II SA/Lu 529/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że budynek gospodarczy nie zagraża bezpieczeństwu i nie wymaga interwencji na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, mimo braku rynien.
Skarżący domagali się nakazania wykonania robót budowlanych dotyczących budynku gospodarczego, w tym orynnowania, wskazując na zagrożenie bezpieczeństwa i wadliwe odprowadzanie wód opadowych. Organy nadzoru budowlanego (powiatowy i wojewódzki) odmówiły nakazania robót, uznając, że budynek jest w dostatecznym stanie technicznym i nie zagraża bezpieczeństwu, a jego stan nie wynika z niewłaściwego użytkowania, lecz z pierwotnego sposobu budowy. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że art. 66 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do wad pierwotnych, a budynek spełnia aktualne warunki techniczne dotyczące budynków niskich.
Sprawa dotyczyła skargi K. R. i M. L. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania wykonania określonych robót budowlanych dotyczących budynku gospodarczego. Skarżący zarzucali, że budynek, wzniesiony w latach 60. XX w. i nieposiadający rynien, powoduje odprowadzanie wód opadowych na ich działkę, co stwarza zagrożenie. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek jest w dostatecznym stanie technicznym i nie zagraża bezpieczeństwu, a art. 66 Prawa budowlanego dotyczy nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, a nie wad pierwotnych. WSA w Lublinie oddalił skargę, podkreślając rozłączność trybów postępowania z art. 50-51 Prawa budowlanego (dotyczących samowoli budowlanej i wad pierwotnych) oraz art. 66 Prawa budowlanego (dotyczącego utrzymania obiektu). Sąd stwierdził, że budynek gospodarczy, jako budynek niski, spełnia aktualne warunki techniczne, w tym dopuszczenie odprowadzania wód opadowych na nieutwardzony teren i brak rynien w przypadku budynków o określonych parametrach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu (wtórnych), a nie wad pierwotnych związanych z procesem budowlanym. Budynek gospodarczy, jako budynek niski, spełnia aktualne warunki techniczne, w tym dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na nieutwardzony teren i brak rynien w określonych sytuacjach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 66 Prawa budowlanego, który nie służy usuwaniu stanu pierwotnej niezgodności z przepisami, lecz usuwaniu złego stanu technicznego wynikającego z niewłaściwego użytkowania lub utrzymania. Budynek spełnia aktualne warunki techniczne dla budynków niskich, w tym dotyczące odprowadzania wód opadowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.b. art. 66 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczy nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego (wtórnych), a nie stanu pierwotnej niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy sytuacji, gdy roboty budowlane wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska.
u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy sytuacji, gdy roboty budowlane wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska.
u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy sytuacji, gdy roboty budowlane wykonano w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
WTBNiU art. 28 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dopuszcza odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej.
WTBNiU art. 8 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definiuje budynki niskie jako budynki o wysokości do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie.
WTBNiU art. 319 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dopuszcza niewykonywanie rynien i rur spustowych w budynku wolno stojącym o wysokości do 4,5 m i powierzchni dachu do 100 m², pod warunkiem ukształtowania okapów w sposób zabezpieczający przed zaciekaniem wody na ściany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 66 Prawa budowlanego dotyczy nieprawidłowości wtórnych (związanych z użytkowaniem i utrzymaniem), a nie wad pierwotnych obiektu. Budynek gospodarczy, jako budynek niski, spełnia aktualne warunki techniczne dotyczące odprowadzania wód opadowych i braku rynien. Organ odwoławczy jest związany zakresem sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji na podstawie konkretnego przepisu (art. 66 P.b.).
Odrzucone argumenty
Budynek gospodarczy, ze względu na brak rynien i sposób odprowadzania wód opadowych, stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, co uzasadnia interwencję na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie daje zatem podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami techniczno-budowlanymi, lecz podstawę do usunięcia złego stanu technicznego, który ma charakter wtórny Hipotezy art. 66 ust. 1 oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozostają rozłączne. Dla organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji pisma te stanowiły jedynie informacje dające impuls do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku gospodarczego
Skład orzekający
Grzegorz Grymuza
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Wiśniewski
sędzia
Marcin Małek
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 66 Prawa budowlanego w kontekście wad pierwotnych vs. wtórnych oraz zastosowanie przepisów technicznych do budynków niskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rynien w budynku gospodarczym i interpretacji przepisów Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem w praktyce nadzoru budowlanego – rozróżnienie między wadami pierwotnymi a wtórnymi obiektu budowlanego oraz zastosowanie przepisów technicznych. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.
“Brak rynien w starym budynku gospodarczym – czy to problem dla nadzoru budowlanego?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 529/22 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2022-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bogusław Wiśniewski Grzegorz Grymuza /przewodniczący sprawozdawca/ Marcin Małek Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 604/23 - Wyrok NSA z 2024-04-23 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 66 ust.1; art. 51 ust.1 pkt 2; art. 50 ust. 1 pkt 2; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi K. R. i M. L. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 10 czerwca 2022 r. nr ZOA-VI.7721.43.1.2020 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 10 czerwca 2022 r., znak: ZOA-VI.7721.43.1.2020, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z art. 66 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. L. i K. R., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zamościu z 11 kwietnia 2022 r., znak: PINB.7355/5/1/2022, odmawiającą wydania nakazu wykonania określonych robót i czynności dotyczących stanu technicznego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości T., stanowiącego współwłasność A. B. i M. P. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zamościu decyzją z 6 listopada 2020 r., znak: PINB.7355/2/22/2020, umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte w dniu 2 września 2020 r. na skutek zawiadomienia K. R. i M. L. w sprawie dziewięciu budynków zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...], położonych w miejscowości T. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z 3 lutego 2021 r., znak: ZOA-VI.7721.43.2020, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Tutejszy organ uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że PINB w Zamościu powinien wszcząć odrębne postępowanie w stosunku do każdego z obiektów wymienionych w decyzji z 6 listopada 2020 r. Pismem z 31 stycznia 2022 r., znak: PINB.7355/1/2022 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zamościu zawiadomił strony o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie budynku gospodarczego na działce nr [...] oraz zawiadomił strony o miejscu i terminie planowanych oględzin. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 22 lutego 2022 r. r ustalono, że na działce nr [...] położonej w miejscowości T. zlokalizowany jest parterowy budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej z bloczków z betonu komórkowego ALFA. Budynek posiada dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej pokryty blachą trapezową, z jedną połacią skierowaną w stronę działki nr [...]. Powierzchnia tej połaci wynosi ok. 37 m². Według oświadczenia właścicielek, wymiana pokrycia na blachę została wykonana w 2015 r. Wymiary obiektu w rzucie poziomym wynoszą 4,50 m x 10,60 m, wysokość do kalenicy - ok. 4,40 m. Budynek zlokalizowany jest w odległości ok. 1,38 m od granicy z działką nr [...]. Okap dachu wystaje ok. 0,38 m poza lico ściany. Dach nie posiada rynien i rur spustowych. Wody opadowe spływają na nieutwardzony teren działki nr [...]. Budynek został wybudowany w 1960 r. Stan techniczny budynku jest dostateczny. Budynek nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia i środowiska. W archiwach Starostwa Powiatowego w Zamościu nie odnaleziono żadnej dokumentacji z lat 1920-1967 dotyczącej zabudowy działek nr [...] i [...] położonych w miejscowości T. oraz zmiany przebiegu granic pomiędzy tymi działkami (pismo Dyrektora Wydziału Architektury i Budownictwa z dnia 23 kwietnia 2021 r. – k. 23 akt I instancji i pismo Z-cy Dyrektora Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości z dnia 8 kwietnia 2021 r. – k. 22 akt I instancji). Ustalono również, że działka nr [...] stanowi współwłasność A. B. i M. P. (załącznik do karty 24 akt I instancji). Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym pisma M. L. i K. R. z 31 sierpnia 2020 r., organ I instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie zasadnym było przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji na podstawie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego pt. "Utrzymanie obiektów budowlanych". W wyniku rozpatrzenia odwołania od powołanej na wstępie decyzji PINB w Zamościu z 11 kwietnia 2022 r., znak: PINB.7355/5/1/2022, odmawiającej wydania nakazu wykonania określonych robót i czynności dotyczących stanu technicznego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...], organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. LWINB uznał, że w rozpatrywanej sprawie PINB w Zamościu prawidłowo wszczął postępowanie z urzędu. Wszczynanie postępowań przewidzianych w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego następuje bowiem z urzędu w rozumieniu art. 61 § 4 k.p.a., choćby inicjatywa pochodziła od osoby trzeciej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Podanie osoby zainteresowanej rozstrzygnięciem może stanowić dla organu jedynie źródło informacji co do możliwości podjęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Powołując się na dyspozycję art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, LWINB wyjaśnił, że przez "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie ich w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 oraz w dalszych przepisach rozdziału 6 Prawa budowlanego. W konsekwencji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., II OSK 1100/10, wyrok NSA z 3 kwietnia 2009 r., II OSK 42 7/08). Według organu drugiej instancji, art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie daje zatem podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami techniczno-budowlanymi, lecz podstawę do usunięcia złego stanu technicznego, który ma charakter wtórny, tzn. jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź też utrzymania go w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania (por. wyrok NSA z 20 maja 2011 r., II OSK 916/10, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II OSK 1917/11). Zdaniem LWINB, nie można na podstawie wskazanego przepisu odnoszącego się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (w tym z przepisami techniczno-budowlanym) w związku z nieprawidłowościami powstałymi na etapie procesu budowlanego, gdyż taka sytuacja odpowiada regulacji zawartej w art. 51 Prawa budowlanego, odnoszącej się bezpośrednio do procesu budowlanego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 3 lipca 2014 r., II SA/Po 61/14, wyrok WSA w Białymstoku z 2 czerwca 2015 r., II SA/Bk 70/15). Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołu oględzin przeprowadzonych przez uprawnionych pracowników PINB w Zamościu, którzy posiadają kompetencje do oceny stanu technicznego obiektów budowlanych o nieskomplikowanej konstrukcji, jakim jest z pewnością przedmiotowy budynek gospodarczy, a także sporządzonej podczas oględzin dokumentacji fotograficznej LWINB stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie, sporny budynek gospodarczy jest w dostatecznym stanie technicznym i nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska. W takim stanie rzeczy, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo odmówił, na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zdaniem organu drugiej instancji, argumenty odwołania dotyczące kwestionowania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji (odwołujący uważają, że organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 51 Prawa budowlanego) nie zasługują na uwzględnienie. W przypadku działania z urzędu organ samodzielnie rozstrzyga, czy podjąć postępowanie w sprawie, czy też nie, i to do organu należy inicjatywa co do wyboru trybu postępowania i podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Jeżeli przepisy przewidują działanie organu z urzędu, to znaczy, że następuje to niezależnie od woli adresata wniosku o wszczęcie postępowania. Złożony w tym zakresie wniosek jednostki, chociażby powołującej się na swój interes prawny, nie może stanowić prawnie skutecznej inicjatywy wszczęcia takiego postępowania. Ponadto organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w sprawie utrzymania obiektu budowlanego, nie jest obowiązany ustalać dokładnej daty budowy obiektu budowlanego, gdyż art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie daje podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami techniczno-budowlanymi, lecz podstawę do usunięcia złego stanu technicznego, który ma charakter wtórny, tzn. jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź też utrzymania go w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. LWINB nie podzielił również argumentów odwołania, że wody opadowe i roztopowe z przedmiotowego obiektu odprowadzane są na teren działki skarżących, powodując jej zawilgocenie, co stanowi zagrożenie dla ludzi i mienia. Odległość przedmiotowego budynku od granicy działki odwołujących wynosi 1,38 m, a szerokość okapu jest równa 0,38 m. Z powyższego wynika, że odległość okapu od granicy działki wynosi 1,0 m, a wody opadowe i roztopowe spływają na działkę nr [...]. Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli K. R. i M. L., zarzucając naruszenie art. 66 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie tego przepisu za podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej nieprawidłowego odprowadzania wód opadowych z przedmiotowego budynku i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wyjaśnili, że w postępowaniu dowodowym ustalono, że budynek wzniesiony został w latach 60-tych XX w., ale brak jest dokumentów potwierdzających datę jego wzniesienia. Ustalono ponadto, że dach budynku od początku jego wzniesienia nie był wyposażony w urządzenia do odprowadzania wód opadowych. Zatem nieprawidłowość w tym zakresie nie wynikają z nieprawidłowej eksploatacji budynku, lecz z wadliwie wzniesionego obiektu. Skarżący wskazali, że oba organy zgodnie ustaliły, że wymiana pokrycia dachu przeprowadzona została w 2015 r., lecz nie ustalono, czy taka wymiana z wymianą konstrukcji była wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Pokrycie dachu blachą trapezową o dużym nachyleniu połaci skierowanej w stronę należącej do skarżących działki powoduje, że śnieg zsuwa się bezpośrednio na ich działkę, powodując zagrożenie dla ludzi i mienia. Sporny budynek gospodarczy został wzniesiony niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego wzniesienia (zakładając, że budynek wzniesiony został przed 1966 r., lokalizacja budynku w odległości ok. 1 m od granicy działki narusza § 54 ust. 2 rozporządzenia Przewodniczącego Komitet Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r., stanowiący, że dachy obiektów budowlanych powinny posiadać urządzenia do usuwania wód opadowych. W tym wypadku mają zatem zastosowanie przepisy z art. 51 Prawa budowlanego i warunki techniczne obowiązujące w okresie wzniesienia budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Przedmiotem sporu jest stan techniczny budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości T., stanowiącego współwłasność A. B. i M. P. W ocenie organów obu instancji stan techniczny tego budynku odpowiada prawu, w związku z czym nie ma podstaw do ingerencji ze strony nadzoru budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Innego zdania są skarżący – właściciele sąsiedniej działki nr [...], którzy twierdzą, że stan budynku zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia z uwagi na brak urządzeń do odprowadzania wód opadowych. Niesporne w sprawie jest, że będący przedmiotem niniejszego postępowania budynek gospodarczy ma wysokość 4,40 m. Ściana zewnętrzna tego budynku znajduje się w odległości 1,38 m od granicy z działką nr [...], zaś okap dachu wystaje poza płaszczyznę tej ściany o 0,38 m. Okap dachu oddalony jest zatem o 1 m od granicy z działką nr [...]. Dach budynku o powierzchni 35 m² nie posiada rynien i rur spustowych. Z dokumentów zawartych w katach sprawy wynika, że budynek ten został wzniesiony około roku 1960 (nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące jego budowy), zaś pokrycie dachu zostało wymienione w 2015 r. Sąd daje wiarę tym ustaleniom, nie podzielając tym samym zarzutu skargi, że organy nie ustaliły daty budowy budynku w sposób jednoznaczny. Dokładne ustalenie tej daty nie ma poza tym znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodność z prawem stanu takiego budynku może być badana w dwóch niekonkurujących ze sobą trybach: w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego oraz w trybie art. 66 tej ustawy. Pierwszy z trybów, uregulowany w art. 50 ust. 1 oraz art. 51 Prawa budowlanego, jest stosowany w przypadkach robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Drugi zaś, uregulowany w art. 66 Prawa budowlanego, ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Jak wyżej wspomniano, powyższe regulacje nie są w stosunku do siebie konkurencyjne, ponieważ dotyczą odmiennych stanów faktycznych. Pierwszą z nich stosuje się w sytuacji "pierwotnej" niezgodności obiektu z prawem, tj. wówczas, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób naruszający prawo; drugą zaś wówczas, gdy naruszenie przez obiekt budowlany przepisów prawa nie jest związane z wykonaniem robót budowlanych, ale z jego niewłaściwym utrzymaniem i użytkowaniem. W okolicznościach niniejszej sprawy organy jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjęły art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Uznając, że budynek gospodarczy na działce nr [...] nie spełnia żadnej z wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego przesłanek ingerencji nadzoru budowlanego (nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, nie jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, jest w odpowiednim stanie technicznym i nie powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia), organy odmówiły nakazania jego właścicielkom wykonania robót budowlanych w celu przywrócenia go do stanu zgodnego z prawem. Jednak według skarżących okoliczności sprawy uzasadniały wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, z uwagi na to, że budynek może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2) i że został wzniesiony w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4) ze względu na brak rynien i rur spustowych. Sąd tego zarzutu nie podziela. W piśmie doprecyzowującym "wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nieprawidłowości budowlanych" na działce nr [...] (k. 1) skarżący zażądali "wydania stosownych decyzji np. remont budynków, orynnowanie wszystkich budynków, których okapy znajdują się od strony działki nr [...]" (k. 18). Następnie w piśmie z 16 kwietnia 2021 r. (k. 21) wskazali, że ciąg budynków na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] jest w złym stanie technicznym, stwarzającym zagrożenie pożarowe i budowlane. Wskazali, że ściany budynków zapadają się, dachy na budynkach nie są orynnowanie, a woda spadająca na ziemię nie jest w żaden sposób odprowadzana. Organ pierwszej instancji miał zatem wszelkie podstawy do oceny legalności stanu technicznego spornego budynku w kontekście przesłanek z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Należy przy tym podkreślić, że dla organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji pisma te stanowiły jedynie informacje dające impuls do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku gospodarczego na działce nr [...] (art. 72a Prawa budowlanego), nie stanowiły zaś wiążącego organy wniosku o wszczęcie postępowania w rozumieniu art. 61 § 1 i 3 k.p.a. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, kształtując tym samym stosunek administracyjnoprawny z adresatami decyzji, tj. właścicielkami spornego budynku. Rozpoznając sprawę na skutek odwołania wniesionego przez skarżących, organ odwoławczy obowiązany był rozstrzygać w granicach sprawy ukształtowanej decyzją pierwszoinstancyjną, tj. był związany zakresem podmiotowym i przedmiotowym sprawy. Niedopuszczalne było zatem zbadanie w postępowaniu odwoławczym występowania przesłanek zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Konieczne w tym miejscu jest podkreślenie odrębności postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego oraz postępowania prowadzonego na podstawie art. art. 51 tej ustawy. Hipotezy art. 66 ust. 1 oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozostają rozłączne. Odmiennie zostały unormowane przesłanki zastosowania każdego z tych przepisów, stąd postępowania te różnią się od siebie zakresem zagadnień, jakie organy zobligowane są ustalić przed wydaniem rozstrzygnięć co do istoty sprawy. Innymi słowy, te postępowania różni przedmiot sprawy. Z tych też względów organ nadzoru budowlanego nie może podjąć rozstrzygnięcia dotyczącego jednocześnie obu wskazanych wyżej, różnych przedmiotowo, spraw administracyjnych. W kontekście przesłanek z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organy prawidłowo ustaliły, że żadna z nich w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Ocena stanu technicznego budynku w świetle tego przepisu jest dokonywana przez organy w oparciu o aktualnie obowiązujące warunki techniczne zwarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 r. poz. 1065 ze zm.). W myśl § 28 ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Według § 8 pkt 1 rozporządzenia, do kategorii budynków niskich należą budynki o wysokości do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie. Nie ulega wątpliwości, że sporny budynek jest budynkiem niskim (o wysokości 4,40 m), zaś wody opadowe z tego budynku odprowadzane są na nieutwardzony teren działki nr [...]. Budynek ten spełnia również warunki zawarte w § 319 ust. 3 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym w budynku wolno stojącym o wysokości do 4,5 m i powierzchni dachu do 100 m² dopuszcza się niewykonywanie rynien i rur spustowych, pod warunkiem ukształtowania okapów w sposób zabezpieczający przed zaciekaniem wody na ściany. Powierzchnia dachu spornego budynku wynosi 35 m², jego wysokość nie przekracza 4,5 m, zaś okap wysunięty o 0,38 m poza lico ścian zabezpiecza przed zaciekaniem wody na te ściany. Organy zasadnie zatem odmówiły nałożenia na właścicielki budynku obowiązków, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie wystąpiła żadna z przesłanek ingerencji nadzoru budowlanego wymienionych w tym przepisie. W zakończeniu jeszcze raz należy podkreślić, że zaskarżona decyzja była decyzją wydaną na podstawie art. 66 Prawa budowalnego w związku z czym było ona ocenia przez pryzmat tego przepisu, a nie przepisów art. 50-51 Prawa budowalnego. Nie ma przy tym przeszkód, aby organ wszczął odrębne postępowanie wyjaśniające w sprawie legalności przeprowadzonych robót budowlanych na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego i dokonał ustaleń w interesującym skarżących zakresie, o co wielokrotnie wnosili. Wówczas ewentualnej kontroli sądu zostanie poddany ten aspekt sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI