II SA/LU 55/25

II SA/Lu 55/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jacek Czaja
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134, art. 138 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. ." z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2024 r., znak: SKO.41/2652/LI/2024 w przedmiocie warunków zabudowy oraz sprawy ze skargi S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P., M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2024 r., znak: SKO.41/2652/LI/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. uchyla zaskarżone postanowienie; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz S. ." z siedzibą w L. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P., M. M. kwoty po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 5 grudnia 2024 r. znak: [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P. i M. M. (dalej także jako "odwołujący się") od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 13 maja 2024 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Z kolei decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S. ." w L. (dalej także jako "Spółdzielnia") od ww. decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 13 maja 2024 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcia powyższe zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Po rozpatrzeniu wniosku I. – L. S.A. z siedzibą w L. (dalej jako "inwestor") Prezydent Miasta L. decyzją z dnia 13 maja 2024 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynków handlowo-usługowych i mieszkalnych oraz zmianie sposobu ich użytkowania na potrzeby budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym oraz infrastrukturą, na nieruchomości złożonej z działek o nr ewid.: 6, [...] (obręb: 0014, arkusz: 8) położonej w L. przy ul. [...], [...], pas drogowy: ul. [...] (dz. nr [...] — droga gminna).
Powyższą decyzję organ pierwszej instancji doręczył inwestorowi oraz innym podmiotom uznanym za strony postępowania, w tym Spółdzielni (w dniu 21 maja 2024 r. – potwierdzenie odbioru, k. 126 akt adm. I inst.) – wraz z prośbą o powiadomienie właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. (działka nr [...]).
W dniu 4 czerwca 2024 r. Spółdzielnia wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając, że podjęte rozstrzygnięcie uwzględnia wyłącznie interes inwestora, zaś pomija negatywny wpływ planowanej inwestycji na sąsiednią nieruchomość zarządzaną przez Spółdzielnię. Ponadto Spółdzielnia podniosła, że zaskarżona decyzja "w niczym nie różni się" od poprzedniej decyzji z dnia 2 listopada 2022 r. (dotyczącej tego samego terenu), która "została zaskarżona i czeka na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny".
Ponadto w dniu 4 czerwca 2024 r. wspólne odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta L. złożyli: S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P. i M. M..
Odwołujący się wnieśli o "unieważnienie" zaskarżonej decyzji. Wskazali, że są współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] wLublinie (działka nr ewid.[...]), zaś zaskarżona decyzja została wydana bez powiadomienia wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości – jako stron postępowania. Zawiadomiona została jedynie Spółdzielnia, pomimo że reprezentuje ona tylko 5 mieszkań (lokatorskich) spośród 30. Pozostałymi mieszkaniami jedynie administruje, w ramach zwykłego zarządu. Zarząd Spółdzielni nie posiada natomiast upoważnienia pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, w zakresie przekraczającym zwykły zarząd, a tym samym w zakresie prawa własności. Odwołujący się podkreślili, że ich mieszkania posiadają ustanowione odrębne Księgi Wieczyste z wpisami o udziałach we własności gruntu.
Podsumowując odwołujący się zarzucili, że nie mieli możliwości uczestniczenia w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy sąsiednich działek o nr ewid.[...] i [...].
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 13 maja 2024 r.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie. Przede wszystkim dokonał stosownych uzgodnień projektu decyzji oraz dokonał prawidłowo analizy uwarunkowań zagospodarowania terenu. Zapewnił przy tym stronom czynny udział w postępowaniu. Spełnione zostały wszystkie warunki przewidziane w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przede wszystkim tzw. zasada "dobrego sąsiedztwa" statuowana w pkt 1 tego przepisu.
Kolegium dodało, że nie mają prawnego znaczenia w sprawie podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące tego, czy nadbudowa będzie na fundamentach byłej piekarni oraz, czy będzie zlokalizowana w granicy działki. Te kwestie nie są bowiem rozważane na etapie wydawania warunków zabudowy, a będą rozważane na etapie wydawania ewentualnego pozwolenia na budowę - podobnie jak kwestie nasłonecznienie i przepływu powietrza. Odnośnie wpływu planowanej inwestycji na środowisko organ podniósł, że inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniu Spółdzielni sentencja zaskarżonej decyzji rożni się od sentencji decyzji z dnia 2 listopada 2022 r. wydanej na wniosek inwestora z dnia 3 czerwca 2022 r.
Z kolei powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P. i M. M..
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że odwołujący się – mimo, że są współwłaścicielami działki nr [...] - nie są stronami w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej objętej wnioskiem inwestora. Powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo należy wskazać na wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 137/19, którego teza jest następująca: "Członkom spółdzielni mieszkaniowych co do zasady nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach dotyczących warunków zabudowy na nieruchomości wspólnej czy też działce sąsiedniej. Za niedopuszczalne uznać należy przyjęcie poglądu, iż każdy członek spółdzielni mieszkaniowej już z samego faktu posiadania prawa odrębnej własności lokalu oraz stosownego udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu ma być uznany za stronę wszystkich postępowań administracyjnych dotyczących inwestycji na nieruchomości wspólnej, czy też na nieruchomości sąsiedniej."
Spółdzielnia zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzję Kolegium z dnia 5 grudnia 2024 r. W treści skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że w przeprowadzonym postępowaniu nie zostały należycie zbadane jej zarzuty. W szczególności nie oceniono zastrzeżeń skarżącej, iż planowana inwestycja będzie wybudowana w granicy z jej działką. Ponadto Spółdzielnia nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium, iż nie ma znaczenia w toczącym się postępowaniu fakt, iż została już wydana decyzja w sprawie warunków zabudowy, która została przez Spółdzielnie "oprotestowana". W ocenie skarżącej, nowy wniosek inwestora o ustalenie warunków zabudowy jest w istocie tożsamy z poprzednim wnioskiem.
S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P. i M. M. wnieśli natomiast skargę do tut. Sądu na postanowienie Kolegium z dnia 5 grudnia 2024 r., domagając się jego uchylenia. W treści skargi podnieśli, że mają prawo odwołać się od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 13 maja 2024 r., zaś ich odwołanie zostało wniesione w terminie. W ocenie odwołujących się fakt, iż stroną postępowania była Spółdzielnia, w żaden sposób nie pozbawia ich praw strony w postępowaniu.
Skarga na decyzję Kolegium z dnia 5 grudnia 2025 r. została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu 55/25, zaś skarga na postanowienie z dnia 5 grudnia 2025 r. – pod sygnaturą II SA/Lu 56/25.
Odpowiadając na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze L. wniosło o oddalenie obu skarg w całości i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych rozstrzygnięć.
W sprawie ze skargi na decyzję (II SA/Lu 55/25) inwestor w piśmie procesowym z dnia 19 marca 2025 r. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że twierdzenie, jakoby planowana inwestycja miała być wybudowana w granicy z należącą do Spółdzielni działką, jest bezzasadne i nie znajduje uzasadnienia. Jako bezzasadny inwestor ocenił też zarzut dotyczący tożsamości wydanych na skutek jego wniosków decyzji o warunkach zabudowy: z dnia 2 listopada 2022 r. i z dnia 13 maja 2024 r. Podniósł, że przedmiotem wniosków były zupełnie inne inwestycje.
W sprawie ze skargi na postanowienie (II SA/Lu 56/25) inwestor w piśmie procesowym z dnia 19 marca 2025 r. wniósł o odrzucenie skargi, aprobując stanowisko Kolegium, iż odwołujący się nie są stronami w sprawie o ustalenie warunków zabudowy.
Na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., mając na względzie, że obie opisane wyżej sprawy pozostają ze sobą w związku, postanowił połączyć je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, i prowadzić je pod sygnaturą II SA/Lu 55/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i ich podstawy prawnej powołanej przez skarżącego.
Skargi okazały się zasadne, albowiem oba zaskarżone rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przy czym u podstaw uwzględnienia skarg legła przede wszystkim wadliwość zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P. i M. M..
Podstawę prawną powyższego postanowienia stanowił przepis art. 134 k.p.a., który przewiduje możliwość stwierdzenia przez organ odwoławczy niedopuszczalności odwołania, w drodze postanowienia o charakterze ostatecznym. Postanowienie to wydawane jest we wstępnym etapie postępowania odwoławczego i ma charakter wyłącznie procesowy, co oznacza, że nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Przeciwnie, jest ono podejmowane właśnie w sytuacjach, gdy merytoryczne rozpoznanie odwołania – z powodu jego niedopuszczalności - jest uniemożliwione. Niedopuszczalność odwołania może zaś wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (por. M. Jaśkowska, A Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, 4. wydanie, Warszawa 2011, str. 766 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1661/06).
W niniejszej sprawie, orzekając o niedopuszczalności odwołania, Kolegium powołało się na przyczyny o charakterze podmiotowym, tj. wskazało, że odwołujący się nie są stronami postępowania w sprawie wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy. Odnośnie do tak określonej przyczyny niedopuszczalności odwołania wskazać należy, że rozpatrzenie odwołania poprzez wydanie postanowienia formalnego w trybie art. 134 k.p.a. z powołaniem się na brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy ów brak interesu prawnego jest oczywisty. Taka sytuacja występuje w szczególności wówczas, gdy bez głębszego badania i analizowania sprawy jest oczywiste, że odwołanie wniosła osoba trzecia. Innymi słowy, organ odwoławczy może zastosować art. 134 k.p.a. z powodu braku legitymacji wnoszącego odwołanie tylko w sytuacji, gdy ustalenie takie ma obiektywny wymiar i nie wiąże się z potrzebą oceny interesu prawnego. W przypadku natomiast, gdy podmiot wnoszący odwołanie twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązków, zaś brak legitymacji tego podmiotu nie ma charakteru oczywistego, ewentualna negatywna ocena interesu prawnego wnoszącego odwołanie następuje w decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zatem jeżeli brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie nie jest oczywisty, lecz wymaga oceny, zastosowanie art. 134 k.p.a. nie jest dopuszczalne. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, uwagi do art. 134; P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, uwagi do art. 134; por. także: uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119; wyroki NSA: z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 430/21; z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt OSK 483/22; wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 255/24; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 762/20; wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 773/23; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 901/13).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, jako nieprawidłowe ocenić należy zastosowanie przez Kolegium art. 134 k.p.a. w odniesieniu do odwołania złożonego przez S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P. i M. M.. Nie sposób bowiem uznać za oczywiste, że osoby te nie posiadają interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem inwestora. Kwestia ta wymagała oceny, której w sprawie zabrakło, a która przede wszystkim mogła zostać dokonana jedynie w ramach stosownej decyzji.
Przypomnieć trzeba, że autorzy ww. odwołania swój interes prawny w przedmiotowej sprawie wywodzą z tego, że są współwłaścicielami działki nr ewid.[...] przy ul. [...] w L. (bezpośrednio sąsiadującej z działkami inwestycyjnymi nr [...] i [...]) oraz właścicielami poszczególnych lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się na tej działce. Kolegium uznało natomiast, że odwołującym się (wszystkim) nie przysługuje status strony w przedmiotowym postępowaniu, albowiem stroną jest wyłącznie Spółdzielnia, w zarządzie której pozostaje ww. nieruchomość.
Odnosząc się do powyższej argumentacji wskazać trzeba, że powołana przez Kolegium zasada, wedle której w sprawach o ustalenie warunków zabudowy na nieruchomości wspólnej lub działce sąsiedniej, stroną postępowania jest zarządca nieruchomości (spółdzielnia mieszkaniowa lub wspólnota mieszkaniowa), a nie poszczególni członkowie wspólnoty lub właściciele lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, jest jedynie założeniem ogólnym, zaś w orzecznictwie zwraca się uwagę, iż w pewnych sytuacjach członek spółdzielni mieszkaniowej (właściciel lokalu) winien być dopuszczony do udziału w sprawie w charakterze strony, tj. wówczas, gdy wykaże swój własny, indywidualny interes prawny w danej sprawie. Wprawdzie uznanie członka spółdzielni mieszkaniowej (właściciela lokalu) za stronę jest zwykle wyjątkiem, to jednak nie jest z góry wykluczone, albowiem może mieć miejsce w sytuacji, gdy wykaże on, że planowana inwestycja będzie miała – w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego – bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki. Innymi słowy, nie można z góry wykluczyć udziału w postępowaniu administracyjnym, obok zarządu spółdzielni lub wspólnoty, także właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych oraz udział w gruncie, jednakże pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny, a więc ich udział jest zakreślony granicami tego właśnie interesu prawnego (por. np. wyroki NSA: z dnia 10 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 694/10; z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1693/10; z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1346/15; z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1325/15; z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II OSK 3064/14; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 234/11; z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1326/18).
W związku z powyższym, niezależnie od oceny, czy poszczególni odwołujący się dysponują indywidulanym interesem prawnym w sprawie o ustalenie warunków zabudowy na sąsiednich działkach o nr ewid. 6 i 12/2, stwierdzić należy, że kwestia ta nie ma charakteru oczywistego. W szczególności o braku po stronie odwołujących się legitymacji do udziału w przedmiotowym postępowaniu nie może z góry przesądzać okoliczność, iż status strony w tym postępowaniu przyznano Spółdzielni. W związku z powyższym jako nieuprawnione ocenić należy stwierdzenie niedopuszczalności odwołania ww. osób, na zasadzie art. 134 k.p.a. Obowiązkiem Kolegium było dokonanie oceny interesu prawnego poszczególnych odwołujących się, zaś ewentualny negatywny wynik takiej oceny winien skutkować podjęciem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Dodać wypada, że o niedopuszczalności odwołania złożonego przez S. M., Z. C., S. R., R. O., M. M., D. B., E. D., A. S., B. P. i M. M., nie mogła też przesądzać okoliczność, iż osobom tym nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji. Osoba, która posiada interes prawny uprawniający ją do udziału w postępowaniu w charakterze strony, nawet jeżeli takiego udziału jej nie zapewniono i nie doręczono jej wydanej przez organ decyzji, może bowiem skutecznie wnieść odwołanie w terminie biegnącym od najpóźniejszego doręczenia decyzji innej stronie. W niniejszej sprawie najpóźniej dokonane doręczenie decyzji pierwszej instancji wobec osób uznanych za strony postępowania miało miejsce w dniu 22 maja 2024 r., zaś odwołanie odwołujących się zostało wniesione w dniu 4 czerwca 2024 r., a więc z zachowaniem czternastodniowego terminu.
Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wadliwość postanowienia Kolegium o niedopuszczalności odwołania przekłada się natomiast na wadliwość merytorycznej decyzji tego organu wydanej na skutek rozpatrzenia odwołania Spółdzielni. Podkreślić należy, że okoliczność tę Sąd – w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji – wziął pod uwagę z urzędu, stosownie do powołanego na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a.
W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w przypadku, gdy od decyzji organu pierwszej instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 k.p.a., winien co do zasady wydać jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich tych odwołaniach (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1109/07; z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2638/12; z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 514/05; z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 405/16; z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1772/14).
Wspomniany wyżej obowiązek rozpatrzenia w drodze jednej decyzji wielu odwołań od decyzji organu pierwszej instancji, oczywiście dotyczy jedynie odwołań złożonych skutecznie i pochodzących od stron postępowania. Dopuszczalne jest wszakże wydanie przez organ odwoławczy jednej decyzji merytorycznej w odniesieniu do odwołań złożonych przez strony postępowania, natomiast rozpatrzenie odrębnie odwołań pochodzących od osób pozbawionych w danej sprawie interesu prawnego, w drodze postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania (w przypadku oczywistego braku legitymacji do złożenia odwołania) lub w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (w przypadku negatywnej oceny interesu prawnego odwołującego się). Niemniej jednak powyższa zasada oznacza, że organ odwoławczy może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy dopiero po dokonaniu prawidłowej oceny dopuszczalności wszystkich wniesionych odwołań oraz legitymacji ich autorów. Wydanie przez organ drugiej instancji decyzji merytorycznej (utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji lub uchylającej to rozstrzygniecie i orzekającej co do istotny sprawy, jak też i decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazującej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ), kończy bowiem postępowanie odwoławcze, a zatem nawet, jeśli decyzja taka zostaje wydana mimo nieuzasadnionego pominięcia części odwołań, wraz z jej wydaniem wyłączona zostaje możliwość późniejszego rozpatrzenia tych odwołań.
Skoro więc w niniejszej sprawie organ odwoławczy błędnie stwierdził niedopuszczalność jednego z odwołań, nie dokonując prawidłowej oceny interesu prawnego jego autorów, w konsekwencji jako wadliwą, a co najmniej przedwczesną ocenić należy decyzję merytoryczną Kolegium, wydaną na skutek rozpatrzenia wyłącznie jednego ze złożonych odwołań, tj. odwołania Spółdzielni. Tym samym konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia przekłada się na konieczność uchylenia również zaskarżonej decyzji, albowiem jej pozostawienie w obrocie prawnym wykluczałoby możliwość merytorycznego rozpatrzenia odwołania odwołujących się nawet, gdyby właściwie dokonana przez Kolegium ocena ich interesu prawnego przemawiała za uznaniem ich za strony.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I i II sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt III i IV sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Koszty zasądzone na rzecz Spółdzielni obejmują uiszczony wpis od skargi (na decyzję) w kwocie 500 zł, natomiast koszty zasądzone na rzecz pozostałych skarżących – uiszczone przez każdego z nich wpisy od skargi (na postanowienie) w kwotach po 100 zł.
Przy ponownym rozpatrywaniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane będzie uwzględnić ocenę prawną zawartą w wywodach powyżej, stosownie do art. 153 p.p.s.a.