II SA/Lu 534/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-04-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościnieruchomość zbędnagospodarka nieruchomościamicel wywłaszczeniachodnikdrogaplan zagospodarowania przestrzennegospadkobiercyodszkodowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prezydenta Miasta, uznając, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel pierwotnego wywłaszczenia (budowa chodnika), mimo jej położenia w liniach regulacyjnych ulicy.

Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta i orzekł o zwrocie nieruchomości spadkobiercom pierwotnych właścicieli, uznając ją za zbędną na cel wywłaszczenia (budowa chodnika). Prezydent Miasta argumentował, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem, gdyż znajduje się w liniach regulacyjnych ulicy. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że celem wywłaszczenia była budowa chodnika, a nie samej ulicy, i że nieruchomość nie została wykorzystana w tym celu przez ponad 7 lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta i orzekła o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz spadkobierców pierwotnych właścicieli. Wojewoda uznał nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia, którym była budowa chodnika w ramach przebudowy ulicy. Prezydent Miasta w swojej skardze dowodził, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem, ponieważ znajduje się w liniach regulacyjnych ulicy i jest przeznaczona pod drogi w planie zagospodarowania przestrzennego. Sąd oddalił skargę, wskazując, że kluczowe jest ustalenie, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sąd podkreślił, że celem wywłaszczenia była budowa chodnika, a nie samej ulicy, i że cel ten nie został zrealizowany w ciągu 7 lat od wydania decyzji o wywłaszczeniu. Dodatkowo, oględziny nieruchomości wykazały, że działka jest ogrodzona, użytkowana jako ogród przydomowy i stanowi wjazd na posesję, co potwierdza jej niezmieniony stan i brak realizacji celu wywłaszczenia. Sąd powołał się na art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzając, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił przesłanki zwrotu nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość może zostać uznana za zbędną i podlegać zwrotowi, jeśli cel wywłaszczenia (budowa chodnika) nie został zrealizowany w ciągu 7 lat od ostateczności decyzji o wywłaszczeniu, niezależnie od jej położenia w liniach regulacyjnych ulicy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy nieruchomość stała się zbędna na ściśle określony cel wywłaszczenia. W tym przypadku celem była budowa chodnika, a nie samej ulicy. Brak realizacji tego celu w ciągu 7 lat, mimo położenia nieruchomości w liniach ulicy, uzasadnia jej zwrot.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomość, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, podlega zwrotowi na rzecz byłego właściciela.

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli w terminie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia (budowa chodnika) z uwagi na niezrealizowanie tego celu w terminie 7 lat od ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Położenie nieruchomości w liniach regulacyjnych ulicy nie stanowi przeszkody do jej zwrotu, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, ponieważ znajduje się w liniach regulacyjnych ulicy i jest przeznaczona pod drogi w planie zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

kluczową kwestią w postępowaniu o zwrot nieruchomości jest ustalenie czy pomiędzy stanem zamierzonym przez podmiot wywłaszczający , a stanem rzeczywistym istniejącym na nieruchomości zachodzi sprzeczność uzasadniająca stwierdzenie , iż stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Cel wywłaszczenia nie był zatem budowa samej ulicy jak dowodzi skarżący , ale wyłącznie budowa chodnika. W świetle art.137 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami upływ 7 lat od momentu wywłaszczenia , połączony z pozostawieniem nieruchomości w stanie niezmienionym stanowi przesłankę zbędności bez względu na okoliczności, które są tego przyczyną.

Skład orzekający

Maciej Kierek

przewodniczący

Grażyna Pawlos-Janusz

członek

Bogusław Wiśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w ustawowym terminie, a nieruchomość znajduje się w liniach regulacyjnych drogi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie celem wywłaszczenia była budowa chodnika, a nie samej ulicy. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu nieruchomości i celu wywłaszczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie celu wywłaszczenia i jego realizacja w terminie. Pokazuje też, że samo położenie nieruchomości w planach drogowych nie zawsze oznacza jej wykorzystanie zgodnie z celem wywłaszczenia.

Czy wywłaszczona działka wraca do właściciela, jeśli przez lata służyła jako ogródek, a nie droga?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 534/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-04-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /sprawozdawca/
Grażyna Pawlos-Janusz
Maciej Kierek /przewodniczący/
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art.136 ust.3, art.137 ust.1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski (spr.) asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn.akt II SA / Lu 534/ 03
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r znak: [...] Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2003r znak: [...] i orzekł o zwrocie na rzecz A.A. w 4/6 części, G.M. w 1/6 części i W.A. w 1/6 części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy A. K. 94 oznaczonej w ewidencji geodezyjnej nr [...] jako działka nr.[...] ( dawny nr [...] ) o powierzchni 99 m2 obręb K. , arkusz mapy 2. Jednocześnie zobowiązano powyższe osoby do zwrotu pobranego za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowania odpowiednio do udziałów : od A.A. – 389, 34 zł , G.M. i W.A. po 97,33 zł. Organ odwoławczy ustalił, iż na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1972r znak: [...] wywłaszczono między innymi nieruchomość położoną w L. przy A.K. oznaczoną nr [...] o powierzchni 99 m2 stanowiącą współwłasność K. i A. małż. A.. Celem wywłaszczenia była przebudowa A. K., polegająca na ułożeniu wzdłuż ulicy chodnika. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 1975 r znak : [...] współwłaścicielom przyznano odszkodowanie w wysokości 1 .584 starych złotych. O zwrot nieruchomości wystąpili A.A. oraz G. M. i W. A. spadkobiercy po K. A. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2002 r. sygn. akt [...] , którzy stwierdzili, iż wywłaszczona działka znajduje się w ich posiadaniu i stanowi jedną całość gospodarcza z działką [...] stanowiącą ich własność. Przeprowadzone oględziny nieruchomości wykazały, iż przedmiotowa działka nie stanowi drogi ani pasa drogowego lub ulicy. Jest ogrodzona trwałym ogrodzeniem, tworzy całość z działką nr [...] i jest użytkowana jako ogród przydomowy nieprzerwanie od 38 lat. Podkreślono również i to , że Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. znak: [...] a uchylił decyzję dotyczącą budowy drogi serwisowej w ciągu drogi krajowej nr 19 ( dz.nr [..] ) przy A. K. ( posesja nr [...]) i orzekł o odmowie pozwolenia na budowę na tym odcinku. Według Wojewody powyższe okoliczności są wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia , albowiem stosownie do art.137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za zbędną uznaje się nieruchomość na której w terminie 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Nieruchomość zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu podlega natomiast zwrotowi na rzecz poprzednich właścicieli, z jednoczesnym zwrotem na rzecz aktualnego właściciela zwaloryzowanego odszkodowania pobranego przy wywłaszczeniu. Organ odwoławczy odrzucił argumentację Prezydenta Miasta , iż przeciwko uznaniu nieruchomości za zbędną przemawia jej położenie w granicach ulicy oraz przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego. Teza ta nie może być przekonująca, skoro uchylona została decyzji o pozwolenie na budowę drogi serwisowej, na którą powołuje się opinia Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego z dnia [...] grudnia 2002r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezydent Miasta
dowodził, iż uznanie przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia jest błędne. Według planu zagospodarowania przestrzennego działka położona jest w liniach regulacyjnych A. K., w której usytuowane są drogi główne ruchu przyspieszonego – zapis planu "KDGP"oraz jezdnia serwisowa – droga dojazdowa - zapis planu "KDD" zapewniająca bezpośrednią obsługę komunikacyjną przyległych działek. Zdaniem skarżącego , w przypadku , gdy została wybudowana ulica , pod budowę której wywłaszczono nieruchomość, to jej część , która znalazła się w liniach rozgraniczających pasa drogowego w świetle postanowień art. 2a w związku z art.4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, została wykorzystana zgodnie z celem na który wywłaszczono nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko
w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Motywacja skargi nie zasługuje na poparcie. Błędne jest założenie wywiedzione przez skarżącego , zgodnie z którym o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przemawiają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sytuujące ją w liniach regulacyjnych A. K. Fakt ten oznacza z kolei , zdaniem skarżącego , iż nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem na który dokonano wywłaszczenia. Poglądu tego nie sposób podzielić. Należy przede wszystkim przypomnieć, iż stosownie do art.136 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 ze zmianami ) nieruchomość, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu podlega zwrotowi na rzecz byłego właściciela. Nieruchomość uznaje się za zbędną , jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia , w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna , nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany ( art. 137 ust.1 ) . Treść powołanego przepisu wskazuje, iż kluczową kwestią w postępowaniu o zwrot nieruchomości jest ustalenie czy pomiędzy stanem zamierzonym przez podmiot wywłaszczający , a stanem rzeczywistym istniejącym na nieruchomości zachodzi sprzeczność uzasadniająca stwierdzenie , iż stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zasadnicze znaczenie ma w tej konstrukcji określenie celu wywłaszczenia, który musi być ponadto interpretowany bardzo ściśle ( wyrok NSA z dnia 22 października 1993 r. sygn.akt II SA/Kr 477/93 nie publ.). Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r nr.[...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu , dotyczące przedmiotowej nieruchomości podaje, iż celem wywłaszczenia była realizacja decyzji o lokalizacji szczegółowej przebudowy A.K., polegająca na ułożeniu wzdłuż ulicy chodnika. Celem wywłaszczenia nie była zatem budowa samej ulicy jak dowodzi skarżący , ale wyłącznie budowa chodnika. Faktem jest , iż cel ten dotychczas nie
został zrealizowany. Wnioskodawcy wielokrotnie podkreślali, iż od daty wywłaszczenia działka nadal jest ogrodzona i wykorzystywana pod wjazd na posesję.
Także protokół z oględzin nieruchomości sporządzony w dniu 17 stycznia 2003 r. w obecności wnioskodawców przez przedstawiciela skarżącego podaje, iż objęta postępowaniem działka nr [...] stanowi jedna całość z działką nr [...]. Działki są ogrodzone . Od strony A.K. znajduje się jedyny wjazd na posesję. Przez działkę nr [...] przebiegają urządzenia techniczne, znajduje się na niej studzienka telefoniczna. Wykorzystywana jest jako ogród przydomowy. Protokół zawiera informację, iż od strony zachodniej działka bezpośrednio przylega do chodnika A. K. Wskazywałoby to, iż budowa chodnika została zakończona bez wykorzystania nieruchomości wywłaszczonej. Rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami wskazującymi na wykonywaniu takiego obiekty budowlanego .W świetle art.137 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami upływ 7 lat od momentu wywłaszczenia , połączony z pozostawieniem nieruchomości w stanie niezmienionym stanowi przesłankę zbędności bez względu na okoliczności, które są tego przyczyną. Oznacza to, iż organ odwoławczy w sposób właściwy dokonał oceny przesłanek zwrotu nieruchomości , a podjęta przez niego decyzja odpowiada obowiązującemu prawu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) skargę należało oddalić. Rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nastąpiło w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr.153, poz.1271 ze zmianami ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI