II SA/Lu 55/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-05-19
NSAnieruchomościŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzenneplan miejscowyuchwała rady gminyprawo własnościdrogadziałka budowlanainteres prawnywładztwo planistyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę właścicieli działki na uchwałę Rady Miasta dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że gmina nie nadużyła władztwa planistycznego, a zarzuty skarżących nie znalazły uzasadnienia.

Skarżący S. i L. S. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta dotyczącą projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, protestując przeciwko przebiegowi pasa drogowego przez ich działkę. Rada Miasta, po rozpatrzeniu zarzutów, dokonała korekty planu, zmniejszając szerokość pasa drogowego i zwiększając odległość od budynku mieszkalnego, a także przywróciła pierwotne przeznaczenie terenu na zabudowę mieszaną. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając, że gmina działała w granicach swojego władztwa planistycznego, a interesy skarżących zostały uwzględnione w miarę możliwości.

Sprawa dotyczyła skargi S. i L. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 14 października 2004 r., która nie uwzględniła ich zarzutów do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuty dotyczyły przede wszystkim przebiegu pasa drogowego przez ich działkę nr 6/2, który miał znajdować się w odległości 4 m od domu mieszkalnego, oraz proponowanego rozwiązania komunikacyjnego. Rada Miejska wyjaśniła, że w poprzednich planach działka ta była przeznaczona pod produkcję i usługi lub pas drogowy, a w projekcie zmiany planu została przeznaczona pod zabudowę mieszaną z usługami (M3) oraz częściowo pod pas drogi lokalnej (KDL). Podkreślono, że budowa i modernizacja układu komunikacyjnego jest konieczna dla powiązań miasta, a proponowane przesunięcie ulicy na tereny niezabudowane uznano za nieracjonalne. Dokonano jednak korekty, zmniejszając szerokość pasa drogowego i zwiększając odległość od budynku do 8 m. Skarżący zarzucili dyskryminację i nieprawdziwe wyjaśnienia. WSA w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że gmina działała w ramach swojego władztwa planistycznego, które podlega kontroli sądu pod kątem zgodności z prawem i braku nadużycia. Sąd podkreślił konieczność uwzględniania interesów prawnych właścicieli i przepisów Konstytucji chroniących prawo własności. Wskazano, że uzasadnienie uchwały odrzucającej zarzuty musi wyjaśniać powody podjętych decyzji. Sąd uznał, że warunki te zostały dochowane, a zmniejszenie szerokości pasa drogowego i zwiększenie odległości od domu stanowiło uwzględnienie zarzutów. Stwierdzono również, że zmiana przeznaczenia terenu na tereny aktywności gospodarczej nie była przedmiotem zarzutu. Ostatecznie, na podstawie art. 151 PPSA, skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Miasta nie nadużyła władztwa planistycznego, a jej działania były zgodne z prawem i uwzględniały interesy skarżących w miarę możliwości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że gmina działała w granicach swojego władztwa planistycznego, które podlega kontroli sądu. Dokonano korekty planu, zmniejszając szerokość pasa drogowego i zwiększając odległość od budynku mieszkalnego, co stanowiło uwzględnienie zarzutów. Uzasadnienie uchwały wyjaśniało powody podjętych decyzji, a interesy właścicieli zostały wzięte pod uwagę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.z.p. art. 4 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy (tzw. władztwo planistyczne).

u.z.p. art. 7

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Plany zagospodarowania przestrzennego mają status prawa powszechnie obowiązującego.

u.z.p. art. 24 § 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Konieczność uzasadniania faktycznego i prawnego uchwały rady gminy odrzucającej zgłoszone zarzuty.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty własności.

u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądu administracyjnego ograniczona jest do zbadania zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej

Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut dyskryminacji skarżących przez władze miasta. Zarzut nieprawdziwych wyjaśnień w uchwale dotyczących połączeń komunikacyjnych. Zarzut dotyczący przeznaczenia działki pod tereny aktywności gospodarczej (nie był przedmiotem zarzutu w postępowaniu planistycznym).

Godne uwagi sformułowania

władztwo planistyczne nie może być przez gminę nadużywane i z tego punktu widzenia podlega kontroli sądu wiodący jest pogląd, nakazujący podmiotom planistycznym bezwzględne przestrzeganie interesów prawnych właścicieli nieruchomości uzasadnienie uchwały o odrzuceniu zarzutu musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność przyjęcia konkretnego rozwiązania wobec określonych podmiotów oraz ich wpływu na rozstrzygnięcie

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący

Bogusław Wiśniewski

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad kontroli sądowej nad planowaniem przestrzennym, uwzględnianie interesów właścicieli przez gminy, wymogi uzasadnienia uchwał odrzucających zarzuty."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki planowania przestrzennego na poziomie gminy i procedury zarzutów do projektu planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem właściciela nieruchomości a potrzebami rozwoju urbanistycznego gminy, pokazując rolę sądu administracyjnego w mediacji.

Gmina vs. Właściciel: Kto wygrał batalię o plan zagospodarowania przestrzennego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 55/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-05-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /sprawozdawca/
Witold Falczyński /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
art.4 ust.1, art.7, art.24 ust.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. i L. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu planu miejscowego oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/ Lu 55/ 05
Uzasadnienie
Uchwałą Nr 520/XXIII/2004 z dnia 14 października 2004 r Rada Miejska nie uwzględniła zarzutów zgłoszonych przez S. i L. S. do projektu zmiany planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w obszarze miasta L. – część III. Pierwszy z zarzutów zgłoszony w dniu 15 kwietnia 2002 r dotyczył przebiegu pasa drogowego przez stanowiącą ich własność działkę nr 6/2 , który miałby znajdować się w odległości 4 m od domu mieszkalnego. Drugi z zarzutów zgłoszony w dniu 30 maja 2004 r także dotyczył proponowanego rozwiązania komunikacyjnego na tym terenie. Zdaniem właścicieli działki było ono przejawem zlej woli osób projektujących drogę. Domagali się zmiany przebiegu ulicy oznaczonej 010KL-KDL-G ( ulica M. ) przez odsunięcie jej na wschód i ustanowienie w obrębie nieużytków. Podkreślono , iż kwestia wydzielenie dróg była już przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]maja 1999 r znak [...] , gdzie znajduje się zapis o ich wydzieleniu z nieruchomości nr 6/4 i 6/8 stanowiących własność Spółdzielni Mieszkaniowej " [...]‘’.
W przedstawionym projekcie droga przebiega bezpośrednim sąsiedztwie ich domu na działce 6/2 , a jej realizacja spowoduje zniszczenie 30 letnich świerków znajdujących się wzdłuż tej nieruchomości.
Rozpatrując zarzuty Rada Miejska zaznaczyła, iż w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Zespołu Miejskiego i szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego zgrupowania przemysłowo – składowego [...] działka 6/2 położona była na terenie przeznaczonym pod produkcję i usługi na działkach indywidualnych oznaczonych symbolem 61 UHRm oraz w części w terenach pasa drogowego o symbolu 010KL.W projekcie zmiany planu w pierwszym wyłożeniu nieruchomość ta została przeznaczona pod zabudowę mieszaną jedno- i wielorodzinną z usługami towarzyszącymi o symbolu M3. Wschodnia część działki leżała w pasie drogi lokalnej oznaczonej symbolem KDL. Jej przebieg był zgodny z tym , jaki wskazywał obowiązujący wcześniej miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego zgrupowania przemysłowo- składowego [...]. W takiej postaci teren ten stanowił rezerwę pod projektowany układ drogowy czego właściciele działki mieli świadomość. Zdaniem Rady budowa i modernizacja omawianego układu komunikacyjnego jest konieczna , gdyż wyznaczy i usprawni powiązanie komunikacyjne tego obszaru z podstawowym układem drogowym całego miasta w tym z dzielnicą aktywności gospodarczej B., z projektowanymi i istniejącymi dzielnicami mieszkaniowymi R. i C. oraz kompleksem szpitalno – dydaktycznym Akademii Medycznej.
Proponowane przesunięcie ulicy M. na wschód , na tereny niezabudowane uznano za nieracjonalne , gdyż spowodowałoby przesunięcie i rozminięcie wlotów ulic M, i , do A. S., co utrudni możliwość kontynuacji relacji północ – południe i prowadziłoby do skomplikowanego , o trudnej geometrii , rozwiązania drogowego. Podkreślono przy tym, iż w drugim wyłożeniu planu dokonano optymalnej korekty tego pasa drogowego przesuwając jego zachodnią linię rozgraniczającą z terenu zgłaszających zarzut i pomniejszając tym samym jego szerokość. W liniach rozgraniczających szerokość pasa drogowego drogi KDL- G wynosi obecnie 18 m , przy 21 m poprzednio. Tym samym odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym , a linia rozgraniczającą ulicy wzrosła do 8 m.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. i L.S. zarzucając powyższej uchwale naruszenie art. 32 Konstytucji wnosili o pozostawienie przeznaczenia ich działki nr 6/2 jako terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszaną jedno- i wielorodzinną z usługami towarzyszącymi M3 .Stwierdzili , iż są dyskryminowani przez władze miasta , ponieważ ich wnioski nie są brane pod uwagę , natomiast decyzje podejmowane są przy uwzględnieniu dbałości o interesy innych. Wskazano ponadto na nieprawdziwe wyjaśnienia jakie zawiera zaskarżona uchwała w zakresie wspomnianych w niej powiązań poszczególnych ulic.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w sprawie. Podkreślono, iż skarżący w swoim zarzucie nie kwestionowali projektowanego przeznaczenia działki , a dotyczył on wyłącznie układu komunikacyjnego w sąsiedztwie ich działki. Stwierdzono także, iż po ponownej analizie argumentów jakie zostały przedłożone na forum Komisji Rozwoju Miasta, Urbanistyki i Ochrony Środowiska podczas rozpatrywania zarzutów, dokonano korekty układu drogowego zadeklarowanego w uzasadnieniu uchwały oraz zmiany przeznaczenia terenu w obszarze którego położona jest działka skarżących , na zabudowę mieszaną jedno- i wielorodzinną o symbolu M3 zgodnie z ich postulatem. Z wprowadzonymi korektami został zapoznany S.S. . Projekt zmiany planu został wyłożony po raz trzeci w dniach od 28 grudnia 2004 r do dnia 18 stycznia 2005 r, o czym skarżący zostali powiadomieni.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył , co następuje :
Stosownie do art.4 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz.U z 1999 r Nr 15, poz.139 ze zmianami ) ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy , z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, do zadań własnych gminy. Uprawnienie powyższe określane jako władztwo planistyczne umożliwia gminie swobodne konstruowanie zasad i sposobu zagospodarowania przestrzennego Znaczenie jakie posiada możliwość kreowania polityki przestrzennej gminy podkreśla art.7 powołanej ustawy , nadający planom zagospodarowania przestrzennego status prawa powszechnie obowiązującego. Samodzielność gminy w tym zakresie nie jest dyskutowana. Nie budzi natomiast wątpliwości, iż władztwo planistyczne nie może być przez gminę nadużywane i z tego punktu widzenia podlega kontroli sądu. Sąd kontroluje zatem nie tylko zgodność działań planistycznych gminy z prawem , ale także to, czy gmina nie nadużywa przysługującego jej władztwa w tym zakresie ( wyrok NSA z dnia 23 lutego 2001 r sygn .akt IV SA 531/ 01 LEX nr 75548 ). Jest to oczywiste skoro z istoty planu jako przepisu gminnego powszechnie obowiązującego i określającego w sposób wiążący przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów , które obejmuje , wypływa uprawnienie gminy do ingerowania w prawo własności . W orzecznictwie sądowym dotyczącym formułowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wiodący jest pogląd , nakazujący podmiotom planistycznym bezwzględne przestrzeganie interesów prawnych właścicieli nieruchomości. Sąd Najwyższy wielokrotnie przypominał, iż na uwadze należy mieć przede wszystkim przepisy Konstytucji chroniące prawo własności , w tym przepis art. 64 ust.3 , z którego wynika, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty własności ( wyrok SN z dnia 18 stycznia 2002 r sygn .akt III RN 192/ 2000 OSNAPiUS 2002/15/346 , wyrok SN z dnia 23 stycznia 2003 r sygn. akt III RN 26/ 2002 ). Na gruncie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nakaz przestrzegania prawa własności przejawia się w konieczności uzasadniania faktycznego i prawnego uchwały rady gminy odrzucającej zgłoszone zarzuty ( art.24 ust.2 ). Sens tego rozwiązania oddaje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2002 r ( sygn. akt II S.A. / Lu 200/ 2001 ) w którym uznano, iż uzasadnienie uchwały o odrzuceniu zarzutu musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność przyjęcia konkretnego rozwiązania wobec określonych podmiotów oraz ich wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, iż w sytuacji, gdy plan ingeruje w prawo własności , to uzasadnienie musi określać jakie okoliczności zadecydowały o przyjęciu określonych rozwiązań , a co przesądziło o braku podstaw do przyjęcia innych , alternatywnych. Z powyższym poglądem nie sposób się nie zgodzić. Rozpoznanie zarzutów i protestów przez radę gminy ma na celu utwierdzeniu właścicieli nieruchomości w przekonaniu, że ich stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę , a jeśli przyjęto inne rozwiązanie , to podłożem tego są istotne powody. Rolą uzasadnienia jest w tym przypadku wykazanie, iż w każdej konkretnej sprawie starannie i wnikliwie rozważono szereg kalkulacji i wariantów , a ostateczne stanowisko organów planistycznych jest najbardziej rozsądne i racjonalne. W każdym zaś razie należy podać konkretne okoliczności przemawiające za przyjętą wersją.
Treść zaskarżonej uchwały potwierdza , iż powyższe warunki zostały w sprawie dochowane. Wbrew ocenie skarżących brak jest podstaw do formułowania zarzutu o ich dyskryminowaniu i pomijaniu w toku prac planistycznych zgłaszanych przez nich uwag co do przebiegu ulicy M. Mimo, że nie odstąpiono od projektu, według którego powyższa ulica miałaby przecinać działkę skarżących , to jednak zmniejszono szerokość jezdni w liniach rozgraniczających , przez co nastąpiło zwiększenie odległości jaka dzieliła dom skarżących od linii rozgraniczającej ulicy do 8m. Wyjaśniono także powody dla których nie było możliwe przesunięcie drogi w kierunku wschodnim na obszar niezabudowany, akcentując zgodność przyjętych rozwiązań z wymogami technicznymi określonymi w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz.U Nr 43, poz.43). Powyższe rozwiązanie zdawało się satysfakcjonujące także dla skarżących , skoro w skardze w ogóle nie sformułowano zarzutu dotyczącego przebiegu ulicy M. przez ich nieruchomość o nr 6/ 2 , ograniczając się do wykazania nieprawdziwości oświadczenia Rady przy opisie połączeń tras komunikacyjnych na obszarze obejmującym ich nieruchomość. Zastrzeżenie powyższe nie ma zresztą wpływu na rozstrzygnięcie , jeśli zważyć , że akcentuje jedynie błędne wskazanie nazw łączących się ze sobą ulic oraz brak związku ulicy M. z A. S.
Skargi nie można podzielić także w zakresie w jakim odnosi się ona do kwestii przeznaczenia terenu . Zmiana z funkcji zabudowy mieszanej , jedno – i wielorodzinnej z usługami towarzyszącymi ( symbol M3 ) na tereny aktywności gospodarczej na wydzielonych działkach z towarzyszącą funkcją mieszkaniową ( symbol AG/ M4 ) nie była przedmiotem jakiegokolwiek zarzutu podnoszonego w toku postępowania planistycznego. Z tego oczywistego powodu nie była też przedmiotem rozpoznania przez Radę Miejską , która koncentrowała się na zarzucie dotyczącym przebiegu ulicy M. Także sąd nie jest władny do uwzględnienia skargi w tej części, skoro sprawowana przez niego kontrola ograniczona jest wyłącznie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonej uchwały ( art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U Nr 153, poz.1269 ).
Warto natomiast podkreślić, iż w odpowiedzi na skargę Rada Miejska stwierdziła, iż dokonano ponownej zmiany projektu planu , przywracając na obszarze na którym znajduje się działka skarżących zapis dotyczący symbolu M3. Tak też teren ten został przedstawiony w trzecim wyłożeniu planu, o którym skarżący zostali powiadomieni.
Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.