II SA/LU 538/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-09-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodnestosunki wodnenaruszenie stosunków wodnychzawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnerozgraniczenie nieruchomościk.p.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiWSASKO

WSA w Lublinie oddalił skargę na postanowienie SKO uchylające postanowienie wójta o zawieszeniu postępowania wodnoprawnego, uznając, że spór graniczny nie jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy o naruszenie stosunków wodnych.

Sprawa dotyczyła skargi M. K. Sp. z o.o. na postanowienie SKO w Chełmie, które uchyliło postanowienie wójta o zawieszeniu postępowania wodnoprawnego. Wójt zawiesił postępowanie, uznając, że spór o przebieg granic nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne. SKO uznało, że spór graniczny nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO, że ustalenie granic nie jest warunkiem koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy o naruszenie stosunków wodnych, gdyż zarzucane zmiany i szkody mają charakter obszarowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. K. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie. SKO uchyliło postanowienie Wójta Gminy Krasnystaw o zawieszeniu postępowania wodnoprawnego dotyczącego naruszenia stosunków wodnych. Wójt zawiesił postępowanie, ponieważ właściciele niektórych działek zakwestionowali przebieg granic i złożyli wnioski o rozgraniczenie, uznając to za zagadnienie wstępne. SKO uznało, że spór graniczny nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ ustalenie granic nie jest warunkiem koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy o naruszenie stosunków wodnych. WSA w Lublinie podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że zagadnienie wstępne musi wykluczać możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a w tym przypadku zarzucane zmiany stanu wód i szkody miały charakter obszarowy, co nie było uzależnione od precyzyjnego ustalenia granic. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, uznając brak potrzeby przeprowadzenia rozprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spór o przebieg granic nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uniemożliwiałoby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy o naruszenie stosunków wodnych.

Uzasadnienie

Ustalenie granic nie jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji w sprawie naruszenia stosunków wodnych, gdyż zarzucane zmiany i szkody mają charakter obszarowy i mogą być ocenione na podstawie aktualnej dokumentacji geodezyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pr.wod. art. 234 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pr.wod. art. 234 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pr.wod. art. 234 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 122

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit "a" i "c"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór graniczny nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania wodnoprawnego. Zmiany stanu wód i szkody mają charakter obszarowy i nie są uzależnione od precyzyjnego ustalenia granic nieruchomości. Ustalenie właściciela gruntu i adresata decyzji może nastąpić na podstawie aktualnej dokumentacji geodezyjnej, bez konieczności rozgraniczenia.

Odrzucone argumenty

Wójt prawidłowo zawiesił postępowanie, ponieważ spór graniczny jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do ustalenia stron i adresata decyzji. SKO naruszyło przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 15, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i wadliwe uzasadnienie. SKO naruszyło prawo materialne (art. 234 ust. 1-3 Pr.wod.) poprzez błędną wykładnię.

Godne uwagi sformułowania

Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Zarzucana przez małż. W. zmiana stanu wód wynikać ma ze znacznego podniesienia poziomu działek [...], [...], [...] i [...], niemalże na całej ich powierzchni. Taki zakres robót budowlanych, które mogły wpłynąć na zmianę stanu wód na gruncie, potwierdza przy tym dokumentacja fotograficzna wykonana podczas przeprowadzonych w dniu 20 stycznia 2023 r. oględzin.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Anna Strzelec

sędzia

Bartłomiej Pastucha

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście zawieszenia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach wodnoprawnych i rozgraniczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której spór graniczny jest podnoszony jako podstawa do zawieszenia postępowania wodnoprawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – kiedy spór graniczny może uzasadniać zawieszenie postępowania administracyjnego. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Spór graniczny a zawieszenie postępowania: Kiedy sąd powie 'stop'?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 538/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-09-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt. 3; art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 234 ust. 1-3;
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97 § 1 pkt 4; art. 7; art. 8; art. 15; art. 77 § 1; art. 80;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2023 r. sprawy ze skargi M. K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr SKO.II.41/636/PW/2023 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr SKO.II.41/636/PW/2023 (sprostowanym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr SKO.II.41/875/PW/2023) - po rozpatrzeniu zażalenia K. i T. małż. W. na postanowienie Wójta Gminy Krasnystaw z dnia 13 lutego 2023 r. nr OŚ.6331.22.2022 w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego naruszenia stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych: [...], [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] oraz na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] uchyliło zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach fatycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2022 r. K. i T. małż. W. zwrócili się do Wójta Gminy K. o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie wchodzącym w obszar działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym Krupiec oraz działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obręb ewidencyjnym W., na których znajduje się Zakład Zbożowy w [...], a także na sąsiadującej z tymi nieruchomościami działki stanowiącej własność P. G.. Wnioskodawcy domagali się wydania decyzji nakazującej właścicielom ww. działek przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powstałym na stanowiącej własność wnioskodawców nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych nr: [...], [...] i [...] w K..
Wójt Gminy K. wszczął postępowanie w sprawie objętej powyższym wnioskiem, o czym pismem z dnia 2 stycznia 2023 r. zawiadomił strony postępowania, do których zaliczył wnioskodawców, P. G. (właściciela działki nr [...]) oraz M. T. (właściciela działek nr: [...], [...] i [...]
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2023 r. organ pierwszej instancji dopuścił dowód z oględzin ww. nieruchomości. Następnie pismem z dnia 10 stycznia 2023 r. zawiadomił strony o terminie oględzin.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 20 stycznia 2023 r. właściciel działki nr [...] oraz przedstawiciel właściciela działek nr: [...], [...] i [...], zakwestionowali przebieg granicy pomiędzy ich nieruchomościami a nieruchomością wnioskodawców. Następnie w dniu 26 stycznia 2023 r. wystąpili oni do Wójta Gminy K. z wnioskami o rozgraniczenie nieruchomości.
W tej sytuacji organ pierwszej instancji powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), zawiesił postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie wchodzącym w obszar działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...] i [...] do czasu rozstrzygnięcia złożonych przez strony postępowania wniosków o rozgraniczenie nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że ustalenie przebiegu granic w wyniku postępowania rozgraniczeniowego determinuje ustalenie kręgu stron postępowania, a także ustalenie, na jakich faktycznie działkach zagospodarowywane są wody opadowe i roztopowe.
Zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji wnieśli K. i T. małż. W., zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że w niniejszej sprawie zaistniało zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygniecie warunkuje możliwość prowadzenia postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych na szkodę wnioskodawców.
W uzasadnieniu zażalenia wnioskodawcy podnieśli, że to nie oni, lecz właściciele działek sąsiednich wykonali roboty ziemne zmieniające natężenie i kierunki odpływu wód opadowych. Kwestia rzeczywistego przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami jest zatem bez znaczenia dla kwestii naruszenia stosunków wodnych. W ocenie wnioskodawców, zainicjowanie postępowań o rozgraniczenie stanowi intencjonalne działanie mające na celu utrudnienie prowadzenia postępowania o naruszenie stosunków wodnych.
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie uznało je za zasadne i powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2023 r. (zaskarżonym do Sądu) uchyliło w całości postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 13 lutego 2023 r. oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Kolegium stwierdziło, że okoliczność zaistnienia sporu granicznego pomiędzy wnioskodawcami a pozostałymi stronami postepowania, którym zarzuca się naruszenie stosunków wodnych, nie może być zakwalifikowana jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do ustalenia, czy wyniku działań właściciela gruntów sąsiednich doszło do zmiany stanu wody powodujących powstanie szkody na innej działce. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy zarzucili, że w wyniku działań właścicieli działek sąsiednich doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych poprzez podniesienie poziomu działek nawet o 2 metry. Tego typu zmiany, zdaniem organu odwoławczego, nie mają charakteru punktowego, a dotyczą większych przestrzeni, na których wykonano prace polegające na nawiezieniu ziemi i podniesienia poziomu jej terenu. Analogicznie, jeżeli w toku postępowania zostanie udowodniona szkoda dla gruntów sąsiednich, to szkoda ta, polegająca np. na gromadzeniu się wód opadowych czy też, będzie miała charakter obszarowy, występując na części działki.
Wskazując na powyższe, organ drugiej instancji jako trafny ocenił zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skargę na opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. Sp. z o.o. z siedzibą w T., reprezentowana przez adwokata P. S.. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
b) art. 15 i art. 80 k.p.a., albowiem organ drugiej instancji nie ocenił całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, dokonując wybiórczej i niewszechstronnej oraz sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącej do błędnych ustaleń faktycznych i skutkującą wadliwym wnioskowaniem, iż nie zaistniały przesłanki do zawieszenia toczącego się postępowania o naruszenie stosunków wodnych na gruncie;
c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie drugiej instancji z mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;
d) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie dlaczego organ uznaje, iż nie zaistniały przesłanki do zawieszenia toczącego się postępowania, podczas gdy niezbędne jest prawidłowe ustalenie adresata nakazów i zakazów oraz obowiązków określonych w art. 234 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne;
e) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, podczas gdy prawidłowa wykładnia treści art. 234 ust. 1-3 ustawy z Prawo wodne prowadzi wprost do przekonania, iż niezbędnym jest prawidłowe ustalenie adresata nakazów i zakazów oraz obowiązków określonych, celem nałożenia nakazów i zakazów oraz obowiązków określonych w ww. przepisie;
f) art. 138 § 2 k.p.a. polegające na bezzasadnym uchyleniu zaskarżonej "decyzji" Wójta Gminy Krasnystaw z dnia 13 lutego 2023 r. w sprawie zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy prawidłowe było utrzymanie w mocy zaskarżonej "decyzji" lub umorzenie postępowania odwoławczego w całości.
2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 234 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne, poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe uznanie, iż zbędnym jest ustalenie adresatów nakazów i zakazów oraz obowiązków, w sytuacji gdy wykładnia językowa tego przepisu nakłada na organ obowiązek ustalenie właściciela gruntu, przez którego potencjalne działania zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, celem wydania decyzji nakazującej właścicielowi przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" ww. ustawy. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca Spółka zażądała przeprowadzenia rozprawy i umożliwienia udziału w rozprawie jej pełnomocnikowi.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawach o naruszenie stosunków wodnych wyłącznie właścicielowi nieruchomości stanowiącej nieruchomość sąsiadującą z terenem, na którym jest prowadzona inwestycja, przysługuje legitymacja procesowa do udziału w postępowaniu administracyjnym. Skoro zatem dwie z trzech stron toczącego się postępowania zakwestionowały przebieg granic pomiędzy działkami o nr ewid. [...] z działką [...], [...] z działką [...] i działek [...], [...], [...] z działką [...], to trafnym było zawieszenie toczącego się postępowania przez organ pierwszej instancji, z uwagi na zaistnienie zdarzenia, które wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a więc dokonania rozgraniczenia spornych nieruchomości i prawidłowego określenia stron postępowania, celem ewentualnego nałożenia praw i obowiązków na stronę naruszającą stosunki wodne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że ze względu na przedmiot skargi w niniejszej sprawie, jakim jest postanowienie, Sąd skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., i rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie, skierowanie sprawy do rozpoznania sprawy w tym trybie zależy wyłącznie od decyzji sądu, a tym samym nie jest zależne ani od złożenia przez którąkolwiek ze stron wniosku w tym przedmiocie, ani też od ewentualnego żądania przez którąkolwiek ze stron przeprowadzenia rozprawy. Stąd też wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie w niniejszej sprawie rozprawy, nie był dla Sądu wiążący. Wprawdzie zgodnie z art. 122 p.p.s.a. sąd - również w przypadku spraw kwalifikujących się do rozpoznania w trybie uproszczonym - może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, jednak w niniejszej sprawie Sąd uznał, że brak jest ku temu podstaw. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie budzą bowiem wątpliwości, dla wyeliminowania których niezbędne byłoby przeprowadzenie rozprawy. Za rozpoznaniem sprawy w trybie uproszczonym przemawiały natomiast względy ekonomiki procesowej.
W wyniku rozpoznania sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna. Zaskarżona postanowienie odpowiada bowiem prawu.
Istota sporu sprowadza się do oceny zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek K. i T. małż. W. w trybie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm., dalej: "Pr.wod."), dotyczącego naruszenia stosunków wodnych na gruncie wchodzącym w obszar działek nr: [...], [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym K., oraz działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym W., ze szkodą dla nieruchomości wnioskodawców składającej się z działek nr: [...], [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym K.. Przypomnieć należy, że u podstaw wydanego w tym przedmiocie postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 19 kwietnia 2023 r. legła okoliczność, iż skarżąca Spółka – właściciel działek nr [...], nr [...] i nr [...], a także P. G. - właściciel działki nr [...], kwestionując przebieg granic pomiędzy ich nieruchomościami a nieruchomością małż. W., wystąpili do Wójta Gminy Krasnystaw o rozgraniczenie nieruchomości. Wobec złożonych w tym przedmiocie wniosków organ pierwszej instancji przyjął, że prawidłowe ustalenie kręgu stron postepowania o naruszenie decyzji, a także prawidłowe określenie adresata ewentualnej decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, zależy od uprzedniego rozgraniczenia nieruchomości. Powołane postanowienie organu pierwszej instancji zostało tym samym oparte na dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie o braku podstaw do przypisania zainicjowanym przez skarżącą oraz P. G. przed Wójtem Gminy Krasnystaw postępowaniom o rozgraniczenie, waloru zagadnienia wstępnego dla postępowania dotyczącego naruszenia stosunków wodnych na działkach nr: [...], [...], [...] i [...], uznać należy za słuszne.
Należy zauważyć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającym zawieszenie postępowania, nie jest sam fakt toczenia się przed innym organem lub sądem postępowania, którego wynik może mieć wpływ na treść decyzji w postępowaniu właściwym, lecz jest nim określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie właściwe. Powyższy przepis – jak słusznie uznał w niniejszej sprawie organ drugiej instancji - dotyczy zatem sytuacji, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, nie jest w ogóle możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Innymi słowy, istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. np. wyroki NSA: z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11; z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 2699/14 – opubl. w CBOSA).
Podstawą prawną decyzji wydawanej w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych jest przepis art. 234 ust. 3 Pr.wod., który stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.
W świetle powyższego przepisu, ustalenie właściciela gruntu objętego zarzucaną zmianą stosunków wodnych o szkodliwym wpływie dla gruntów sąsiednich, ma niewątpliwie istotne znaczenie w postępowaniu w takiej sprawie. Nie można jednak uznać, że rozstrzygnięcie wniosku o rozgraniczenie uzależnia możliwość wydania w takim postępowaniu decyzji merytorycznej, w tym ewentualnej decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Żaden bowiem z przepisów Prawa wodnego nie uzależniania wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 234 ust. 1 Pr.wod. od uprzedniego rozgraniczenia nieruchomości. Organ prowadzący postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych, zobowiązany jest ustalić, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie oraz, czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, przy czym ustalenia te inny być dokonane według stanu faktycznego i prawnego na dzień orzekania. Ustalając zatem właściciela (lub właścicieli) gruntu, co do którego podnoszony jest zarzut zmiany stanu wód, a także właściciela gruntu dotkniętego szkodą, organ winien bazować na aktualnej na dzień orzekania dokumentacji geodezyjnej, w tym w szczególności mapach ewidencyjnych.
Nie sposób zatem zgodzić się z argumentacją organu pierwszej instancji oraz skarżącej Spółki, jakoby rozstrzygnięcie wniosku o rozgraniczenie warunkowało ustalenie kręgu stron postępowania, czy też późniejsze określenie adresata lub adresatów decyzji podjętej na podstawie art. 234 ust. 3 Pr.wod. W okolicznościach niniejszej sprawy twierdzenie to jest tym bardziej pozbawione podstaw, że - jak słusznie zauważył organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu - zarzucana przez małż. W. zmiana stanu wód wynikać ma ze znacznego podniesienia poziomu działek nr: [...], [...], [...] i [...], niemalże na całej ich powierzchni. Taki zakres robót budowlanych, które mogły wpłynąć na zmianę stanu wód na gruncie, potwierdza przy tym dokumentacja fotograficzna wykonana podczas przeprowadzonych w dniu 20 stycznia 2023 r. oględzin (k. 33-42 akt. adm.). Jednocześnie wskazywana przez wnioskodawców szkoda na ich gruncie, mająca polegać na gromadzeniu się wód opadowych i roztopowych, również nie ma – jak określiło to Kolegium – charakteru punktowego, lecz dotyczy znacznego obszaru nieruchomości wnioskodawców. W tych okolicznościach nie jest przekonujące twierdzenie, jakoby ewentualna zmiana przebiegu granicy pomiędzy ww. nieruchomościami a działkami wnioskodawców, mogła mieć wpływ na ustalenie właścicieli nieruchomości objętej zmianą stanu wód oraz właścicieli nieruchomości ewentualnie dotkniętej szkodą tą zmianą wywołaną. Tym bardziej zatem nie można uznać, by kwestia ta warunkowała prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania oraz ewentualnych adresatów decyzji wydanej w tym postępowaniu.
Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium odwoławcze w Chełmie uznało, że postanowienie organu pierwszej instancji naruszało dyspozycję art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co czyniło zasadnym jego uchylenie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zarzuty skarżącej Spółki przypisujące Kolegium naruszenie powyższych przepisów, uznać tym samym należy za pozbawione podstaw. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia pozostałych, wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem Kolegium prawidłowo ustaliło stan faktyczny w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestii o charakterze jedynie wpadkowym, jaką jest ocena zasadności zawieszenia postępowania. Uzasadnienie postanowienia podjętego przez Kolegium w tejże kwestii wpadkowej spełnia przy tym wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., prawidłowo wskazując okoliczności faktyczne i prawne przeczące zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji. Ocena tego zagadnienia dokonana przez Kolegium nie wskazuje przy tym, jakoby u jej podstaw leżała błędna wykładnia art. 234 ust. 1-3 Pr.wod.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji według kryteriów określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych, niż objęte zarzutami skargi, przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI