II SA/Lu 554/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta o warunkach zabudowy dla planowanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład pogrzebowy, uznając, że inwestycja nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji i narusza zasadę dobrego sąsiedztwa.
Skarżąca M. G. wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład pogrzebowy. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i odmówiło ustalenia warunków zabudowy, uznając, że inwestycja nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji i narusza zasadę dobrego sąsiedztwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO, że planowana działalność usługowa (zakład pogrzebowy) jest sprzeczna z dominującą funkcją mieszkaniową w obszarze analizowanym i nie wpisuje się w istniejącą zabudowę.
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy J. P. i odmówiła skarżącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy – usługi w zakresie przygotowania i przechowywania zwłok. Postępowanie administracyjne było długotrwałe i obejmowało wznowienie postępowania na wniosek sąsiadów, którzy podnieśli obawy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnego oraz wpływu na środowisko i warunki życia. SKO uchyliło decyzję Wójta, stwierdzając, że planowana inwestycja nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji zabudowy, co jest kluczowe dla ustalenia warunków zabudowy w braku planu miejscowego (tzw. zasada dobrego sąsiedztwa). Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że SKO prawidłowo oceniło, iż planowana działalność zakładu pogrzebowego jest sprzeczna z dominującą funkcją mieszkaniową jednorodzinną w obszarze analizowanym i nie wpisuje się w istniejącą zabudowę, a także może negatywnie oddziaływać na sąsiednie nieruchomości, w tym poprzez uciążliwości emocjonalne i psychologiczne. Sąd potwierdził również, że sąsiedzi mieli status strony postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, planowana działalność usługowa (zakład pogrzebowy) jest sprzeczna z dominującą funkcją mieszkaniową i nie wpisuje się w istniejącą zabudowę, a także może negatywnie oddziaływać na sąsiednie nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko SKO, że planowana inwestycja nie kontynuuje funkcji istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i uzupełniających ją budynków gospodarczych, a jej specyfika (przygotowanie i przechowywanie zwłok) generuje uciążliwości wykraczające poza dopuszczalne dla funkcji mieszkaniowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zmiana zagospodarowania terenu, w tym zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji, jeśli nie ma planu miejscowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, w tym w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 146 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa skutki wznowienia postępowania, w tym możliwość uchylenia decyzji.
k.p.a. art. 151 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa sposób rozstrzygnięcia sprawy po wznowieniu postępowania, w tym możliwość uchylenia decyzji lub odmowy jej uchylenia.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 53
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowana inwestycja (zakład pogrzebowy) nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Inwestycja narusza zasadę dobrego sąsiedztwa ze względu na specyfikę usług i potencjalne uciążliwości dla sąsiadów. Sąsiedzi posiadają status strony postępowania, gdyż ich interes prawny może być naruszony. SKO prawidłowo uchyliło decyzję Wójta i orzekło co do istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Sąsiadom nie przysługiwał status strony w postępowaniu. Wójt powinien był odmówić wznowienia postępowania. Inwestycja mieści się w granicach kontynuacji funkcji i nie wpływa ujemnie na zasady zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Spełnione zostały warunki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Godne uwagi sformułowania
inwestycja ta będzie wpływać na tereny bezpośrednio graniczące z działką inwestycyjną interes prawny w ustaleniu, czy immisje wydobywające się z tego obiektu, nie będą powodować dla nich uciążliwości i zakłóceń w korzystaniu z posiadanej przez nich nieruchomości mieszkalnej sama potencjalna możliwość negatywnych ingerencji w prawo własności, w tym obawy związane z immisjami planowana przez skarżącą inwestycja jest sprzeczna z dotychczasową funkcją terenu nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji, stanowiącego konieczną przesłankę ustalenia warunków zabudowy, to jest tzw. zasady dobrego sąsiedztwa Ratio legis cytowanego przepisu jest zapewnienie zagospodarowania przestrzeni, pozwalające na harmonijne warunki korzystania z prawa własności wszystkich nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji nieuciążliwe usługi w sposób oczywisty towarzyszą zabudowie mieszkaniowej każdego rodzaju planowana działalność usługowa nie ma jednakże takiego charakteru tym bardziej, że jest to funkcja która nie występuje w obszarze analizowanym uciążliwość związana z tego rodzaju działalnością nie ogranicza się tylko wyłącznie do zwiększonego ruchu pojazdów, wzmożonego hałasu czy też emisji szkodliwych związków. Uciążliwościami są bowiem również inne odczuwalne pogorszenia warunków życia na obszarze sąsiednich działek, w szczególności w zakresie oddziaływania emocjonalnego, psychologicznego na właścicieli i użytkowników działek sąsiednich.
Skład orzekający
Marta Laskowska-Pietrzak
przewodniczący
Grażyna Pawlos-Janusz
sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład pogrzebowy w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany funkcji budynku gospodarczego na zakład pogrzebowy w obszarze o dominującej funkcji mieszkaniowej. Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa może być szersza w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnej zmiany funkcji budynku gospodarczego na zakład pogrzebowy w sąsiedztwie domów mieszkalnych, co budzi silne emocje i wątpliwości prawne związane z zasadą dobrego sąsiedztwa i wpływem na jakość życia.
“Zakład pogrzebowy pod oknami? Sąd administracyjny rozstrzyga spór o dobre sąsiedztwo.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Lu 554/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1913/21 - Wyrok NSA z 2024-04-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 61 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją ostateczną z 13 kwietnia 2017 r., znak: [...], Wójt Gminy J. P. (dalej: Wójt) ustalił na wniosek M. G. (dalej: skarżąca), warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy – usługi w zakresie przygotowania i przechowywania zwłok na działce nr [...] w J. P..
Wnioskiem z 17 maja 2017 r. H. i K. małż. M. (dalej: uczestnicy) jako współwłaściciele sąsiedniej nieruchomości działki nr [...], graniczącej z działką inwestorki wystąpili do Wójta o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego opisaną decyzją z 13 kwietnia 2017 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podnieśli, że skutkiem tej decyzji będzie zmiana warunków użytkowania obiektu w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, pracy (zatrudnienie osób do przygotowywania zwłok – mycie, golenie, strzyżenie, ubieranie), zdrowotne, higieniczno-sanitarne (powstanie nowej kategorii odpadów medycznych) i ochrony środowiska, a także wielkości i układu innych obciążeń. Wnieśli jednocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji z 13 kwietnia 2017 r.
Postanowieniem z 28 czerwca 2017 r. Wójt wznowił postępowanie administracyjne zakończone kwestionowaną decyzją, a postanowieniem z 30 czerwca 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej także: Kolegium) z 18 sierpnia 2017 r., na podstawie art. 152 § 1 k.p.a., wstrzymał wykonanie decyzji z 13 kwietnia 2017 r.
Po zakończeniu postępowania wznowieniowego decyzją z 6 grudnia 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., Wójt odmówił uchylenia opisanej decyzji z 13 kwietnia 2017 r.
Decyzją z 15 maja 2018 r., znak: [...], Kolegium uchyliło decyzję Wójta z 6 grudnia 2017 r., a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Następnie Wójt decyzją z 14 marca 2019 r., znak: [...], ustalił ponownie skarżącej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy – usługi w zakresie przygotowania i przechowywania zwłok, na działce nr [...] w J. P..
Decyzję tę uchyliło w całości Kolegium decyzją z 6 maja 2019 r., znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi, wskazując, że decyzja ta została podjęta z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ ten wydał nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, bez uchylenia decyzji dotychczasowej z 13 kwietnia 2017 r.
Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Wójt decyzją z 27 grudnia 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., stwierdził wydanie z naruszeniem prawa kwestionowanej decyzji z 13 kwietnia 2017 r. oraz odmówił jej uchylenia uznając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.
Po rozpatrzeniu odwołania uczestników od ww. decyzji, Kolegium decyzją z 13 lipca 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.; dalej: u.p.z.p.), uchyliło tę decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że uchyliło kwestionowaną decyzję Wójta z 13 kwietnia 2017 r. oraz odmówiło skarżącej ustalenia warunków zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji.
W obszernym uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że decyzja z 29 grudnia 2019 r. nie mogła się ostać, gdyż naruszała art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., który stanowił podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. W ocenie Kolegium, w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 151 § 2 k.p.a., gdyż nie wystąpił przypadek, o którym mowa w art. 146 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstawy do przyjęcia, iż nowa decyzja rozstrzygająca sprawę w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy odpowiadałaby w swej istocie decyzji z 13 kwietnia 2017 r. Nie było tym samym podstaw, aby ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że wydano decyzję z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie można jej uchylić.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję Kolegium skarżąca wniosła o uchylenie tej decyzji oraz decyzji Wójta z 29 grudnia 2019 r., zarzucając naruszenie:
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 53 i art. 64 u.p.z.p. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskutek uznania przez organy obu instancji uczestników za strony i wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją administracyjną w sytuacji, gdy osobom tym nie przysługiwał status strony, a tym samym Wójt winien był odmówić wznowienia postępowania, a Kolegium – stwierdzić niedopuszczalność odwołania uczestników od decyzji Wójta z 29 grudnia 2019 r.;
- art. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie przez Kolegium, że inwestycja nie mieści się w granicach kontynuacji funkcji dotychczas posadowionego na nieruchomości budynku i wpływa ujemnie na zasady zagospodarowania nieruchomości sąsiednich;
- art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez odmowę wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy polegającej na zmianie przeznaczenia budynku z gospodarczego na użytkowy, pomimo spełnienia przez jej inwestycję warunków o jakich mowa w tym przepisie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.), gdyż rozpoznanie sprawy było konieczne, z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zaskarżoną decyzją Kolegium orzekło uchylić decyzję Wójta z 27 grudnia 2019 r., znak: [...], w całości i orzec co do istoty sprawy w ten sposób, że:
1. uchylić decyzję Wójta z 13 kwietnia 2017 r. w przedmiocie ustalenia skarżącej warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy - usługi w zakresie przygotowania i przechowywania zwłok, na działce nr [...] położonej w J. P., obręb ewidencyjny J. P. O.,
2. odmówić skarżącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy - usługi w zakresie przygotowania i przechowywania zwłok, na działce nr [...] położonej w J. P..
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w rozpoznawanej sprawie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania zakończonego opisaną decyzją ostateczną Wójta z 13 kwietnia 2017 r. opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu").
Jak trafnie stwierdziły organy obu instancji, ustalanie stron w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy następuje na podstawie art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z tym stronami w tym postępowaniu (oprócz wnioskodawcy) są właściciele lub użytkownicy wieczyści działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, na które to działki oddziaływać będzie w jakikolwiek sposób (także zgodny z prawem) planowana inwestycja. Stanowisko to ma związek z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., stanowiącym, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, ze działka skarżącej oraz działka uczestników mają wspólną granicę. Istotne jest również, że rodzaj planowanej przez skarżącą inwestycji, jaką ma być zakład pogrzebowy świadczący usługi w zakresie przygotowania i przechowywania zwłok w dotychczasowym budynku gospodarczym, wskazuje już na etapie jej planowania, że niewątpliwie inwestycja ta będzie wpływać na tereny bezpośrednio graniczące z działką inwestycyjną. W konsekwencji prawidłowo oceniły organy obu instancji, że uczestnikom przysługiwał status strony postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla powyższej inwestycji. Zdaniem Sądu, osoby te posiadają interes prawny w ustaleniu, czy immisje wydobywające się z tego obiektu, nie będą powodować dla nich uciążliwości i zakłóceń w korzystaniu z posiadanej przez nich nieruchomości mieszkalnej. Oczywiste jest, w ocenie Sądu, że uciążliwość inwestycji wyrażająca się co najmniej w emisji hałasu z terenu sąsiedniego będzie znacząco wpływała na interes prawny uczestników, skoro należący do nich budynek mieszkalny położony jest w odległości zaledwie kilkudziesięciu metrów od planowanego do zamiany sposobu użytkowania obiektu.
Sąd podziela w całości przywołane przez Kolegium stanowisko orzecznictwa sądowego, zgodnie z którym o statusie stron decydują nie tylko rzeczywiste ograniczenia w zagospodarowaniu, jakie realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego może spowodować dla właścicieli nieruchomości, lecz sama potencjalna możliwość negatywnych ingerencji w prawo własności, w tym obawy związane z immisjami. Dla uznania właściciela (użytkownika wieczystego) określonej nieruchomości za stronę nie jest więc konieczne, aby planowana przez wnioskodawcę inwestycja powodowała ograniczenia w zakresie możliwości zagospodarowania jego nieruchomości.
Niezasadne okazały się zatem zarzuty skargi co do naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 53 i art. 64 u.p.z.p. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskutek uznania uczestników za strony i wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Kolegium prawidłowo dokonało analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 u.p.z.p.), o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.
Sąd podziela ponadto stanowisko Kolegium, iż planowana przez skarżącą inwestycja jest sprzeczna z dotychczasową funkcją terenu, a tym samym inwestycja ta nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji, stanowiącego konieczną przesłankę ustalenia warunków zabudowy, to jest tzw. zasady dobrego sąsiedztwa.
W świetle art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86 tej ustawy, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 u.p.z.p. stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Istotą omawianej zasady jest, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Wynika to z konieczności zachowania wymagań ładu przestrzennego, przez który rozumie się ukształtowanie przestrzeni tworzące harmonijną całość i uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.).
Z brzmienia powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że przez działkę sąsiednią w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć nieruchomość zabudowaną, położoną w najbliższym otoczeniu nieruchomości objętej inwestycją, a przede wszystkim dostępną z tej samej drogi publicznej. Jakkolwiek w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że sąsiedztwo, o jakim mowa w tym przepisie należy rozumieć co do zasady szeroko, to trzeba mieć na względzie, że warunek kontynuacji funkcji, określony w tym przepisie, nie może być interpretowany w sposób dowolny, dopuszczający w istocie każdego rodzaju inwestycję. Trzeba pamiętać, że przepis ten, odczytywany w łączności z pozostałymi normami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymaga zagwarantowania "dobrego sąsiedztwa", a zatem wprowadza obowiązek dostosowania projektowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu do funkcji obiektów istniejących. Z tego względu wyklucza on możliwość wprowadzenia na określonym, ocenianym przez organy obszarze, funkcji niezgodnej z funkcją już istniejących obiektów. Ratio legis cytowanego przepisu jest zapewnienie zagospodarowania przestrzeni, pozwalające na harmonijne warunki korzystania z prawa własności wszystkich nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji.
Opisane warunki, jak trafnie oceniło Kolegium, nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Dlatego też prawidłowo uczynił ten organ uchylając zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekając co do istoty sprawy poprzez uchylenie dotychczasowej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji oraz odmowę ustalenia warunków zabudowy dla projektowanej przez skarżącą inwestycji.
Sposób wyznaczenia obszaru służącego wyznaczeniu spełnienia opisanego wyżej warunku regulują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588; dalej: rozporządzenie). W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Obszar analizowany winien obejmować teren tworzący pewną całość urbanistyczną, a określenie granic tego obszaru powinno być dokonywane nie w sposób automatyczny, ale zgodnie ze specyfiką urbanistyczną.
Poza sporem jest w sprawie, że funkcją dominującą w obszarze analizowanym jest funkcja mieszkaniowa jednorodzinna. Uzupełnieniem tej funkcji, jako towarzyszącej funkcji podstawowej, jest zabudowa obejmująca budynki gospodarcze i obiekty te wykorzystywane są zgodnie ze swoim przeznaczeniem. W opisanym obszarze występuje również zabudowa zagrodowa, której właściciele są rolnikami i prowadzą gospodarstwa rolne (przykładowo działka nr [...]). W obszarze analizowanym, w bezpośrednim ani też w dalszym sąsiedztwie, nie występuje jakakolwiek inna funkcja usługowa, co w toku postępowania administracyjnego, potwierdził także pełnomocnik uczestników oraz pełnomocnik Wójta (zob. protokół rozprawy administracyjnej przed Kolegium – k. 424 akt adm.).
Niekwestionowane jest też, że planowane przez skarżącą przedsięwzięcie stanowi zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego obsługującego zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz wykorzystywanego poprzedniego w części jako biuro jej firmy i wskazanego jako miejsce siedziby jej jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Z analizy warunków i zasad zagospodarowania wynika, że występująca w obszarze analizowanym zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z uzupełniającymi ją budynkami gospodarczymi, tworzy zwartą zabudowę (załącznik do projektu decyzji z 28 lutego 2017 r. oraz analiza sporządzona w grudniu 2018 r.). W zabudowie tej budynki mieszkalne i gospodarcze są usytuowane blisko siebie w granicach poszczególnych działek lub przy granicy poszczególnych działek oraz przylegają swoimi ścianami do ścian budynków istniejących na sąsiednich działkach. Trzy budynki gospodarcze znajdujące się w obrębie działki nr [...] usytuowane są tak, że jeden (objęty niniejszym postępowaniem) posadowiony jest w granicy z działką nr [...] i z działką nr [...], zaś dwa posadowione są w granicy z działką nr [...] oraz przylegają swoimi ścianami do ścian budynków gospodarczych znajdujących się na działce nr [...] (dotyczy to budynku gospodarczego objętego postępowaniem) i na działce nr [...] (działka stanowiąca własność uczestników).
Jak trafnie stwierdziło Kolegium, nieuciążliwe usługi w sposób oczywisty towarzyszą zabudowie mieszkaniowej każdego rodzaju, a więc również jednorodzinnej i zagrodowej. Wskazana we wniosku o ustalenie warunków zabudowy planowana działalność usługowa nie ma jednakże takiego charakteru tym bardziej, że jest to funkcja która nie występuje w obszarze analizowanym. W sytuacji gdy nieruchomości sąsiednie są zabudowane obiektami wykonanymi w ramach zwartej zabudowy, w granicach poszczególnych działek i w obszarze tym dominuje funkcja mieszkaniowa jednorodzinna, to co do zasady planowane usługi mogą stanowić tylko jej uzupełnienie. Dopuszczenie na tym obszarze działalności usługowej nie oznacza, iż może to być jakakolwiek działalność usługowa, z uwagi na to, że poszczególne rodzaje działalności usługowych znacznie różnią się między sobą, a stopień ich uciążliwości i oddziaływania na nieruchomości sąsiednie powinien być elementem analizy związanej z dopuszczalnością lokalizacji nowej zabudowy.
Sąd podziela stanowisko Kolegium, że nowa, projektowana przez skarżącą funkcja usługowa nie wpisuje się w dominującą w analizowanym obszarze funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz nie pozostaje z nią w ścisłej korelacji, tym bardziej, że nie występują na tym obszarze funkcje usługowe nawet uzupełniające. Zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego, w którym było jedynie biuro na obiekt usługowy działający jako zakład pogrzebowy (tak określił działalność pełnomocnik skarżącej oraz właściciel działek, na których posadowiony jest także budynek objęty postępowaniem) i usług pogrzebowych spowoduje, że utworzone zostanie pomieszczenie do toalety pośmiertnej zwłok czyli przygotowania tych zwłok do pochówku (mycie, golenie, założenie ubrania), zlokalizowana zostanie chłodnia do przechowywania zwłok (przez 2-3 dni) oraz wydzielone miejsce do okazania zwłok, tzw. ostatnie pożegnanie. Zamierzenie inwestycyjne obejmuje zatem obiekt usługowy o znacznej uciążliwości wynikającej ze specyfiki świadczonych usług, polegających na przygotowaniu zwłok do pochówku oraz organizowaniu uroczystości pożegnalnych, co związane jest również z transportem i przechowywaniem ciał osób zmarłych do czasu pochowania. Dlatego też, jak słusznie oceniło Kolegium, brak było podstaw do uznania, że taka nowa działalność kontynuuje funkcję zabudowy mieszkaniowej, tym bardziej że w sąsiedztwie nie występuje inna funkcja usługowa. Ponadto istniejąca w sąsiedztwie budynku gospodarczego zwarta zabudowa także wykluczała możliwość lokalizowania w nim planowanych usług pogrzebowych.
Zarazem, co jest w sprawie niekwestionowane, planowana zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego spowoduje podjęcie w mim działalności zmieniającej dotychczasowe warunki jego użytkowania w szczególności w zakresie bezpieczeństwa pożarowego (położenie budynku zlokalizowanego na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] oraz z działką nr [...]), pracy (zatrudnienie osób do przygotowywaniu zwłok – mycie, golenie, ubieranie), zdrowotne, higieniczno-sanitarne (powstanie nowej kategorii odpadów), ochrony środowiska (powstanie nowej kategorii ścieków niebytowych) a także wielkości lub układu innych obciążeń (zwiększenie poziomu hałasu z uwagi na ruch pojazdów służbowych zakładu pogrzebowego oraz uczestników okazania i ostatnich pożegnań zmarłych osób).
Oczywiste jest w tych okolicznościach, że projektowane przez skarżącą usługi nie pozostają bez wpływu na standard zamieszkania toteż nie można uznać, że nie zakłócają funkcji mieszkaniowej obszaru analizowanego. Uciążliwość związana z tego rodzaju działalnością nie ogranicza się tylko wyłącznie do zwiększonego ruchu pojazdów, wzmożonego hałasu czy też emisji szkodliwych związków. Uciążliwościami są bowiem również inne odczuwalne pogorszenia warunków życia na obszarze sąsiednich działek, w szczególności w zakresie oddziaływania emocjonalnego, psychologicznego na właścicieli i użytkowników działek sąsiednich. Planowana na objętej wnioskiem działce nr [...] opisana wyżej działalność, powoduje uciążliwości dla sąsiadującego terenu. Zasadnie stwierdziło przy tym Kolegium, że jakkolwiek dotychczasowa prowadzona w budynku gospodarczym działalność biurowa związana z organizacją pochówków nie była uciążliwa dla realizacji funkcji mieszkaniowej, to nie można tego powiedzieć o projektowanym zmianie funkcji obiektu jako miejsca służącego przygotowywaniu zwłok oraz przechowywaniu ich do czasu pogrzebu. Jak wspomniano wyżej, w bezpośrednim ani też w dalszym sąsiedztwie działki będącej przedmiotem postępowania, nie występuje jakakolwiek funkcja usługowa, co do której miałaby nawiązywać planowana funkcja zakładu pogrzebowego obejmującego świadczenie usług w zakresie przygotowywania zwłok i przechowywanie ich do momentu pogrzebu.
Nieuzasadnione były również pozostałe zarzuty skargi. W ocenie Sądu, organ drugiej instancji wyjaśnił w sprawie wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, zgodnie z art. art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez Kolegium innych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazać trzeba, że prawidłowo oceniło Kolegium, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 151 § 2 k.p.a. gdyż nie wystąpił przypadek wskazujący na to, że w wyniku wznowienia postępowania nie można było uchylić kwestionowanej decyzji na skutek okoliczności, o których jest mowa w art. 146 k.p.a. Nie było tym samym podstaw, jak to uczynił Wójt w decyzji z 27 grudnia 2019 r., aby ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że kwestionowaną decyzję wydano z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie można było jej uchylić.
Na wynik sprawy nie miało wpływu to, że Sąd wyrokiem z 9 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 688/15, oddalił skargę M. G. na decyzję Kolegium z 10 lipca 2015 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy warunków zabudowy dla analogicznej inwestycji. Tym niemniej należy zauważyć, że postępowanie administracyjne w tej sprawie toczyło się na skutek odrębnego wniosku skarżącej o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącego na działce nr [...], przy ul. [...] w J. P., budynku gospodarczego na obiekt o charakterze usługowym służący przygotowaniu i przechowywaniu zwłok. Również wówczas Kolegium w decyzji, która była przedmiotem oceny Sądu, uznało, że brak było podstaw do ustalenia warunków zabudowy z uwagi na niespełnienie warunku kontynuacji dotychczasowej funkcji występującej w obszarze analizowanym. Sąd oddalił wniesioną wtedy skargę strony podzielając argumentację Kolegium w tym zakresie.
Niezależnie od tego zauważyć należy, co zasadnie podniosło Kolegium, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie dotyczy działki nr [...], która – podobnie jak działka nr [...] – położona jest przy ul. [...] w J. P.. Poza tym ta ostatnia działka znajdowała się również obszarze objętym analizą urbanistyczną opracowaną na potrzeby niniejszego postępowania. Z tego powodu niewątpliwie ustalenia Kolegium co do braku kontynuacji funkcji projektowanych w obu sprawach, dokonane na podstawie wyznaczonych w tych sprawach obszarów analizowanych i po przeprowadzeniu stosownej oceny występujących na nich funkcji zabudowy, były podobne, co wynikało także z art. 8 § 2 k.p.a.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę