II SA/Lu 550/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-05-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanegospodarka nieruchomościamiprzyłączaograniczenie prawa własnościdecyzja o warunkach zabudowyplan zagospodarowania przestrzennegointeres publicznywspółwłasność

WSA w Lublinie oddalił skargę współwłaścicieli działki na decyzję Wojewody zezwalającą na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych przez ich nieruchomość, uznając ograniczenie prawa własności za uzasadnione.

Współwłaściciele działki zaskarżyli decyzję Wojewody zezwalającą na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych przez ich nieruchomość, argumentując obniżenie wartości gruntu i ograniczenie prawa własności. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja została podjęta zgodnie z prawem, w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po bezskutecznych rokowaniach z właścicielami i z uwzględnieniem decyzji o warunkach zabudowy oraz planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił brak technicznych możliwości przeprowadzenia przyłączy inną drogą.

Sprawa dotyczyła skargi współwłaścicieli działki nr [...] na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatowego zezwalającą Spółce z o.o. na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych przez ich nieruchomość. Skarżący zarzucali, że przyłącza powinny być przeprowadzone przez sąsiednie działki, a ich własna działka straci na wartości i nie będzie spełniać warunków działki budowlanej. Organ odwoławczy uznał decyzję za prawidłową, wskazując, że została podjęta z uwzględnieniem decyzji o warunkach zabudowy, zgodnej z planem zagospodarowania przestrzennego, a współwłaściciele nie zaskarżyli tej decyzji. Podstawą prawną zezwolenia był art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który pozwala na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia niezbędnych przyłączy, gdy właściciel nie wyraża na to zgody. Rokowania ze skarżącymi nie przyniosły rezultatu. Organ odwoławczy podkreślił również brak technicznych możliwości przeprowadzenia przyłączy przez sąsiednie działki ze względu na konstrukcję garaży oraz ukształtowanie terenu. Wyjaśniono, że w przypadku niemożności dalszego prawidłowego korzystania z nieruchomości, właściciele mogą żądać jej nabycia przez Skarb Państwa. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność decyzji z prawem, uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że decyzja nie narusza prawa, została podjęta w oparciu o właściwe przepisy, po bezskutecznych rokowaniach i z uwzględnieniem decyzji o warunkach zabudowy oraz planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ograniczenie jest uzasadnione, jeśli zostało poprzedzone rokowaniami, nie ma możliwości technicznych przeprowadzenia przyłączy inną drogą, a decyzja jest zgodna z warunkami zabudowy i planem zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracyjny prawidłowo zastosował art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zezwalając na przeprowadzenie przyłączy przez działkę skarżących po bezskutecznych rokowaniach i w sytuacji braku alternatywnych rozwiązań technicznych. Decyzja była zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.g.n. art. 124 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pozwala staroście na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie urządzeń (przyłączy), jeśli właściciel nie wyraża na to zgody, a są to przyłącza niezbędne do korzystania z sieci.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy sąd uzna ją za nieuzasadnioną.

Pomocnicze

u.g.n. art. 112 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Umożliwia wyłączenie nieruchomości z użytkowania lub ograniczenie sposobu korzystania w sytuacji, gdy cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie prawa do nieruchomości.

u.g.n. art. 124 § ust. 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przewiduje prawo właściciela nieruchomości do żądania jej nabycia przez Skarb Państwa, jeśli decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania uniemożliwia dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z jej przeznaczeniem.

p.u.s.a. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeprowadzenie przyłączy przez działkę skarżących jest uzasadnione w świetle art. 124 ust. 1 u.g.n. z uwagi na brak możliwości technicznych przeprowadzenia ich inną drogą. Decyzja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy. Rokowania ze skarżącymi nie przyniosły rezultatu, co uzasadnia zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Odrzucone argumenty

Obniżenie wartości działki skarżących. Ograniczenie prawa własności poprzez zajęcie pasa ziemi. Możliwość przeprowadzenia przyłączy przez działki sąsiednie.

Godne uwagi sformułowania

organ administracyjny, działając w ramach przysługujących mu na mocy cyt. art. 124 ust. 1 uprawnień ograniczył właścicieli przedmiotowej działki w sposobie korzystania z niej nie ma możliwości technicznych przeprowadzenia przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych przez sąsiednie działki jeżeli po zakończeniu realizacji inwestycji okaże się, że nieruchomość nie może być wykorzystywana w dotychczasowy sposób, współwłaściciele mogą żądać od inwestora jej nabycia w drodze umowy

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący

Maciej Kierek

sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 124 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście ograniczenia prawa własności dla celów infrastrukturalnych (przyłącza), gdy właściciel nie wyraża zgody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgody właściciela na przeprowadzenie przyłączy i braku alternatywnych rozwiązań technicznych, przy jednoczesnym uwzględnieniu planu zagospodarowania przestrzennego i warunków zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a interesem publicznym w zakresie infrastruktury, pokazując, jak sądy rozstrzygają takie spory w oparciu o konkretne przepisy.

Czy można zmusić właściciela do udostępnienia gruntu pod przyłącza? Sąd wyjaśnia granice prawa własności.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 550/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-05-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/
Maciej Kierek /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
OSK 1288/04 - Wyrok NSA z 2005-03-22
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art.112 ust.3, art.124 ust.1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Wiesława Achrymowicz asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. sprawy ze skargi F. C., E. C., A. C., M. C., G. C. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] stycznia 2003r. , znak [...] udzielającą [...]– Spółka z o.o. zezwolenia na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka Nr [...] o pow. 2117 m2 , położonej przy ul. K.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że z utrzymaną w mocy decyzją nie zgadzali się współwłaściciele działki Nr [...], tj. A.C., G.C. i F.C., którzy podnieśli, że przyłącza powinny być przeprowadzone przez działki o numerach [...] i [...] , obok nowo wybudowanych garaży. Ich zdaniem, w wykonaniu decyzji organu I instancji , ich działka straci na wartości, grunty nie będą spełniać warunków przewidzianych dla działki budowlanej i z tego powodu, cała ich działka powinna być – wraz z budynkiem mieszkalnym wykupiona od nich przez inwestora.
Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
W szczególności została podjęta z uwzględnieniem decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] marca 2002r., znak [...] ustalającej dla inwestora warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym działki Nr [...] , na której ma być wykonane przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne od strony ul. K.
Decyzja o warunkach zabudowy została podjęta zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego "[...]", zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Nr XXXIV/186/93 z dnia 21 października 1993r. , a współwłaściciele przedmiotowej działki nie zaskarżyli jej.
Wydając decyzję o pozwoleniu na przeprowadzenie przyłączy przez działkę Nr [...] organy administracyjne jako podstawę prawną wskazały art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym starosta może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń w postaci przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, niezbędnych do korzystania z sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w projektowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody.
W sprawie były prowadzone rokowania ze skarżącymi współwłaścicielami działki Nr [...], jednak nie zgodzili się oni na wykonanie przyłączy na ich działce.
Z tego względu organ administracyjny, działając w ramach przysługujących mu na mocy cyt. art. 124 ust. 1 uprawnień ograniczył właścicieli przedmiotowej działki w sposobie korzystania z niej, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że nie ma technicznych możliwości przeprowadzenia przyłączy – zgodnie z żądaniem skarżących – przez działki nr [...] i [...], ze względu na możliwość naruszenia konstrukcji nowo wybudowanych garaży, a w kierunku ul. P. ze względu na ukształtowanie terenu (spadek ok. 5 m.).
Tymczasem z projektu zagospodarowania terenu załączonego przez inwestora wynika, że przyłącza będą usytuowane w odległości ok.9 m od budynku mieszkalnego właścicieli, zaś szerokość działki wynosi ok. 27 m. Poza tym działka Nr [...] o pow. 2117m2 w znacznej części wykorzystywana jest na cele rolniczo-ogrodnicze, a budynki drewniany mieszkalny i gospodarczy są w bardzo złym stanie technicznym.
Organ odwoławczy ubocznie wyjaśnił, że jeżeli po zakończeniu realizacji inwestycji okaże się, że nieruchomość nie może być wykorzystywana w dotychczasowy sposób, współwłaściciele mogą żądać od inwestora jej nabycia w drodze umowy, zgodnie z art. 124 ust. 5 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego F.C. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, podnosząc, że obniży się wartość jego działki oraz zostanie ograniczony w wykonywaniu prawa własności, bowiem wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza zajęcie 3,5 metrowego pasa ziemi, co daje 13% powierzchni działki wyłączonej z użytkowania. Skarżący w związku z tym wniósł również o przeprowadzenie przyłączy przez działki Nr [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269),
W niniejszej sprawie organ administracyjny wydał przedmiotową decyzję w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543), udzielając [...] Sp. z o.o. zezwolenia na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych na nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...] w K. której współwłaścicielem jest skarżący.
Sąd dokonując zgodności tej decyzji z prawem oceniał czy została ona podjęta w trybie i na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W szczególności jej wydanie zostało poprzedzone rokowaniami z właścicielami przedmiotowej nieruchomości, którzy nie wyrazili zgody na przeprowadzenie przez ich działkę przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych.
Ponadto ograniczenie właścicieli w korzystaniu z ich nieruchomości. Zgodne jest z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , wydana w dniu [...] marca 2002r. przez Burmistrza Miasta oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że dokonane zaskarżoną decyzją ograniczenie uzasadnione jest w świetle art. 112 ust. 3 cyt. ustawy, który umożliwia jej wyłączenie w sytuacji, gdy cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie prawa do nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie nie ma możliwości technicznych przeprowadzenia przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych przez sąsiednie działki, a nadto proponowany przez skarżącego ich przebieg przy granicach na działki Nr [...] i [...] nie mieściłby się w graniach określonych w decyzji o zabudowie i zagospodarowaniu terenu.
Ubocznie należy wyjaśnić, że z uwagi na to, że decyzja o ograniczeniu prawa własności może uniemożliwić właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 124 ust. 5 przewiduje w tej sytuacji dla właściciela nieruchomości , prawo żądania jej nabycia w drodze umowy przez Skarb Państwa.
Właściciel może kierować swoje żądanie wprost do reprezentującego Skarb Państwa właściwego organu, a w braku porozumienia może dochodzić zawarcia umowy w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznając skargę za pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI