącej zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 1 "c" ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych – są alimenty na rzecz dzieci oraz dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Przyjmuje się, że miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego odpowiada kwocie 252 zł (art. 5 ust. 8 ww. ustawy).
Po zsumowaniu tych dochodów (tj. z tytułu alimentów i dochodu z gospodarstwa rolnego) i przeliczeniu na 1 osobę – dochód ten przekroczył kwotę 504 zł miesięcznie, a zatem nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o zasiłkach rodzinnych.
Co do zarzutu skarżącej, że faktycznie nie osiąga dochodów z gospodarstwa rolnego (bowiem zostało ono wydzierżawione) uznać należy, że jest on bezzasadny.
W myśl art. 3 pkt 6 wyżej cytowanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Natomiast art. 3 ust. 3 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym przewiduje możliwość wyłączenia z opodatkowania wydzierżawionych w całości gruntów gospodarstwa rolnego na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w celach emerytalno-rentowych, ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc z uwagi na odesłanie zawarte w ustawie o zasiłkach rodzinnych do ustawy o podatku rolnym, dla ustalenia dochodów, będzie miała znaczenie dzierżawa zawarta na gruncie tej ustawy. Wówczas można bowiem mówić o zaprzestaniu działalności rolniczej i uzyskiwaniu z niej dochodów.
Podobny pogląd zaprezentowany został w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 2002r. (sygn. akt I SA 1726/01) podkreślił, iż umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego nie wywołuje skutków w postaci obniżenia powierzchni gospodarstwa rolnego stanowiącego podstawę do doliczania wysokości dochodu rodziny. Jedynie w przypadku zawarcia umowy dzierżawy dla celów emerytalno-rentowych i zgłoszenie jej w ewidencji gruntów uznać można za zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (vide: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2001r/ , sygn. akt II UKN 492/00, OSNP 2003/9/233).
Tak więc, skoro w sprawie niniejszej umowa dzierżawy nie została zawarta w celach emerytalno-rentowych, należy uznać, iż do dochodów rodziny zalicza się dochód z gospodarstwa rolnego, niezależnie od jego faktycznej dochodowości. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnych wyjątków od zasady wynikającej z art. 5 ust. 8 ustawy o zasiłkach rodzinnych.
Dlatego też mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI