II SA/Lu 550/23

II SA/Lu 550/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c; art. 135;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7; art. 77 § 1;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1 pkt 4; ust. 1b;
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2023 r., znak: SKO.41/2083/OS/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Spiczyn z 24 lutego 2023 r., znak: GOPS.4112.2.2023.O.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz I. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 12 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania I. B. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Spiczyn z 24 lutego 2023 r., w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 25 stycznia 2023 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką A. K.. Do wniosku dołączyła m. in. orzeczenie zaliczające jej matkę do grona osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe.
Decyzją z 24 lutego 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na przesłankę wieku powstania niepełnosprawności u matki skarżącej (art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, ze zm.; dalej jako: u.ś.r.).
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc, że data powstania niepełnosprawności u jej matki nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13).
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 12 kwietnia 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium zakwestionowało powołanie się przez organ
I instancji na przesłankę negatywną związaną z wiekiem powstania niepełnosprawności osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, ze względu na wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., w który uznano art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.
Jednakże, w ocenie Kolegium, odmowa przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest uzasadniona brakiem przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Zdaniem Kolegium, potwierdzeniem, że skarżąca jest w stanie skutecznie łączyć opiekę z pracą jest analiza stanu zdrowia matki odwołującej oraz zakresu sprawowanej opieki. Powołując się na zebrany materiał dowodowy, Kolegium wskazało, że A. K. pomimo stwierdzonej niepełnosprawności nie jest osobą obłożnie chorą, nie wymaga karmienia, podawania lekarstw ani pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Jest osobą w miarę samodzielną w czynnościach dnia codziennego. W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że mimo chorób matka skarżącej nie wymaga całkowitej i nieustannej opieki, o czym świadczy również zakres czynności związanych z opieką ujęty przez skarżącą w planie dnia, obejmujący: przygotowywanie posiłków, podawanie leków, robienie zakupów, sprzątanie, zmywanie, mycie i zmiana pieluch, opłacanie rachunków, wizyty lekarskie, wspólne spacery, czytanie książek, oglądanie wiadomości.
W ocenie Kolegium zakres czynności jakie wykonuje skarżąca w ramach opieki nad matką nie świadczy o wypełnianiu warunku ścisłego i bezpośredniego związku miedzy rezygnacją z pracy, a sprawowaną opieką. Skarżąca nie wykonuje żadnych ekstraordynaryjnych, szczególnych czynności, pochłaniających tyle czasu, by niemożliwe było podjęcie czy kontynuowanie jakiegokolwiek zatrudnienia, a samo prowadzenie gospodarstwa domowego nie wyklucza podjęcia zatrudnienia czy też prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zakres czynności wykonywanych przez skarżącą to typowe czynności opiekuńcze, które może wykonywać również osoba czynna zawodowo.
Konkludując Kolegium stwierdziło, że nie zachodzi konieczność rezygnacji przez skarżącą z pracy, celem realizacji obowiązku alimentacyjnego względem niepełnosprawnej matki.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium, I. B. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem przepisów prawa, skutkującym koniecznością jej uchylenia. Ponieważ wadami obarczona jest również decyzja organu I instancji – decyzja Wójta Gminy Spiczyn z 24 lutego 2023 r., na podstawie art. 135 p.p.s.a., należało uchylić również tą decyzję.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w pełni zasadne jest stanowisko Kolegium, iż podstawą odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie mogła być przesłanka wieku powstania niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r., z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Orzecznictwo sądów administracyjnych na tle skutków tego wyroku jest już tak ugruntowane, że powtarzanie tych argumentów jest w tym miejscu zbędne. Stanowisko Kolegium bazuje prawidłowo na tych utrwalonych poglądach.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie leży w kwestii ustalenia, czy zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Chodzi o kwestię ustalenia rzeczywistego zakresu opieki jaki sprawuje skarżąca nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, a w konsekwencji – o weryfikację, czy opieka ta jest tego rodzaju, że obiektywnie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonych dowodów przedwczesne było stanowisko Kolegium, że w sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. brak związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, czy też jego niepodejmowaniem, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
Na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje córce jako osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny nad matką, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Jak podkreśla się w ugruntowanym już orzecznictwie sądowym, świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia czy kontynuowania zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (por. wyroki NSA z 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11; z 13 maja 2015 r.,
I OSK 2820/13; z 2 lutego 2017 r., I OSK 2729/16). Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego następuje wyłącznie wówczas, gdy rezygnacja z zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej pozostaje w koniecznym, bezpośrednim związku z opieką sprawowaną nad bliskim niepełnosprawnym członkiem rodziny; nie budzi też wątpliwości, że świadczenie może być przyznane tylko tym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Niewątpliwie intencją ustawodawcy jest wspieranie finansowe tych osób, których sytuacja zmusiła do osobistej opieki nad bliskim niepełnosprawnym członkiem rodziny. Chodzi więc o takie przypadki, gdy osoba niepełnosprawna jest na tyle niesamodzielna, że zasadniczo cały czas powinna być przy niej obecna inna osoba i jednocześnie nikt inny z rodziny, poza tą osobą, nie jest w stanie w pełni takiej opieki zapewnić. Rozpatrując sprawę dotyczącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organy powinny zatem w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, że wnioskodawca zrezygnował z pracy zarobkowej – w rozpoznawanej sprawie – z prowadzenia działalności gospodarczej - oraz że zakres sprawowanej opieki uniemożliwia podjęcie pracy.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że tezę o tym, iż w przypadku skarżącej nie została spełniona przesłanka rezygnacji z pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką Kolegium oparło na argumentacji nawiązującej do stanu zdrowia niepełnosprawnej matki skarżącej oraz do możliwości podjęcia pracy przez skarżącą w gospodarstwie rolnym, którego jest właścicielką.
Argumenty Kolegium, jakkolwiek zasadne w warstwie abstrakcyjnej (oderwanej od okoliczności rozpoznawanej sprawy), budzą jednak istotne zastrzeżenia w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Po pierwsze, trudno w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgodzić się z argumentem Kolegium, że niepełnosprawna matka skarżącej co prawda wymaga pomocy w niektórych czynnościach życia codziennego, jednakże nie są to czynności na tyle absorbujące, aby uniemożliwić skarżącej wykonywanie przez nią pracy. Kolegium wyszło zatem z założenia, że pomimo niepełnosprawności, matka skarżącej jest osobą samodzielną w czynnościach dnia codziennego (k. 9 akt adm.).
Stwierdzenie to pozostaje jednak w wyraźnej sprzeczności z treścią wywiadu środowiskowego, stanowiącego kluczowy dowód w zakresie stanu zdrowia podopiecznego i zakresu opieki sprawowanej przez wnioskodawcę świadczenia pielęgnacyjnego. W kwestionariuszu wywiadu środowiskowego pracownik socjalny wskazał, że wymagająca opieki jest obciążona przewlekłymi schorzeniami (m.in. otępienie w chorobie Alzheimera) i wymaga całodobowej opieki. A. K. wymaga pomocy w czynnościach pielęgnacyjnych wynikających ze stanu zdrowia: zmiana bielizny osobistej i pościeli, mycie, kąpanie, czesanie, ubieranie, układanie w łóżku i pomoc przy zmianie pozycji ciała, pomoc przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych (k. 11 akt adm.). Teza Kolegium o samodzielności matki skarżącej nie ma zatem oparcia w treści wywiadu środowiskowego, wskazującego na zupełnie przeciwne wnioski. Oczywistość rozbieżności pomiędzy ustaleniami Kolegium a treścią wywiadu dobitnie obrazuje stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji Kolegium, że "matka [skarżącej] nie wymaga [...] pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych" (k. 8v akt adm.), podczas gdy w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego pracownik socjalny odnotował, że czynności opiekuńcze obejmują m.in. "pomoc przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych" (k. 11).
Oczywiście Kolegium ma rację, że takie czynności jak pranie, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, robienie zakupów czy zmywanie naczyń są standardowymi czynnościami wykonywanymi w każdym gospodarstwie domowym i w żadnym wypadku nie kolidują z wykonywaniem pracy zawodowej, niezależnie od jej charakteru. Problemem są jednak czynności typowo higieniczno-pielęgnacyjne, w zakresie których argumenty Kolegium podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozostają w sprzeczności z ustaleniami wywiadu środowiskowego. Należy w tym miejscu podkreślić, że wywiad środowiskowy jest kluczowym elementem materiału dowodowego w sprawach dotyczących przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w przypadku istnienia wątpliwości dotyczących tego, czy zakres sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną jest tego rodzaju, że wyklucza podejmowanie pracy zarobkowej, choćby w ograniczonym wymiarze. To wywiad, zawierający ustalenia pracownika socjalnego poczynione w bezpośrednim kontakcie z osobą niepełnosprawną (przy ewentualnej obecności opiekuna) pozwala na wyjaśnienie tych wątpliwości (por. art. 23 ust. 4aa u.ś.r.: jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej [...], w celu weryfikacji tych wątpliwości).
Oczywiście, wywiad środowiskowy jest istotnym, ale nie jedynym źródłem ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenia dotyczące zakresu opieki i związku między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z aktywności zawodowej (zarobkowej) podlegają dalszej weryfikacji w oparciu o pozostałe elementy zebranego materiału dowodowego. Tym niemniej jednak nie można w uzasadnieniu decyzji przedstawiać faktów inaczej niż w formularzu wywiadu środowiskowego.
Istotna rozbieżność między ustaleniami w zakresie sprawowanej opieki zawartymi w wywiadzie środowiskowym a faktami powoływanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodzi istotnego błędu Kolegium w ocenie stanu faktycznego sprawy, który to błąd mógł skutkować wydaniem wadliwej decyzji.
Po drugie, niezrozumiałe i oderwane od stanu faktycznego sprawy jest stwierdzenie Kolegium, że czynności opiekuńcze nad niepełnosprawną matką nie zajmują skarżącej tyle czasu w ciągu dnia, aby "nie mogła pracować w gospodarstwie rolnym, którego jest właścicielką" (k. 9 akt adm.). Twierdzenia Kolegium w zakresie możliwości pracy w gospodarstwie rolnym przez skarżącą stoją w sprzeczności z ustaleniami stanu faktycznego wynikającego z zebranego materiału dowodowego. We wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca oświadczyła, że nie jest rolnikiem, małżonkiem rolnika albo domownikiem rolnika, jak również, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego i nie wykonuje pracy w gospodarstwie rolnym. (k. 5 akt adm.).
Co więcej, z załączonych do akt sprawy wydruków z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP wynika, że skarżąca w dniu 3 listopada 2014 r. rozpoczęła działalność gospodarczą, następnie w dniu 31 maja 2022 r., zawiesiła jej prowadzenie. Z dniem 31 stycznia 2023 r. wznowiła wykonywanie działalności gospodarczej, po czym 13 lutego 2023 r. ponownie ją zawiesiła. W oświadczeniu z 7 marca 2023 r., skarżąca wyjaśniła, że 31 stycznia 2023 r., wznowiła działalność gospodarczą w celu sprzedaży auta, a nie w celach zarobkowych, by następnie 13 lutego 2023 r., ponownie ją zawiesić. Jak wynika z akt sprawy, bezspornie dotychczasową aktywnością zawodową skarżącej było prowadzenie działalności gospodarczej, a nie jak wadliwie wskazało Kolegium praca w gospodarstwie rolnym, którego jest właścicielką (k. 9 akt adm.). Powyższe stanowisko jest tym bardziej zasadne, że w zebranym materiale dowodowym nie ma żadnych informacji wskazujących na to, by skarżąca kiedykolwiek w okresie objętym ustaleniami organu podejmowała pracę w gospodarstwie rolnym lub była jego właścicielką. Trudno przy tym uznać, że stwierdzenie to jest zwykłą omyłką pisarską, skoro pojawia się dwukrotnie w dwóch akapitach na tej samej stronie uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Powyższy błąd w ustaleniach faktycznych jest istotny również z tego względu, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż każdy rolnik na tyle swobodnie dysponuje czasem pracy, że co do zasady będzie w stanie godzić prowadzenie gospodarstwa rolnego z opieką nad osobą niepełnosprawną. Ocena związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną ma zupełnie inny charakter w przypadku rolnika i w przypadku osoby zatrudnionej na umowę o pracę. Z istoty swojej charakter pracy rolnika daje większe możliwości pogodzenia aktywności zawodowej ze sprawowaniem opieki, niż w przypadku pracownika "etatowego", którego ogranicza ściśle wyznaczony czas pracy. Argument Kolegium, odwołujący się do okoliczności nie występującej w ogóle w stanie faktycznym sprawy, mógł rzutować na ocenę kluczowej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Z powyższych rozważań wynika, że w zaskarżonej decyzji Kolegium nieprawidłowo oceniło stan faktyczny sprawy w zakresie przedstawionego wyżej ciągu faktów i zdarzeń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (sprzeczność argumentacji uzasadnienia z treścią wywiadu środowiskowego oraz pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach).
Powyższe błędy oznaczały, że Kolegium dopuściło się naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji powyższych uchybień, Kolegium dopuściło się także naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. brak spełnienia przesłanki z art. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez przedwczesne uznanie, że zakres sprawowanej opieki nie wymaga rezygnacji skarżącej z aktywności zawodowej.
W rozpoznawanej sprawie, ocena dokonana przez Kolegium jest o tyle wadliwa, że ustalenia opisane w uzasadnieniu decyzji są sprzeczne z ustaleniami co do zakresu opieki utrwalonymi w treści kwestionariusza wywiadu środowiskowego, o czym była mowa wyżej. Organ musi zdecydowanie staranniej sporządzać uzasadnienie, podejmując przynajmniej próbę przekonania strony do prawidłowości wydanego przez siebie rozstrzygnięcia.
Powyższe uchybienia skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Działając w oparciu o art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd uznał za konieczne uchylenie również decyzji Wójta Gminy Spiczyn z 24 lutego 2023 r. Wynika to z wady, jaką dotknięta jest ta decyzja. Organ I instancji oparł bowiem rozstrzygnięcie o odmowie przyznania świadczenia na niekonstytucyjnej normie wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r., odnoszącej się do przesłanki wieku powstania niepełnosprawności, co – jak wyżej wskazano – trafnie zakwestionowało Kolegium w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ I instancji w ogóle nie dokonał oceny w zakresie kluczowego aspektu sprawy – wspomnianego związku przyczynowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej i koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
Uchylenie decyzji wydanych przez organy obydwu instancji, po uprawomocnieniu się wyroku sądu, skutkować będzie koniecznością ponownego rozpoznania wniosku skarżącej z 25 stycznia 2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w pierwszej kolejności przez organ I instancji, z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej Sądu. Zadaniem organu będzie przede wszystkim ponowne, tym razem prawidłowe, tj. wszechstronne i wyczerpujące przeanalizowanie ustaleń faktycznych sprawy, dotyczących zakresu sprawowanej opieki. Z uwagi na dość znaczny upływ czasu i możliwe zmiany stanu zdrowia, konieczne może być zaktualizowanie wywiadu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Pomimo uwzględnienia skargi sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej. Skarżąca nie złożyła wniosku w tym przedmiocie, Sąd nie może zaś w tym zakresie orzekać z urzędu. Ponadto, ze względu na przedmiot sprawy skarżąca objęta była ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych, nie wykazała natomiast, aby poniosła inne koszty postępowania, które mogłyby być objęte zwrotem.