II SA/Lu 536/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na czynność sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ nie wywołuje ona skutków prawnych.
Skarżący wnieśli skargę na czynność sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku, która została wpisana do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Organ administracji wyjaśnił, że sporządzenie karty jest czynnością materialno-techniczną, a nie czynnością organu administracji podlegającą zaskarżeniu. Sąd podzielił to stanowisko, uznając skargę za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ czynność ta nie wywołuje skutków prawnych w postaci nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień.
Skarżący B. M. i Z. M. zaskarżyli czynność Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 26 września 2022 r. polegającą na wpisaniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej cmentarza żydowskiego. Organ administracji argumentował, że sporządzenie karty ewidencyjnej jest czynnością materialno-techniczną, która nie wywołuje skutków prawnych i nie jest czynnością organu administracji w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W związku z tym, zdaniem organu, czynność ta nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zgodził się z tym stanowiskiem. Sąd podkreślił, że akty lub czynności podlegające kognicji sądów administracyjnych muszą ustalać, stwierdzać lub potwierdzać obowiązki lub uprawnienia wynikające z przepisów prawa, a także mieć charakter władczy. Sporządzenie karty ewidencyjnej zabytku zostało uznane za czynność materialno-techniczną, która nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej ani nie nakłada na stronę obowiązku. Skutek prawny w postaci obowiązków właściciela zabytku wynika dopiero z włączenia nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a nie z samego sporządzenia karty. W konsekwencji, Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, czynność sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku jest czynnością materialno-techniczną, która nie wywołuje skutków prawnych w postaci nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień, a zatem nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że aby czynność organu była zaskarżalna, musi mieć charakter władczy i rozstrzygać o prawach lub obowiązkach strony. Sporządzenie karty ewidencyjnej jest jedynie wstępnym etapem, a skutki prawne pojawiają się dopiero z chwilą włączenia obiektu do ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynność organu administracji publicznej podlegająca zaskarżeniu musi ustalać, stwierdzać lub potwierdzać obowiązki lub uprawnienia wynikające z przepisów prawa i mieć charakter władczy.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5.
Pomocnicze
u.o.z.i.o.z. art. 28 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Właściciel lub posiadacz zabytku znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków ma obowiązek zawiadamiania wojewódzkiego konserwatora zabytków o stanie zabytku.
p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1 i § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd z urzędu zwraca cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sporządzenie karty ewidencyjnej zabytku jest czynnością materialno-techniczną, a nie czynnością organu administracji w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność materialno-techniczna nie wywołuje skutków prawnych w postaci nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień. Skutek prawny w postaci obowiązków właściciela zabytku powstaje dopiero z chwilą włączenia obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Odrzucone argumenty
Czynność sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku jest czynnością organu administracji podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Czynność ta nie wywołuje skutków prawnych, stąd nie jest kwalifikowana jako czynność organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegające kognicji sądu administracyjnego akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać (lub nie) obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Działanie tego organu nie jest zatem żadną z władczych form decydowania o prawach i obowiązkach strony, nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a stanowi jedynie wskazanie obiektu, który podlegać ma uwzględnieniu w wojewódzkiej ewidencji zabytków
Skład orzekający
Anna Ostrowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'czynność organu administracji publicznej' w kontekście zaskarżania do sądu administracyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących ochrony zabytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku; inne czynności związane z ewidencją zabytków mogą podlegać zaskarżeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na precyzyjne rozgraniczenie między czynnością materialno-techniczną a czynnością podlegającą zaskarżeniu.
“Kiedy czynność staje się zaskarżalna? Sąd wyjaśnia granice skargi na działania związane z zabytkami.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 536/23 - Postanowienie WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-06-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6361 Rejestr zabytków Hasła tematyczne Zabytki Skarżony organ Inne Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 3 par 2 pkt 4, art. 58 par 1 pkt 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 710 art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. i Z. M. na czynność Inne z dnia [...] września 2022 r. w przedmiocie sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącym kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi, którą wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Uzasadnienie B. M. i Z. M. wnieśli skargę na czynność Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie z dnia 26 września 2022 r. "polegającą na wpisaniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków [...] usytuowanego przy ul. [...] w B.. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że objęta skargą czynność, wbrew twierdzeniom skarżących, jest czynnością sporządzenia nowej karty ewidencyjnej cmentarza żydowskiego tzw. nowego, usytuowanego przy ul. [...] w B.. Czynność ta nie wywołuje skutków prawnych, stąd nie jest kwalifikowana jako czynność organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w związku z czym nie może być przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jak wskazał organ, sporządzenie karty ewidencyjnej zabytku jest wstępnym etapem mającym doprowadzić do właściwej czynności, jaką jest włączenie karty do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zaskarżona czynność polegająca na sporządzeniu karty ewidencyjnej zabytku, tj. cmentarza żydowskiego tzw. nowego, usytuowanego przy ul. [...] w B., jest czynnością materialno-techniczną. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, że podlegające kognicji sądu administracyjnego akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać (lub nie) obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie administracyjne ma tę wyróżniającą je cechę, że nakłada na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, który to obowiązek powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości interpretacji. Musi też istnieć związek między ustaleniem bądź potwierdzeniem określonego obowiązku lub uprawnienia (lub ich odmową) a możliwością realizacji takiego uprawnienia, czy obowiązku wynikającego z przepisu prawa (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012 r., I OSK 194/12). Akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., aby mogły podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego, muszą spełniać kumulatywnie określone warunki, a mianowicie: 1) nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych w trybie przewidzianym ustawą, 2) powinny być skierowane do indywidualnego podmiotu, 3) powinny mieć charakter publicznoprawny, co oznacza, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego, zaś działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, 4) muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a więc ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa". Wojewódzki konserwator zabytków, sporządzając kartę zabytku nieruchomego, nie wydaje w tym zakresie żadnego aktu, ani nie dokonuje czynności jako organ administracji publicznej w stosunku do indywidualnego podmiotu. Działanie tego organu nie jest zatem żadną z władczych form decydowania o prawach i obowiązkach strony, nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a stanowi jedynie wskazanie obiektu, który podlegać ma uwzględnieniu w wojewódzkiej ewidencji zabytków (por. postanowieniem WSA w Krakowie z 16 listopada 2015 r., II SA/Lu 1410/15). Należy mieć zatem na uwadze, że skutek prawny objęcia nieruchomości ochroną w świetle przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika nie tyle z czynności materialno-technicznej polegającej na opracowaniu dla obiektu zabytkowego karty ewidencyjnej, ale ze stwierdzenia, że dany obiekt spełnia warunki do ujęcia go w wojewódzkiej ewidencji zabytków (zob. postanowienie NSA z 14 września 2012 r., II OSK 1950/12). Dopiero czynność wojewódzkiego konserwatora zabytków w postaci ujęcia nieruchomości w wojewódzkiej ewidencji zabytków nakłada na właściciela lub posiadacza zabytku znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków obowiązek zawiadamiania wojewódzkiego konserwatora zabytków o stanie zabytku na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.) i tym samym może stanowić przedmiot skargi do sądu (postanowienia NSA: z 30 maja 2015 r., II OSK 1521/14; z 6 września 2016 r., II OSK 1771/16). Zakres obowiązków spoczywających na właścicielu bądź posiadaczu zabytku w związku z faktem włączenia ich do ewidencji zabytków (gminnej lub wojewódzkiej) kształtuje legitymację procesową skarżącego i uprawnia do wniesienia skargi na czynność wojewódzkiego konserwatora zabytków. Tym samym należy przyjąć, że sama czynność sporządzenia (opracowania dla obiektu nieruchomego) karty ewidencyjnej zabytku nie wywołuje skutku prawnego dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie jest to zatem akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Podstawę zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł stanowi art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, przy czym postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI