II SA/Lu 558/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że przepisy dotyczące wnioskowania o utworzenie cmentarza wyznaniowego zdezaktualizowały się.
Skarżący zarzucili uchwale Rady Gminy o przystąpieniu do zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszenie przepisów Konkordatu i ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, twierdząc, że tylko biskup diecezjalny może wnioskować o utworzenie cmentarza. Sąd uznał, że przepisy te zdezaktualizowały się w świetle późniejszej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, która dopuszcza inicjatywę każdego w tej sprawie. Dodatkowo, sąd stwierdził, że uchwała o przystąpieniu do zmian planu nie narusza interesu prawnego skarżących, ponieważ nie przesądza ostatecznie o zmianach.
Sprawa dotyczyła skargi A.W. oraz M. i W. S. na uchwałę Rady Gminy w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiany te obejmowały m.in. przeznaczenie terenu pod budowę cmentarza wyznaniowego. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia Konkordatu oraz ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, argumentując, że o potrzebie budowy świątyni i założeniu cmentarza decyduje biskup diecezjalny, a przeznaczenie terenu ustala się na jego wniosek. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przepisy te zdezaktualizowały się w świetle późniejszej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, która dopuszcza inicjatywę każdego w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego. Sąd podkreślił zasadę lex posterior derogat legi priori, wskazując, że nowsza ustawa regulująca dane zagadnienie odmiennie, uchyla wcześniejsze przepisy. Ponadto, sąd stwierdził, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia zmian planu nie przesądza ostatecznie o ich wprowadzeniu i nie narusza tym samym interesu prawnego skarżących, którzy są właścicielami sąsiednich działek. Sąd odwołał się również do faktu, że biskup diecezjalny akceptuje urządzenie cmentarza.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, może zostać podjęta.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczają inicjatywę każdego w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego, co uchyla wcześniejsze przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, które ograniczały tę inicjatywę do określonych podmiotów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.z.p. art. 12 § 1, 2 i 4
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.p.k. art. 42 § 1
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten zdezaktualizował się w świetle późniejszych przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską art. 24
Nie odnosi się do kwestii umieszczenia inwestycji budowy cmentarza wyznaniowego w planie miejscowym, lecz do późniejszego etapu procesu inwestycyjnego.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych art. 1 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczają inicjatywę każdego w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego, co uchyla wcześniejsze przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, które ograniczały tę inicjatywę do określonych podmiotów. Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia zmian planu nie narusza interesu prawnego skarżących, ponieważ nie przesądza ostatecznie o zmianach.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez zaskarżoną uchwałę art. 24 Konkordatu oraz art. 42 ust. 1 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, zgodnie z którymi o potrzebie budowy świątyni i o założeniu cmentarza decyduje biskup diecezjalny lub inny właściwy ordynariusz, a przeznaczenie terenu na te cele ustala się na jego wniosek.
Godne uwagi sformułowania
zasada lex posterior derogat legi priori uchwała o przystąpieniu do sporządzenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] stanowi początek procedury planistycznej nie przesądzający jeszcze o tym, czy rzeczywiście do projektowanych zmian dojdzie.
Skład orzekający
Jerzy Dudek
przewodniczący
Witold Falczyński
sprawozdawca
Jerzy Drwal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących inicjatywy w planowaniu przestrzennym w kontekście przepisów prawa kościelnego oraz ocena interesu prawnego w zaskarżaniu uchwał o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu miejscowego w zakresie terenów pod cmentarz wyznaniowy i kolizji przepisów z różnych ustaw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kolizji przepisów prawa powszechnego i prawa kościelnego w kontekście planowania przestrzennego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy prawo kościelne blokuje plany gminne? Sąd rozstrzyga o cmentarzu i planowaniu przestrzennym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 558/03 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-04-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-05-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Drwal Jerzy Dudek /przewodniczący/ Witold Falczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 615 Sprawy zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Gminy Powołane przepisy Dz.U. 1999 nr 15 poz 139 art.12 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity. Dz.U. 1989 nr 29 poz 154 art. 42 ust.1 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Witold Falczyński (spr.) sędzia NSA, Jerzy Drwal asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A.W. oraz M. i W. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę Uzasadnienie Rada Gminy podjęła w dniu [...] r. uchwałę [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy w miejscowościach: S., W.P., i Ż. Zakres zmian planu obejmował: a/ część obrębu wsi S. o powierzchni 0,14 ha – działki Nr [...]i [...] i polegał na zmianie przeznaczenia z terenów budownictwa jednorodzinneg i upraw ogrodniczych na tereny usług dla ludności /świetlica, remiza/, b/ część obrębu wsi W.P. o powierzchni 0,72 ha – działki Nr [...] i [...] i polegał na zmianie przeznaczenia z rezerwy terenów pod budownictwo jednorodzinne i zagrodowe na tereny inwestycji sakralnych i kościelnych, c/ część obrębu wsi Ż. o powierzchni 0,99 ha – działka Nr [...] i polegał na zmianie przeznaczenia z terenów rolnych na tereny pod urządzenie cmentarza. Powyższe tereny stanowią własność Parafii Ż. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 12 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./. A.W. oraz M. i W. S., po bezskutecznym wezwaniu Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę domagając się stwierdzenia jej nieważności i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia przez zaskarżoną uchwałę: 1/ art. 24 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską /Dz.U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318/ 2/ art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. Nr 29, poz. 154 ze zm./. Stosownie do tych przepisów o potrzebie budowy świątyni i o założeniu cmentarza decyduje biskup diecezjalny lub inny właściwy ordynariusz, zaś przeznaczenie terenu na te cele ustala się w planach zagospodarowania przestrzennego na wniosek biskupa diecezjalnego lub wyższego przełożonego zakonnego. Podjęcie tych czynności przez Gminę na wniosek osób nieuprawnionych nie może – zdaniem skarżących – rodzić żadnych skutków prawnych. Skarżący wyjaśnili nadto, że są właścicielami działek bezpośrednio sąsiadujących z planowaną lokalizacją cmentarza o numerach [...]i [...] a więc mają interes prawny w stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i wyjaśniono, że konsekwencją podjęcia zaskarżonej uchwały było uruchomienie procedury planistycznej zakończonej uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dni [...] r. w sprawie zmiany miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy w zakresie lokalizacji cmentarza w obrębie wsi Ż. /Dz.Urz. Woj. [...]/, która to uchwała także została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez A.W. oraz M. i W. S.. Z tej skargi toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawa Sygn. akt II SA/Lu 432/03. Do argumentacji przytoczonej w odpowiedzi na skargę w tej sprawie organ gminy odwołuje się również w sprawie niniejszej. Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 r., wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z unormowaniem art. 12 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ rada gminy rozstrzyga w drodze uchwały o przystąpieniu do sporządzenia /lub zmiany/ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określając granice obszaru objętego planem na mapie stanowiącej załącznik graficzny do tej uchwały i przedmiot jego ustaleń, o którym mowa w art. 10 ust. 1. Rozstrzygnięcie powyższe rada gminy może podjąć z własnej inicjatywy lub na wniosek. Z wnioskiem takim może zaś wystąpić każdy. W świetle powyższego unormowania należy podzielić stanowisko Gminy zaprezentowane w odpowiedzi na skargę w sprawie II SA/Lu 432/03 /dotyczącej uchwały Rady Gminy z dnia [...] r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego/, iż przepis art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. Nr 29, poz. 154 ze zm./, w myśl którego przeznaczenie terenu w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego m.in. na katolickie cmentarze wyznaniowe ustala się na wniosek biskupa diecezjalnego lub wyższego przełożonego zakonnego zdezaktualizował się wskutek zmian w obowiązującym stanie prawnym. Skoro bowiem przytoczony już przepis art. 12 ust. 2 i 4 ustawy o zagospodarowania przestrzennym stanowi, że z wnioskiem o sporządzenie lub zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wystąpić każdy, a nadto rada gminy może z własnej inicjatywy podjąć uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany takiego planu, to ograniczenie prawa inicjatywy w tym względzie, w odniesieniu do katalickich cmentarzy wyznaniowych, tylko do określonych podmiotów, przewidziane w ustawie wcześniejszej, należy uznać za nieobowiązujące. Jeżeli bowiem ustawa później uchwalona reguluje dane zagadnienie odmiennie od przepisów wydanych wcześniej, to oznacza to automatyczne uchylenie tych wcześniejszych przepisów /zasada lex posterior derogat legi priori/. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera przy tym żadnych ograniczeń ani odesłań do innych przepisów, które wyłączałyby jego stosowanie w niektórych przypadkach. Cytowana odpowiedź na skargę w sprawie II SA/Lu 432/03 słusznie zwraca też uwagę na nie aktualność niektórych innych przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. ust. 4 i 5 art. 42, odwołujących się do pojęcia "narodowego planu społeczno-gospodarczego’ Ustawą z dnia 30 września 1990 r. o uchyleniu ustawy o planowaniu społeczno-gospodarczym oraz zmianie niektórych ustaw, plany takie zostały zniesione, mimo to wskazane przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP nie zostały formalnie uchylone. Z powyższych względów chybiony jest również zarzut naruszenia art. 24 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. /Dz.U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318/, zgodnie z którym o potrzebie budowy świątyni i o założeniu cmentarza decyduje biskup diecezjalny lub inny właściwy ordynariusz. W świetle dyspozycji art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych /Dz.U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 ze zm./ zagadnienie założenia cmentarza wyznaniowego występuje wówczas, gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony został na ten cel określony teren. Oznacza to, że cyt. przepis Konkordatu nie odnosi się do kwestii umieszczenia inwestycji budowy cmentarza wyznaniowego w planie miejscowym, lecz dotyczy późniejszego etapu procesu inwestycyjnego. Należy przy tym podkreślić, że akta sprawy jednoznacznie wskazują, iż Biskup Z –L. w pełni akceptuje urządzenie cmentarza w Ż., a w protokole wizytacji kanonicznej Parafii z dnia [...] r. zamieścił w tym względzie stosowne zalecenie. Trzeba też podnieść, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaskarżona w niniejszej sprawie, stanowi początek procedury planistycznej nie przesądzający jeszcze o tym, czy rzeczywiście do projektowanych zmian dojdzie. Ze swej istoty nie narusza zatem ta uchwała uprawnień skarżących do ich nieruchomości /sąsiadujących z terenem objętym zmianami/, a w konsekwencji nie mają oni interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ w jej zaskarżeniu. Także z tego względu skarga nie mogła być więc uwzględniona. Projektowane zmiany zostały natomiast przyjęte w uchwale Rady Gminy z dnia [...] r. [...], którą A.W. oraz M. i W. S. zaskarżyli również do sądu administracyjnego. Ich skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2004 r. Sygn. akt II SA/Lu 432/03. Z przytoczonych wyżej względów i na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI