II SA/Lu 537/20

II SA/Lu 537/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /przewodniczący/
Jerzy Parchomiuk
Joanna Cylc-Malec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1707/21 - Wyrok NSA z 2022-10-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 par 1 pkt 4, art. 148 par 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151, art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 45b, art. 35 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2020r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia [...]., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. O. - na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), dalej jako "pr. bud." oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 20 kwietnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji Starosty [...] z dnia 26 maja 2017 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. K., działającej przez pełnomocnika W. K., pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego wraz z urządzeniami budowlanymi, budową placów utwardzonych, rozbiórką budynku rekreacyjnego i ogrodzenia, z lokalizacją na działce nr [...] ark. 48 położonej w B. przy ul. [...], (sprostowanej postanowieniem z dnia 20 grudnia 2019 r., znak: [...]) z naruszeniem prawa i odstąpienia od jej uchylenia z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 k.p.a.
W obszernym uzasadnieniu Wojewoda przedstawił następujący stan faktyczny i prawny:
Postępowanie zostało wszczęte na wniosek W. O. z [...] r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. z uwagi na to, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu o wydanie w/w pozwolenia na budowę, a przedmiotowa inwestycja w sposób niekorzystny oddziałuje na jego nieruchomość tj. działkę nr ewid. [...]; skarżący wniósł jednocześnie o ponowną analizę zgodności projektu budowlanego z ustawą prawo budowlane, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), dalej jako "rozporządzenie w/s w.t.".
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2020 r. organ I instancji wszczął postępowanie, a następnie w dniu 20 kwietnia 2020 r. wydał wskazaną na wstępie decyzję stwierdzając, że kwestionowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa, jednocześnie na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. odstępując od jej uchylenia z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 k.p.a., stanowiącym, że nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Organ wyjaśnił, że naruszenie prawa polegało na nieuwzględnieniu właścicieli działek sąsiednich jako stron postępowania, natomiast projekt budowlany został sporządzony zgodnie z przepisami prawa budowlanego i planem miejscowym.
Po rozpatrzeniu odwołania W. O., Wojewoda zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając ustalenia i stanowisko tego organu.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy przedstawił przesłanki i tryb wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego. Następnie stwierdził, że W. O. będący właścicielem działki nr ew. [...] położonej w miejscowości B., zwrócił się w dniu 19 grudnia 2019 r. do organu I instancji o udzielenie informacji, czy dla realizowanego na sąsiedniej działce nr ew. [...] obiektu budowlanego została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. W piśmie z 27 grudnia 2019 r. organ poinformował go o wydanej decyzji z [...] Powyższe pismo skarżący odebrał 31 grudnia 2019 r., a następnie w dniu 14 stycznia 2020 r., a więc z zachowaniem terminu z art. 148 § 2 k.p.a. złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., uzasadnione zatem było wznowienie postępowania. Organ ocenił bowiem, że skarżący posiadał przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 pr. bud. w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją z 26 maja 2017r., w którym bez swojej winy został pominięty.
W związku ze stwierdzeniem, że zachodzi podstawa wznowienia, organ ponownie badał, czy zachodzą przesłanki zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia A. K. pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wniosek inwestorki zasługiwał na uwzględnienie.
Wyjaśnił, że w myśl przepisu zawartego w art. 33 ust. 2 pr. bud. - do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego sporządzonego przez osobę legitymującą się aktualnym na dzień sporządzenia projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwego samorządu zawodowego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w razie potrzeby inne opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Przepis art. 35 ust. 1 pr. bud. stanowi, że właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu oraz wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Stosownie zaś do art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 pr. bud. - sprawdzeniu podlega również kompletność projektu budowlanego oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Dokonując czynności, o których mowa w przytoczonym przepisie, organ stwierdził, że projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia do projektowania oraz legitymującą się na dzień sporządzenia projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwego samorządu zawodowego. Ponadto dołączona została również opinia geotechniczna oraz opinia sanitarna - uzgodniona pozytywnie bez uwag, a także uzgodnienia dotyczące istniejącego kabla elektroenergetycznego SN. Inwestor uzyskał również stanowisko rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. L. G., który uznał zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej.
Kwestią mającą podstawowe znaczenie dla sprawy było ustalenie zgodności planowanej inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stosownie do art. 81 ust. 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 pr. bud.
Organ uznał, że inwestycja zgodna jest z tymi przepisami.
Wskazał, że sporny budynek został przewidziany na działce nr ew. [...] położonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego B. P. - I Etap, zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia 8 listopada 2000 r. (Dz. Urz. Woj. L. Nr [...] poz. 40 z dnia 15 lutego 200lr.), zmienionego Uchwałą NR [...] Rady Miasta B. z dnia 29 października 2008 r. (Dz. Urz. Woj. L. Nr [...], poz. 3117 z dnia 23 grudnia 2008 r.) - dalej jako "m.p.z.p". w terenie oznaczonym symbolem: [...] - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna o ustaleniach wskazanych w § 9 ust. 1 pkt 1 a i b (m.in. stanowiący, że zabudowę działek dla terenu MN mogą stanowić: budynek mieszkalny lub mieszkalno-usługowy (usługi wbudowane)). Zdaniem organu, sporny budynek mieszkalno - usługowy należy uznać jako zabudowę uzupełniającą istniejące zagospodarowanie na powyższym obszarze. Dla działki nr ew. [...] objętej inwestycją, przepisy m.p.z.p. przewidują następujące ustalenia: wysokość budynku do 11 m mierzonej od terenu do szczytu dachu (zaprojektowano 10,64 m od poziomu terenu do szczytu dachu), z zachowaniem powierzchni zabudowy łącznej dla wszystkich obiektów na działce do 45 % powierzchni działki (zaprojektowano 39,89 % powierzchni działki), minimalnego zazielenia działki do 30 % jej powierzchni (zaprojektowano teren biologicznie czynny na poziomie 32,26 %) oraz z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy (projektowany budynek nie przekracza linii zabudowy). Ponadto m.p.z.p. zaleca 85% spadek dachu (zaprojektowano 36,40 % nachylenia połaci dachowej). W związku z powyższym, Wojewoda stwierdził, że inwestycja zgodna jest z m.p.z.p. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że przepis § 9 ust. 1 pkt 1 a m.p.z.p., stanowi że "projektowany poziom posadowienia parteru (w nawiązaniu do poziomu projektowanej jezdni ulicy obsługującej posesję), wyniesienie dla budynków mieszkalnych - max 1 m, dla wejść obiektów - usługowych max 0,5 m". Projektant w tym zakresie udzielił wyjaśnień, że poziom posadowienia budynku został dostosowany do istniejącego stanu znanego mu w dniu pracowania projektu i decyzji z dnia [...] r., a organ nie ma podstaw, aby podważyć te wyjaśnienia.
Organ odwoławczy nie uwzględnił też zarzutu skarżącego, że nie dokonano weryfikacji zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Podniósł, że w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), dalej jako "rozporządzenie w/s p.o.ś.", sporna inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a więc w sprawie nie miała zastosowania ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283), a w konsekwencji inwestor nie był zobowiązany do przedłożenia wyników oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Nieuzasadniony jest również – zdaniem Wojewody - zarzut braku zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy lub 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Sporny budynek został zlokalizowany w odległości 4,05 m oraz 3,15 m od granicy z działkami sąsiednimi, przy czym ściana od granicy działki nr ew. [...] jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego ze względu na spełnienie warunku wynikającego z § 271 ust. 1 rozporządzenia w/s w.t. Z kolei w myśl § 13 tego rozporządzenia - 1. Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 600, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m; 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Zgodnie zaś z § 13 ust. 2 - wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Dokonując analizy przesłaniania budynku na działce skarżącego, organ odwoławczy stwierdził, że warunki wynikające z tych przepisów zostały spełnione. Wysokość przesłaniania wynosi 4,77 m w stosunku do osi okien znajdujących się na I piętrze w części mieszkalnej budynku położonego na działce nr ew. [...] oraz 7,67 m w stosunku do osi okien znajdujących się na parterze tego budynku. Inwestycja nie narusza też § 60 rozporządzenia w/s w.t., zgodnie z którym pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7.00 – 17.00, a w mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Analiza czasu nasłonecznienia z wykorzystaniem "linijki słońca" wykazała, że czas nasłonecznienia dla pomieszczenia mieszkalnego w budynku skarżącego wynosi 3 godziny, a zatem warunek również w tym zakresie został spełniony. W zakresie zarzutu dotyczącego ograniczenia oświetlenia budynku mieszkalnego skarżącego na skutek realizacji spornej inwestycji, organ odwoławczy przytoczył fragmenty wybranych orzeczeń sądów administracyjnych. (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 927/10; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. II OSK 191/15; wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., sygn. II OSK 191/15; wyrok WSA w Lublinie z 21 maja 2019 r., sygn. II SA/Lu 210/19; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. II OSK 236/17).
Organ podkreślił, że w razie spełnienia wymagań określonych w ustawie Prawo budowlane nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 4 pr. bud., każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Organ administracji wydając decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone, jednak jeśli inwestor spełnia wymogi konieczne do udzielenia pozwolenia na budowę, to organ, stosownie do art. 35 ust. 4 pr. bud., jest zobowiązany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego zarówno organ I instancji, jak i Wojewoda – po ponownym przeprowadzeniu postępowania na skutek jego wznowienia - odmówili uchylenia decyzji Starosty [...] z [...]. ograniczając się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa polegającym na pominięciu skarżącego w charakterze strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. O. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:
1) przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 104 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez należytego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w efekcie czego organ II instancji stwierdził, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej, a tym samym, że zostały spełnione przesłanki do wydania w trybie wznowieniowym decyzji z art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a.
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 4 pr. bud. poprzez przyjęcie, że w analizowanej sprawie spełnione zostały wymagania określone w art. 35 ust. 1 i w art. 32 ust. 4, a tym samym, że organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy w projekcie budowlanym występuje cały szereg nieprawidłowości dotyczących:
a) ustalenia kategorii geotechnicznej obiektu,
b) ustalenia ilości miejsc postojowych,
c) określenia ścian wschodnich budynków zlokalizowanych na działce nr [...] jako ścian oddzielenia pożarowego, podczas gdy nie spełniają one wymagań § 235 ust. 2 rozporządzenia w/s w.t.
d) niespełnienia wymagań § 55 ust. 2 rozporządzenia w/s w.t., gdyż projekt budowlany nie przewiduje zainstalowania urządzenia technicznego zapewniającego osobom niepełnosprawnym dostęp na drugą kondygnację projektowanego budynku usługowego;
e) niespełnienia wymagań § 152 ust. 9 pkt 2 rozporządzenia w/s w.t. w zakresie usytuowania wyrzutni powietrza w ścianie budynku, w sytuacji, gdy przeciwległa ściana sąsiedniego budynku bez okien znajduje się w odległości mniejszej niż 8 m;
f) niespełnienia wymagań w zakresie § 8 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1935), bowiem część opisowa projektu zagospodarowania działki nie zawiera opisu dotyczącego projektowanych zmian w zagospodarowaniu działki, w zakresie rozbiórki budynku rekreacyjnego (brak jest opisu zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych);
g) opracowania projektu zagospodarowania działki na mapie do celów projektowych, która w sposób nierzetelny zawiera elementy mapy zasadniczej, w tym informacje o przestrzennym usytuowaniu budynku zlokalizowanego na działce nr [...], oznaczonego symbolem "i", gdyż z PZT wynika, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w całości na działce nr [...] w granicy z działką nr [...], podczas gdy ze "Szkicu kontrolnego usytuowania wybudowanego budynku na działce nr [...]" wynika, że przedmiotowy budynek w jego zachodniej części zlokalizowany jest na działce nr [...] (0,35 m do 0,45 m). Powyższe powoduje, że projekt zagospodarowania działki narusza art. 34 ust. 3 pkt 1 pr. bud. oraz § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz.U. z 1995 r. nr 25 poz. 133);
h) naruszenia art. 33 ust. 1 pr. bud., bowiem pozwolenie na budowę nie obejmuje całego zamierzenia inwestycyjnego, co stanowi o niekompletności projektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustosunkowując się jednocześnie do nowych zarzutów dotyczących zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na realizację spornej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do zbadania legalności, a więc zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a."). Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie to, czy przy wydaniu decyzji organ nie naruszył przepisów postępowania, czy przepisów prawa materialnego.
Dodać należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie stwierdzić należy, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 151 k.p.a., ale nie może zostać uchylona, gdyż takie rozstrzygnięcie byłoby niekorzystne dla skarżącego.
Została ona wydana w zasadnie wznowionym postępowaniu – skarżący posiadał przymiot strony w postępowaniu, w którym wydano kwestionowaną obecnie decyzją z dnia [...]. Stosownie bowiem do art. 28 ust. 2 pr. bud. - stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Skarżący jest właścicielem działki sąsiadującej z działką objętą inwestycją, wykonanie przez niego prawa własności jego działki mogło podlegać ograniczeniu na skutek spornej inwestycji na działce sąsiedniej, co wymagało zapewnienia skarżącemu udziału w tym postępowaniu i możliwości ochrony jego interesów.
Z akt niewątpliwie wynika, że skarżący nie został zawiadomiony o toczącym się postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji na realizację spornej inwestycji i nie brał w nim udziału, a zatem jego żądanie o wznowienie tego postępowania stosownie do art. 145 ust. 1 pkt 4 k.p.a. było uzasadnione.
Wątpliwości Sądu budzi to, czy wniosek o wznowienie złożony został z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. – "Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji". Należy przy tym podkreślić, że w orzecznictwie sądowym ugruntowało się stanowisko, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji (zob. wyroki: NSA z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1025/11, z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 833/11, WSA w Łodzi z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 714/12, WSA w Opolu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 576/14, WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 632/13). Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (vide: wyroki NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 773/09, z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 714/08 oraz z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 547/07). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądanie wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona poznała dokładną treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiada informację, czego dana decyzja dotyczy.
Organ uznał, że skarżący o wydaniu kwestionowanej decyzji z [...]. dowiedział się dopiero po jej otrzymaniu od organu w dniu 31 grudnia 2019r. (na skutek wniosku z 19 grudnia 2019r.).
W ocenie Sądu okoliczność ta budzi wątpliwości – pozwolenie zostało wydane ponad dwa lata wcześniej, a z akt sprawy II SA/Lu [...] Sądowi wiadomo, że już 8 maja 2019r. wyznaczono ławy fundamentowe zgodnie z pozwoleniem na budowę, co oznacza, że realizacja spornego obiektu trwała już ponad pół roku przed złożeniem przez skarżącego wniosku o wznowienie. (w dacie składania tego wniosku budynek był już w stanie surowym). Skarżący mieszka na sąsiedniej działce, nie mógł więc nie wiedzieć o inwestycji, skoro prowadzone były roboty budowlane.
Poza tym teren robót budowlanych zawsze musi być oznaczony tablicą informacyjną, na której określa się m.in. datę, numer [...] organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Obowiązek ten obecnie wynika z art. 45 b pr. bud. (obowiązuje od 4 lutego 2021r.), natomiast w dacie wydania kwestionowanej decyzji z [...]. wynikał z art. 42 ust. 2 pkt 2 pr. bud. i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz.U. z 2018r., poz.963).
W orzecznictwie rozbieżne jest stanowisko co do tego, czy jako moment uzyskania przez stronę wiedzy o wydanej decyzji (dzień początkowy obliczania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania) można przyjąć dzień wywieszenia przez inwestora tablicy informującej o rozpoczęciu robót budowlanych. Rozbieżność ocen wynika z tego, że z jednej strony treść tablicy informacyjnej manifestuje informacje miarodajne z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 148 k.p.a., z drugiej zaś niektóre sądy wskazują, że brak jest podstaw do przyjęcia, że strona z chwilą wywieszenia takiej tablicy zapoznała się z treścią decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd w rozpatrywanej sprawie, w okolicznościach niniejszej sprawy, przychyla się do pierwszego stanowiska: "Rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej ustawionej na budowie danych o wydaniu pozwolenia na budowę jest bez wątpienia okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji. Ujawnienie tych okoliczności uzasadnia złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż okoliczności te wprost wskazują, iż w sprawie wydana została decyzja, której nie doręczono stronie." (zob. wyrok NSA z dnia 7 października 1999 r., IV SA 1600/97, LEX nr 47922; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2009 r., II OSK 1845/08, LEX nr 587309; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2011 r., II SA/Po 878/11, LEX nr 1153152).
Dość krótki (miesięczny) termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. ma gwarantować stabilizację stosunków prawnych, ukształtowanych ostateczną decyzją administracyjną, termin ten nie podlega więc przywróceniu, a więc wniosek o wznowienie postępowania – którego podstawą jest wyłącznie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - złożony po tym terminie, nie powinien być uwzględniany przez organ. W takiej sytuacji nie powinno być wydane postanowienie o wznowieniu postępowania, a sprawa nie powinna być następnie (ponownie) rozpatrywana.
W niniejszej sprawie organy nie podjęły próby ustalenia, czy tablica została wywieszona i czy zawierała informacje o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, co świadczy o nienależytym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego już na etapie wstępnym załatwiania wniosku skarżącego o wznowienie.
Nawet jednak, gdyby przyjąć, że tablicy informacyjnej nie było, to i tak ze względu na to, że skarżący mieszka bezpośrednio przy terenie inwestycji, musiał on o inwestycji wiedzieć znacznie wcześniej, niż 31 grudnia 2019r. Skoro jednak z prośbą o informację, czy zostało wydane pozwolenie na budowę, wystąpił dopiero w grudniu 2019r., to świadczy o tym, że wcześniej nie był zainteresowany kwestionowaniem inwestycji ani udziałem w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. W ocenie Sądu stabilność obrotu prawnego nie pozwala na ścieśniające rozumienie przesłanki "dowiedzenia się" o decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro inwestycja jest realizowana, to w interesie strony pominiętej przy wydawaniu pozwolenia leży jak najszybsze zainteresowanie się sprawą, które powinno mieć formalne odzwierciedlenie. Oczywiście istotną nieprawidłowością jest pominięcie strony w postępowaniu, ale też ochrona jej interesów nie może nadto się przeciągać, zagrażając stabilności stosunków prawnych ukształtowanych ostateczną decyzją – a taka sytuacja zachodzi, gdy pomimo widocznie postępujących robót budowlanych, właściciel sąsiedniej działki pominięty jako strona przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie podejmuje czynności procesowych zmierzających do wznowienia postępowania.
Pomimo jednak przedstawionych wątpliwości co do zachowania tego terminu przez skarżącego, Sąd uznał, że brak wyczerpujących ustaleń organów w tym zakresie nie skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonych obecnie decyzji, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego, co jest niedopuszczalne. Stosownie bowiem do art. 134 § 2 p.p.s.a. – sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wobec istniejących rozbieżności w orzecznictwie co do tego, czy wywieszenie tablicy informującej o realizowanej budowie ma wpływ na termin złożenia wniosku o wznowienie, stwierdzonych uchybień organów obu instancji w zakresie tych ustaleń nie można uznać za rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.
Podkreślić należy, że w konsekwencji zajętego stanowiska, Sąd nie badał zarzutów skargi, ani tego, czy organy architektoniczno-budowlane po wznowieniu postępowania przeprowadziły należycie czynności wyjaśniające i czy dokonana przez te organy ocena zatwierdzonego projektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście zgłaszanych przez skarżącego uwag, jest prawidłowa.
Sąd zwraca uwagę, że równolegle toczy się postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, dotyczące spornego budynku, które na etapie wykonywania lub po zakończeniu robót budowlanych "przejmują" kompetencje organów architektoniczno - budowlanych w zakresie zgodności inwestycji z przepisami. (powoływana już wyżej sprawa II SA/Lu 692/20). Skarżący ma zatem możliwość zgłaszania wszystkich zarzutów, jakie podnosił przed organami architektoniczno - budowlanymi, w tamtym postępowaniu, dotyczy to również zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wszelkie istotne naruszenia w tym zakresie powinny być uwzględnione przez organ nadzoru.
W związku z powyższym, Sąd w niniejszej sprawie oddalił skargę, stosownie do art. 151 p.p.s.a.